{"id":2413,"date":"2017-08-20T06:41:55","date_gmt":"2017-08-20T04:41:55","guid":{"rendered":"http:\/\/jzi.org.pl\/?p=2413"},"modified":"2021-12-04T19:28:04","modified_gmt":"2021-12-04T18:28:04","slug":"wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/","title":{"rendered":"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o – 2 – Wyzwolenie"},"content":{"rendered":"

W ko\u0144cu po pewnej nocy dosz\u0142o do tego, \u017ce nie by\u0142o ju\u017c z nami stra\u017cnik\u00f3w \u2013 zostali\u015bmy sami. W dzie\u0144 ka\u017cdy wychodzi\u0142 ze schronu, \u017ceby znale\u017a\u0107 co\u015b do jedzenia. Stale wszyscy o tym my\u015bleli, nawet \u015bnili po nocach. \u015ani\u0142o si\u0119, \u017ce co\u015b jesz, a tu budzisz si\u0119 znowu g\u0142odny. Nie pami\u0119tam ile czasu byli\u015bmy bez opieki. Zbli\u017ca\u0142a si\u0119 noc, wszystko ucich\u0142o, miasto o\u015bwietlone od po\u017car\u00f3w i tylko spalone papierki fruwa\u0142y w powietrzu. By\u0142a to chyba Niedziela Palmowa \u2013 tydzie\u0144 przed Wielkanoc\u0105 1945 roku. Nad naszymi schronami, w kt\u00f3rych byli\u015bmy, w stron\u0119 frontu przelatywa\u0142y pociski z dzia\u0142ka. W nocy obudzi\u0142o nas jakie\u015b szamotanie przy drugim otworze naszego schronu. Zobaczyli\u015bmy, \u017ce by\u0142 to rosyjski \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry kaza\u0142 wychodzi\u0107 ze schronu i ucieka\u0107 za nim. On bieg\u0142 pierwszy, a my za nim. Nagle ostrzelano nas z dzia\u0142ka. Popadali\u015bmy na ziemi\u0119 i potem zn\u00f3w biegli\u015bmy dalej a\u017c do miasta, gdzie na skrzy\u017cowaniach sta\u0142y niewiasty z broni\u0105 pokazuj\u0105c nam gdzie mamy i\u015b\u0107. Na ulicach du\u017co czo\u0142g\u00f3w, z ludzkich cia\u0142 tylko placki zmia\u017cd\u017cone przez g\u0105sienice. Do rana byli\u015bmy na przedmie\u015bciu Gda\u0144ska. W czasie tego pop\u0142ochu moi znajomi i koledzy si\u0119 pogubili, ka\u017cdy poszed\u0142 w inn\u0105 stron\u0119. Wszystkich jednak zatrzymano na przedmie\u015bciach Gda\u0144ska i ogrodzono.<\/p>\n

Byli tam ludzie r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci. Potem by\u0142o przes\u0142uchanie. Ka\u017cdy osobi\u015bcie musia\u0142 i\u015b\u0107 do budynku, w kt\u00f3rym oficer go przes\u0142uchiwa\u0142 pytaj\u0105c, jak si\u0119 nazywa, gdzie mieszka\u0142, w jaki spos\u00f3b tu si\u0119 dosta\u0142 i co robi\u0142? Robi\u0142 te\u017c osobist\u0105 rewizj\u0119. U mnie znalaz\u0142 tylko szpulk\u0119 nici, ale i j\u0105 zabra\u0142. Po przes\u0142uchaniu wypuszczano nas przez drug\u0105 bram\u0119, sk\u0105d ju\u017c wi\u0119ksz\u0105 grup\u0105 sz\u0142o si\u0119 dalej. Tak doszli\u015bmy do Kartuz, gdzie wydawano przepustki. Ka\u017cdy powinien tu okaza\u0107 jaki\u015b dokument. A my\u015bmy nie mieli, bo niemieckie auswajsy zabrano jeszcze jesieni\u0105. Je\u017celi kto\u015b nie mia\u0142 dokumentu, to\u017csamo\u015b\u0107 m\u00f3g\u0142 po\u015bwiadczy\u0107 jaki\u015b znajomy. A moi znajomi, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, pogubili si\u0119. Mia\u0142em trudno\u015b\u0107 ze \u015bwiadkiem, ale w ko\u0144cu spotka\u0142em znajomego z Sejn, kt\u00f3ry by\u0142 folksdojczem i on potwierdzi\u0142, \u017ce mnie zna. Dosta\u0142em przepustk\u0119, w kt\u00f3rej pisa\u0142o, \u017ce jestem dwa lata m\u0142odszy, ni\u017c faktycznie by\u0142em. Po wyzwoleniu niekt\u00f3rych brano do wojska, bo wojna jeszcze trwa\u0142a. W ten spos\u00f3b chcia\u0142em tego unikn\u0105\u0107. Dopiero po powrocie do domu, gdy m\u00f3j rocznik podlega\u0142 do wojska, poda\u0142em sw\u00f3j prawdziwy wiek.<\/p>\n

Po otrzymaniu przepustek t\u0142umy ludzi r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci w\u0119drowa\u0142y na po\u0142udnie, z nadziej\u0105, \u017ce dojd\u0105 do jakiego\u015b miasta, gdzie b\u0119d\u0105 kursowa\u0107 poci\u0105gi. Nie pami\u0119tam ju\u017c w jakim mie\u015bcie zobaczyli\u015bmy stoj\u0105cy poci\u0105g towarowy. Nie by\u0142 to normalny poci\u0105g do przewo\u017cenia pasa\u017cer\u00f3w, ale do wojskowego sprz\u0119tu. Konduktor nie wiedzia\u0142 dok\u0105d ten poci\u0105g pojedzie, wiedzia\u0142 tylko w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119.<\/p>\n

Powciskali\u015bmy si\u0119 pomi\u0119dzy skrzynie z amunicj\u0105, czo\u0142gi i inne sprz\u0119ty wojskowe. Mimo, \u017ce by\u0142a to ju\u017c wiosna, w odkrytym poci\u0105gu towarowym \u2013 szczeg\u00f3lnie w nocy \u2013 bez okrycia by\u0142o zimno. Po kilku dniach takiej jazdy dojechali\u015bmy do Bydgoszczy. Tam by\u0142a ju\u017c normalna komunikacja, a w PCK dawano posi\u0142ki. Stoj\u0105c tam na peronie ostatni raz widzia\u0142em swego znajomego, kt\u00f3ry przy wydawaniu przepustek powiedzia\u0142, \u017ce mnie zna. Prawdopodobnie nie dotar\u0142 do Sejn i w drodze zosta\u0142 pojmany, poniewa\u017c by\u0142 folksdojczem. Z Bydgoszczy ju\u017c normalnym poci\u0105giem jechali\u015bmy do Warszawy, przez \u0141\u00f3d\u017a. W Warszawie byli\u015bmy wieczorem, a poniewa\u017c na Wi\u015ble nie by\u0142o mostu kolejowego, szli\u015bmy pieszo. Spotkali\u015bmy tam cz\u0142owieka, kt\u00f3ry widz\u0105c, \u017ce wracamy z niewoli, zaprosi\u0142 nas do swojego mieszkania w piwnicy. Mieszka\u0142 tam ze swoj\u0105 rodzin\u0105. Nad ranem wszyscy usn\u0119li twardym snem, a rano wyszli\u015bmy w dalsz\u0105 drog\u0119, przez miasto, na drugi brzeg Wis\u0142y i na Prag\u0119. Id\u0105c przez zrujnowan\u0105 Warszaw\u0119 spotykali\u015bmy ludzi id\u0105cych do ko\u015bcio\u0142a, bo by\u0142 to pierwszy dzie\u0144 \u015awi\u0105t Wielkanocnych 1945 roku. Na Pradze by\u0142 ju\u017c poci\u0105g kursuj\u0105cy do Bia\u0142egostoku. W ten spos\u00f3b zbli\u017cyli\u015bmy si\u0119 w stron\u0119 domu. Na kilkudniowej trasie cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b dociera\u0142a ju\u017c do swoich dom\u00f3w. Do samego Bia\u0142egostoku dotar\u0142o nas tylko troje; dziewczyna z Jastrz\u0119bnej, ch\u0142opak z Tartaczysk<\/a> i ja.<\/p>\n

\"Zygmunt<\/a>
Zygmunt Szczud\u0142o z przysz\u0142\u0105 \u017con\u0105 Jadwig\u0105 Buchowsk\u0105 i jej kuzynk\u0105 Jadwig\u0105 Okulanis. Rok 1947.<\/figcaption><\/figure>\n

Z Bia\u0142egostoku pieszo ju\u017c ruszyli\u015bmy w stron\u0119 D\u0105browy. Poniewa\u017c g\u0142\u00f3d nam dokucza\u0142, zaszli\u015bmy do tamtejszych ludzi, a poniewa\u017c by\u0142 to okres wielkanocny, u ka\u017cdej rodziny by\u0142o czym pocz\u0119stowa\u0107. Nie mieli\u015bmy \u017cadnego umiaru w jedzeniu. Wiedz\u0105c, \u017ce wracamy z niewoli, babcie wychodzi\u0142y do nas na drog\u0119, pytaj\u0105c czy nie spotkali\u015bmy ich c\u00f3rki lub syna, kt\u00f3rzy jeszcze nie wr\u00f3cili z wojny. Przez Sok\u00f3\u0142k\u0119, D\u0105brow\u0119, omijaj\u0105c August\u00f3w, szli\u015bmy do domu 3 dni.<\/p>\n

Drug\u0105 noc sp\u0119dzili\u015bmy w Jastrz\u0119bnej, u rodziny doprowadzonej dziewczyny<\/a>. Na trzeci dzie\u0144, ju\u017c tylko z koleg\u0105, doszli\u015bmy do Tartaczyska. Rozsta\u0142em si\u0119 z nim, i dalej maszerowa\u0142em ju\u017c sam. O zmierzchu by\u0142em w Gibach, a w nocy dotar\u0142em do domu. W domu by\u0142 ju\u017c ojciec i siostra Zosia, kt\u00f3rzy z rob\u00f3t powr\u00f3cili wcze\u015bniej. Ojciec zosta\u0142 wyzwolony w okolicach Olsztyna, za\u015b siostra w Kr\u00f3lewcu. Wygl\u0105da\u0142em wtedy fatalnie \u2013 troch\u0119 ko\u015bci, chudy, wyg\u0142odzony i strasznie zawszony. Matka natychmiast spali\u0142a moj\u0105 bielizn\u0119. Na przedmie\u015bciach Gda\u0144ska znalaz\u0142em pantofle, kt\u00f3re by\u0142y za ma\u0142e. Wracaj\u0105c pieszo z Bia\u0142egostoku do Sejn, natar\u0142em sobie stopy.<\/p>\n

Nie pami\u0119tam ile razy zachodzili\u015bmy do ludzi, prosz\u0105c o jedzenie. Z pewno\u015bci\u0105 jednak zbyt cz\u0119sto, bo sta\u0142o si\u0119 nieomal to, co rosyjskiemu je\u0144cowi w Gawieniancach. Ledwie zd\u0105\u017cy\u0142em doj\u015b\u0107 do domu, od razu zachorowa\u0142em. Nie pami\u0119tam, ile czasu le\u017ca\u0142em, leczony przez matk\u0119 r\u00f3\u017cnymi zio\u0142ami, zanim wyzdrowia\u0142em.<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ko\u0144cu po pewnej nocy dosz\u0142o do tego, \u017ce nie by\u0142o ju\u017c z nami stra\u017cnik\u00f3w \u2013 zostali\u015bmy sami. W dzie\u0144 ka\u017cdy wychodzi\u0142 ze schronu, \u017ceby znale\u017a\u0107 co\u015b do jedzenia. Stale wszyscy o tym my\u015bleli, nawet \u015bnili po nocach. \u015ani\u0142o si\u0119, \u017ce co\u015b jesz, a tu budzisz si\u0119 znowu g\u0142odny. Nie pami\u0119tam ile czasu byli\u015bmy bez […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":2414,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1,286],"tags":[],"class_list":["post-2413","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jzi","category-ludzie"],"yoast_head":"\nWspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o - 2 - Wyzwolenie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o ze wsi Gawieniance z okresu II Wojny \u015awiatowej. Fragment dotyczy wyzwolenia i d\u0142ugiego powrotu do domu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o - 2 - Wyzwolenie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Druga cz\u0119\u015b\u0107 weekendowej lektury, czyli wspomnie\u0144 Zygmunta Szczud\u0142o z okresu II Wojny \u015awiatowej, dotycz\u0105ca wyzwolenia i d\u0142ugiej drogi do domu. Polecamy!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-08-20T04:41:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-12-04T18:28:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/img_599853c7acab9.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"443\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Zygmunt Szczud\u0142o\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Zygmunt Szczud\u0142o\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Zygmunt Szczud\u0142o\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5dd46bdf43ca57ba02e981d4d76ed25c\"},\"headline\":\"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o – 2 – Wyzwolenie\",\"datePublished\":\"2017-08-20T04:41:55+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-04T18:28:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/\"},\"wordCount\":1070,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/08\\\/img_599853c7acab9.jpeg\",\"articleSection\":[\"JZI\",\"Ludzie\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/\",\"name\":\"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o - 2 - Wyzwolenie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/08\\\/img_599853c7acab9.jpeg\",\"datePublished\":\"2017-08-20T04:41:55+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-04T18:28:04+00:00\",\"description\":\"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o ze wsi Gawieniance z okresu II Wojny \u015awiatowej. Fragment dotyczy wyzwolenia i d\u0142ugiego powrotu do domu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/08\\\/img_599853c7acab9.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/08\\\/img_599853c7acab9.jpeg\",\"width\":443,\"height\":710},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2017\\\/08\\\/20\\\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o – 2 – Wyzwolenie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5dd46bdf43ca57ba02e981d4d76ed25c\",\"name\":\"Zygmunt Szczud\u0142o\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b874b6daa595801b6484a7ade4a1a645f421412cefd23da39eca9f3c49cbaaf0?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b874b6daa595801b6484a7ade4a1a645f421412cefd23da39eca9f3c49cbaaf0?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b874b6daa595801b6484a7ade4a1a645f421412cefd23da39eca9f3c49cbaaf0?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Zygmunt Szczud\u0142o\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/author\\\/zygmunt-szczudlo\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o - 2 - Wyzwolenie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","description":"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o ze wsi Gawieniance z okresu II Wojny \u015awiatowej. Fragment dotyczy wyzwolenia i d\u0142ugiego powrotu do domu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o - 2 - Wyzwolenie","og_description":"Druga cz\u0119\u015b\u0107 weekendowej lektury, czyli wspomnie\u0144 Zygmunta Szczud\u0142o z okresu II Wojny \u015awiatowej, dotycz\u0105ca wyzwolenia i d\u0142ugiej drogi do domu. Polecamy!","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_published_time":"2017-08-20T04:41:55+00:00","article_modified_time":"2021-12-04T18:28:04+00:00","og_image":[{"width":443,"height":710,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/img_599853c7acab9.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Zygmunt Szczud\u0142o","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Zygmunt Szczud\u0142o","Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/"},"author":{"name":"Zygmunt Szczud\u0142o","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/5dd46bdf43ca57ba02e981d4d76ed25c"},"headline":"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o – 2 – Wyzwolenie","datePublished":"2017-08-20T04:41:55+00:00","dateModified":"2021-12-04T18:28:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/"},"wordCount":1070,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/img_599853c7acab9.jpeg","articleSection":["JZI","Ludzie"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/","name":"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o - 2 - Wyzwolenie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/img_599853c7acab9.jpeg","datePublished":"2017-08-20T04:41:55+00:00","dateModified":"2021-12-04T18:28:04+00:00","description":"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o ze wsi Gawieniance z okresu II Wojny \u015awiatowej. Fragment dotyczy wyzwolenia i d\u0142ugiego powrotu do domu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/img_599853c7acab9.jpeg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/img_599853c7acab9.jpeg","width":443,"height":710},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2017\/08\/20\/wspomnienia-zygmunta-szczudlo-2-wyzwolenie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wspomnienia Zygmunta Szczud\u0142o – 2 – Wyzwolenie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/5dd46bdf43ca57ba02e981d4d76ed25c","name":"Zygmunt Szczud\u0142o","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b874b6daa595801b6484a7ade4a1a645f421412cefd23da39eca9f3c49cbaaf0?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b874b6daa595801b6484a7ade4a1a645f421412cefd23da39eca9f3c49cbaaf0?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b874b6daa595801b6484a7ade4a1a645f421412cefd23da39eca9f3c49cbaaf0?s=96&d=mm&r=g","caption":"Zygmunt Szczud\u0142o"},"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/author\/zygmunt-szczudlo\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/img_599853c7acab9.jpeg","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2413"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2413\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}