Opublikowano Dodaj komentarz

Fundatorzy kapliczki w lesie Łubianka

Kapliczka w Łubiance
Kapliczka w lesie Łubianka
Kapliczka w lesie Łubianka

Kapliczka w Łubiance

Pobłogosław las i pole, pobłogosław naszą dolę, Matuś nasza – taka modlitwa wybrzmiewa z cokołu murowanej kapliczki z figurą Matki Bożej zlokalizowanej na skrzyżowaniu dróg w lesie Łubianka pomiędzy Jaminami a Wrotkami. Kapliczka została wybudowana w 1939 r. z inicjatywy leśników: Stanisława Nyki (leśniczego z Łubianki), Antoniego Samsela (gajowego z Ostrzełka), Bolesława Andraki (gajowego z Łubianki) oraz Ludwika Janika (gajowego z Rogowa) – fundatorów kapliczki, których nazwiska umieszczone są na jej tyle. Na przodzie kapliczki widoczne są zachowane ślady po postrzałach żołnierzy sowieckich z lat 1939-1941 r.

Kapliczka znajduje się na szlaku historyczno-przyrodniczym parafii Jaminy i okolic, który jest wspólną inicjatywą Stowarzyszenia Inicjatyw Lokalnych „Biebrza” i Jamińskiego Zespołu Indeksacyjnego.

Poniżej zestawienie informacji o wyżej wymienionych osobach, odnalezione w internecie.

Antoni Samsel – ur. 17 kwietnia 1909 r. w Kalinowie; syn Włodzimierza/ Władysława* i Emilii z d. Balowiak. 27 października 1935 r. jako kawaler z Ostrzełka, gajowy, ożenił się z Marią Kundą z Jamin (ur. 1909-08-06 Jaminy, zm. 1987-01-19 w Ohio, USA), córką Grzegorza i Aleksandry z d. Piktel. Syn Tadeusz (ur. w 1937 r., zm. niespodziewanie w wieku 19 lat, 1956-12-13 w Ohio, USA). Deportowany wraz z żoną i synem w 1940 r. i zesłany w marcu tego roku do miejscowości Miel w pow. Czerdyńskim, Mołotowska Oblast, później do miejscowości Czurocznaja, pow. Krasnowiszerski, Mołotowska Oblast. 28 sierpnia 1941 r. zwolniony (miejscowość Złatoust, Czelabińska Oblast) i wcielony do armii polskiej. Służył w 2. Korpusie Polskim dowodzonym przez gen. Władysława Andersa jako sierżant 6. batalionu. Zmarł 6 lipca 1992 r. w Berea, Cuyahoga, Ohio (USA); pochowany na cmentarzu Saint Adalbert Cemetery (Middleburg Heights, Cuyahoga County) razem z żoną i synem. Odznaczony Krzyżem Walecznych.

Nagrobek Antoniego, Marii i Tadeusza Samselów ( Saint Adalbert Cemetery Middleburg Heights, Cuyahoga County, Ohio, USA)
Nagrobek Antoniego, Marii i Tadeusza Samselów

Bolesław Andraka – ur. 14 listopada 1894 r. w Mogilnicach; syn Wincentego i Michaliny z d. Bartłom(i)ejczyk. 14 czerwca 1930 r. jako kawaler z Kolnicy (par. Studzieniczna), rolnik, ożenił się z Franciszką Cieślukowską z Białobrzegów (par. Augustów; ur. 1901-02-28 Świderek, zm. 1986-04-30 Bristol, UK), córką Jana i Michaliny z d. Lebiedź. Syn Stanisław (ur. ok. 1931-32 r., zm. 1940 r. Syberia, ZSRR). Deportowany wraz z żoną i synem w 1940 r. i zesłany w marcu tego roku do miejscowości Miel w pow. Czerdyńskim, Mołotowska Oblast, później do miejscowości Czurocznaja, pow. Krasnowiszerski, Mołotowska Oblast. W sierpniu 1942 r. ewakuowany z ZSRR wraz z Armią Polską na Wschodzie. Przedostał się z żoną przez Indie do Wielkiej Brytanii. Zmarł 27 lutego 1976 r. w Bristol, Gloucestershire w Anglii.

Bolesław Andraka we wspomnieniach Pani Marii Michałowskiej:

Bolesław Andraka był leśnikiem, mieszkał z rodziną w leśniczówce na Łubiance i dlatego wszyscy zostali wywiezieni… Zabrano ich w nocy, na początku grudnia 1939 roku, prosto z Łubianki do lagrów koło Czarnego Lasu. Babci pozwolono przynieść im kolację wigilijną i 24 grudnia 1939 roku pożegnali się na zawsze. Mały Staś prosił moją babcię, żeby jego zabrała do siebie, babcia prosiła, błagała, klękała przed nimi, niestety nie pozwolono… Na początku stycznia 1940 roku, przy mrozie -40°, bydlęcymi wagonami wywieziono ich za Ural. To zawsze opowiadała moja Mamusia i Babcia… Zawieźli ich za Ural, a tam było – 60°, głód, brud i odebrana godność. Wujek Andraka pisał do Babci i Dziadka, prosił o suche obierki z ziemniaków dla Stasia, bo Staś umiera z głodu. Babcia suszyła jedzenie, mięso. Dziadek łowił ryby w Biebrzy, to i ryby suszyła, ziemniaki, chleb, bułki, wszystko co się dało. Ludzie ze wsi pomagali, kobiety robiły sweterki, skarpetki, rękawiczki dla Stasia, dziadek 2 razy w tygodniu nosił te paczki do Sztabina i wysyłali po 10 kg, bo więcej nie wolno było… Niestety mały Staś nie przetrzymał tego, umarł i został tam, na tej nieludzkiej ziemi, a ciocia z wujkiem przeżyli dzięki tym paczkom… Wujek miał do wyboru: dołączyć do Armii Andersa i iść z Andersem, lub zabrać żonę i uciekać z Rosji. Po śmierci synka ratowali siebie, poszli z Andersem do Persji, a z Persji przedostali się do Indii… A że Indie były w brytyjskiej koronie, więc z Indii przedostali się do Bristolu. Pamiętam listy z Bristolu, ciągle opisywali swoje życie, wspominali Indie i tęsknili bardzo za Polską, za rodziną, niestety pozbawiono ich wszystkiego, zostali sami, samotni, schorowani, ciocia po tych wszystkich przeżyciach podupadła na zdrowiu… To były inne czasy, teraz na pewno nie byliby sami.

 

Stanisław Nyka – ur. w 1907 r.; syn Feliksa. W 1938 r. jako kawaler z Jamin ożenił się z Heleną Wejman z Glinna Wielkiego (ur. 1921 r.), córką Stanisława. Syn Tadeusz, ur. 1939 r. Deportowany wraz z żoną i synem w 1940 r. i zesłany w marcu tego roku do miejscowości Miel w pow. Czerdyńskim, Mołotowska Oblast, później do miejscowości Czurocznaja, pow. Krasnowiszerski, Mołotowska Oblast. Zwolniony w dniu 29 sierpnia 1941 r. (miejscowość Złatoust, Czelabińska Oblast). Na stronach www FamilySearch dostępny jest manifest statku z 1951 r. wg którego niejaki Stanisław Nyka ur. ok. 1907 r., bezpaństwowiec (Stateless) przypływa z Southampton do Nowego Jorku – jednakże brak innych informacji nie pozwala uwiarygodnić, że to rzeczywiście ten Stanisław Nyka.

Ludwik Janik – ur. 16 stycznia 1907 r. w Wytrzebach; syn Antoniego i Anny z d. Andraka. 23 listopada 1935 r. jako kawaler z Rogowa, gajowy, ożenił się z Anną Pacuk (ur. 1906-06-27 w Mogilnicach, zm. 1991-04-24 w Camden, USA), córką Albina i Józefy z d. Kunda. Syn Lucjan/ Lucian John (ur. 1937-01-15/ 1936-01-21* w Rogowie). Emigrował najpierw do Wielkiej Brytanii (Leominster, Herefordshire), a później z Southampton do USA – 8 grudnia 1948 r. przypłynął do Nowego Jorku na pokładzie statku SS Queen Mary. Naturalizowany wraz z żoną 20 sierpnia 1957 r. (syn – 1957.12.20) Zmarł 4 grudnia 1996 r. w Camden, New Jersey. Brak adnotacji w Indeksie Represjonowanych. W dokumencie naturalizacyjnym żony z dnia 3 marca 1948 r. jako miejsce pobytu męża wskazane jest: Armia Polska w Anglii (Polish Army in England). Sama Anna Janik z synem emigrowała najpierw do Meksyku, gdzie przebywała w Colonia Santa Rosa, skąd 5 marca 1946 r. przez Laredo w Teksasie dotarła do Camden w USA. Syn – Lucian John Janik – zmarł 1 maja 2020 r. w Somerdale, Camden (NJ); pochowany na cmentarzu Saint Joseph Cemetery (Chews, Camden County, New Jersey). Na stronach www Find A Grave opublikowany jest jego dość obszerny nekrolog.

 

Nyka Stanisław, leśniczy oraz Samsel Antoni i Janik Ludwik, gajowi, widnieją w wykazie relacji leśników znajdujących się w Kolekcji Osobistej Władysława Andersa (Leśnicy w Armii gen. Andersa. Komentarz do materiałów przechowywanych w Instytucie Hoovera; Bogusław Kosel, Uniwerystet w Białymstoku) – w opracowaniu podane są sygnatury akt, które zapewne zawierają jeszcze więcej informacji o fundatorach kapliczki.

Zdjęcia dzięki uprzejmości P. M. Michałowskiej i z archiwum JZI.

Maria Michałowska

Ty byłeś jak taka maleńka kruszyna….

(Stasiowi – mojemu małemu wujkowi,

którego nigdy nie dane mi było poznać)

 

Ty byłeś jak taka maleńka kruszyna

zesłali was tam do piekła srogiego

na Sybir daleki gdzie tajga zimna

to kraj nieludzki dla dziecka małego

 

To był czas wojny i miesiąc grudzień

cudowna noc wtedy nastać miała

przyszli Sowieci zabrali was z domu

straszliwa pustka tam po was została

 

Zamknęli w lagrach na kilka tygodni

najbliższą rodziną mej babci byliście

z wigilią tam przyszła byliście głodni

i z płaczem na zawsze się żegnaliście

 

W styczniu was wieźli do tajgi dalekiej

był mróz a ta podróż nie miała końca

Boże a Ty gdzie byłeś tam były dzieci

Pragnęły pić ciepła jedzenia i słońca

 

Zwierzęce wagony wiatr wiał bokami

śnieg padał a mróz syberyjski wielki

ty drżałeś z zimna i z głodu zemdlałeś

pragnąłeś zjeść choć suszone obierki

 

Babunia i dziadziuś suszyli jedzenie

na Sybir daleki paczki wam wysyłali

zbierali ubranka i ciepłe skarpetki

i gdyby mogli serca by tobie oddali

 

A ty tam marzłeś i drżałeś z zimna

nie mogłeś znieść kurhanów i mrozu

wyrwany jak z gniazda mała ptaszyna

chciałeś być w ciepłym Polskim Domu

 

Marzyłeś o wiośnie słońcu i ptakach

tam odebrali wam godność człowieka

myślałeś że wrócisz tu któregoś lata

umarł Staś mały lata już nie doczekał

 

Przepastna tajga ci wszystko zabrała

zdradliwy wicher wściekłością wieje

po tobie w sercu wielka rana została

szyderczy los zabrał wszelką nadzieję

 

Zostałeś sam pośród piekła na ziemi

i dzikich sybirskich wyjących wiatrów

choć twym rodzicom los się odmienił

tobie już nikt tam nie przyniósł kwiatów

 

Stasiu ty w mej pamięci wciąż jesteś

minęły lata nie raz skrycie płakałam

gdzieś tam daleko na nieludzkiej ziemi

w dzikim bezkresie dziecinka została

 

* wg różnych źródeł

Opracowano na podstawie:

https://jzi.org.pl/geneo/

https://indeksrepresjonowanych.pl/

https://kresy-siberia.org/

https://genealogiapolska.pl/

https://www.findagrave.com/

http://cejsh.icm.edu.pl/

 
Opublikowano Dodaj komentarz

Polacy w Shenandoah, Pensylwania

Shenandoah bywa czasami humorystycznie nazywane Szwajcarią Ameryki. Nie tyle prawdopodobnie ze względu na jego piękno, które do czasu, gdy człowiek przybył tu z górnictwem odkrywkowym było wspaniałe, co dlatego, że samo miasto położone jest w zagłębiu, którego peryferia otoczone są górami. Cechą wyróżniającą miasto jest jednak fakt, że ma ono powierzchnię tylko jednej mili kwadratowej. Jednak na tym niewielkim obszarze, w 1915 r., mieszkało blisko siebie 27 500 dusz[1], z czego około 25 procent stanowili Polacy. Obecnie wskaźnik ten wynosi ponad 40% całkowitej liczby ludności wynoszącej 19 600.[2]

Widok Shenandoah z roku 2014
Widok Shenandoah z roku 2014

Kiedy Polacy przyjechali do Shenandoah? Jak się tam dostali? Jakie trudności znosili w procesie ugruntowywania sobie pozycji godnych szacunku obywateli w nieprzyjaznym dla nich środowisku? Ich historia to epos polskiej imigracji na pola węglowe północno-wschodniej Pensylwanii.

Według wiarygodnych źródeł, pierwszymi Polakami w Shenandoah byli trzej młodzi mężczyźni – Michał Radziewicz, Aleksander Babin i Józef Lizewski, którzy przybyli do Ameryki około 1862 r., prawdopodobnie w celu poprawy swojej pozycji ekonomicznej. Pełni optymizmu charakterystycznego dla młodych ludzi, nie obchodziło ich jaką pracę będą musieli wykonać, o ile wynagrodzenie będzie odpowiednie. Nie dbali też o to, gdzie przyjdzie im zamieszkać, gdyż najwyraźniej nie mieli w tym kraju żadnych krewnych. Przeznaczenie, w postaci agenta, który kupił dla nich bilety do maleńkiej osady Park Place, pomogło tym żarliwym Polakom wybrać region antracytu. Powód, dla którego miejscowość Park Place stała się celem ich podróży był bardzo prozaiczny – wszystkie posiadane przez nich pieniądze pokrywały cenę biletu tylko do tego miejsca. Jednakże tam nie było dla nich pracy. Z pustymi kieszeniami, ciężkimi walizkami, ale lekkim krokiem przemierzyli osiem mil pieszo do Shenandoah, do którego skierował ich kolega Słowianin, pracownik kolei, który powiedział im, że tam górnictwo węglowe oferowało lepsze możliwości.

Odniesienia do górników są w Shenandoah wszechobecne
Odniesienia do górników są w Shenandoah wszechobecne

Miasto zostało na wiosnę tego samego roku zagospodarowane przez Filadelfijską Spółkę Ziemską, która przewidywała odkrycie bogatej żyły węgla.[3] Shenandoah w tym czasie mogło pochwalić się jednym budynkiem szkieletowym, zajazdem, około tuzinem szałasów i nowo wybudowanym Shenandoah City Colliery.[4] Populacja wynosiła niespełna stu mieszkańców i kilku indiańskich maruderów mieszkających na Indian Ridge. Nowi przybysze znaleźli pracę w kopalni prowadzonej przez Miller, Rhoades i Company. Shenandoah, włączone do gminy 16 stycznia 1866 roku, stało się największym centrum produkcji antracytu na południowych polach węglowych w hrabstwie Schuylkill. Przyciągnęła ona wielu polskich imigrantów, którzy zazwyczaj przyjeżdżali do swoich krewnych lub przyjaciół mieszkających w Shenandoah, którzy pomagali im znaleźć pracę.

W latach siedemdziesiątych w Shenandoah i okolicznych miejscowościach mieszkało około pięciuset Polaków. To były burzliwe lata. Ostre problemy między kapitalistami a siłą roboczą wzburzyły kraj – zwłaszcza regiony górnicze, a szczególnie powiat Schuylkill. Chociaż w latach 1868-1887 na terenie powiatu zorganizowano kilka związków zawodowych,[5] Polacy nie byli aktywnymi uczestnikami ruchu robotniczego, ponieważ nie byli dostatecznie zorientowani w ówczesnych problemach społeczno-gospodarczych. W 1897 r. Zjednoczonym Pracownikom Kopalń Amerykańskich pod kierownictwem Johna Mitchella udało się dokonać wielu konwersji wśród polskich górników.[6]

Niektóre rodziny górników zostały upamiętnione w ten oryginalny sposób
Niektóre rodziny górników zostały upamiętnione w ten oryginalny sposób

Niezależnie od tego, czy Polak z Shenandoah był członkiem związku zawodowego czy też nie, cierpiał wraz z resztą strajkujących. Często arbitraż kończył się impasem między związkowcami a przedsiębiorcami, powodując przedłużający się strajk. Następnie strajkujący mieszkający w domach firmowych byli eksmitowani; ich kredyt w zakładzie likwidowany, a skarbiec związkowy, wyczerpany ze swoich zasobów, nie był w stanie im pomóc. Wiele razy robotnicy byli głodzeni do uległości tracąc więcej niż zyskali. Kilka losowo wybranych dat pokazuje jak powszechne były strajki: w 1870 roku – cztery miesiące; w 1871 roku – cztery miesiące; w 1875 roku – sześć miesięcy; w 1902 roku – prawie sześć miesięcy; w 1925 roku – sześć miesięcy.

Innym źródłem irytacji było Molly Maguires – organizacja złożona z górników, którzy walczyli głównie z nieznośnymi warunkami w kopalniach.[7] Niektórzy autorzy okrzyknęli Mollies męczennikami pracy, inni klasyfikowali ich jako przestępców. Nie jest zamiarem pisarza dyskutowanie o pochodzeniu Molly Maguires i ich czynach, ale dać podstawy do zrozumienia działania Mollies w dziedzinie antracytu i późniejszych skutków dla polskich imigrantów w Schuylkill County, gdzie Mollies byli bardzo silni. Poniższy cytat pochodzi z The Molly Maguires autorstwa F.P. Dewees:[8]

Rozmiary i długość „strajków” w regionach węglowych w połączeniu z wpływem tych „strajków” zwróciły szczególną uwagę na „Związek Robotników i Górników”. Do pewnego stopnia uzyskano wrażenie, że „Związek Robotników”, jeśli nie jest identyczny, to przynajmniej szczerze sympatyzuje z „Molly Maguires”. Jedynym argumentem przemawiającym za takim oskarżeniem jest fakt, że zdecydowana większość „Mollies” należała do „Związku”, a ich ambasadorzy w naturalny sposób domagali się raczej brutalnego niż pokojowego zadośćuczynienia. Ponadto, większość niesławnych ataków popełnianych przez „Mollies” była skierowana przeciwko kapitałowi reprezentowanemu w majątku lub w osobach superintendentów i szefów.

Sportowcy z Shenandoah
Sportowcy z Shenandoah

„Lęk przed przerażającymi Molly podczas strajku w 1875 roku zapobiegł otwartemu buntowi tych, którzy chcieli jechać do pracy.” [9] Polski robotnik nie dopuszczał się niszczenia mienia firmy, nie ulegał też aktom zniewagi wobec personelu kopalni. Gotów był przerwać strajk pracując, gdyż jego skromne zarobki tak wiele znaczyły dla jego rodziny. Polscy robotnicy byli często zastraszani groźbami lub pobiciem w celu przyłączenia się do strajku.

Zdarzały się momenty, gdy Polacy ignorowali ostrzeżenia i chodzili do pracy. Nazywano ich „parchami”, byli prześladowani przez Mollies, czasami ledwo uchodząc surowej karze. Starzy ludzie pamiętają, jak krzyczeli wbiegając do swoich domów ścigani przez Mollies: „Mamo, pospiesz się i zamknij drzwi i okna, bo Molly Maguires chcą mnie dorwać.” Wielu robotników nie odważyło się stawić w pracy, po tym gdy otrzymali następującą osobliwą notatkę graficznie zilustrowaną trumną, czaszką ze skrzyżowanymi kośćmi lub jakimś innym makabrycznym rysunkiem:

Każdy łamistrajk, który przyjmie pracę Union Mans, gdy ten będzie bronił swoich praw, będzie miał trudną drogę do przebycia, a Ci, którzy tego nie zrobią (uw. tłum. nie będą bronić swoich praw), będą musieli ponieść tego konsekwencje.[10]

Przed nastaniem 1880 r. władza Mollies została osłabiona przez represje sądowe; niemniej jednak Polacy byli nękani przez innego rodzaju dręczycieli. Polskie rodziny zazwyczaj uprawiały warzywa i hodowały kurczaki, kaczki, świnie oraz miały krowę lub dwie. Podczas strajków uliczne bandy bezrobotnych i nieprzestrzegających prawa mężczyzn kradły „polskie” kury, świnie czy krowy. Polacy opierali się takim kradzieżom niekiedy z bronią w ręku.

Aby utrzymać się z pracy, polscy pracownicy byli często zmuszani do wysyłania swoich młodych synów do pracy w kruszarniach lub pod ziemią. Chłopcy-od-łupania, których wiek wahał się od dziesięciu do czternastu lat, siedzieli w długich zsuwniach i wybierali skałę i łupek z przesiewanego węgla podróżującego w dół do pustych wagonów towarowych pod zsuwniami. Szesnastoletni chłopcy albo prowadzili muły zaczepiane do pustych wagonów, które dostarczali do górników i sprowadzali z powrotem na powierzchnię wypełnione węglem, albo otwierali i zamykali drzwi na dnie szybu. Starzy polscy górnicy przypominają sobie, że widywali polskie kobiety wybierające łupki. Nowoczesne maszyny przesiewowe, opinia publiczna i ustawodawstwo państwowe położyły kres wykorzystywaniu pracy dzieci.

Tablica pamiątkowa poświęcona górnikom Pensylwanii
Tablica pamiątkowa poświęcona górnikom Pensylwanii

Smutek i żal zawisł nad Shenandoah pewnego fatalnego dnia, 12 listopada 1883 r. W amerykańskim hotelu wybuchł poważny pożar, który zredukował połowę miasta do zgliszczy.[11] Wiele polskich rodzin straciło cały swój majątek, który pochłonęły płomienie. Ale odwaga, która doprowadziła ich do wybrzeży Ameryki ponownie posłużyła im w przetrwaniu niszczycielskich skutków katastrofy. Z wiarą w siebie wyruszyli na budowę nowych domów na szarych, zimnych popiołach, które symbolizowały całe ich życie pracowitego oszczędzania.

Powoli Polacy zaczęli zdobywać wiedzę biznesową. Józef Rynkiewicz, który dołączył do swego brata Feliksa w 1872 r., stał się jednym z pierwszych znanych biznesmenów. Początkowo pracował w kopalni, gdzie w 1882 r. został ranny w wyniku upadku skał i węgla. Po powrocie do zdrowia, rok później zaangażował się w ogólną działalność spożywczą i zaopatrzeniową, dołączając do niej agencję statków parowych i bankowość prywatną. Inni poszli za jego przykładem. Kupili i rozwinęli lub założyli przedsiębiorstwa biznesowe, takie jak tawerny, sklepy, rozlewnie itp.

Józef Rynkiewicz
Józef Rynkiewicz

Do I wojny światowej Polacy coraz bardziej zaznaczali swoją obecność w samorządzie miejskim. Jedną z najbardziej ukochanych postaci był nieżyjący już starosta mieszczanin Charles Magelango, który służył przez kilka kadencji i zmarł na stanowisku. Obecnie urzędujący jest polskim wydobywcą.

Pomnik polskich Amerykanów, weteranów wojny 1917- 1918
Pomnik polskich Amerykanów, weteranów wojny 1917- 1918

Parafia św. Kazimierza została zorganizowana w 1872 roku. Ks. Andrzej Strupiński przejął opiekę nad ponad 300 Polakami rozsianymi po całym Shenandoah i okolicach. Początkowo nabożeństwa odbywały się w kościele niemiecko-katolickim, dopóki Polacy nie wybudowali drewnianej kaplicy przy ulicy North Jardin. Drewniana konstrukcja została zastąpiona budynkiem murowanym, a w 1915 r. wzniesiono nowy gmach. Kościół św. Kazimierza, uważany za największy i najpiękniejszy w tej okolicy, jest najstarszym polskim kościołem w archidiecezji filadelfijskiej.[12]

Drugim duszpasterzem był ks. Józef Lenarkiewicz (1877-1904). Ten gorliwy ksiądz przekształcił drewnianą kaplicę w duży, murowany kościół; zbudował probostwo, klasztor i szkołę, a w 1899 r. powierzył szkołę parafialną siostrom bernardynkom.[13]

Inna polska parafia, św. Stanisława, została zorganizowana w 1898 roku. Na rogu ulic Cherry i West wzniesiono kościół. Trzy lata później założono szkołę parafialną, w której pracowały siostry bernardynki.[14]

Nie sposób nie wspomnieć o organizacjach polskich, nazywanych często podwalem sprawy polskiej. Stowarzyszenie Dobroczynne św. Kazimierza zostało założone 14 lutego 1875 r. i liczyło dwudziestu czterech członków. Prezesem został Sylwester Brocius, a sekretarzem Feliks Murawski. W czerwcu 1876 roku zorganizowano Warszawską Gwardię Narodową liczącą piętnastu członków. Pierwszym dowódcą był Józef Janicki, a pierwszym sekretarzem Józef Konopnicki.[15]

Zamiłowanie Polaków do widowiskowości przejawiało się w trzydziestu pięciu różnych organizacjach, z których kilka miało swoje mundury. Patriotyczne wiece były barwnymi wydarzeniami i wszyscy w Shenandoah chcieli zobaczyć „Polandersów”. Mieszkańcy spoza Polski mogli nie rozumieć tego, co było mówione, ale z pewnością napawali się pstrokatą kolorystyką, którą mieli przed oczami. Nawet dziś starsze pokolenie wzdycha i powtarza, że to były czasy. Duże polskie organizacje braterskie wchłonęły większość lokalnych społeczności.

Tablica upamiętniająca górników
Tablica upamiętniająca górników

Odpowiedni hołd został złożony górnikom, gdy obecnie już nieżyjący Paul Swies z Shenandoah został wybrany na plakat przedstawiający typowego górnika antracytu. Symbolizował on ich wkład pracy w wygranie II wojny światowej. Ubrany w swoje górnicze ubranie, z małą lampką przymocowaną do czapki i trzymający wiertło ucieleśnia ducha rycerza czarnego diamentu.

Artykuł ten został przedrukowany z Polish American Studies, Vol. VI. Nr 1-2, styczeń-czerwiec 1949, za zgodą Polsko-Amerykańskiego Towarzystwa Historycznego.

 

 

  1. History of Pottsville and Schuylkill County, Pennsylvania – Republished from Pottsville Evening Republican and Morning Paper, (J. H. Zerby Newspapers, Inc.), III, 1176.
  2. Borough Records of Shenandoah for 1940.
  3. M. E. Doyle, “History of Shenandoah,” Anthracite Labor News, (September, 1905).
  4. Loc. cit.
  5. Chris Evans, History of the United States Mine Workers of America from 1860 to 1890. (Indianapolis, Indiana: n.d.), 1-34.
  6. McAlister Coleman, Men and Coal. (New York: Farrar and Rinehart, 1943), 64-74. 
  7. F. P. Dewees, “The Molly Maguires: The Origin, Growth and Character of the Organization. (Philadelphia: J. B. Lippincott and Company, 1877), 23.
  8. Ibid., 24
  9. A. Monroe Aurand, Jr., The Molly Maguires. (Harrisburg: Aurand Press„ 1940), 6-7. 
  10. Dewess, op. cit., 369.
  11. Pottsville Evening Chronicle, (November 13, 1883), 1.
  12. Historia Polskich Rzymsko Katolickich Parafij, Archidiecezji Filadelfijskiej. (Philadelphia, 1938), 33.
  13. MSS Reports in Bernardine Sisters Archives. (Reading, Pennsylvania), file for 1899.
  14. Parish Records – St. Stanislaus Parish Archives, 1898.
  15. History of Pottsville and Schuykill County, Pennsylvania 1171.
Opublikowano Dodaj komentarz

Hiszpańska grypa w hrabstwie Schuylkill

Od kilkunastu lat jestem w posiadaniu materiałów genealogicznych z USA, zgromadzonych przez Johna Noela Latzo. Jest on chyba najbardziej zasłużonym po stronie amerykańskiej w zdobywaniu i gromadzeniu informacji o rodzinie Rynkiewiczów z Krasnopola i okolic. Robił to dla siebie, bo jego matką była Agnes Mary Rynkiewicz (1909- 1970), ale podzielił się ze mną, bo moją babcią ojczystą była Marianna Rynkiewicz (1898- 1969). Dzieli nas 11 pokoleń, ale w 2014 roku, kiedy go odwiedziłem, witaliśmy się jak bracia. Może i dlatego, że poza więzami rodzinnymi, łączyła nas pasja genealogiczna. Kilka razy z jego materiałów robiłem użytek, tłumacząc wycinki z gazet lub nekrologi, które dawałem na swój blog. Oto jeden z tekstów –  bardzo aktualny, bo opowiada o … pandemii hiszpanki w hrabstwie Schuylkill, gęsto obsadzonym przez rodzinę Rynkiewiczów. Jestem przekonany, że są tam treści uniwersalne, a nie tylko ważne dla tego rodu.

Hiszpańska grypa przetoczyła się gwałtownie przez hrabstwo w 1918 r.

Ostatnie wiadomości z Centrum Chorób w Atlancie mówią, że tamtejsi naukowcy nie spodziewają się dużej ilości grypy w tym sezonie. To dobre wieści, ale w 1918 roku tak nie było.

Czytając nagłówki gazet z 1918 r., można było odnieść wrażenie, że nagłówki wojenne mówią o tym, że sojusznicy zaczynają kończyć konflikt 1914-1918, który miał być nazwany “Wojną, która Zakończy Wszystkie Wojny”. To nie mogło trwać długo, miesiąc, być może dwa.

Niemcy chwiały się, gdyż wojska alianckie posuwały się naprzód na wszystkich frontach. Byłaby to tylko kwestia krótkiego czasu i rzeź skończyłaby się. To właśnie we wrześniu 1918 r., w tym szczytowym momencie optymizmu, śmierć uderzyła nagle i brutalnie w hrabstwo Schuylkill. Hiszpańska grypa przyniosła nam śmierć.

Na początku nikt nie zwracał uwagi na to, co nazywało się “hiszpańską grypą”, która doprowadziła do hospitalizacji kilku żołnierzy w Camp Devins w Massachusetts.

W gazetach hrabstwa Schuylkill pojawiło się kilka ulotnych informacji o zamykaniu bostońskich szkół i mglista sugestia, że “Hun U-Boats” rozsiewają plagę zarazków na Amerykę.

W gazetach były krótkie notatki na temat “Co robić z hiszpańską grypą”, ale ogólnie rzecz biorąc, wiadomości dotyczyły ogrodów zwycięstwa, Czerwonego Krzyża i nowego “Liberty Loan Drive”.

Następnie bez ostrzeżenia, pierwsza lokalna wskazówka pojawiła się u mieszkańców powiatu 17 września 1918 roku: wezwanie ochotników do wojska zostało wstrzymane przez grypę.

Do 4 października, przerodziło się to w panikę. Państwo szybko zamknęło wszystkie restauracje, baseny, teatry i sale taneczne, oszczędzając na razie kościoły i szkoły.

Do następnego dnia w samym Pottsville było 800 przypadków grypy. Rada ds. Zdrowia w Pottsville wydała “drastyczny nakaz”, zgodnie z którym wszystkie sklepy, z wyjątkiem sklepów z prowiantem i aptekami, kościoły, szkoły, kluby itp. powinny być zamknięte o 18:00. Wezwano ludzi do podjęcia środków zapobiegawczych.

Rada ds. Zdrowia wydała również zarządzenie, że plucie na chodniki będzie stanowić wykroczenie podlegające karze grzywny i pozbawienia wolności oraz że będzie egzekwować to prawo do granic możliwości.

Skutek zarządzenia Rady był natychmiastowy. Gazety rozesłały biuletyny z wiadomościami o epidemii grypy. Setki kupujących podwoiło swoje wysiłki, aby zakończyć zakupy przed zamknięciem sklepów. Pośpieszne rozmowy telefoniczne z ludźmi w domu spowodowały, że setki kobiet szaleńczo rzuciły się do sklepów przed upływem szóstej.

Nagle w hrabstwie pojawiło się 5 000 przypadków, a w samym Minersville 1200. Histeria zaczęła się rozprzestrzeniać przez weekend.

W samym Minersville, jednym z najciężej dotkniętych miejsc w stanie, zginęło 47 osób. Pewien grabarz sam był chory na grypę i nie mógł pogrzebać 20 ciał znajdujących się pod jego opieką. Jedna z historii mówi, że miał jedyny karawan w mieście, a wjeżdżając na ulicę Sunbury jeden z trzech trupów z tyłu nagle wrócił do życia i usiadł. Grabarz był tak przestraszony, że wjechał do sklepu i rozbił karawan.

Państwo wysłało lekarzy i pielęgniarki do Minersville i Frackville, gdzie było tylko czterech lekarzy, a dwóch z nich było dotkniętych chorobą. W dolinie Heckscherville było wiele przypadków, a do Powiatowego Inspektora Medycznego Dr J.B. Rogers został skierowany apel o pomoc. Stan obiecał wysłać pielęgniarki do pomocy poszkodowanym.

Jedno ze słynnych opowiadań Johna O’Hary, “Syn Doktora”, opowiada o tym, jak jego ojciec, dr Patrick A. O’Hara, chodził do domów górników w Minersville i dolinie Heckscherville, by leczyć ludzi, którzy zarazili się zabójczym wirusem.

Pottsville było poważnie przestraszone. Pani Alice Milliken udostępniła swój dom w Greenwood Hill, a 50 łóżek zostało pospiesznie wstawionych. Sto łóżek umieszczono w Zbrojowni w Pottsville na ulicy North Centre. Czerwony Krzyż zaapelował o koce, prześcieradła, szlafroki i inne zapasy. Córy Królewskie wykonywały dla ludzi maseczki ochronne, aby nie dopuścić do rozprzestrzeniania choroby.

Na trawniku domu Millikenów pojawiły się namioty dla najmłodszych pacjentów. Policja stanowa dokonała nalotu – knajpy w Gilberton, Minersville i St. Clair, aresztując właścicieli lokali, którzy sprzeciwili się rozkazom zamknięcia.

Osiem pielęgniarek ze szpitala w Pottsville zachorowało na grypę. Przepełnione kolumny nekrologów w gazetach nazywały to po prostu “dominującą chorobą”.

Ludzie próbowali wszystkiego, by pozbyć się grypy. Dzieciom kazano jeść ciasto drożdżowe codziennie jak herbatniki. Lekarstwa patentowe wyprzedawały wszystkie swoje zapasy pod naciskiem ciężkiej reklamy. Jeden chłopiec usłyszał, że lekarze powiedzieli, że jedynym lekarstwem jest picie bimbru, napoju alkoholowego warzonego w domu, więc zaczął sprzedawać go za pięćdziesiąt centów za kufel.

Obcy obawiali się zgłaszać przypadków zachorowań, ponieważ obawiali się, że ciała ich bliskich mogą wylądować w Potter’s Field, jeśli to zrobią. W Schuylkill Haven nie było trumien, a ciała układano w otwartych dołach na polu i przykrywano wapnem, zanim ostatecznie zostały zasypane ziemią. Starsi ludzie mówią, że wciąż pamiętają straszny smród dochodzący z tamtego pola wiosną następnego roku.

W Frackville, karetki pogotowia zabierały ludzi do szpitala ratunkowego strumieniami. Pięćdziesiąt jeden przypadków zgłoszono w jednym rzędzie domów w Gilbertonie. Do 14 października w Minersville zginęły 164 osoby, z czego 41 w ciągu dwóch dni i od razu pojawił się ładunek trumien. Z Obozu Medycznego Armii Amerykańskiej w Allentown przybyło tu ponad 100 lekarzy wojskowych, którzy ruszyli z pomocą lekarzom okręgowym, którzy sami padali ofiarą zarazy.

“Grypowa siedziba główna” została utworzona w biurach Filadelfii i Reading Coal and Iron Company przy ulicach Second i Mahantongo. Piwnica budynku służyła jako kostnica.

Nagle epidemia osłabła. W dniu 25 października liczba ofiar śmiertelnych w powiecie wzrosła do 1599 osób, a mimo to 29 października historia grypy przeszła na wewnętrzne strony gazet. Dwa dni później pojawiła się informacja, że teatry mogą zostać otwarte ponownie najpóźniej do 8 listopada, a szkoły do 11 listopada.

I tak samo nagle, epidemia się skończyła. Wszyscy cieszyli się z wiadomości o zbliżającym się zawieszeniu broni w Europie. Nie było już żadnej wzmianki o grypie.

Ale to był miesiąc horroru i smutku. Od czasu, gdy hrabstwo opublikowało swój pierwszy raport o chorobie 2 października, w Minersville, do końca listopada, w hrabstwie tym zmarły 3273 osoby oraz w części hrabstwa Northumberland objętej Trzecim Okręgiem. W Pottsville, 352 osoby zginęły z powodu śmiertelnej grypy.

To był Czarny Październik – najgorszy okres grozy w hrabstwie Schuylkill.

 
Opublikowano Dodaj komentarz

Nasi w Turkiestanie

Zapisując akty ślubów urzędnicy stanu cywilnego często podawali miejsce pochodzenia młodych. Do czasu I Wojny Światowej migracje ludności nie były zbyt powszechne, dlatego większość nowozaślubionych pochodziło bądź z parafii, z której pochodziła księga ślubów, bądź z parafii ościennych. Sporadycznie pojawiały się osoby z dalszych stron, a jeszcze rzadziej osoby pochodzące z głębokich obszarów carskiej Rosji. Ruchy ludności odbywały się jednak w dwie strony – mieszkańcy z obszarów naszych zainteresowań z własnej woli bądź przymusowo znajdowali się na terenach Dalekiego Wschodu.

Poniżej znajduje się galeria metryk ślubów osób odnalezionych w parafii w Turkiestanie (obszar dzisiejszego Kazachstanu). Oto lista:

  • 1901/3 Rozalia Radkiewicz (c. Macieja i Marii) z guberni suwalskiej (ślub we Włodzimierzu)
  • 1901/4 Weronika Marchel (c. Wincetego i Rozalii z d. Lutyńskiej) z Suwałk (ślub w Niżnym Nowogrodzie)
  • 1905/18 Anna Witkowska (c. Dominika i Franciszki) z parafii Szczebra (ślub w Aszchabadzie)
  • 1906/14 Magdalena Blaszko (c. Jana i Anny z d. Pieńkowskiej) z parafii Rydzewo (ślub w Taszkencie)
  • 1906/32 Natalia Rogowska (c. Jakuba i Petroneli z d. Górskiej) z parafii Bargłów
  • 1908/44 Wiktoria Lis (c. Piotra i Elżbiety z d. Biełous) z parafii Sylwanowce (ślub w Taszkencie)
  • 1910/4 Marianna Osowska (c. Franciszka i Katarzyny z d. Gil) z powiatu augustowskiego (ślub w Jekaterynburgu)
  • 1913/37 Roman Marcinkiewicz (s. Józefa i Marii z d. Dobrowolskiej) z parafii Bargłów (ślub w Taszkencie)
  • 1914/5 Franciszek Siedlecki (s. Jakuba i Katarzyny z d. Jacewicz) z guberni suwalskiej (ślub we Władywostoku)
  • 1915/35 Zuzanna Skwarko (c. Stefana i Józefy z d. Sosnowskiej) z Goniądza (ślub w Irkucku)
  • 1915/36 Bolesława Maliszewska (c. Kajetana i Dominiki z d. Trockiej) z Augustowa (ślub w Irkucku)
  • 1916/9 Maria Smykowska (c. Wincentego i Julii z d. Burakiewicz) z parafii Krasnybór (ślub w Taszkencie)

oraz metryka zgonu

1903/22 Kazimierz Maciukiewicz z Suwałk (zgon w Turkiestanie)

Nie jest to lista zamknięta i na pewno warto szczegółowo przeszukać zasoby metrykalne kościoła rzymsko-katolickiego w Rosji dostępne w  archiwum w Sankt-Petersburgu. Znajdziemy tam ludzi z całego obszaru dawnej Rzeczpospolitej, ale szczególnie jesteśmy zainteresowani osobami z “naszego” regionu.

Tego niesamowitego odkrycia dokonała Magda Wróbel. Dziękujemy za nadesłane materiały!

 
Opublikowano Dodaj komentarz

Spod Sejn do Ameryki

Od dość dawna wiedziałem, że siostra mojego pradziadka Adama Szczudło, Wiktoria wyszła za Kazimierza Zielepuchę (1835- 1905). Potem jeszcze kilkukrotnie spotykałem to nazwisko w rejestrach i metrykach parafii Sejny, przeważnie wypisywanych dla mieszkańców wsi Zagówiec, która od lat 40. dziewiętnastego wieku była też wsią moich przodków Szczudłów.

Osobiście żadnego Zielepuchy nie znałem. Z czasem Witek Zielepucha z Sejn trafił do moich fejsbukowych znajomych, ale nie bardzo był zainteresowany. Wątek genealogii tej rodziny bardziej mnie zaciekawił kiedy zorientowałem się, że Zielepuchowie byli też skojarzeni z Kasperowiczami, na których drzewie genealogicznym i Szczudłowie mieli swój „udział”. Antonina Szczudło, córka Pawła i Marianny Gorczyńskiej w 1863 roku wyszła za Kazimierza Kasperowicza urodzonego w roku 1840 we wsi Tomasze. Jednak żadnych metryk dzieci tej pary nie odnalazłem. Antonina Kasperowicz już będąc mężatką, w roku 1870 występuje w metryce chrztu Anastazji Polens, córki Teodora i Konstancji Szczudło, swojej siostry. Umiera w 1905 roku we wsi Wiłkokuk, prawdopodobnie bezdzietnie.

W połowie czerwca tego roku, nazwisko Zielepucha, w wersji nieco zmienionej – Zielepuka, niespodziewanie pojawia się na fejsbukowym anglojęzycznym forum genealogów. Tym razem pisze nieznana mi wcześniej kobieta z Ameryki, Yelyzaveta Van Duker. Kiedy piszę, że jest to nazwisko z mojego rodowodu, ona wspomina, że jej mąż ma je na swoim drzewie genealogicznym. Kluczową osobą jest Bronisława Zielepucha, która ze swoją starszą siostrą Franciszką emigrowała do USA. Jej emigracyjny dokument wskazuje Zagówiec (oczywiście zapisany błędnie) jako miejsce urodzenia, natomiast akt zgonu Franciszki wymienia rodziców; Kazimierza Zielepuchę i Wiktorię Szczudło (również z błędami). Zachęcony odkryciem kolejnych kuzynów w Ameryce, wertuję zasoby metrykalne parafii Sejny i Berżniki. Udaje się znaleźć całkiem sporo metryk, a wśród nich namierzyć najstarszego w regionie, Benedykta, który urodził się w nieznanym dotąd miejscu około 1790 roku. Zmarł w Bierżałowcach w roku 1846. Prawdopodobnie miał dwie żony; Annę Byczkowską i Mariannę Mackiewicz. Z pierwszą spłodził Benedykt troje dzieci; Mariannę – ur 1827, Kazimierza – 1835 i Marcellę – 1839. Podobnie jak ojciec, Kazimierz też jest dwukrotnie żonaty. Pierwszą jego wybranką zostaje Rozalia Jachimowicz z Budziewizny, która rodzi mu czworo dzieci; Antoninę – 1862, Franciszka Leopolda – 1865, Józefa – 1867 i Wincentego. Dwoje pierwszych umiera po kilku dniach, Wincenty w wieku 18 lat, o Józefie brak informacji w dostępnych mi metrykach. Pierwsza żona Kazimierza Zielepuchy umiera w latach 1872-73 i wtedy owdowiały mężczyzna z dwójką małoletnich dzieci decyduje się na nowy związek. Jego wybranką zostaje Wiktoria Szczudło, młodsza o 10 lat córka Pawła Szczudło (1812- 1895) i Marianny Gorczyńskiej (1801- 1885). Drugie małżeństwo Kazimierza jest jeszcze bardziej owocne niż pierwsze i przynosi mu pięcioro dzieci; Kazimierę – 1874, Władysława – 1878, Rozalię – 1880, Franciszkę – 1881 i Bronisławę – 1886 r. Los Kazimiery nie jest szerzej znany, wiadomo jedynie, że w 1893 roku urodziła panieńskie dziecko – Franciszka, który żył tylko kilka tygodni. Nie wiadomo jaką przyszłość miał Władysław. W zasobach parafii Sejny są dwie metryki Rozalii, z których wiadomo, że żyła tylko dwa dni.

Ostatnich dwoje dzieci Kazimierza i Wiktorii Zielepuchów, Franciszka i Bronisława, emigruje do Ameryki. Franciszka opuszcza ojczyste strony już w 1901 roku, Bronisława dopiero w 1913 r., w 8 lat po śmierci ojca. Bronisława emigrowała statkiem NECKAR do Filadelfii.

Po doświadczeniach życiowych Benedykta i Kazimierza podwójne związki małżeńskie w rodzinie Zielepuchów nie powinny już dziwić. Podobnie i Bronisława dwukrotnie wychodzi za mąż, dwa razy za Litwinów pochodzących z okolic bliskich jej stronom ojczystym. Jej pierwszym wybrankiem jest Frank Gaidziunas (1877- 1925), z którym ma Bronisława troje dzieci; Franka, Jeanne i Pauline.

Drugi mąż Bronisławy to Peter Zukaitas (1897- 1956), urodzony w mieście Simnas na Litwie, z którym niedawna wdowa w wieku 42 lat doczekała jeszcze dziecka. Dano mu imię po matce, Bronisława, co w wersji amerykańskiej brzmiało nieco inaczej – Bertha. Bertha Zukaitas (1928- 2014) była już w pierwszym pokoleniu „born American” i wyrastała w rodzinie wielojęzycznej, gdzie ojciec mówił po litewsku, matka po polsku, a ona po angielsku i wszyscy się rozumieli.

Partnerem życiowym Berthy został Tadeusz Miklas, żyjący w latach 1919- 2006, z pewnością mający także korzenie polskie. Małżeństwo to sprowadziło na świat dwoje dzieci; Lorraine i Toma. Lorraine wyszła za Bradforda Van Dukera. Ich dorobek rodzinny to troje dzieci: Scot, Laura i Mark.

Scot Van Duker na kilka miesięcy trafił do pracy w Kijowie, gdzie był zatrudniony w Konsulacie USA. Któregoś razu w konsulacie kijowskim prezentację o trybie pracy Ambasady USA w Warszawie pokazywała młoda anglistka, Yelyzaveta Avetysian. Oczarowany prezentacją a chyba bardziej urokiem młodej Ukrainki, Scot okazał wyrazy uznania, po których był ciąg dalszy. Zabrał „prezenterkę” ze sobą do Ameryki, gdzie została jego żoną. Dziś tworzą szczęśliwe małżeństwo z dwójką dzieci.

Wśród emigrantów do Ameryki mam sporo kuzynów, którzy tworzą barwne pary międzynarodowe, ale ta jest szczególnie międzynarodowa. Linia genealogiczna Scota to Polacy, Litwini, potem Belgowie, Holendrzy i Francuzi, ale również Anglicy, Szkoci i Irlandczycy. Na jej końcu jest żona Liza, po ojcu Ormianka, po matce Ukrainka. Brat Scota, Mark Van Duker ożenił się z dziewczyną z Chin. Jak widać, Ameryka wciąż jest dobrym miejscem do życia i pracy dla wszystkich nacji.

 
Opublikowano Dodaj komentarz

Między Polską a USA

Niedawno na naszym profilu na Facebooku publikowaliśmy pocztówkę przysłaną z USA do rodziny w Polsce. Oto krótka historia ludzi, którzy ją podpisali.

Pocztówkę tą pisali członkowie rodziny Joków mieszkający w USA: Alfons (Alphonse) Joka z żoną Marianną z d. Sieńko oraz Władysław (Walter) Joka z żoną Stanisławą z d. Wićko. Alfons i Władysław to dwaj przyrodni bracia mojego dziadka Edwarda Kozłowskiego. Obaj najprawdopodobniej urodzili się w USA, potem mieszkali w Jasionowie w parafii Jaminy, w końcu wyemigrowali do USA na stałe, tam żyli, tam zmarli i tam zostali pochowani.

Nekrolog Władysława Joki

Nekrolog Alfonsa Joki

Ich matką była Apolonia z d. Karp urodzona 13 lutego 1899 roku w Polkowie.

Akt urodzenia Apolonii Karp z parafii Jaminy.

 

Apolonia, jako 15-letnia dziewczyna, dnia 3 kwietnia 1914 roku schodzi z pokładu statku Main płynącego z Bremy do Filadelfii.

Apolonia Karp na liście pasażerów statku Main

 

Notatka manifestu opisuje ją jako siedemnastolatkę (wiek bardzo młodych emigrantów podróżujących samotnie bardzo często zawyżano), pannę, służąca, niepotrafiącą czytać i pisać, o jasnej karnacji z blond włosami i niebieskimi oczami.

Już dwa lata później wychodzi za mąż za Władysława Jokę.

Fragment indeksu ślubów z Filadelfii z 1916 roku.

 

Przyszły mąż Apolonii przypłynął do Filadelfii 13 listopada 1912 r., również z Bremy.

Władysław Joka na liście pasażerów statku Breslau

 

Władysław Joka na liście pasażerów – pozycja 28.

 

Władysław Joka urodził się 13 lutego 1894 r. w Jasionowie.

Akt urodzenia Władysława Joki z parafii Jaminy

 

Władysław Joka junior, o którym mowa na początku, jest najprawdopodobniej ich pierwszym dzieckiem. Wg manifestu statku Batory, którym płynął do Nowego Jorku w 1936 r.

Władysław Joka junior na liście pasażerów – pozycja 23.

Władysław Andrzej Joka jest obywatelem USA, ur. 10 listopada 1917 r. w Filadelfii. Nie wiem dokładnie, jak toczy się ich życie, podejrzewam, że jest rozdzielone między USA i Polskę.

We wrześniu 1933 r. Władysław Joka senior umiera w dość nietypowych okolicznościach.

Notatka z Dziennika Białostockiego o śmieci Władysława Joki.

 

Akt zgonu Władysława Joki z parafii Jaminy.

 

Dnia 26 stycznia 1937 r. mój pradziadek, wdowiec, mający jedno dziecko z poprzedniego małżeństwa – mojego dziadka, żeni się z Apolonią i wszyscy od tej pory mieszkają w Jasionowie.

Akt ślubu pomiędzy wdowcem Kazimierzem Kozłowskim a wdową Apolonią Joka z parafii Jaminy.

Tam właśnie 11 lipca 1940 r. mój pradziadek zostaje aresztowany przez NKWD, skazany i wywieziony na Sybir, skąd już nie wrócił. Mój dziadek w 1940 r. w wieku 13 lat został więc pod opieką macochy, którą zawsze potem wspominał jako bardzo serdeczną osobę, która zastępowała mu matkę. Z przyrodnimi braćmi był blisko związany. Apolonia dożyła 100 lat! Pamiętam jej pogrzeb w Jaminach – pochowana jest przy głównej drodze prowadzącej do kościoła. Nagrobek opisany jest jako rodziny Joków, ale widnieje na nim jako Apolonia Kozłowska.

Apolonia Kozłowska w leśniczówce w Ostrzełku, rok 1975

 

 

Akt zgonu Apolonii Kozłowskiej

 

Grób rodziny Joków na cmentarzu w Jaminach.

 

 

 

 

 
Opublikowano Dodaj komentarz

Emigracja do Szwecji

W 1838 roku król Karol XIV zniósł niemal wszystkie restrykcje dotyczące osiedlania się i funkcjonowania osób wyznania mojżeszowego na terenie Szwecji, zapewniając im ochronę prawną i wiele praw obywatelskich. Zgodnie z ustawą z 26 października 1860 r. przyznano Żydom prawo do nabywania nieruchomości w gminach wiejskich, podczas gdy wcześniej zezwalano im na posiadanie nieruchomości tylko w miastach. 20 stycznia 1863 r. inne rozporządzenie usunęło zakaz małżeństw między Żydami i chrześcijanami, o ile towarzyszyły nim należne ceremonie. Taka liberalizacja ograniczeń nakładanych na Żydów spowodowała zwiększony napływ ludności tej nacji do Szwecji, głównie z terenów Polski i Rosji. Nie ma więc nic dziwnego w tym, że część z liczącej prawie 6500 osób populacji żydowskiej (1920 rok) przybyła z obszaru Augustowszczyzny i Suwalszczyzny.

Poniżej znajduje się lista wybranych rodzin, głównie żydowskich deklarujących jako miejsce swojego pochodzenia miasto Augustów oraz Rajgród, Raczki, Radziłów i Wiznę. Informacje pochodzą ze szwedzkich spisów ludności i zawierają informacje o głowie rodziny (data i miejsce urodzenia, czasem inne informacje) oraz o pozostałych domownikach (data urodzenia). Podano również źródło pochodzenia informacji oraz parafię (gminę) luterańską, której dotyczy spis. Żydowskich rodzin z obszaru naszych zainteresowań, które wyemigrowały do Szwecji jest znacznie więcej niż poniżej i wypadku zainteresowania możemy tę listę dalej uzupełniać.

Wyboru dokonała i dane przesłała Maria Hanson. Dziękujemy! Maria oferuje ponadto daleko idącą pomoc osobom z Polski, które poszukują swoich krewnych i przodków w Szwecji.

Isak Gibstein

Data i miejsce urodzenia: 1897-01-02, Augustów
Parafia: Karlshamn, Blekinge län
Zakres dat: 1906 – 1924
Źródło: Karlshamn AIIa:24 (1906-1924) Zdjęcie 2870 / Strona 4684

Abraham Bernhard Levins Dall

Data i miejsce urodzenia: 1880-10-27, Augustów
Data ślubu: 1906-03-14
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Zakres dat: 1911 – 1928
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:18 (1911-1928) Zdjęcie 1180 / Strona 411
W tym samym domu:

Märta Chackal Bomah Data urodzenia: 1887-01-15
Chackel Boris Data urodzenia: 1912-07-07
Elias Data urodzenia: 1914-04-04

Isak Grodski

Data i miejsce urodzenia: 1891-08-03, Augustów
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Zakres dat: 1903 – 1911
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:16 (1903-1911) Zdjęcie 3630 / Strona 3155

Kalmanonvitz Monasek

Data i miejsce urodzenia: 1870-11-13, Augustów
Parafia: Piteå stadsförsamling, Norrbottens län
Zakres dat: 1900 – 1912
Źródło: Piteå stadsförsamling AIIa:3 (1900-1912) Zdjęcie 1580 / Strona 849
W tym samym domu:

Ejnar Maurits Data urodzenia: 1908-03-24
Elsa Viktoria Data urodzenia: 1909-07-17
Axel Gunnar Data urodzenia: 1911-01-04

Jakob Feinstein

Data i miejsce urodzenia: 1890-02-28, Augustów
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Zakres dat: 1911 – 1928
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:21 (1911-1928) Zdjęcie 1310 / Strona 1325

Leopold Sister

Data i miejsce urodzenia: 1876-08-15, Augustów
Data ślubu: 1900-03-05
Parafia: Lunds domkyrkoförsamling, Malmöhus län
Miejscowość: Mosaiske Trosbekännare
Zakres dat: 1899 – 1914
Źródło: Lunds domkyrkoförsamling AIIa:15 (1899-1914) Zdjęcie 2280 / Strona 5134
W tym samym domu:

Berta Josefsohn Data urodzenia: 1878-04-12
Jenny Data urodzenia: 1902-03-10
Sara Data urodzenia: 1906-12-30
Leopold Data urodzenia: 1905-03-04
Isak Schatz Data urodzenia: 1862-12-18

Abraham Bernhard Lewiusehall

Data i miejsce urodzenia: 1880-10-27, Augustów
Data ślubu: 1906-03-14
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Miejscowość: Främmande Trosbekännare
Zakres dat: 1903 – 1911
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:16 (1903-1911) Zdjęcie 3630 / Strona 3155
W tym samym domu:

Märta Chackel Bromeh Data urodzenia: 1887-01-15
Chackel Boris Data urodzenia: 1912-07-17
Elias Data urodzenia: 1914

Samuel Jundel Friedman

Data i miejsce urodzenia: 1900-02-02, Augustów
Parafia: Karlshamn, Blekinge län
Miejscowość: Gäfle
Zakres dat: 1924 – 1940
Źródło: Karlshamn AIIa:27 (1924-1940) Zdjęcie 1850 / Strona 730

Samuel Löf Scharfstein

Data i miejsce urodzenia: 1907-03-01, Augustów
Data ślubu: 1932-11-06
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Miejscowość: Hunden
Zakres dat: 1928 – 1938
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:44 (1928-1938) Zdjęcie 890 / Strona 3382
W tym samym domu:

Rebecka f. Scharfstein Data urodzenia: 1904-01-02
Rakel Sylvia Data urodzenia: 1934-03-11

Victor Blachman

Data i miejsce urodzenia: 1876-11-17, Augustów
Parafia: Göteborgs Kristine, Göteborgs och Bohus län
Miejscowość: Mosaiska Trosb
Zakres dat: 1898 – 1906
Źródło: Göteborgs Kristine AIIaa:10 (1898-1906) Zdjęcie 216 / Strona 2762

Efraim Dennemark

Data i miejsce urodzenia: 1867-04-19, Augustów
Data ślubu: 1891-09-13
Parafia: Sundsvalls Gustav Adolf, Västernorrlands län
Zakres dat: 1912 – 1937
Źródło: Sundsvalls Gustav Adolf AIIa:13 (1912-1937) Zdjęcie 450 / Strona 2211
(zm. 1918-10-16)
W tym samym domu:

Klara Kudrischow Data urodzenia: 1867-06-23
Herman Aron Data urodzenia: 1892-09-11
Isak Wulf Data urodzenia: 1894-02-20
Rosa Helena Data urodzenia: 1895-03-23
Hjalmar Data urodzenia: 1896-12-22
Sigurd Data urodzenia: 1911-08-14

Rachmiel Galantz

Data i miejsce urodzenia: 1904-05-25, Augustów
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Miejscowość: Granaten
Zakres dat: 1928 – 1938
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:40 (1928-1938) Zdjęcie 2150 / Strona 2306

Jakob Werbolowsky

Data i miejsce urodzenia: 1866-04-02, Augustów
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Zakres dat: 1911 – 1928
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:18 (1911-1928) Zdjęcie 1170 / Strona 410
W tym samym domu:

Blume Frejda Werbolowsky Data urodzenia: 1866-03-12
David Isaak Werbolowsky Data urodzenia: 1889-05-01
Samuel Werbolowsky Data urodzenia: 1891-03-06
Abraham Data urodzenia: 1900-07-03
Bertha Data urodzenia: 1898-06-24
Joel Data urodzenia: 1908-03-06

David Schwarzberg

Data i miejsce urodzenia: 1868-03-15, Augustów
Data ślubu: 1890
Parafia: Lunds domkyrkoförsamling, Malmöhus län
Miejscowość: Mosaiske Trosbekännare
Zakres dat: 1899 – 1914
Źródło: Lunds domkyrkoförsamling AIIa:15 (1899-1914) Zdjęcie 2270 / Strona 5133
W tym samym domu:

Chaie Dweri Data urodzenia: 1870-06-05
Moscha Itta Data urodzenia: 1895-05-03
Anna Rosa Data urodzenia: 1905-09-19
Filip Data urodzenia: 1905-05-24
Jakob Salomon Data urodzenia: 1910-04-10

Chaim Katz

Data i miejsce urodzenia: 1880-04-27, Augustów
Data ślubu: 1905-02-27
Parafia: Lunds domkyrkoförsamling, Malmöhus län
Miejscowość: Bommen
Zakres dat: 1914 – 1925
Źródło: Lunds domkyrkoförsamling AIIa:58 (1914-1925) Zdjęcie 780 / Strona 1574
W tym samym domu:

Dora f. Sakulsky Data urodzenia: 1881-09-28
Rossa Data urodzenia: 1906-09-21
Ber Data urodzenia: 1912-01-15

Eva Borowski

Data i miejsce urodzenia: 1900-02-20, Augustów
Parafia: Köping, Västmanlands län
Zakres dat: 1930 – 1940
Źródło: Köping AIIa:4 (1930-1940) Zdjęcie 1200 / Strona 106
(żona)

Chaja Scharfstein b. Mikaelsson

Data i miejsce urodzenia: 1881-06-01, Augustów
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Miejscowość: Kv. Hovrätten
Zakres dat: 1928 – 1938
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:34 (1928-1938) Zdjęcie 260 / Strona 318
(wdowa)
W tym samym domu:

Samuel Leif Data urodzenia: 1907-03-07
Anna Vera Data urodzenia: 1908-12-08
Anna Data urodzenia: 1913-08-05
Mendel Rotenberg Data urodzenia: 1894-08-10
Eva Borowski Data urodzenia: 1900-02-20
Eskil Simon Data urodzenia: 1923-10-17
Sonja Linnea Data urodzenia: 1929-11-12
Desirée Data urodzenia: 1938-08-12

Samuel Moritz

Data i miejsce urodzenia: 1891-03-06, Augustów
Data ślubu: 1921-11-22
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Miejscowość: Hunden
Zakres dat: 1928 – 1938
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:44 (1928-1938) Zdjęcie 890 / Strona 3382
W tym samym domu:

Dora Salomomsson Data urodzenia: 1898-09-24
Elsie Tage Data urodzenia: 1926-11-17

Filipp Aronsson

Data i miejsce urodzenia: 1881-10-15, Augustów
Data ślubu: 1922-03-04
Parafia: Oskarshamn, Kalmar län
Miejscowość: Mosaiska Frosbekännare
Zakres dat: 1907 – 1933
Źródło: Oskarshamn AIIa:5 (1907-1933) Zdjęcie 272 / Strona 1145
W tym samym domu:

Ejde Liebe f. Bluken Data urodzenia: 1899-06-13 (rozwiedziona 1933-09-11)
Sonja Data urodzenia: 1922-12-28
David Data urodzenia: 1924-04-07
Aron Data urodzenia: 1926-03-30
Dora Data urodzenia: 1928-04-21

Mejer Danowsky

Data i miejsce urodzenia: 1862-09-16, Rajgród
Data ślubu: 1887-09-15
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Miejscowość: Främmande Trosbekännare
Zakres dat: 1903 – 1911
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:16 (1903-1911) Zdjęcie 3580 / Strona 3150
W tym samym domu:

Feigel Werbolsvsky Data i miejsce urodzenia: 1863-07-20, Augustów
David Data urodzenia: 1888-09-16
Salomon Data urodzenia: 1891-02-15
Seheine Data urodzenia: 1896-12-02
Samuel Mauritz Data urodzenia: 1899-02-17
Anna Data urodzenia: 1900-09-12
Abraham Data urodzenia: 1900-09-12

Peisack Umberg

Data i miejsce urodzenia: 1883-12-23, Augustów
Data ślubu: 1908-03-08
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Miejscowość: Rasmus Claussen
Zakres dat: 1928 – 1938
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:35 (1928-1938) Zdjęcie 350 / Strona 627
(zm. 1936-05-14)
W tym samym domu:

Freida Danofsky Data urodzenia: 1887-06-14
Bertha Data urodzenia: 1911-06-05
Louis Samuel Data urodzenia: 1917-12-29
Elias Charles Data urodzenia: 1921-02-10

Jakob Werbelowsky

Data i miejsce urodzenia: 1866-04-02, Augustów
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Miejscowość: Kv. Hans Kock
Zakres dat: 1928 – 1938
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:34 (1928-1938) Zdjęcie 590 / Strona 351

Mendel Rotenberg

Data i miejsce urodzenia: 1894-08-10, Augustów
Parafia: Köpings stadsförsamling, Västmanlands län
Miejscowość: Främmande Trosbekännare
Zakres dat: 1909 – 1919
Źródło: Köpings stadsförsamling AIIa:2 (1909-1919) Zdjęcie 6380 / Strona 654

Viktor Blackman

Data i miejsce urodzenia: 1876-11-17, Augustów
Data ślubu: 1905-12-31
Parafia: Göteborgs Kristine, Göteborgs och Bohus län
Miejscowość: Mosaiska
Zakres dat: 1906 – 1923
Źródło: Göteborgs Kristine AIIaa:26 (1906-1923) Zdjęcie 26 / Strona 3787
W tym samym domu:

Ester Belewitz Data urodzenia: 1882-02-13
David Samuel Data urodzenia: 1906-10-06
Sonja Linnéa Data urodzenia: 1908-06-20
Ivan Data urodzenia: 1910-03-04
Tage Data urodzenia: 1911-08-19

Jakob Bernstein

Data i miejsce urodzenia: 1890, Augustów
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Miejscowość: Främmande Trosbekännare
Zakres dat: 1903 – 1911
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:16 (1903-1911) Zdjęcie 3570 / Strona 3149

David Bunim Finckenstein

Data i miejsce urodzenia: 1893-01-04, Augustów
Parafia: Lunds domkyrkoförsamling, Malmöhus län
Miejscowość: F
Zakres dat: 1899 – 1936
Źródło: Lunds domkyrkoförsamling AIII:1 (1899-1936) Zdjęcie 570 / Strona 52

Moses Solistowski

Data i miejsce urodzenia: 1886-09-23, Rajgród
Parafia: Lidköping, Skaraborgs län
Miejscowość: N:o 32
Zakres dat: 1900 – 1912
Źródło: Lidköping AIIa:1 (1900-1912) Zdjęcie 1250 / Strona 121
(krawiec)

Mejer Sokolsky

Data i miejsce urodzenia: 1895-05-09, Augustów
Parafia: Flo, Skaraborgs län
Miejscowość: Hallebo
Zakres dat: 1911 – 1922
Źródło: Flo AIIa:2 (1911-1922) Zdjęcie 175 / Strona 164

Charles Kalg

Data i miejsce urodzenia: 1880-04-27, Augustów
Data ślubu: 1905-02-27
Parafia: Lunds domkyrkoförsamling, Malmöhus län
Zakres dat: 1914 – 1925
Źródło: Lunds domkyrkoförsamling AIIa:58 (1914-1925) Zdjęcie 1140 / Strona 1610
W tym samym domu:

Rosa f. Sahnlsberg Data urodzenia: 1881-09-28
Rossa Data urodzenia: 1906-09-21
Ber Data urodzenia: 1912-01-15
David Data urodzenia: 1916-11-29
Fanny Data urodzenia: 1918-11-11

Rubin Staff

Data i miejsce urodzenia: 1888-11-23, Augustów
Parafia: Lidköping, Skaraborgs län
Miejscowość: N:o 32
Zakres dat: 1900 – 1912
Źródło: Lidköping AIIa:1 (1900-1912) Zdjęcie 1250 / Strona 121

Maja Selma Niklasson

Data i miejsce urodzenia: 1881-06-01, Augustów
Parafia: Kristianstads stadsförsamling, Kristianstads län
Miejscowość: Kv. Allön
Zakres dat: 1928 – 1938
Źródło: Kristianstads stadsförsamling AIIa:38 (1928-1938) Zdjęcie 1140 / Strona 1605
W tym asmym domu:

Samuel Leif Data urodzenia: 1907-03-01
Anna Vera Data urodzenia: 1908-12-08
Anna Data urodzenia: 1913-08-05

Judel Austern

Data i miejsce urodzenia: 1862-05-15, Raczki
Parafia: Norrköpings S:t Olai, Östergötlands län
Miejscowość: Frärmmande Frosbekännare
Zakres dat: 1920 – 1925
Źródło: Norrköpings S:t Olai AIIab:3 (1920-1925) Zdjęcie 1080 / Strona 5701
W tym samym domu:

Chaja f. Miskonesky Data urodzenia: 1862-06-10
Rachla Data urodzenia: 1898-04-18
Chana Data urodzenia: 1899-10-10

Jacob Anstern

Data i miejsce urodzenia: 1890-01-05, Raczki
Data ślubu: 1932-03-11
Parafia: Norrköpings Hedvig, Östergötlands län
Miejscowość: Svärdet
Zakres dat: 1931 – 1935
Źródło: Norrköpings Hedvig AIIa:38 (1931-1935) Zdjęcie 2970 / Strona 283
W tym samym domu:

Jenny Gursd Data urodzenia: 1906-06-02
Astrid Sylvia Data urodzenia: 1933-05-17
Allan Hugo Data urodzenia: 1934-08-13

Jean Lawski

Data i miejsce urodzenia: 1842-04-24, Raczki
Data ślubu: 1879-03-21
Parafia: Norrköpings Hedvig, Östergötlands län
Miejscowość: Bron
Zakres dat: 1906 – 1910
Źródło: Norrköpings Hedvig AIIa:9 (1906-1910) Zdjęcie 690 / Strona 53
W tym samym domu:

Rosa Oderfelt Data urodzenia: 1861-11-03
Regina Polonia Svea Göta Arnoldina Data urodzenia: 1880-10-17
Kasimir Wadislan Svedjan Data urodzenia: 1884-09-01
Johan Stanislaw Lars Data urodzenia: 1886-11-15
Johan Stanislaw Lars Data urodzenia: 1886-11-17

Jenny Barschewski

Data i miejsce urodzenia: 1881-07-11, Rajgród
Data ślubu: 1901-12-23
Parafia: Lunds domkyrkoförsamling, Malmöhus län
Miejscowość: Mosaiske
Zakres dat: 1899 – 1914
Źródło: Lunds domkyrkoförsamling AIIa:15 (1899-1914) Zdjęcie 990 / Strona 5005
(córka)
W tym samym domu:

Sahra Barschewski Data urodzenia: 1850-01-05
Leopold Barschewski Eliasson Data urodzenia: 1885-10-02
Ruben Regon Data urodzenia: 1901-01-08
Karl Becker Data urodzenia: 1900-12-30
Maria Becker Data urodzenia: 1890-09-19

Nottek Dallowitz

Data i miejsce urodzenia: 1883-08-18, Rajgród
Data ślubu: 1905-12-31
Parafia: Lunds domkyrkoförsamling, Malmöhus län
Miejscowość: Mosaiske
Zakres dat: 1899 – 1914
Źródło: Lunds domkyrkoförsamling AIIa:15 (1899-1914) Zdjęcie 1100 / Strona 5016
W tym samym domu:

Helena Golombek Data urodzenia: 1884-05-12
Gudrun Data urodzenia: 1906-09-01
Ivar Data urodzenia: 1907-12-15
Bertil Data urodzenia: 1909-10-28

Wolf Hirsch Fischbein

Data i miejsce urodzenia: 1866-04-18, Rajgród
Parafia: Lunds domkyrkoförsamling, Malmöhus län
Miejscowość: Mosaiske
Zakres dat: 1899 – 1914
Źródło: Lunds domkyrkoförsamling AIIa:15 (1899-1914) Zdjęcie 1220 / Strona 5028
W tym samym domu:

Jenta Stolnitzky Data urodzenia: 1864-01-30
Ida Sara Data urodzenia: 1902-12-06
Isak Data urodzenia: 1899-05-29

Leib Sehwartzberg

Data i miejsce urodzenia: 1880-04-25, Radziłów
Data ślubu: 1902-10-10
Parafia: Lunds domkyrkoförsamling, Malmöhus län
Zakres dat: 1925 – 1933
Źródło: Lunds domkyrkoförsamling AIIa:91 (1925-1933) Zdjęcie 1390 / Strona 935
(zm. 1927-07-08)
W tym samym domu:

Lea Ritka f. Gamsen Data urodzenia: 1880-06-05
Wolf Welmo Data urodzenia: 1904-10-15
Signe Margareta Data urodzenia: 1908-11-30
Rut Tora Data urodzenia: 1912-04-09

Israel Malkan

Data i miejsce urodzenia: 1846-11-15, Wizna
Parafia: Säbrå, Västernorrlands län
Miejscowość: Mosaiska Torsbekännare
Zakres dat: 1885 – 1891
Źródło: Säbrå AI:12c (1885-1891) Zdjęcie 427 / Strona 425
W tym samym domu:

Ida Lea Dennemark Data urodzenia: 1858-12-30
Selma Rebecka Data urodzenia: 1879-12-03
Ester Minna Data urodzenia: 1881-01-18
David Data urodzenia: 1882-12-04
Paulina Data urodzenia: 1888-08-06

 
Opublikowano Dodaj komentarz

The Daily Calumet – indeks polskich nazwisk przed rokiem 1900

Pierwszy numer dziennika “The Daily Calumet” ukazał się w 1887 roku, jeszcze pod nazwą “South Chicago Daily Calumet”. Od tego właśnie roku, aż do roku 1899, w tej gazecie polskie nazwiska pojawiają się ponad 2600 razy. Ze względu na czas publikacji, będą w większości dotyczyć pierwszej generacji imigrantów do USA. Pełną listę można znaleźć na stronie poświęconej gazecie The Daily Calumet.

Pracę indeksacyjną wykonał Craig Ostrowski. Dziękujemy!

 
Opublikowano Dodaj komentarz

The Daily Calumet – indeks polskich nazwisk z roku 1939

Czytamy nie tylko metryki, ale i… gazety. O gazecie The Daily Calumet można przeczytać w poprzednim poście dotyczącym nekrologów oraz bezpośrednio na podstronie dotyczącej tej gazety. Wiemy już, że można tam spotkać multum informacji i wzmianek o osobach przybyłych do Południowego Chicago z terenów Polski. Nie wszystkie archiwalne numery The Daily Calumet zachowały się, więc w poszczególnych rocznikach są luki, czasem znaczące.

Dzisiejsza publikacja dotyczy roku 1939 i jest to indeks wzmianek dotyczących polskich nazwisk we wszystkich numerach tej gazety z tego roku, które zachowały się do dziś. Indeks zawiera imię i nazwisko osoby, zawód lub relację rodzinną, adres o ile został podany, tytuł artykułu ze wzmiankowanym nazwiskiem, datę wydania oraz stronę. Łącznie w 1939 roku odnotowano nieco ponad 3000 wzmianek dotyczących polskich emigrantów lub ich potomków. Listę można znaleźć tutaj.

Cały rocznik The Daily Calumet od deski do deski przeczytał i nazwiska wynotował Craig Ostrowski. Dziękujemy!

 
Opublikowano Dodaj komentarz

The Daily Calumet – indeksy nekrologów z lat 1938-1939

The Daily Calumet to nieistniejąca już codzienna gazeta z Południowego Chicago. Opowiadała o bardziej lub mniej istotnych wydarzeniach z życia lokalnej społeczności, w znacznej części emigrantów z Europy, w tym również emigrantów z Polski. Craig Ostrowski mający przodków w naszym kraju podjął się benedektyńskiej pracy przeczytania wszystkich zachowanych numerów i zindeksowania nazwisk pojawiających się w tej gazecie. Praca prowadzona jest na dwóch frontach: nekrologi – tutaj Craig indeksuje wszystkie nazwiska, oraz pozostałe artykuły – odnotowywane są nazwiska o polskim brzmieniu lub powiązane z Polską.

Publikacja dzisiejsza jest wyjątkowo unikalna, a dotyczy nekrologów z lat 1938-1939. W indeksach prócz imienia i nazwiska zmarłego podany jest jego wiek, data zgonu, data publikacji nekrologu, strona na której wydrukowano nekrolog lub informację o zgonie oraz inne osoby pojawiające się w takich notkach, najczęściej członkowie rodziny i przyjaciele. Wśród nazwisk anglosaskich pojawia się dużo nazwisk z Europy, w tym również Polski. Można wyszukać m. in. nazwisk charakterystyczne dla naszego regionu, takie jak Zawistowski, Michniewicz, Sztuk, Zajko czy Mitros.

Niestety nie wszystkie egzemplarze The Daily Calumet z lat 1938-1939 zachowały się do dziś. Te ocalałe zostały zindeksowane. Wraz z postępem prac będziemy publikować kolejne indeksy z tej gazety. Nekrologi z lat 1938-1939 w języku angielskim indeksował Craig Ostrowski. Dziękujemy i zapraszamy do lektury!

Indeksy można znaleźć na stronie gazety The Daily Calumet.