![\"\"](\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/licwinkogravestanisl-228x300.png\")
<\/p>\nDwa lata temu skontaktowa\u0142 si\u0119 ze mn\u0105 Aedan Licwinko, m\u0142ody student ze Stan\u00f3w Zjednoczonych z pro\u015bb\u0105 o odszukanie kilku dokument\u00f3w dotycz\u0105cych prapradziadka Stanis\u0142awa Litwinko, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w roku 1876 w Jasionowie, nale\u017c\u0105cym do parafii w Jaminach. Rodzicami Stanis\u0142awa byli Antoni Litwinko (urodzony w roku 1848 w Jasionowie) i Michalina Merecka (urodzona w roku 1849 w U\u015bciankach, nale\u017c\u0105cych do parafii w Augustowie). Antoni i Michalina pobrali si\u0119 w roku 1871 w ko\u015bciele w Jaminach.<\/p>\n
Stanis\u0142aw wyemigrowa\u0142 do Ameryki pomi\u0119dzy 1902, a 1904 rokiem.<\/p>\n
Aedan ma nadziej\u0119, \u017ce artyku\u0142 przeczytaj\u0105 jego krewni z Polski i dzi\u0119ki temu b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 poszerzy\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 o swych przodkach i ich rodzinie.<\/p>\n
Wed\u0142ug przekaz\u00f3w rodzinnych, Stanis\u0142aw dotar\u0142 do Ameryki przez port Delaware. Osiad\u0142 w Conshohocken, niedaleko Filadelfii. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 emigrant\u00f3w znajdowa\u0142a zatrudnienie w tym mie\u015bcie w stalowni Alan Wood Steel Company. Pracowa\u0142 w niej r\u00f3wnie\u017c Stanis\u0142aw Litwinko. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Rozali\u0105 Wyszy\u0144sk\u0105, c\u00f3rk\u0105 Wincentego Wyszy\u0144skiego i Teofili z Zarzeckich, Polk\u0105 pochodz\u0105c\u0105 z parafii w w Barg\u0142owie Ko\u015bcielnym. Rozalia urodzi\u0142a Stanis\u0142awowi trzyna\u015bcioro dzieci, z kt\u00f3rych wieku doros\u0142ego do\u017cy\u0142o dziesi\u0119cioro.<\/p>\n
W Stanach Zjednoczonych nazwisko Litwinko zosta\u0142o przekszta\u0142cone na Licwinko. Zmiana nast\u0105pi\u0142a prawdopodobnie w okresie 1917-1930.<\/p>\n
Poza Stanis\u0142awem do Ameryki wyemigrowali dwaj jego bracia i jedna siostra:<\/p>\n
Wincenty Litwinko, urodzony w roku 1883, wyemigrowa\u0142 do Conshohocken oko\u0142o 1901 roku. Oko\u0142o 1903 roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Franciszk\u0105 Grze\u015bkowiak. Pocz\u0105tkowo podobnie, jak brat pracowa\u0142 w stalowni. P\u00f3\u017aniej zmieni\u0142 pracodawc\u0119 na gazowni\u0119. Wincenty mia\u0142 z Franciszk\u0105 9 dzieci, kt\u00f3re do\u017cy\u0142y wieku doros\u0142ego. Zmar\u0142 w roku 1950.<\/p>\n
Petronela Litwinko, urodzona w roku 1886 dotar\u0142a do stanu Washington w roku 1902 i tam wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Wincentego Smoli\u0144skiego, pochodz\u0105cego z parafii Barg\u0142\u00f3w Ko\u015bcielny. Po \u015blubie ma\u0142\u017conkowie przenie\u015bli si\u0119 do Conshohocken. Urodzi\u0142o im si\u0119 9 dzieci, kt\u00f3re do\u017cy\u0142y weku doros\u0142ego. Petronela zmar\u0142a w roku 1957.<\/p>\n
Boles\u0142aw Litwinko urodzony w roku 1891 wyemigrowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c do Conshohocken oko\u0142o 1913 roku. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Aleksandr\u0105 Kotowsk\u0105. Pocz\u0105tkowo r\u00f3wnie\u017c pracowa\u0142 w stalowni, p\u00f3\u017aniej za\u015b w porcie, aby w ko\u0144cu za\u0142o\u017cy\u0107 sklep z wyszynkiem. Boles\u0142aw mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c 9 dzieci. Zmar\u0142 w roku 1960.<\/p>\n
Cz\u0119\u015b\u0107 rodze\u0144stwa Stanis\u0142awa Litwinko pozosta\u0142a w rodzinnych stronach, w\u00f3wczas w zaborze rosyjskim. Feliks Litwinko o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Kazimier\u0105 Krysztop\u0105 w 1901 roku. Anna Litwinko po\u015blubi\u0142a w roku 1893 Teodora Laszcza. Kolejna siostra \u2013 Kazimiera Litwinko po\u015blubi\u0142a w roku 1899 Piotra Kolend\u0119.<\/p>\n
Stanis\u0142aw w przeciwie\u0144stwie do innych krewnych z Connaughtown, do\u015b\u0107 wcze\u015bnie porzuci\u0142 prac\u0119 w stalowni. Pocz\u0105tkowo pracowa\u0142 jako kierowca, ale wkr\u00f3tce za\u0142o\u017cy\u0142 bar w swoim domu przy Old Elm Street w roku 1920. Klientami baru byli przewa\u017cnie pracownicy stalowni ko\u0144cz\u0105cy prac\u0119 o r\u00f3\u017cnych porach dnia. Bar dzia\u0142a\u0142 a\u017c do prohibicji, a p\u00f3\u017aniej funkcjonowa\u0142 nielegalnie pod przykrywk\u0105 pijalni wody sodowej. W latach p\u00f3\u017aniejszych Stanis\u0142aw za\u0142o\u017cy\u0142 sklep spo\u017cywczy. Po \u015bmierci pierwszej \u017cony w roku 1927, o\u017ceni\u0142 si\u0119 ponownie z Agat\u0105 Jarosz pochodz\u0105c\u0105 z Galicji w roku 1929. Zmar\u0142 12 pa\u017adziernika 1950 roku w wieku 73 lat pozostawiaj\u0105c 9 dzieci i 19 wnucz\u0105t.<\/p>\n
<\/p>\n
Po \u015bmierci Stanis\u0142awa, jego sklep Old Mansion House wci\u0105\u017c dzia\u0142a\u0142, mimo zmieniaj\u0105cych si\u0119 w\u0142a\u015bcicieli. Zosta\u0142 zamkni\u0119ty dopiero w roku 2021 z powodu pandemii koronawirusa.<\/p>\n
Alan Wood Steel Company, firma, kt\u00f3ra przyci\u0105gn\u0119\u0142a do Connaughtown wielu emigrant\u00f3w z Europy na pocz\u0105tku XX wieku nie wytrzyma\u0142a konkurencji i zosta\u0142a zamkni\u0119ta w roku 1977. Setki ludzi straci\u0142o w\u00f3wczas prac\u0119, a ca\u0142y region prze\u017cywa\u0142 kryzys trwaj\u0105cy wiele lat.<\/p>\n
Connaughtown, kt\u00f3re kiedy\u015b by\u0142o pi\u0119knym miastem z dobrze utrzymanymi domami i kwiatami na ka\u017cdym skwerze, zamieszkanymi g\u0142\u00f3wnie przez emigrant\u00f3w z Polski, Irlandii i W\u0142och w latach 70-ych zosta\u0142o przeci\u0119te drog\u0105 ekspresow\u0105 I-476 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 Filadelfi\u0119 z przedmie\u015bciami, zwan\u0105 potocznie Blue Ray, co przedzieli\u0142o trwale dawne miasto na dwie odseparowane od siebie cz\u0119\u015bci i zdezintegrowa\u0142o istniej\u0105c\u0105 od tylu lat lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107.<\/p>\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny pw. Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Conshohocken powsta\u0142 dzi\u0119ki funduszom polskiej spo\u0142eczno\u015bci w 1905 roku przez kupno starego budynku ko\u015bcio\u0142a protestanckiego, w dzia\u0142a\u0142a wcze\u015bniej fabryka. P\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej, w roku 1951, parafianie zbudowali sw\u00f3j w\u0142asny ko\u015bci\u00f3\u0142. W roku 2014, podobnie jak w innych parafiach stworzonych przez lokalne spo\u0142eczno\u015bci Conshohocken i West Conshohocken, ko\u015bci\u00f3\u0142 Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny zosta\u0142 przy\u0142\u0105czony do parafii \u015bw. Mateusza, kt\u00f3ry by\u0142 pierwotnie zbudowany przez Irlandczyk\u00f3w. Dzi\u0119ki dzia\u0142aniom Polsko-Ameryka\u0144skiego Stowarzyszenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny uda\u0142o si\u0119 zapobiec rozbi\u00f3rce budynku ko\u015bcio\u0142a. Ostatecznie Archidiecezja Filadelfijska udzieli\u0142a zgody na odprawianie mszy w rycie trydenckim Bractwu Kap\u0142a\u0144skiemu \u015awi\u0119tego Piotra, nawi\u0105zuj\u0105cemu w ten spos\u00f3b do tradycyjnych mszy odprawianych w j\u0119zyku polskim (sic!) dla starszych parafian jeszcze przed Soborem Watyka\u0144skim II. Zwi\u0105zki z polsko\u015bci\u0105 ko\u015bcio\u0142a podkre\u015blane s\u0105 przez obrazy siostry Faustyny Kowalskiej, ksi\u0119dza Jerzego Popie\u0142uszko, Matki Boskiej Cz\u0119stochowskiej i Matki Boskiej Ostrobramskiej. A\u017c do roku 2014 odprawiano w ko\u015bciele Gorzkie \u017bale, a jedn\u0105 z najpopularniejszych pie\u015bni wykonywanych w tym polskim ko\u015bciele by\u0142a pie\u015b\u0144 \u201eSerdeczna Matko\u201d. W Conshohocken wci\u0105\u017c dzia\u0142a Klub Tadeusza Ko\u015bciuszko, kt\u00f3ry poza dba\u0142o\u015bci\u0105 o polskie dziedzictwo regionu zapewnia miejsce do spotka\u0144 i rozrywki.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/stmary1-300x225.png\")
<\/p>\n
Miejscem poch\u00f3wk\u00f3w dla cz\u0142onk\u00f3w polskiej spo\u0142eczno\u015bci dawnej parafii Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny by\u0142 cmentarz \u015bw. Benedykta dzia\u0142aj\u0105cy przez ponad 100 lat. Wszyscy cz\u0142onkowie rodziny Li\u0107winko, kt\u00f3rzy wyemigrowali do USA zostali pochowani na tym cmentarzu. Znajduje si\u0119 na nim r\u00f3wnie\u017c pomnik po\u015bwi\u0119cony Polakom weteranom Armii Ameryka\u0144skiej.<\/p>\n
(zdj\u0119cia: Aedan Licwinko)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dwa lata temu skontaktowa\u0142 si\u0119 ze mn\u0105 Aedan Licwinko, m\u0142ody student ze Stan\u00f3w Zjednoczonych z pro\u015bb\u0105 o odszukanie kilku dokument\u00f3w dotycz\u0105cych prapradziadka Stanis\u0142awa Litwinko, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w roku 1876 w Jasionowie, nale\u017c\u0105cym do parafii w Jaminach. Rodzicami Stanis\u0142awa byli Antoni Litwinko (urodzony w roku 1848 w Jasionowie) i Michalina Merecka (urodzona w roku 1849 […]<\/p>\n","protected":false},"author":401,"featured_media":24872,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-24871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jzi"],"yoast_head":"\n