Fot. Michał Chilmon

Sejny

Dostęp poprzez wyszukiwarkę:
  • Urodzenia: 1819 (aktualizacja 15 Maj 2020)
  • Śluby: 1820 (aktualizacja 20 Maj 2020)
  • Zgony: 1819-1820 (aktualizacja 20 Maj 2020)
Nr APDatyGdzieSygnaturaNr FSNr JZIIndeksyUwagi
1798-1816AD Łomża937407101
1817-1850AD Łomża937407102
1808-1809AP Suwałki63/163/0/1/1747765103
1809-1810AP Suwałki63/163/0/1/4747765104
1810-1811AP Suwałki63/163/0/1/7747765105
1811AP Suwałki63/163/0/1/10747765106
1812AP Suwałki63/163/0/1/11747765107
1813AP Suwałki63/163/0/1/14747766108
1814AP Suwałki63/163/0/1/17747766109
1815AP Suwałki63/163/0/1/20747766110
1816AP Suwałki63/163/0/1/23747766111
1817AP Suwałki63/163/0/1/26747766112
1818AP Suwałki63/163/0/1/29747767113
1819AP Suwałki63/163/0/1/32747767114
1820AP Suwałki63/163/0/1/35747767115
1821AP Suwałki63/163/0/1/38747768116
1822117brak księgi
1823AP Suwałki63/163/0/1/42747768118
1824AP Suwałki63/163/0/1/45747768119
1825AP Suwałki63/163/0/1/48747769120
1864-1869AD Łomża937407130
1868-1870AD Łomża937407131
Nr APDatyGdzieSygnaturaNr FSNr JZIIndeksyUwagi
1808-1809AP Suwałki63/163/0/1/2747765203
1809-1810AP Suwałki63/163/0/1/5747765204
1810-1811AP Suwałki63/163/0/1/8747765205
1811206brak księgi
1812AP Suwałki63/163/0/1/12747765207
1813AP Suwałki63/163/0/1/15747766208
1814AP Suwałki63/163/0/1/18747766209
1815AP Suwałki63/163/0/1/21747766210
1816AP Suwałki63/163/0/1/24747766211
1817AP Suwałki63/163/0/1/27747766212
1818AP Suwałki63/163/0/1/30747767213
1819AP Suwałki63/163/0/1/33747767214
1820AP Suwałki63/163/0/1/36747767215
1821AP Suwałki63/163/0/1/39747768216
1822217
1823AP Suwałki63/163/0/1/43747768218
1824AP Suwałki63/163/0/1/46747768219
1825AP Suwałki63/163/0/1/49747769220
1868-1870937408221
Nr APDatyGdzieSygnaturaNr FSNr JZIIndeksyUwagi
1797-1825AD Łomża937408402
1808-1809AP Suwałki63/163/0/1/3747765403
1809-1810AP Suwałki63/163/0/1/6747765404
1810-1811AP Suwałki63/163/0/1/9747765405
1811406brak księgi
1812AP Suwałki63/163/0/1/13747765407
1813AP Suwałki63/163/0/1/16747766408
1814AP Suwałki63/163/0/1/19747766409
1815AP Suwałki63/163/0/1/22747766410
1816AP Suwałki63/163/0/1/25747766411
1817AP Suwałki63/163/0/1/28747766412
1818AP Suwałki63/163/0/1/31747767413
1819AP Suwałki63/163/0/1/34747767414
1820AP Suwałki63/163/0/1/37747767415
1821AP Suwałki63/163/0/1/40747768416
1822AP Suwałki63/163/0/1/41747768417
1823AP Suwałki63/163/0/1/44747768418
1824AP Suwałki63/163/0/1/47747768419
1825AP Suwałki63/163/0/1/50747769420
1867-1870AD Łomża937408430
Nr APDatyGdzieSygnaturaNr FSNr JZIIndeksyUwagi
1826AP Suwałki63/163/0/1/51747769D01
1827AP Suwałki63/163/0/1/52747769D02
1828AP Suwałki63/163/0/1/53747769D03
1829AP Suwałki63/163/0/1/54747769D04
1830AP Suwałki63/163/0/1/55747770D05
1831AP Suwałki63/163/0/1/56747770D06
1832AP Suwałki63/163/0/1/57747770D07
1833AP Suwałki63/163/0/1/58747770D08
1834AP Suwałki63/163/0/1/59747770D09
1835AP Suwałki63/163/0/1/60747771D10
1836AP Suwałki63/163/0/1/61747771D11
1837AP Suwałki63/163/0/1/62747771D12
1838AP Suwałki63/163/0/1/63747771D13
1839AP Suwałki63/163/0/1/64747771D14
1840AP Suwałki63/163/0/1/65747772D15
1841AP Suwałki63/163/0/1/66747772D16
1842AP Suwałki63/163/0/1/67747772D17
1843AP Suwałki63/163/0/1/68747772D18
1844AP Suwałki63/163/0/1/69747772D19
1845AP Suwałki63/163/0/1/70747773D20
1846AP Suwałki63/163/0/1/71747773D21
1847AP Suwałki63/163/0/1/72747773D22
1848AP Suwałki63/163/0/1/73747773D23
1849AP Suwałki63/163/0/1/74747773D24
1850AP Suwałki63/163/0/1/75747773D25
1851AP Suwałki63/163/0/1/76747774D26
1852AP Suwałki63/163/0/1/77747774D27
1853AP Suwałki63/163/0/1/78747774D28
1854AP Suwałki63/163/0/1/79747774D29
1855AP Suwałki63/163/0/1/80747775D30
1856AP Suwałki63/163/0/1/81747775D31
1857AP Suwałki63/163/0/1/82747775D32
1858AP Suwałki63/163/0/1/83747775D33
1859AP Suwałki63/163/0/1/84747775D34
1860AP Suwałki63/163/0/1/85747775D35
1861AP Suwałki63/163/0/1/86747776D36
1862AP Suwałki63/163/0/1/87747776D37
1863AP Suwałki63/163/0/1/88747776D38
1864AP Suwałki63/163/0/1/89747776D39
1865AP Suwałki63/163/0/1/90747776D40
1866AP Suwałki63/163/0/1/911191964D41
1867AP Suwałki63/163/0/1/921191964D42
1868AP Suwałki63/163/0/1/93D43
1869AP Suwałki63/163/0/1/94D44
1870AP Suwałki63/163/0/1/95D45
1871AP Suwałki63/163/0/1/96D46
1872AP Suwałki63/163/0/1/971191964D47
1873AP Suwałki63/163/0/1/981191965D48
1874AP Suwałki63/163/0/1/991191965D49
1875AP Suwałki63/163/0/1/1001191269D50
1876AP Suwałki63/163/0/1/1011191965D51
1877AP Suwałki63/163/0/1/1021191965D52
1878AP Suwałki63/163/0/1/1031191269D53
1879AP Suwałki63/163/0/1/1041191270D54
1880AP Suwałki63/163/0/1/1051496951D55
1881AP Suwałki63/163/0/1/1061457243D56
1882AP Suwałki63/163/0/1/1071457243D57
1883AP Suwałki63/163/0/1/1081457243D58
1884AP Suwałki63/163/0/1/1091457243D59
1885AP Suwałki63/163/0/1/110D60
1886AP Suwałki63/163/0/1/111D61
1887AP Suwałki63/163/0/1/112D62
1888AP Suwałki63/163/0/1/113D63
1889AP Suwałki63/163/0/1/114D64
1890AP Suwałki63/163/0/1/115D65
1891AP Suwałki63/163/0/1/116D66
1892AP Suwałki63/163/0/1/117D67
1893AP Suwałki63/163/0/1/118D68
1894AP Suwałki63/163/0/1/119D69
1895AP Suwałki63/163/0/1/120D70
1896AP Suwałki63/163/0/1/121D71
1897AP Suwałki63/163/0/1/122D72
1898AP Suwałki63/163/0/1/123D73
1899AP Suwałki63/163/0/1/124D74
1900AP Suwałki63/163/0/1/125D75
1901AP Suwałki63/163/0/1/126D76
1902AP Suwałki63/163/0/1/127D77
1903AP Suwałki63/163/0/1/128D78
1904AP Suwałki63/163/0/1/129D79
1905AP Suwałki63/163/0/1/130D80
1906AP Suwałki63/163/0/1/131D81
1907AP Suwałki63/163/0/1/132D82
1908AP Suwałki63/163/0/1/133D83
1909AP Suwałki63/163/0/1/134D84
1910AP Suwałki63/163/0/1/135D85
1911AP Suwałki63/163/0/1/136D86
1912AP Suwałki63/163/0/1/137D87
1913AP Suwałki63/163/0/1/138D88
1914AP Suwałki63/163/0/1/139D89
1915AP Suwałki63/163/0/1/140D90
1916AP Suwałki63/163/0/1/141D91
Nr APDatyGdzieSygnaturaNr FSNr JZIIndeksyUwagi
1809AP Suwałki63/163/0/2/11496958602
1813-1814AP Suwałki63/163/0/2/2603
1823AP Suwałki63/163/0/2/31496958604
1826AP Suwałki63/163/0/2/4605
1828AP Suwałki63/163/0/2/5606
1858AP Suwałki63/163/0/2/6607
1859AP Suwałki63/163/0/2/7608
1860AP Suwałki63/163/0/2/8609
1863AP Suwałki63/163/0/2/9610
1867AP Suwałki63/163/0/2/10611
1868AP Suwałki63/163/0/2/11612
1869AP Suwałki63/163/0/2/12613
1870AP Suwałki63/163/0/2/13614
1872AP Suwałki63/163/0/2/14615
1874AP Suwałki63/163/0/2/15616
1879AP Suwałki63/163/0/2/16654
1880AP Suwałki63/163/0/2/17655
1881AP Suwałki63/163/0/2/18656
1882AP Suwałki63/163/0/2/19657
1883AP Suwałki63/163/0/2/20658
1884AP Suwałki63/163/0/2/21659
1885AP Suwałki63/163/0/2/22660
1886AP Suwałki63/163/0/2/23661
1887AP Suwałki63/163/0/2/24662
1888AP Suwałki63/163/0/2/25663
1889AP Suwałki63/163/0/2/26664
1890AP Suwałki63/163/0/2/27665
1891AP Suwałki63/163/0/2/28666
1892AP Suwałki63/163/0/2/29667
1893AP Suwałki63/163/0/2/30668
1894AP Suwałki63/163/0/2/31669
1895AP Suwałki63/163/0/2/32670
1896AP Suwałki63/163/0/2/33671
1897AP Suwałki63/163/0/2/34672
1898AP Suwałki63/163/0/2/35673
1899AP Suwałki63/163/0/2/36674
1900AP Suwałki63/163/0/2/37675
1901AP Suwałki63/163/0/2/38676
1902AP Suwałki63/163/0/2/39677
1903AP Suwałki63/163/0/2/40678
1904AP Suwałki63/163/0/2/41679
1905AP Suwałki63/163/0/2/42680
1906AP Suwałki63/163/0/2/43681
1907AP Suwałki63/163/0/2/44682
1908AP Suwałki63/163/0/2/45683
1909AP Suwałki63/163/0/2/46684
1910AP Suwałki63/163/0/2/47685
1911AP Suwałki63/163/0/2/48686
1912AP Suwałki63/163/0/2/49687

Indeksy wg formatu JZIIndeksy wg formatu JZI

Indeksy według formatu genetekiIndeksy wg formatu geneteki

Brak indeksówBrak indeksów

Nie podlegające indeksacjiNie podlegające indeksacji

Sejny, w dok. Sejna, Szieina, miasto powiatowe gub. suwalskiej, nad rzeczką Marychą (Sejenką, Sejną), pod 54°13'2" szer. płn. i 41°0'6" wsch. dłg. od F., śród pagórkowatej równiny, w odległo 30 w. na wschód od Suwałk (połączone szosą), 70 w. na płn.-zach. od Grodna (szosą) i 297 w. od Warszawy. Posiadają kościół katedralny (podominikański), kapitułę, konsystorz, seminaryum duchowne dyecezyalne, szpital św. Szymona (na 20 łóżek), kościół ewang. (od 1844), filią par. Suwałki, synagogę, szkołe miejską 3-klasową, szkołę początkową, sąd pokoju okr. IV, sąd gminny okr. I (dla gmin: Sejny, Berżniki, Hołny Wolmera, Krasnopol, Pokrowsk), urząd powiat. i telegr., magistrat, urząd gm. Przemysł fabryczny reprezentowała w ostatnich latach mała dystylarnia z prod. na 600 rs. W jesieni odbywa się tu jarmark na grzyby suszone, których dostarcza cała gubernia a głównie lasy pow. sejneńskiego i augustowskiego. Miasto składa się z 249 domów, drewnianych przeważnie, otoczonych ogrodami i sadami. Dawny ogród poklasztorny, niewielki ale cienisty, ozdabia miasto. Ludność dochodzi 4500, w tem około trzech czwartych części żydów. Prócz katolików jest 28 prawosł., 144 filiponów, 137 ewang. i kilku machometan. Najważniejszą ozdobą miasta i pomnikiem przeszłości jest okazała katedra z dwoma wyniosłemi wieżami, przedstawiająca jeden z najpiękniejszych zabytków budownictwa na obszarze królestwa, z epoki wyrodzonego renesansu. W wielkim ołtarzu statua Matki Boskiej cudami słynącej ołtarze, w liczbie 9, z gipsu modelowane. Na ścianach wiszą portrety fundatora i dobroczyńców kościoła. Najciekawszą jednak jest jedyna przy kościele kaplica Opatrzności Boskiej, ze statuą Chrystusa z posrebrzanej blachy. W kaplicy tej znajduje się mały obrazek Matki Boskiej (Madonny), podobno przywieziony z Hiszpanii przez kamedułów wigierskich a na ścianach wiszą dwa wielkie obrazy włoskiego pędzla: Chrystus przed sądem i Chrystus prowadzony na biczowanie. Obrazy te, nieznanego twórcy, włoskiego pędzla, pochodzą z galeryi Paców w Dowspudzie. Przez niedbałą konserwacyą wiele ucierpiały. Historya. S. powstały w XVI w. na obszarze dawnej puszczy olickiej, w obrębie leśnictwa przełomskiego. Zygmunt I w r. 1522 nadał w puszczy olickiej Janowi Michajłowiczowi Wiszniowieckiemu pół mili kwadr., ten zaś dokupił „stoiła i sienożatia niżej Sejny reki“. Kiedy najstarszy syn Jana, Dymitr zakończył życie w niewoli tureckiej, posiadłości te przeszły na Andrzeja i Konstantego Wiszniowieckich. Zygmunt August przywilejem wydanym w Biel­sku 1561 r. potwierdził te posiadłości. W r. 1558 sioło we włości dworu berżnickiego. Było 20 włók gruntu podłego, w tem 1 humienicka i 19 na służbę ciągłą. Poddani mieli 69 wołów i 44 koni. Dochód oprócz owsa z odwozem czyni 6 kóp 54 gr. W 1566 r. Andrzej syn Jana jest dziedzicem dworu sejneńskiego. O półtory mili od tego dworu, na wschód, leżało starostwo berżnickie, dzierżawione przez Mikołaja Pacewicza, woj. podlaskiego. Ten ostatni swemu dworzaninowi Choderce wydzielił w obrębie starostwa puszczy na trzy służby: „na paszniu dworskuju i na dwie służby ludej jemu osadytych“. Wdowa po Choderce Anna utrzymała się przy tej darowiznie. Wyszła ona za Bujwiłowiłcza, z którym tu „miestieczko sobie sposobili“. Gdy Bona objęła starostwo berżnickie i zakładała Berżniki, wyrugowano Bujwiłowiczów i dano im w zamian część lasu nad rz. Sejną, w sąsiedztwie „stoił i sianożati“ Wiszniowieckich. Tu na nowo Bujwiłowioz „imieniczko Sejny sposobił“. Posiadłość ta przeszła na syna jego Bohdana. Następnie majętność tę kupił za 1300 kóp gr. lit. Mikołaj Grudziński, a po nim odziedziczył syn jego Jerzy. On to dokupił Sejny od Wiszniowieckich (1593 r.). Jerzy Grudziński, ststa płotecki, przeroślski i leśniczy przełomski, z żoną swą Justyną z Dulskich, w skutek snu, w którym się mu ukazał św. Jacek, założył tu klasztor dominikanów. W nadaniu, spisanem po rusku, darował im Sejny: „z dworem, miasteczkiem, z mieszczany, z bojarami pancernymi, putnymi, z ludmi trohatelnymi i obsiedłymi, z ich paszniami, gruntami i z dwoma futorami doń należącemi“; nadto obdarzył klasztor 20 jeziorami (między temi i Wigierskie). Massalski i inni dobrodzieje jeszcze kilka jeziór przydali. Dominikanie dokupili i mieli w zastawie wsi i dwory: Olszankę, Krasnogrudę, Janiszki, Grudziewczyznę i Babańce; nadto 40,000 złp. w gotówce i wiele kosztowności. Przed r. 1602 Grudziński wystawił kościół i klasztor murowany. Akt fundacyi powiada: „za pomocą Bożą wedle przemożenia naszego, jest już kościół i klasztor zbudowany, niedaleko dworu naszego sejneńskiego“. Nadanie to 1602 r. 23 maja trybunał w. ks. lit., zaś Zygmunt III r. 1603 4 lipca potwierdzili. Grudziński zmarł tegoż roku w jesieni, i na portrecie jego przedstawił malarz klasztor. Zwłoki fundatora zamurowano w ścianie kościoła. Okrom dominikańskiego istniał kościołek drewniany p. w. św. Jerzego (filia par. Berżniki), z cmentarzem. W tym kościołku pomieszczono statuę Matki Boskiej, w Gdańsku kupioną, która gdy poczęła słynąć cudami, w r. 1619 przeniesioną została do kościoła dominikanów. Marcin Matuszewicz pisze: „Z Lipska w zapuszczański kraj kowieński, na Sejny miasteczko i kościół z klasztorem dominikanów, św. cudownym Najśw. Panny obrazem słynący poszliśmy“ (Pamięt., I, 61). W r. 1666 Massalski, podkomorzy grodzieński, do lewego boku kościoła przybudował kaplicę, a pod nią sklep na grób swój. Róża z Platerów Strutyńska, starościna sejwejska, w r. 1760 przedłużyła kościół o dwa okna z każdej strony i wzniosła dwie piękne wieże, jak cały kościół, w stylu odrodzenia. Po zniesieniu dominikanów przez rząd pruski, przeor z trzema zakonnikami zarządzał parafią (1804-1809), następnie zarząd takowej przeszedł na kś. Marcijewskiego (do 1822 r.). W tym czasie (17 stycz. 1818 r.) burza połączona z trzęsieniem ziemi (?) takie spustoszenie zrządziła, iż kościół zapieczętowano. Gdy Pius VII w cztery lata później kościół sejneński zamienił na katedrę, wydano 60,000 złp. na jego odnowienie. Biskup Straszyński pokrył kościół blachą, lecz przez zniesienie dwóch ołtarzy przy ostatnich filarach na rozszerzenie presbiteryum, popsuł wewnętrzną harmonię świątyni. Biskup Łubieński zniżył dachy, klasztor dachem pokrył, okna wyrównał i rozszerzył, a dawne cele na pomieszkania przerobił. W kaplicy Massalskiego wystawił gotycki ołtarz. Na te przeróbki wyłożył około 200,000 złp. Później biskup Piotr Wierzbowski własnym nakładem do prawej ściany przybudował drugą kaplicę, gdzie w ołtarzu, w stylu odrodzenia, pomieścił posąg Matki Boskiej i obraz św. Jerzego, wzięty z upadłego drewnianego kościołka. On też część kapłańską rozszerzył na boczne nawy, tak że alumni nie są przez pobożnych widziani. Gdy za staraniem rządu pruskiego utworzono dyecezyą wigierska, z części dawnej wileńskiej, pierwszym biskupem został sławny kaznodzieja Michał Fr. Karpowicz. W r. 1800 zjechał on do Wigier z płacą 4000 tal. W trzy lata później umarł nagle a zwłoki jego spoczywają w grobie kamedułów. Jan Klemens Gołaszewski był drugim biskupem wigierskim. Przy nowej organizacyi kościelnej królestwa w 1818 r., na mocy bulli Piusa VII stanowiącej metropolią warszawską, powstało biskupstwo augustowskie, utworzone z dawnego wigierskiego. Inauguracya katedry i kapituły nastąpiła 8 grudnia 1822 r. Ignacy Czyżewski, pierwszy biskup nowej dyecezyi, odprawił w 1823 r. ingres do Sejn. Mikołaj Jan Manugiewicz nosił pastorał augustowski do r. 1834; on to założył seminaryum. Po nim został administratorem Stanisław Choromański, lecz gdy otrzymał wkrótce arcybiskupstwo warszawskie, jego współzawodnik do tej godności Straszyński musiaj poprzestać na katedrze sejneńskiej. Ubogiego pochodzenia (syn szewca z Krasnegostawu), odznaczał się niepomiarkowaną ambicyą. Dnia 4 lutego 1837 r. dopełnił ingresu do swej katedry. Ciekawe rzeczy opowiada o nim rękopiśmienny pamiętnik kś. Budkiewicza. Jednakże w odbywaniu nabożeństwa był nadzwyczaj pilny nadto miłosierny i uczynny Umierając w 1847 r. mówił do otaczających: „Jestem grzesznikiem i to bardzo wielkim. Módlcie się za mnie!“ Po Straszyńskim dopiero w 16 lat Konstanty hr. Łubieński w r. 1863 prekonizowany, objął biskupstwo, lecz w lat sześć potem zmarł w Nowogrodzie. Następcą jego został w r. 1872 biskup Wierzbowski. Podstawą bytu Sejn był zdawna kościół dominikański, ściągający swoim cudownym obrazem Matki Boskiej na odpusty, trzy razy do roku się odbywające, tłumy pobożnych Litwinów. Na zimowy odpust M. B. Gromnicznej przybywało jeszcze na początku obecnego stulecia po 8 do 10.000 a w lecie (Nawiedzenia M. B. i M. B. Różańcowej) gromadziło się tyle ludu, że bywało 20 do 30,000 komunikujących, zakupywano od 2 do 3000 mszy za gotówkę, a mnóstwo też za ofiary w płótnie i wosku. Drobnych ofiar na kościół zbierano w miedzianej i srebrnej monecie do 2 korcy a wosku, lnu i wełny po kilkanaście kamieni. Ztąd to dominikanie mogli wystawić okazały gmach klasztorny, utrzymywać z przepychem kościół, opłacać liczną orkiestrę. Prócz trzech odpustów ludowych dominikanie wyjednali sobie czwarty odpust na M. B. Szkaplerzną, na który zbierała się przeważnie szla­ch­ta. Zakonnicy wysadzali się wtedy na przepych w nabożeństwie, z muzyką, śpiewami, kazaniami i specyalnem błogosławieństwem papiezkiem. W klasztorze wydawano wielki obiad dla możnieiszych gości (na 150 osób), na korytarzach częstowano drobniejszą szla­ch­tę. Wieczorem bywała kolacya w ogrodzie, iluminacya i fajerwerki. Na czterech wieżach klasztornych trębacze wygrywali na cześć Matki Boskiej, grzmiały moździerze i strzały z ręcznej broni. Odpusty te ściągały licznych kupców tak, że wytwarzał się jednocześnie ożywiony jarmark. Dominikanie dbali o rozwój handlu miejskiego i wygody dla przybyszów, wznieśli ratusz, urządzali kawiarnię (Kafehaus), dozwolili wznieść synagogę. Najenergiczniejszą działalność rozwinął w tym kierunku dominikanin Bortkiewicz (zapewne przeor). Wedle tradycyi miejscowej sam Bortkiewicz niósł dziesięcioro przykazań przy otwarciu synagogi w 1788 r. Pomimo wzniesienia ratusza, miastem zarządzał nie burmistrz lecz sami zakonnicy, którzy przez swoich ekonomów zmuszali ludność osady do robót pańszczyźnianych. Ponieważ współcześnie Tyzenhaus założył Krasnopol, o 10 w. od Sejn, przeto żeby sparaliżować rywalizujące miasto, chcieli dominikanie swym ratuszem i pozoramni swobód miejskich przytrzymać ludność. Po zniesieniu klasztoru w 1797 r. rząd pruski za odebrane dobra, dające do 20,000 złp. dochodu, wyznaczył kompetencyi 4305 złp. Zakonnicy przebywali do 1805 r. Dominikanie przy klasztorze utrzymywali szkoły od 1768 r. W 1807 r. w zachodniej części klasztoru (w czworobok zbudowanego) urządzono szkoły, których rektorem został kś. Wojciech Szwejkowski. Szkoły te w 1817 r. przeniesiono do Łomży a w s. urządzona została szkoła wydziałowa, nastepnie wojewódzka pod rektoratem kś. Kolumbana Zagiera, pijara, licząca klas sześć, z dwuletnim kursem w ostatniej. Bywało w niej do 800 uczniów. Mieścili się po stancyach, pod nadzorem dyrektorów z 5-tej i 6-tej klasy. Po 1831 r. gimnazyum zamknieto a później otworzono szkołę 4-klasową (inspektorowie: Jan Ja­siń­ski i Wła­dy­sław Zda­now­ski, nauczyciel szkoły kadetów w Ka­li­szu). Stopniowo rozszerzono szkołę 4-klasową na gimnazyum. W r. 1839 już było klas ósm, lecz jednocześnie przeniesiono gimnazyum do Suwałk, w Sejnach zaś została szkoła 4-klasowa, którą następnie przeniesiono do Maryampola. Wychowańcami szkół tutejszych byli, między innymi: Ka­­rol Brzo­zo­w­ski (poeta) i Jerzy Alek­san­dro­wicz (botanik). Lata, w których S. posiadały głośne i licznie uczęszczane szkoły, były dla S. epoką pomyślnego rozwoju. Wiele ro­dzin szla­che­c­kich z Litwy osiadało tu dla edukacyi dzieci, albo zjeżdżało na karnawał, który ściągał do S. obywatelstwo z dalekich okolic. Długo utrzymywała się tradycya tutejszych zebrań i zabaw, w epoce zwłaszcza między 1816 a 1830 r. W 1828 r. było 3514 mk. (2036 żydów), w 1838 r. 3245 mk. (2030 żyd.), w 1848 r. 3902 mk. (2110 żyd.), 1856 r. 3274 (2368 żyd.). Drukarnia istniała w S. podobno już w 1603 r., gdy przeniósł się tu chwilowo z Wilna drukarz Ja­kub Mar­ko­wicz. Wydrukował on tu w 1605 r. nowe wydanie Katechizmu Pawła Gilowskiego (protestant) i odpowiedź tegoż na potwarze Marcina Czechowicza (Bandtkie, Hist. drukarń, II, 132, 134). Następnie miała tu istnieć drukarnia przy klasztorze (zapewne dla książek religijnych, które mogły mieć zbyt na odpustach). Pożar miasta i klasztoru z biblioteką w 1818 r. zniszczył zarówno dokumenty tyczące się dziejów osady. jak i przechowywane zapewne w niej druki tutejsze. S. par., dek. t. n., 4545 dusz. S., filiał par. ew.-augs. Suwałki od r. 1844, obejmuje 721 dusz (1880 r.). (Do historyi i opisu S. główną pomoca, była praca dr. R. Swierzbińskiego, który znowu posiłkował się rękopiśmiennemi dziejami kościoła sejneńskiego, skreślonemi przez kś. Stan. Jamiołkowskicgo na podstawie akt podominikańskich i archiwum konsystorskiego; prócz tego wiele szczegółów zaczerpnięto z rękopiśmiennego bezimiennego opisu Sejn i powiatu, skreślonego przez b. wychowańca tamtejszych szkół około 1856 r.). Byłe gimnazyum sejneńskie wydawało od 1836 do 1839 r. w Suwałkach „Akta uroczyste zakończenia rocznego biegu nauk“. Opis katedry w S. z ryciną podały „Kłosy“ (t. VI, 70). [Według J. Nalepy („Znaczenie jaćwięskiej nazwy Sejny”) i K. O. Falka mają źródłosłów jaćwieski.]

 
Dodaj komentarz

Ta strona używa Akismet do blokowania spamu. Dowiedz się, jak przetwarzane są komentarze.