Opis

To druga, po „Opowieściach z domu pod Topolą”, książka Józefy Drozdowskiej wydana przez Jamiński Zespół Indeksacyjny.W sposób rzadko spotykany łączy ona literacką wrażliwość z głęboką wartością etnograficzną. Trukiele – przestrzeń wokół rodzinnej wsi Autorki – stają się tu osią narracji, wokół której narasta świat codziennych doświadczeń, pracy, obrzędów i relacji międzyludzkich. Autorka prowadzi Czytelnika przez krajobraz nie tylko zapamiętany, lecz także przeżyty i przyswojony, ukazując go od wewnątrz: poprzez rytm dnia, cykl roku, język, gest i zwyczaj.

Z etnograficznego punktu widzenia książka stanowi niezwykle cenny zapis kultury ludowej północno-wschodniej Polski drugiej połowy XX wieku. W kolejnych opowieściach odnajdujemy opisy prac polowych, domowych zajęć, relacji sąsiedzkich, a także praktyk religijnych i obrzędów dorocznych, które porządkowały życie wspólnoty. Autorka z wielką uważnością przywołuje realia codzienności: narzędzia, potrawy, sposoby gospodarowania, a także słownictwo – często gwarowe – które dziś coraz częściej funkcjonuje już jedynie w pamięci najstarszych mieszkańców regionu.

Szczególne miejsce w „Opowieściach spod Trukieli” zajmuje czas rozumiany nie linearnie, lecz cyklicznie. Pory prac rolnych, zmiany w przyrodzie i związane z nimi obrzędy tworzą naturalny porządek świata, w którym człowiek pozostaje w ścisłej relacji z naturą i sacrum. Autorka nie opisuje tych zjawisk z dystansu badacza – oddaje je takimi, jakimi były przeżywane: jako coś oczywistego, wpisanego w codzienność, przekazywanego z pokolenia na pokolenie bez potrzeby nazywania czy tłumaczenia.

Etnograficzna wartość książki tkwi także w sposobie portretowania ludzi. Bohaterowie opowieści – członkowie rodziny, sąsiedzi, postacie z lokalnej wspólnoty – nie są jedynie indywidualnymi sylwetkami, lecz nośnikami określonych ról społecznych, postaw i systemów wartości. Praca, wiara, wzajemna pomoc, szacunek dla starszych i dla ziemi tworzą fundament ówczesnego świata, który Autorka rekonstruuje z niezwykłą empatią i bez sentymentalnego upiększania.

Antoniewicz, Jerzy
Bacewicz, Jan
Bartosiewicz z d. Malinowska, Elżbieta
Batura, Irena
Batura, Wojciech
Bolesta z d. Puch, Irena
Bona Sforza, królowa
Borejszo, Jarosław
Brejnakowska, Maria
Chlebowski, Bronisław
Citko, Bolesław
Doroszewski, Witold
Dragunajtys z d. Bogusławska, Helena
Drozd, Romuald
Drozdowska z d. Wysocka, Zofia
Drozdowska, Józefa
Drozdowski, Antoni
Drozdowski, Józef
Drozdowski, Konstanty
Drozdowski, Stanisław
Fiećko z d. Drozdowska, Marianna
Fiećko z d. Szurant, Eugenia
Grodzieńska, Wanda
Grzybowski, Michał
Kapla, Wanda
Korzeniecka z d. Malinowska, Halina
Kotowska z d. Niedźwiecka, Katarzyna

Kruk, Erwin
Kurczyńska z d. Szestyńska, Halina
Kurnicki, Tadeusz
Lasiota, Zdzisław
Lemańska z d. Okrągła, Bożena
Maciej z Mocarzy
Mackiewicz, Maciej
Makowski, Andrzej
Makowski, Bartłomiej
Malinowski, Antoni
Malinowski, Józef
Mendelejew, Dmitrij Iwanowicz
Mnich z d. Jóźwik, Janina
Mroziewski, Edward
Nagolska z d. Basałaj, Wacława
Niedźwiecka z d. Jasionek, Jadwiga
Obrębska-Jabłońska, Antonina
Okrągła z d. Popko, Helena
Okrągły, Andrzej
Okrągły, Jan
Opulski, Rafał
Piszczek, Wacław
Pokropek, Marian
Prawdzik z d. Bernatowicz, Czesława
Prawdzik z d. Dragunajtys, Helena
Prawdzik, Bronisław
Rakowska, Maria

Ratasiewicz, Mieczysław
Sadowski, Stanisław
Sieńkowska z d. Mroziewska, Marianna
Sierbiński, Eugeniusz, ksiądz
Sierociuk, Jerzy
Sołtys z d. Sidorowicz, Leokadia
Sołtys z d. Sobolewska, Jolanta
Sołtys, Konstanty
Sołtys, Wiktor
Sowul, Jacek
Sowul, Magdalena
Sturgulewski, Krzysztof
Sulimierski, Filip
Szałagan, Alicja
Szlaszyński, Jarosław
Walewski, Władysław
Wernerowa, Wiesława
Wierzbicki, Andrzej, ksiądz
Wiszyńska, Leokadia
Wiśniewski, Jerzy
Wysocki, Józef
Zalewska z d. Wysocka, Eleonora
Zalewski, Andrzej
Zygmunt II August, król
Żulpa, Adam