{"id":26817,"date":"2024-11-05T05:23:30","date_gmt":"2024-11-05T04:23:30","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?p=26817"},"modified":"2026-01-26T23:08:49","modified_gmt":"2026-01-26T22:08:49","slug":"historie-nieprzeoczone-sasiedzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/","title":{"rendered":"Historie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi"},"content":{"rendered":"
\n
\n\t
Wkr\u00f3tce premiera oczekiwanej ksi\u0105\u017cki J\u00f3zefa Matyskie\u0142y pt. \"Historie nieprzeoczone. Znad Biebrzy, Netty i Kana\u0142u Augustowskiego\". Aby pokaza\u0107 jak ciekaw\u0105 pozycj\u0105 jest ta publikacja, prezentujemy jeden z trzydziestu rozdzia\u0142\u00f3w z tej ksi\u0105\u017cki pt. \"S\u0105siedzi\". Pozosta\u0142e s\u0105 r\u00f3wnie interesuj\u0105ce, pe\u0142ne informacji i fotografii z archiwum rodziny autora, a przede wszystkim relacji najstarszych mieszka\u0144c\u00f3w regionu. Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna naby\u0107 w naszym sklepie internetowym<\/a>.<\/h5>\n<\/div>\n<\/div><\/div>
\n
\n\t

M\u00f3j stryj Mieczys\u0142aw Matyskie\u0142a\u00a0by\u0142 wzi\u0119tym kowalem. Swego fachu uczy\u0142 si\u0119 przed wojn\u0105 u \u017cydowskich kowali Chije\u0142a i Chackiela w Sztabinie. Od imienia pierwszego z nauczycieli zawodu pochodzi\u0142 p\u00f3\u017aniejszy przydomek stryja \u2013 \u201eChije\u0142\u201d. Ten\u017ce Chije\u0142 ponagla\u0142 nieraz swoj\u0105 opiesza\u0142\u0105 ma\u0142\u017conk\u0119 s\u0142owami: \u201eDicha, Boba!\u201d. W miejscu dzisiejszego Banku Sp\u00f3\u0142dzielczego mieszka\u0142 nieznany dzi\u015b z nazwiska krawiec.<\/p>\n

W przedwojennym krajobrazie naszych miasteczek i wsi by\u0142a obecna ludno\u015b\u0107 \u017cydowska. W Jaziewie\u00a0mieszka\u0142 przedstawiciel tej znanej z doskona\u0142ej znajomo\u015bci spraw finansowych i handlowych nacji. Nazywa\u0142 si\u0119 Lejbka. Jego \u017cona chodz\u0105c utyka\u0142a. Wynajmowa\u0142 on wraz z rodzin\u0105 niewielki domek w ma\u0142ym ko\u0144cu wsi, naprzeciwko posesji Ludwika Matyskie\u0142y\u00a0i prowadzi\u0142 tam sklepik. W\u0142a\u015bciciel tego domku Kazimierz Aniszko\u00a0otrzyma\u0142 go wraz z 1 hektarem \u0142\u0105ki w spadku po ciotce Grabowisze. S\u0105siadem Lejbki od strony lasu by\u0142 o\u017ceniony z W\u0142adys\u0142aw\u0105 Suchwa\u0142k\u00f3wn\u0105\u00a0W\u0142adys\u0142aw Wiszniewski, mieszkaj\u0105cy pod jednym dachem z rodzin\u0105 \u017cony. Po przyj\u015bciu Sowiet\u00f3w w 1939 roku Wiszniewski pe\u0142ni\u0142 we wsi funkcj\u0119 predsiedatiela sielsowietu.<\/em> Po drugiej stronie \u017cydowskiego interesu mieszka\u0142a \u2013 r\u00f3wnie\u017c w ma\u0142ym domku \u2013 rodzina Jarmoszk\u00f3w.<\/p>\n

W sklepiku sprzedawano przys\u0142owiowe \u201emyd\u0142o i powid\u0142o\u201d, czyli towary pierwszej potrzeby, takie jak: chleb, kajzerki, cukier, cukierki, w\u00f3dk\u0119, \u015bledzie, s\u00f3l, przyprawy, papierosy, zapa\u0142ki, myd\u0142o, ig\u0142y, nici, naft\u0119, \u015bwiece czy smarowid\u0142o do woz\u00f3w. Dopuszczalny by\u0142 te\u017c handel wymienny. Za jedno jajko mo\u017cna by\u0142o dosta\u0107 na przyk\u0142ad agrafk\u0119. Co kilka dni Lejbka wyrusza\u0142 po zaopatrzenie do Augustowa\u00a0lub Suwa\u0142k, wioz\u0105c do miasta skupione we wsi jaja lub jakiego\u015b cielaka. Zaprz\u0119ga\u0142 w tym celu do furmanki \u201ekutego na wszystkie cztery\u201d kasztana, kt\u00f3ry latem \u201eby\u0142 na zadaniu\u201d, czyli pas\u0142 si\u0119 na pastwisku u Ludwika Matyskie\u0142y. Starsi ch\u0142opcy nieraz dla grandy przywi\u0105zywali tylne ko\u0142o \u017cela\u017aniaka do s\u0142upa i mimo u\u017cycia bata w\u00f3z nie m\u00f3g\u0142 ruszy\u0107.<\/p>\n

W pi\u0105tek przed szabasem sklepik by\u0142 zamykany wcze\u015bniej ni\u017c zwykle. Rozpoczynaj\u0105c o zachodzie s\u0142o\u0144ca \u015bwi\u0119towanie, Lejbka nieraz zapomnia\u0142 zamkn\u0105\u0107 drzwi od \u015brodka i niejeden sp\u00f3\u017aniony klient, wchodz\u0105c tam m\u00f3g\u0142 us\u0142ysze\u0107 dochodz\u0105ce z s\u0105siedniego pokoju s\u0142owa modlitwy, wypowiadane w niezrozumia\u0142ym i pe\u0142nym pochrz\u0105kiwa\u0144 j\u0119zyku. Zrobiwszy kilka krok\u00f3w dalej i ods\u0142oniwszy lekko kotar\u0119, m\u00f3g\u0142 ujrze\u0107 \u017byda ubranego w czarny cha\u0142at, z jarmu\u0142k\u0105 na g\u0142owie, kiwaj\u0105cego si\u0119 jak w transie w blasku szabasowych \u015bwiec, kt\u00f3ry \u2013 cho\u0107by \u015bwiat mia\u0142 si\u0119 wali\u0107 \u2013 za nic nie przerwa\u0142by swojej modlitwy.<\/p>\n

Lejbka mia\u0142 dwie c\u00f3rki: Dork\u0119 i Dopk\u0119 oraz dw\u00f3ch m\u0142odszych synk\u00f3w: Chaimka ur. w 1932 roku i nieco m\u0142odszego Berka. M\u0142ode \u017byd\u00f3wki na pocz\u0105tku lata przyje\u017cd\u017ca\u0142y ze szk\u00f3\u0142 do Jaziewa\u00a0na wakacje. Ich niepospolita uroda intrygowa\u0142a miejscow\u0105 kawalerk\u0119. Wieczorami zbierali si\u0119 gromadnie wok\u00f3\u0142 sklepu i nie wiadomo, co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby przezorny \u017byd czym pr\u0119dzej nie wywi\u00f3z\u0142 c\u00f3rek do rodziny w mie\u015bcie.<\/p>\n

\"M\u0119\u017cczyzna<\/a>
M\u0119\u017cczyzna w okularach to Zejdeke Merecki, sztabi\u0144ski rze\u017anik. Poni\u017cej jego siostrzenica Fejga (prze\u017cy\u0142a Shoah) i siostrzeniec Meir (zgin\u0105\u0142 w Treblince). Pozosta\u0142e osoby to dwaj niespokrewnieni mieszka\u0144cy Jasion\u00f3wki. Fotografia pochodzi z ksi\u0105\u017cki wydanej w j\u0119zyku angielskim przez siostrze\u0144ca Zejdeke Mereckiego Berla Schustera (tytu\u0142 po polsku to \u201eUmr\u0119 nie dzi\u015b, lecz jutro\u201d). Fotografi\u0119 udost\u0119pni\u0142a p. Joanna Koszycka ze Sztabina<\/figcaption><\/figure>\n

Ch\u0142opcy nie chodzili jeszcze do szko\u0142y i bardzo ch\u0119tnie przebywali w s\u0105siedztwie u swoich polskich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w. Upewniwszy si\u0119, \u017ce matka nie widzi, cz\u0119sto zajadali si\u0119 kapust\u0105 gotowan\u0105 na wieprzowinie w domu niejednego z nich.<\/p>\n

Na pami\u0105tk\u0119 czterdziestoletniej w\u0119dr\u00f3wki z Egiptu do ziemi obiecanej obchodzono na prze\u0142omie wrze\u015bnia i pa\u017adziernika hebrajskie \u015bwi\u0119to sza\u0142as\u00f3w \u2013 Sukkot. Mimo jesiennego ch\u0142odu i deszczu rodzina Lejbki przeprowadza\u0142a si\u0119 do skleconego z jedliny i s\u0142omy sza\u0142asu \u2013 kuczki. Spo\u017cywano tam posi\u0142ki i odprawiano mod\u0142y. Miejscowe \u0142obuzy dokucza\u0142y pobo\u017cnym \u017bydom, przewracaj\u0105c sza\u0142as lub wsuwaj\u0105c na tyczce wieszk\u0119 s\u0142omy do \u015brodka. Ci, za ka\u017cdym razem, musieli zaczyna\u0107 modlitw\u0119 od pocz\u0105tku.<\/p>\n

Na jakie\u015b dwa lata przed wybuchem wojny Lejbka opu\u015bci\u0142 Jaziewo\u00a0i przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105 do domu zakupionego w Augustowie\u00a0ko\u0142o \u201eKl\u0119cz\u0105cego Pana Jezusa\u201d. Sklepik przej\u0105\u0142 Jan Bielawski, kt\u00f3ry handlowa\u0142 tam do wybuchu wojny. W po\u017cydowskiej chatce mieszkali w czasie wojny: Kosakowski Garbaty z rodzin\u0105, Bogdanka i Suchwa\u0142czycha z tr\u00f3jk\u0105 dzieci. Co si\u0119 za\u015b sta\u0142o z rodzin\u0105 Lejbki w czasie Zag\u0142ady? W Ksi\u0119dze Pami\u0119ci \u017byd\u00f3w Augustowskich<\/em>, w wykazie rodzin \u017cydowskich wys\u0142anych z getta do Treblinki\u00a0widnieje wpis: Lejb Biedak\u00a0z rodzin\u0105. Jest wielce prawdopodobne, \u017ce jest to w\u0142a\u015bnie rodzina jaziowskiego sklepikarza.<\/p>\n

W Sztabinie\u00a0istnia\u0142 kaha\u0142, czyli \u017cydowska gmina. Na Rybackiej by\u0142a bo\u017cnica i wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cydowskich zabudowa\u0144. Mieszka\u0142 tam te\u017c rze\u017anik Zejdek Merecki, kt\u00f3ry rozwija\u0142 sw\u00f3j interes, dostawiaj\u0105c coraz to nowe budy. Wieprze i wo\u0142y kupowa\u0142 w okolicznych wsiach, a \u015brodkiem transportu zwierz\u0105t by\u0142a furmanka. W pami\u0119ci mojej mamy pozosta\u0142o nast\u0119puj\u0105ce zdarzenie:<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>

Read More<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wkr\u00f3tce premiera oczekiwanej ksi\u0105\u017cki J\u00f3zefa Matyskie\u0142y pt. „Historie nieprzeoczone. Znad Biebrzy, Netty i Kana\u0142u Augustowskiego”. Aby pokaza\u0107 jak ciekaw\u0105 pozycj\u0105 jest ta publikacja, prezentujemy jeden z trzydziestu rozdzia\u0142\u00f3w z tej ksi\u0105\u017cki pt. „S\u0105siedzi”. Pozosta\u0142e s\u0105 r\u00f3wnie interesuj\u0105ce, pe\u0142ne informacji i fotografii z archiwum rodziny autora, a przede wszystkim relacji najstarszych mieszka\u0144c\u00f3w regionu. Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna naby\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2312,"featured_media":26829,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1,379],"tags":[],"class_list":["post-26817","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jzi","category-zydzi"],"yoast_head":"\nHistorie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Historie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"M\u00f3j stryj Mieczys\u0142aw Matyskie\u0142a\u00a0by\u0142 wzi\u0119tym kowalem. Swego fachu uczy\u0142 si\u0119 przed wojn\u0105 u \u017cydowskich kowali Chije\u0142a i Chackiela w Sztabinie. Od imienia pierwszego z nauczycieli zawodu pochodzi\u0142 p\u00f3\u017aniejszy przydomek stryja \u2013 \u201eChije\u0142\u201d. Ten\u017ce Chije\u0142 ponagla\u0142 nieraz swoj\u0105 opiesza\u0142\u0105 ma\u0142\u017conk\u0119 s\u0142owami: \u201eDicha, Boba!\u201d. W miejscu dzisiejszego Banku Sp\u00f3\u0142dzielczego mieszka\u0142 nieznany dzi\u015b z nazwiska krawiec.W przedwojennym krajobrazie naszych miasteczek i wsi by\u0142a obecna ludno\u015b\u0107 \u017cydowska. W Jaziewie\u00a0mieszka\u0142 przedstawiciel tej znanej z doskona\u0142ej znajomo\u015bci spraw finansowych i handlowych nacji. Nazywa\u0142 si\u0119 Lejbka. Jego \u017cona chodz\u0105c utyka\u0142a. Wynajmowa\u0142 on wraz z rodzin\u0105 niewielki domek w ma\u0142ym ko\u0144cu wsi, naprzeciwko posesji Ludwika Matyskie\u0142y\u00a0i prowadzi\u0142 tam sklepik. W\u0142a\u015bciciel tego domku Kazimierz Aniszko\u00a0otrzyma\u0142 go wraz z 1 hektarem \u0142\u0105ki w spadku po ciotce Grabowisze. S\u0105siadem Lejbki od strony lasu by\u0142 o\u017ceniony z W\u0142adys\u0142aw\u0105 Suchwa\u0142k\u00f3wn\u0105\u00a0W\u0142adys\u0142aw Wiszniewski, mieszkaj\u0105cy pod jednym dachem z rodzin\u0105 \u017cony. Po przyj\u015bciu Sowiet\u00f3w w 1939 roku Wiszniewski pe\u0142ni\u0142 we wsi funkcj\u0119 predsiedatiela sielsowietu. Po drugiej stronie \u017cydowskiego interesu mieszka\u0142a \u2013 r\u00f3wnie\u017c w ma\u0142ym domku \u2013 rodzina Jarmoszk\u00f3w.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-11-05T04:23:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-26T22:08:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"568\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"328\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"J\u00f3zef Matyskie\u0142a\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"J\u00f3zef Matyskie\u0142a\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"J\u00f3zef Matyskie\u0142a\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d20200bd806d48621b8a6f38bb7b928c\"},\"headline\":\"Historie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi\",\"datePublished\":\"2024-11-05T04:23:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-26T22:08:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/\"},\"wordCount\":2538,\"commentCount\":1,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg\",\"articleSection\":[\"JZI\",\"\u017bydzi\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/\",\"name\":\"Historie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg\",\"datePublished\":\"2024-11-05T04:23:30+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-26T22:08:49+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg\",\"width\":568,\"height\":328},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2024\\\/11\\\/05\\\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Historie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d20200bd806d48621b8a6f38bb7b928c\",\"name\":\"J\u00f3zef Matyskie\u0142a\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c6a5af8de08c01448912f19beddc2ce4a9c52190fe3c43dce3c711868b7bf48f?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c6a5af8de08c01448912f19beddc2ce4a9c52190fe3c43dce3c711868b7bf48f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c6a5af8de08c01448912f19beddc2ce4a9c52190fe3c43dce3c711868b7bf48f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"J\u00f3zef Matyskie\u0142a\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/author\\\/jozef-matyskiela\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Historie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","og_description":"M\u00f3j stryj Mieczys\u0142aw Matyskie\u0142a\u00a0by\u0142 wzi\u0119tym kowalem. Swego fachu uczy\u0142 si\u0119 przed wojn\u0105 u \u017cydowskich kowali Chije\u0142a i Chackiela w Sztabinie. Od imienia pierwszego z nauczycieli zawodu pochodzi\u0142 p\u00f3\u017aniejszy przydomek stryja \u2013 \u201eChije\u0142\u201d. Ten\u017ce Chije\u0142 ponagla\u0142 nieraz swoj\u0105 opiesza\u0142\u0105 ma\u0142\u017conk\u0119 s\u0142owami: \u201eDicha, Boba!\u201d. W miejscu dzisiejszego Banku Sp\u00f3\u0142dzielczego mieszka\u0142 nieznany dzi\u015b z nazwiska krawiec.W przedwojennym krajobrazie naszych miasteczek i wsi by\u0142a obecna ludno\u015b\u0107 \u017cydowska. W Jaziewie\u00a0mieszka\u0142 przedstawiciel tej znanej z doskona\u0142ej znajomo\u015bci spraw finansowych i handlowych nacji. Nazywa\u0142 si\u0119 Lejbka. Jego \u017cona chodz\u0105c utyka\u0142a. Wynajmowa\u0142 on wraz z rodzin\u0105 niewielki domek w ma\u0142ym ko\u0144cu wsi, naprzeciwko posesji Ludwika Matyskie\u0142y\u00a0i prowadzi\u0142 tam sklepik. W\u0142a\u015bciciel tego domku Kazimierz Aniszko\u00a0otrzyma\u0142 go wraz z 1 hektarem \u0142\u0105ki w spadku po ciotce Grabowisze. S\u0105siadem Lejbki od strony lasu by\u0142 o\u017ceniony z W\u0142adys\u0142aw\u0105 Suchwa\u0142k\u00f3wn\u0105\u00a0W\u0142adys\u0142aw Wiszniewski, mieszkaj\u0105cy pod jednym dachem z rodzin\u0105 \u017cony. Po przyj\u015bciu Sowiet\u00f3w w 1939 roku Wiszniewski pe\u0142ni\u0142 we wsi funkcj\u0119 predsiedatiela sielsowietu. Po drugiej stronie \u017cydowskiego interesu mieszka\u0142a \u2013 r\u00f3wnie\u017c w ma\u0142ym domku \u2013 rodzina Jarmoszk\u00f3w.","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_published_time":"2024-11-05T04:23:30+00:00","article_modified_time":"2026-01-26T22:08:49+00:00","og_image":[{"width":568,"height":328,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"J\u00f3zef Matyskie\u0142a","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"J\u00f3zef Matyskie\u0142a","Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/"},"author":{"name":"J\u00f3zef Matyskie\u0142a","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/d20200bd806d48621b8a6f38bb7b928c"},"headline":"Historie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi","datePublished":"2024-11-05T04:23:30+00:00","dateModified":"2026-01-26T22:08:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/"},"wordCount":2538,"commentCount":1,"publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg","articleSection":["JZI","\u017bydzi"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/","name":"Historie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg","datePublished":"2024-11-05T04:23:30+00:00","dateModified":"2026-01-26T22:08:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg","width":568,"height":328},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2024\/11\/05\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Historie nieprzeoczone \u2013 S\u0105siedzi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/d20200bd806d48621b8a6f38bb7b928c","name":"J\u00f3zef Matyskie\u0142a","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c6a5af8de08c01448912f19beddc2ce4a9c52190fe3c43dce3c711868b7bf48f?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c6a5af8de08c01448912f19beddc2ce4a9c52190fe3c43dce3c711868b7bf48f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c6a5af8de08c01448912f19beddc2ce4a9c52190fe3c43dce3c711868b7bf48f?s=96&d=mm&r=g","caption":"J\u00f3zef Matyskie\u0142a"},"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/author\/jozef-matyskiela\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/historie-nieprzeoczone-sasiedzi-5.jpg","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2312"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26817"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26817\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}