{"id":28990,"date":"2025-10-03T13:56:22","date_gmt":"2025-10-03T11:56:22","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?post_type=product&#038;p=28990"},"modified":"2026-01-06T10:29:14","modified_gmt":"2026-01-06T09:29:14","slug":"dwa-brzegi-biebrzy","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/product\/dwa-brzegi-biebrzy\/","title":{"rendered":"Dwa brzegi Biebrzy"},"content":{"rendered":"<div id=\"pl-28990\"  class=\"panel-layout\" ><div id=\"pg-28990-0\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-28990-0-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-28990-0-0-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child\" data-index=\"0\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>Autor: J\u00f3zef Matyskie\u0142a<\/p>\n<p>Edition: 2<\/p>\n<p>ISBN: 978-83-973822-7-5<\/p>\n<p>Stron: 100<\/p>\n<p>Format: 14,8 x 21 cm<\/p>\n<p>Cover: soft, lacquered<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-28990-0-0-1\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor\" data-index=\"1\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">More information<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<div id=\"pg-18543-1\" class=\"panel-grid panel-no-style\">\n<div id=\"pgc-18543-1-0\" class=\"panel-grid-cell\">\n<div id=\"panel-18543-1-0-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"3\">\n<div class=\"panel-widget-style panel-widget-style-for-18543-1-0-0\">\n<div class=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\">\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n<p>Ksi\u0105\u017cka niniejsza sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu rozdzia\u0142\u00f3w, a ka\u017cdy z nich, jako osobny artyku\u0142, ukaza\u0142 si\u0119 na \u0142amach \u201eNaszego Sztabi\u0144skiego Domu\u201d w 2013 roku. M\u00f3j Tato, w\u00f3wczas cz\u0142owiek dobiegaj\u0105cy sze\u015b\u0107dziesi\u0105tki, postanowi\u0142 spisa\u0107 co jaskrawsze wspomnienia z lat wczesnej m\u0142odo\u015bci, sp\u0119dzonej po cz\u0119\u015bci w rodzinnym Jaziewie, a po cz\u0119\u015bci w Suchowoli.<\/p>\n<p>Najistotniejsz\u0105 rol\u0119 w porz\u0105dkowaniu tych reminiscencji odegra\u0142a w\u0142a\u015bnie fizyczna przestrze\u0144, niejako \u201erozkawa\u0142kowana\u201d przez Biebrz\u0119. Ojciec mieszka\u0142 bowiem i tu, i tu \u2013 na obu jej brzegach. Co zauwa\u017calne i warte podkre\u015blenia, przeni\u00f3s\u0142 On jednak w du\u017cej mierze sw\u00f3j dotychczasowy locus na drug\u0105 stron\u0119 rzeki. Mimo grzech\u00f3w m\u0142odo\u015bci w czasach og\u00f3lniaka \u2013 picia, palenia, umiarkowanego \u201e\u0142obuzowania\u201d i zak\u0142\u00f3cania spokoju tudzie\u017c ciszy nocnej \u2013 kt\u00f3re by\u0142yby nie do pomy\u015blenia pod rodzicielsk\u0105 kuratel\u0105 \u2013 pozosta\u0142 tym samym: nie\u015bmia\u0142ym, \u017ale ubranym, niepewnym siebie ch\u0142opcem, ca\u0142kiem <u>obcym<\/u> tak zwanym \u201eautochtonom\u201d.<\/p>\n<p>Tym, co odr\u00f3\u017cnia\u0142o jednych od drugich \u2013 ludzi \u017cyj\u0105cych na przeciwleg\u0142ych brzegach Biebrzy \u2013 by\u0142 w odczuciu Ojca przede wszystkim j\u0119zyk. Ale akurat w tym wypadku, co w pe\u0142ni zrozumia\u0142e, role niejako si\u0119 odwracaj\u0105. Tata podkre\u015bla we wspomnieniach <u>obco\u015b\u0107<\/u> leksyki, fonetyki czy prozodii charakterystycznych dla jego suchowolskiego kole\u017ce\u0144stwa. Poczucie wykluczenia, jak zawsze w wypadku znalezienia si\u0119 w nowym \u015brodowisku, by tak rzec, uleg\u0142o zatem multiplikacji, zwielokrotni\u0142o si\u0119, bo <u>obcy<\/u> byli ludzie wok\u00f3\u0142, ale <u>obce<\/u> dla innych by\u0142o te\u017c \u201eja\u201d Ojca. Nie bez kozery m\u00f3wi si\u0119, \u017ce cz\u0142owiek nigdzie nie jest tak samotny jak w\u015br\u00f3d ludzi. Co wi\u0119cej, podejrzewam, \u017ce do pewnego stopnia Tata sta\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas <u>obcy<\/u> tak\u017ce sam sobie, z uwagi na to, \u017ce w zupe\u0142nie nowych okoliczno\u015bciach zachowujemy si\u0119 z regu\u0142y sztucznie. Chc\u0105c przystosowa\u0107 si\u0119 do nieznanych warunk\u00f3w i \u201dniezaw\u0142aszczonego\u201d otoczenia, przywdziewamy maski. My\u015bl\u0119, \u017ce tak\u0105 mask\u0105 w wypadku Taty, cz\u0142owieka bardzo statecznego i rozs\u0105dnego, by\u0142a w\u0142a\u015bnie maska internatowego \u201ebirbanta\u201d.<\/p>\n<p>Podj\u0119ta przez Ojca analiza lingwistyczna mowy mieszka\u0144c\u00f3w Jaziewa, a tak\u017ce ludzi \u201ezza rzeki\u201d pozbawiona jest jakichkolwiek ambicji naukowych, wi\u0119c wybaczmy Autorowi niedostatki terminologiczne oraz brak w\u0142a\u015bciwej kwalifikacji okre\u015blonych zjawisk, kt\u00f3ra dla j\u0119zykoznawcy-dialektologa by\u0142aby rzecz\u0105 banaln\u0105. Teksty sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na niniejsz\u0105 publikacj\u0119 traktujmy \u2013 zgodnie z intencj\u0105 Autora \u2013 jako publicystyk\u0119 lub \u015bci\u015blej: pami\u0119tnik o cechach felietonu, przyst\u0119pny, bo pozbawiony balastu \u201enaukowo\u015bci\u201d, a wi\u0119c odniesie\u0144 do tekst\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych: cytat\u00f3w, przypis\u00f3w, czyli og\u00f3lnie rzecz ujmuj\u0105c \u2013 obecno\u015bci tak zwanej literatury przedmiotu. Sk\u0105din\u0105d praca wykonana przez Tat\u0119 mog\u0142aby by\u0107 punktem wyj\u015bciowym do bardziej specjalistycznych docieka\u0144. By\u0107 mo\u017ce znajdzie si\u0119 kiedy\u015b osoba, kt\u00f3ra zechce stworzy\u0107 fachowe opracowanie odmian j\u0119zyka charakterystycznych dla obu brzeg\u00f3w Biebrzy. Mnie samej, jako literaturoznawcy, niestety brakuje do tego odpowiednich kompetencji. Opracowany przez Tat\u0119 rejestr zjawisk fonetycznych: \u201ejaziowskich\u201d i \u201dzza rzeki\u201d pr\u00f3bowa\u0142am jednak\u017ce co nieco wesprze\u0107 terminologicznie.<\/p>\n<p>Rejestr ten jest oczywi\u015bcie niepe\u0142ny, co wynika nie tylko z braku fachowej wiedzy, ale i z ulotno\u015bci wspomnie\u0144. Sama mog\u0119 doda\u0107 do niego na pewno tak zwan\u0105 prejotacj\u0119, stosowan\u0105 przez mojego \u2013 mieszkaj\u0105cego przez ca\u0142e \u017cycie w Jaziewie\u00a0\u2013 dziadka Leopolda Murawskiego. M\u00f3wi\u0142 on bowiem na przyk\u0142ad \u201ejon\u201d i \u201djona\u201d \u2013 zamiast \u201eon\u201d i \u201dona\u201d itp.<\/p>\n<p>Zastanawiaj\u0105cy w\u0142a\u015bnie, gdy wspominam dziadka Leopolda, jest dla mnie nast\u0119puj\u0105cy fragment opowie\u015bci Ojca:<\/p>\n<p>(\u2026) ci zza rzeki m\u00f3wili na nas... Mazury! Ci zza kana\u0142u nazywali nas\u2026 Rusinami. Z tego te\u017c powodu mieszka\u0144cy wsi po\u0142o\u017conych w wid\u0142ach Biebrzy i Kana\u0142u Augustowskiego mogli by\u0107 w tamtych czasach w jakim\u015b stopniu zdezorientowani co do swojej przynale\u017cno\u015bci etnicznej. Wbrew temu, jak nas nazywano, daleko by\u0142o nam do mazurzenia wujka Lotkowskiego, a jeszcze dalej do j\u0119zyka u\u017cywanego przez kuzyn\u00f3w z Chmielnik\u00f3w.<\/p>\n<p>Dlaczego? Bo doskonale pami\u0119tam, \u017ce dziadek <u>mazurzy\u0142<\/u>, czego nigdy nie praktykowa\u0142a jego pochodz\u0105ca z Netty\u00a0\u017cona Weronika (zwana Wand\u0105). M\u00f3wi\u0142 wi\u0119c \u201ezaba\u201d, nie \u201e\u017caba\u201d, \u201ezyto\u201d, nie \u201e\u017cyto\u201d, ale ju\u017c \u201erzeka\u201d. Nikt bowiem, kto mazurzy w spos\u00f3b naturalny, a nie \u201eudawany\u201d, zaadaptowany na przyk\u0142ad na potrzeby artystyczne, z \u201drz\u201d nie zrobi \u201ez\u201d. Nie wiedzia\u0142 o tym (lub zapomnia\u0142) Wojciech Bogus\u0142awski, kt\u00f3ry bodaj\u017ce w <em>Cudzie mniemanym\u2026<\/em> w usta mazurz\u0105cego bohatera w\u0142o\u017cy\u0142 niefortunnie s\u0142owo \u201ezeka\u201d. Mia\u0142am okazj\u0119 us\u0142ysze\u0107 o tym w trakcie studi\u00f3w na zaj\u0119ciach z dialektologii, ale szczerze powiedziawszy, chocia\u017c czyta\u0142am to pi\u0119kne libretto, s\u0142owa \u201ezeka\u201d nie pami\u0119tam.<\/p>\n<p>Niech publikacja ta b\u0119dzie przede wszystkim wypraw\u0105 w przesz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 ocalaj\u0105c\u0105 od zapomnienia wycinek nadbiebrza\u0144skiego folkloru \u2013 tak z jednej, jak i z drugiej strony \u2013 oraz miejscow\u0105, \u201erozkawa\u0142kowan\u0105\u201d mena\u017ceri\u0119, z jej rado\u015bciami i smutkami, prac\u0105 i zabaw\u0105, odmienno\u015bciami i podobie\u0144stwami, przywarami i etosem.<\/p>\n<p>Dr Joanna Matyskie\u0142a-Walewska<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-28990-0-0-2\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-last-child\" data-index=\"2\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">  List of persons mentioned in the content<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><div id=\"pg-28990-1\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-28990-1-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-28990-1-0-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"3\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>Andracka z d. Franke, Teofila<br \/>\nAndracki, Edward<br \/>\nAndraka z d. Lewoc, Teofila<br \/>\nAndraka, Tomasz<br \/>\nAniszko, Bo\u017cena<br \/>\nBieciuk, J\u00f3zef<br \/>\nBochenko, Bronis\u0142aw, dyrektor<br \/>\nBochenko, Celina<br \/>\nBorkowski, Kazimierz<br \/>\nBronakowski, Tadeusz, biskup<br \/>\nBrzostowski, Karol, hrabia<br \/>\nBrzoznowska, Halina<br \/>\nBrzozowski, Aleksander<br \/>\nChilicki, Cyprian<br \/>\nDawidowicz, Eugenia<br \/>\nDobro\u0144ski, Adam, profesor<br \/>\nGierek, Edward, sekretarz<br \/>\nG\u0142\u00f3d\u017a, S\u0142awoj Leszek, arcybiskup<br \/>\nGrygolc, Edward, nauczyciel<br \/>\nHolland z d. Szmygiel, Stanis\u0142awa<br \/>\nHoroszko, Aleksander<br \/>\nHoroszko, J\u00f3zefa<br \/>\nHusak, Gustaw, polityk<br \/>\nJanoszuk, Pawe\u0142, nauczyciel<br \/>\nJaroszewicz z d. Murawska, Pelagia<br \/>\nKami\u0144ska z d. Kalinowska, Michalina<br \/>\nKami\u0144ska, Feliksa<br \/>\nKami\u0144ska, Teofila<br \/>\nKami\u0144ski, Mieczys\u0142aw<br \/>\nKami\u0144ski, Tadeusz<br \/>\nKami\u0144ski, Wojciech<br \/>\nKarny, Edward<br \/>\nKis\u0142o z d. Murawska, W\u0142adys\u0142awa<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div id=\"pgc-28990-1-1\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-28990-1-1-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"4\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>Kis\u0142o, Adolf<br \/>\nKis\u0142o, Wac\u0142aw<br \/>\nKmiecik, Kazimierz, pi\u0142karz<br \/>\nKondratiuk, Micha\u0142, profesor<br \/>\nKoz\u0142owski, Jaros\u0142aw<br \/>\nKrutul, Halina<br \/>\nKrutul, Pawe\u0142<br \/>\nKrutul, Piotr, pose\u0142<br \/>\nKunda, Janina<br \/>\nLewicki, Edmund, nauczyciel<br \/>\nLotkowska z d. Matyskie\u0142a, Marianna<br \/>\nLotkowska z d. Zieli\u0144ska, El\u017cbieta<br \/>\nLotkowski, Jan<br \/>\nLotkowski, J\u00f3zef<br \/>\nMarci\u0144czyk z d. Matyskiela, Teresa<br \/>\nMatyskiel, Alfons<br \/>\nMatyskiel, Antoni<br \/>\nMatyskiel, Franciszek<br \/>\nMatyskiel, Jadwiga<br \/>\nMatyskiel, Micha\u0142<br \/>\nMatyskiel, Wincenty<br \/>\nMatyskie\u0142a z d. Murawska, S\u0142awomira<br \/>\nMatyskie\u0142a, J\u00f3zef<br \/>\nMatyskie\u0142a, J\u00f3zefa<br \/>\nMatyskie\u0142a, Marianna<br \/>\nMatyskie\u0142o z d. Gilewska, Marianna<br \/>\nMatyskie\u0142o, Bronis\u0142aw<br \/>\nMatyskie\u0142o, J\u00f3zef<br \/>\nMatyskie\u0142o, Mieczys\u0142aw<br \/>\nMatyskie\u0142o, Ryszard<br \/>\nMoj\u017cuk, Jacek<br \/>\nMurawska z d. Kapusta, Anna<br \/>\nMurawska, Wanda<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div id=\"pgc-28990-1-2\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-28990-1-2-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"5\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>Murawski, Jakub<br \/>\nMurawski, Klemens<br \/>\nMurawski, Leopold<br \/>\nNakonieczna, Hanna<br \/>\nNakonieczna, Hanna, nauczycielka<br \/>\nNakonieczny, Jerzy, nauczyciel<br \/>\nNarel-Challot, Maria<br \/>\nO\u0142tarzewski, Kazimierz<br \/>\nPawe\u0142ko, Ignacy<br \/>\nPiktel, Andrzej<br \/>\nPopie\u0142uszko, Jerzy, ksi\u0105dz<br \/>\nRatkiewicz, Marianna<br \/>\nRatkiewicz, Ryszard<br \/>\nRudzi\u0144ski, Jan, lekarz<br \/>\nRyszkiewicz, Alicja<br \/>\nRyszkiewicz, Marianna<br \/>\nSawo\u015bko, Romuald<br \/>\nSienkiewicz, Mieczys\u0142aw<br \/>\nSzmygiel, Stanis\u0142aw<br \/>\nSzumska, Ryszarda<br \/>\n\u015awietlicka, Janina, nauczycielka<br \/>\n\u015awietlicki, Antoni, nauczyciel<br \/>\nTalkowska z d. Jarmoszko, Adolfina<br \/>\nTuhaczewski, Michai\u0142, marsza\u0142ek<br \/>\nWirkowska, Eugenia, nauczycielka<br \/>\nWirkowski, Mieczys\u0142aw, nauczyciel<br \/>\nWojty\u0142a, Karol, kardyna\u0142<br \/>\nZajko, Jan<br \/>\nZdanewicz, Jerzy, nauczyciel<br \/>\nZiemba, Bronis\u0142aw<br \/>\nZygmont z d. Szmygiel, Dorota<br \/>\n\u017bukowska, Wanda<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><div id=\"pg-28990-2\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-28990-2-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-28990-2-0-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"6\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">  Spis miejscowo\u015bci<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><div id=\"pg-28990-3\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-28990-3-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-28990-3-0-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"7\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>August\u00f3w<br \/>\nBachmackie Kolonie<br \/>\nBia\u0142ystok<br \/>\nBobr\u00f3wka<br \/>\nB\u00f3r<br \/>\nBria\u0144sk, Rosja<br \/>\nBrukowo<br \/>\nBrzozowa<br \/>\nBrzozowe B\u0142oto<br \/>\nChmielniki<br \/>\nChodor\u00f3wka<br \/>\nCzarniewo<br \/>\nCzarnucha<br \/>\nCzerwonka<br \/>\nCz\u0119stochowa<br \/>\nD\u0105browa Bia\u0142ostocka<br \/>\nD\u0119bowo<br \/>\nDwug\u0142y<br \/>\nE\u0142k<br \/>\nGabowe Gr\u0105dy<br \/>\nGoni\u0105dz<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div id=\"pgc-28990-3-1\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-28990-3-1-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"8\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>Grajewo<br \/>\nGrodzisk<br \/>\nGrunwald<br \/>\nHorodnianka<br \/>\nJag\u0142owo<br \/>\nJaminy<br \/>\nJan\u00f3w<br \/>\nJatwie\u017a<br \/>\nJaziewo<br \/>\nKamie\u0144<br \/>\nKarpowicze<br \/>\nKopiec<br \/>\nKopytkowo<br \/>\nKrasnoborki<br \/>\nKrasnyb\u00f3r<br \/>\nKuderewszczyzna<br \/>\nLublin<br \/>\n\u0141omianki<br \/>\n\u0141om\u017ca<br \/>\nMogilnice<br \/>\nNetta<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><div id=\"pgc-28990-3-2\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-28990-3-2-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"9\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>Olsza<br \/>\nOrzech\u00f3wka<br \/>\nOstaszk\u00f3w, Rosja<br \/>\nPodostr\u00f3wek<br \/>\nPolkowo<br \/>\nPozna\u0144<br \/>\nRajgr\u00f3d<br \/>\nRogowo<br \/>\nR\u00f3\u017canystok<br \/>\nSok\u00f3\u0142ka<br \/>\nSosnowo<br \/>\nStudzieniczna<br \/>\nSuchowola<br \/>\nSuwa\u0142ki<br \/>\nSztabin<br \/>\nTajno Podjeziorne<br \/>\nTyl\u017ca, Rosja<br \/>\nWarszawa<br \/>\nWrotki<br \/>\nZwierzyniec<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><span style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" data-mce-type=\"bookmark\" class=\"mce_SELRES_start\"><\/span><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":28991,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false},"product_brand":[],"product_cat":[272,342],"product_tag":[],"class_list":{"0":"post-28990","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","4":"has-post-thumbnail","6":"product_cat-ksiazki","7":"product_cat-ocalic-od-zapomnienia","9":"first","10":"instock","11":"featured","12":"taxable","13":"shipping-taxable","14":"purchasable","15":"product-type-simple"},"supplier_id":16598,"supplier_sku":"","barcode":null,"atum_controlled":true,"out_stock_date":null,"out_stock_threshold":null,"inheritable":false,"inbound_stock":0,"stock_on_hold":1,"sold_today":0,"sales_last_days":0,"reserved_stock":0,"customer_returns":0,"warehouse_damage":0,"lost_in_post":0,"other_logs":0,"out_stock_days":0,"lost_sales":0,"has_location":false,"update_date":"2026-04-11T00:05:31","atum_locations":[],"atum_stock_status":"instock","restock_status":false,"low_stock_amount":5,"sales_update_date":"2026-04-11T00:05:31","calc_backorders":0,"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dwa brzegi Biebrzy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/product\/dwa-brzegi-biebrzy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dwa brzegi Biebrzy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\ufeff\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/product\/dwa-brzegi-biebrzy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-06T09:29:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/dwa-brzegi-biebrzy-0.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1744\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2442\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/produkt\\\/dwa-brzegi-biebrzy\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/produkt\\\/dwa-brzegi-biebrzy\\\/\",\"name\":\"Dwa brzegi Biebrzy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/produkt\\\/dwa-brzegi-biebrzy\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/produkt\\\/dwa-brzegi-biebrzy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/dwa-brzegi-biebrzy-0.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-03T11:56:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-06T09:29:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/produkt\\\/dwa-brzegi-biebrzy\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/produkt\\\/dwa-brzegi-biebrzy\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/produkt\\\/dwa-brzegi-biebrzy\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/dwa-brzegi-biebrzy-0.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/10\\\/dwa-brzegi-biebrzy-0.jpg\",\"width\":1744,\"height\":2442},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/produkt\\\/dwa-brzegi-biebrzy\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sklep\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/sklep\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Dwa brzegi Biebrzy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dwa brzegi Biebrzy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/product\/dwa-brzegi-biebrzy\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Dwa brzegi Biebrzy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","og_description":"\ufeff","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/product\/dwa-brzegi-biebrzy\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_modified_time":"2026-01-06T09:29:14+00:00","og_image":[{"width":1744,"height":2442,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/dwa-brzegi-biebrzy-0.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/produkt\/dwa-brzegi-biebrzy\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/produkt\/dwa-brzegi-biebrzy\/","name":"Dwa brzegi Biebrzy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/produkt\/dwa-brzegi-biebrzy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/produkt\/dwa-brzegi-biebrzy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/dwa-brzegi-biebrzy-0.jpg","datePublished":"2025-10-03T11:56:22+00:00","dateModified":"2026-01-06T09:29:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/produkt\/dwa-brzegi-biebrzy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/produkt\/dwa-brzegi-biebrzy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/produkt\/dwa-brzegi-biebrzy\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/dwa-brzegi-biebrzy-0.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/dwa-brzegi-biebrzy-0.jpg","width":1744,"height":2442},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/produkt\/dwa-brzegi-biebrzy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sklep","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/sklep\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Dwa brzegi Biebrzy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]}]}},"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/28990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28990"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=28990"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=28990"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=28990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}