{"id":23440,"date":"2023-04-26T10:01:37","date_gmt":"2023-04-26T08:01:37","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?p=23440"},"modified":"2023-04-27T08:23:06","modified_gmt":"2023-04-27T06:23:06","slug":"przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/","title":{"rendered":"Przebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie"},"content":{"rendered":"

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 pierwotnie w tomie XVI periodyku „Studia podlaskie”<\/em> <\/span><\/p>\n

\n

Przeprowadzenie wybor\u00f3w parlamentarnych w powojennej Polsce wynika\u0142o z postanowie\u0144 Wielkiej Tr\u00f3jki przyj\u0119tych w Ja\u0142cie i Poczdamie. By\u0142o ponadto potrzebne dla legitymizacji nowej w\u0142adzy na arenie mi\u0119dzynarodowej i wewn\u0105trz kraju. Komuni\u015bci \u017cywili jednak obawy, bo wiedzieli, \u017ce w wolnych wyborach nie maj\u0105 wi\u0119kszych szans na zwyci\u0119stwo. Sukces Partii Drobnych Rolnik\u00f3w na W\u0119grzech by\u0142 pod tym wzgl\u0119dem wymowny. Pokaza\u0142 w spos\u00f3b dobitny, jaki mo\u017ce by\u0107 wynik wybor\u00f3w z udzia\u0142em tak silnej partii opozycyjnej, jak\u0105 by\u0142o Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL)[1]<\/a>. Dlatego te\u017c w\u0142adza \u201eludowa\u201d stara\u0142a si\u0119 maksymalnie odwleka\u0107 termin wybor\u00f3w do sejmu, a jednocze\u015bnie os\u0142abia\u0107 pozycj\u0119 PSL i podporz\u0105dkowa\u0107 sobie inne ugrupowania polityczne.<\/p>\n

Referendum by\u0142o wa\u017cn\u0105 pr\u00f3b\u0105 przed w\u0142a\u015bciwymi wyborami do Sejmu Ustawodawczego. Pozwala\u0142o lepiej rozpozna\u0107 polityczne nastawienie spo\u0142ecze\u0144stwa, przygotowa\u0107 administracj\u0119 i zmobilizowa\u0107 aparat represji, sprawdzi\u0107, jak nale\u017cy post\u0119powa\u0107 w komisjach obwodowych. Do \u201eochrony\u201d g\u0142osowania, a zarazem do prowadzenia akcji propagandowo-politycznej, w\u0142adze wyznaczy\u0142y oko\u0142o 130 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy Wojska Polskiego, Korpusu Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego, funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i aparatu bezpiecze\u0144stwa[2]<\/a>. Spo\u0142ecze\u0144stwo mia\u0142o odpowiedzie\u0107 na nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n

    \n
  1. Czy jeste\u015b za zniesieniem Senatu?<\/li>\n
  2. Czy chcesz utrwalenia w przysz\u0142ej konstytucji ustroju gospodarczego wprowadzonego przez reform\u0119 roln\u0105 i unarodowienie podstawowych ga\u0142\u0119zi gospodarki narodowej, z zachowaniem podstawowych uprawnie\u0144 inicjatywy prywatnej?<\/li>\n
  3. Czy chcesz utrwalenia zachodnich granic pa\u0144stwa polskiego na Ba\u0142tyku, Odrze i Nysie \u0141u\u017cyckiej?[3]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n

    Tak sformu\u0142owane pytania by\u0142y bardzo niewygodne dla opozycji i utrudnia\u0142y jej prowadzenie akcji polityczno-propagandowej. W programach ruchu ludowego by\u0142y bowiem postulaty przeprowadzenia pewnych reform, przesuni\u0119cia granic pa\u0144stwa na zach\u00f3d, a nawet jednoizbowego parlamentu. Pytania by\u0142y natomiast korzystne dla Polskiej Partii Robotniczej (PPR) i jej sojusznik\u00f3w, u\u0142atwia\u0142y prowadzenie propagandy, dawa\u0142y nawet szans\u0119 na zyskanie poparcia os\u00f3b og\u00f3lnie niech\u0119tnych nowej, \u201eludowej\u201d w\u0142adzy. Komuni\u015bci nawo\u0142ywali wi\u0119c do g\u0142osowania \u201e3 razy tak\u201d. W takiej sytuacji PSL wezwa\u0142o do g\u0142osowania w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy: \u201enie\u201d na pierwsze pytanie i \u201etak\u201d na dwa pozosta\u0142e. Odpowied\u017a na pierwsze pytanie mia\u0142a wi\u0119c pokaza\u0107 skal\u0119 poparcia ludno\u015bci dla nowej w\u0142adzy i opozycji.<\/p>\n

    Bardzo wygodne dla komunist\u00f3w by\u0142y te\u017c przyj\u0119te zasady oddawania g\u0142os\u00f3w. Na otrzymanych w lokalach wyborczych kartach do g\u0142osowania nale\u017ca\u0142o wpisa\u0107 przy ka\u017cdym pytaniu s\u0142owo \u201etak\u201d lub \u201enie\u201d. Odpowied\u017a twierdz\u0105c\u0105 mo\u017cna by\u0142o zast\u0105pi\u0107 krzy\u017cykiem (+), a przecz\u0105c\u0105 kresk\u0105 (\u2013). Tak\u017ce wrzucone do urny czyste, niewype\u0142nione karty, by\u0142y uznawane za g\u0142osy wa\u017cne i r\u00f3wnoznaczne z odpowiedzi\u0105 \u201etak\u201d na wszystkie trzy pytania[4]<\/a>. St\u0105d te\u017c tak du\u017ca presja propagandowa ze strony lewicy na g\u0142osowanie \u201ebez skre\u015ble\u0144\u201d i demonstracyjne wrzucanie czystych kart do urn. Ponadto zasady g\u0142osowania u\u0142atwia\u0142y dokonywanie fa\u0142szerstw \u2013 wystarczy\u0142o doda\u0107 czystych kart do urny lub zmieni\u0107 znak (\u2013) na (+) przez dostawienie pionowej kreski.<\/p>\n

    W ca\u0142ym kraju utworzono 10305 obwod\u00f3w g\u0142osowania. Na terenie powiatu augustowskiego by\u0142o osiemna\u015bcie takich obwod\u00f3w. W powiatach powo\u0142ano te\u017c powiatowe sztaby ochrony g\u0142osowania ludowego, na czele kt\u00f3rych stali szefowie Powiatowych Urz\u0119d\u00f3w Bezpiecze\u0144stwa Publicznego (PUBP). W sk\u0142ad tych organ\u00f3w wchodzili ponadto komendanci powiatowi MO i ORMO oraz dow\u00f3dcy najwi\u0119kszych jednostek wojskowych w terenie. Ka\u017cdy obw\u00f3d g\u0142osowania otrzyma\u0142 ochron\u0119, kt\u00f3rej liczebno\u015b\u0107 zale\u017ca\u0142a od oceny stanu \u201ezagro\u017cenia\u201d. Obwody podzielono na spokojne (ochraniane przez grupy 6-osobowe), \u015brednio zagro\u017cone (kt\u00f3rymi opiekowa\u0142y si\u0119 grupy 11-osobowe) i silnie zagro\u017cone (chronione przez pododdzia\u0142y 21-osobowe). W powiecie augustowskim pi\u0119\u0107 obwod\u00f3w uznano za spokojne, siedem za \u015brednio spokojne, a sze\u015b\u0107 obwod\u00f3w sklasyfikowano jako silnie zagro\u017cone[5]<\/a>. W sk\u0142ad grup ochrony wchodzili \u017co\u0142nierze, milicjanci i funkcjonariusze UB, wyst\u0119puj\u0105cy przewa\u017cnie w roli dow\u00f3dc\u00f3w. Powiatowy sztab operacyjny mia\u0142 problemy z zapewnieniem odpowiedniej liczby \u017co\u0142nierzy, mimo \u017ce do akcji u\u017cyto pododdzia\u0142\u00f3w 51 batalionu saper\u00f3w, 57 pu\u0142ku piechoty i 27 grupy Wojsk Ochrony Pogranicza.<\/p>\n

    Organy bezpiecze\u0144stwa odpowiednio \u201ezaopiekowa\u0142y si\u0119\u201d organizacj\u0105 referendum. Dba\u0142y, by do komisji okr\u0119gowych i obwodowych nie dosta\u0142y si\u0119 \u201eelementy reakcyjne\u201d, a w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w komisji starano si\u0119 pozyska\u0107 jak najwi\u0119cej wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Ka\u017cdy obw\u00f3d mia\u0142 za\u0142o\u017con\u0105 teczk\u0119 obserwacyjn\u0105, gdzie zbierano dane o przewodnicz\u0105cym i cz\u0142onkach komisji oraz nastrojach ludno\u015bci[6]<\/a>. Nasilono represje wobec dzia\u0142aczy PSL. W Augustowie funkcjonariusze UB aresztowali kilku lider\u00f3w stronnictwa, a 28 maja 1946 roku zawieszono dzia\u0142alno\u015b\u0107 tej partii na terenie powiatu[7]<\/a>. W czerwcu kampania propagandowa nasili\u0142a si\u0119. W teren ruszy\u0142y ekipy agitator\u00f3w z PPR i SL, wspierane przez wojsko. Masowo kolportowano plakaty i ulotki nawo\u0142uj\u0105ce do g\u0142osowania \u201e3 x tak\u201d. Grupy ochrony otrzyma\u0142y nawet rozkazy u\u017cycia broni wobec os\u00f3b zrywaj\u0105cych afisze \u201ebloku demokratycznego\u201d[8]<\/a>. Na potrzeby referendum zmobilizowano mechaniczne \u015brodki transportu i zarezerwowano \u0142\u0105czno\u015b\u0107 telefoniczn\u0105.<\/p>\n

    Samo g\u0142osowanie na Augustowszczy\u017anie odby\u0142o si\u0119 spokojnie, bez \u017cadnych incydent\u00f3w. Odnotowano, podobnie jak w ca\u0142ym kraju, wysok\u0105 frekwencj\u0119 (ponad 86%). Funkcjonariusze UB bacznie obserwowali zw\u0142aszcza zachowanie cz\u0142onk\u00f3w komisji obwodowych, lokalnych urz\u0119dnik\u00f3w, so\u0142tys\u00f3w i ksi\u0119\u017cy. Zwracano uwag\u0119, czy g\u0142osuj\u0105 jawnie, bez skre\u015ble\u0144 (do czego zach\u0119cano), czy te\u017c \u201eid\u0105 za kurtyn\u0119\u201d \u2013 co traktowano jako wyraz nieufno\u015bci wobec w\u0142adzy i g\u0142osowanie na \u201enie\u201d. W opinii augustowskiego UB sprawdzian przedwyborczy, jakim by\u0142o referendum, nie wypad\u0142 zgodnie z oczekiwaniami w\u0142adzy ludowej. Spo\u0142ecze\u0144stwo nie da\u0142o si\u0119 zastraszy\u0107 i nie odegra\u0142o roli powolnej \u201emaszynki do g\u0142osowania\u201d. Tak\u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w komisji obwodowych stara\u0142a si\u0119 uczciwie wype\u0142nia\u0107 swe obowi\u0105zki. Dlatego te\u017c przed wyborami do Sejmu Ustawodawczego w styczniu 1947 roku dokonano powa\u017cnych zmian w sk\u0142adach komisji obwodowych, wymieniono te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 so\u0142tys\u00f3w i personelu urz\u0119dniczego w gminach.<\/p>\n

    Mimo oficjalnie og\u0142oszonych, pozytywnych dla w\u0142adzy wynik\u00f3w g\u0142osowania, faktyczne rezultaty referendum by\u0142y dla komunist\u00f3w bardzo niepokoj\u0105ce. Wedle ustale\u0144 niekt\u00f3rych historyk\u00f3w \u201eblok demokratyczny\u201d popar\u0142o zaledwie oko\u0142o 1\/4 bior\u0105cych udzia\u0142 w g\u0142osowaniu[9]<\/a>. W powszechnej opinii spo\u0142ecze\u0144stwa wybory zosta\u0142y sfa\u0142szowane. Fa\u0142szerstw i \u201epoprawek\u201d dopuszczano si\u0119 ju\u017c na poziomie obwod\u00f3w, jednak zasadniczej zmiany wynik\u00f3w referendum dokonano na szczeblu centralnym, zapewne przy pomocy \u201especjalist\u00f3w\u201d z Moskwy[10]<\/a>.<\/p>\n

    Publikowany dokument pochodzi z zasobu archiwalnego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 w Bia\u0142ymstoku. Autorem jego by\u0142 Aleksander Kuczy\u0144ski, szef PUBP w Augustowie. Kuczy\u0144ski by\u0142 Bia\u0142orusinem, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cb\u0119 w UB rozpoczyna\u0142 jesieni\u0105 1944 roku w Bielsku Podlaskim. Wcze\u015bniej mia\u0142 za sob\u0105 d\u0142u\u017cszy pobyt w Rosji i dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Komunistycznej Partii Zachodniej Bia\u0142orusi, dwuletni pobyt w polskim wi\u0119zieniu i s\u0142u\u017cb\u0119 w sowieckiej milicji[11]<\/a>. Uczy\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w rosyjskiej szkole i mia\u0142 problemy z j\u0119zykiem polskim, podobnie jak wielu funkcjonariuszy UB w pierwszym okresie dzia\u0142alno\u015bci. Jego sprawozdania pe\u0142ne s\u0105 rusycyzm\u00f3w i r\u00f3\u017cnego typu b\u0142\u0119d\u00f3w, co wida\u0107 te\u017c w prezentowanym raporcie. W dokumencie zachowano oryginalna stylistyk\u0119, poprawiono jedynie oczywiste \u201eliter\u00f3wki\u201d i inne b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re obni\u017ca\u0142y czytelno\u015b\u0107 tekstu.<\/p>\n\n\n\n\n
    \n

    [piecz\u0119\u0107]<\/span>
    \nMinisterstwo<\/span>
    \nBezpiecze\u0144stwa Publicznego<\/span>
    \nPowiatowy Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie<\/span>
    \n2 VII 1946<\/span><\/p>\n<\/td>\n

    		\n

    \u015aci\u015ble tajne!<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

    <\/td>\n\n

    Do<\/span>
    \nSzefa Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Bia\u0142ymstoku<\/span>
    \nMajora Pi\u0105tkowskiego[12]<\/a><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    RAPORT<\/p>\n

    Melduj\u0119 o przebiegu w dniu g\u0142osowania 30 czerwca.<\/p>\n

    We wszystkich 18 obwodach przebieg g\u0142osowania odby\u0142 si\u0119 spokojnie, \u017cadnych wypadk\u00f3w nie by\u0142o. Og\u00f3lny udzia\u0142 ludno\u015bci, kt\u00f3ra wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w g\u0142osowaniu wynosi 90%.<\/p>\n

    W wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci obwod\u00f3w da\u0142o si\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci sz\u0142a za kurtyn\u0119. Wszyscy ksi\u0119\u017ca wzi\u0119li udzia\u0142 w g\u0142osowaniu i szli za kurtyn\u0119, opr\u00f3cz trzech. 7 zakonnic, kt\u00f3re s\u0105 w Augustowie w Domu Dziecka, r\u00f3wnie\u017c wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w g\u0142osowaniu i sz\u0142y za kurtyn\u0119.<\/p>\n

    Z opowiada\u0144 cz\u0142onk\u00f3w komisji obwodowych, kt\u00f3rzy liczyli g\u0142osy, to w ka\u017cdym obwodzie na pewnej ilo\u015bci kartek g\u0142osowania by\u0142y robione dopiski, jak tre\u015bci natury gospodarczej, natury wrogiej i cynicznej jak np.: ja nic nie dosta\u0142 z UNRRA[13]<\/a>, ja nie mam krowy, ja nie mam budynk\u00f3w, ja nie mam cha\u0142upy, ja nie mam chleba, precz z Polsk\u0105 komunist\u00f3w, ka\u017cdy uczciwy Polak g\u0142osuje 3 razy NIE i wprost wyrazy cynicznie niecenzuralne. W obwodzie Nr 1 w Augustowie do koperty by\u0142y w\u0142o\u017cone kartki przyniesione z domu (sze\u015b\u0107 takich kartek za\u0142\u0105czam)[14]<\/a>.<\/p>\n

    W dniu g\u0142osowania w obwodzie Nr 1 August\u00f3w by\u0142o dodatkowo wci\u0105gni\u0119te na list\u0119 do 200 os\u00f3b, kt\u00f3rzy nie figurowali na li\u015bcie uprawnionych do g\u0142osowania.<\/p>\n

    We wszystkich obwodach da\u0142o si\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce najwi\u0119ksza frekwencja g\u0142osuj\u0105cych by\u0142a w godzinach, kiedy ludzie szli do ko\u015bcio\u0142a i po ko\u015bciele. Po wyj\u015bciu z g\u0142osowania \u017cadnych rozm\u00f3w mi\u0119dzy sob\u0105 nie prowadzili. Ni\u017cej podaj\u0119 tabel\u0119 g\u0142osowania.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
    Nr obwodu<\/td>\nNazwa obwodu<\/td>\nLiczba uprawnionych do g\u0142osowania<\/td>\nPrzeg\u0142osowa\u0142o [g\u0142osowa\u0142o]<\/td>\nNie g\u0142osowa\u0142o<\/td>\n<\/tr>\n
    1.<\/td>\nAugust\u00f3w<\/td>\n3050<\/td>\n2468<\/td>\n582<\/td>\n<\/tr>\n
    2.<\/td>\nAugust\u00f3w<\/td>\n1152<\/td>\n1080<\/td>\n72<\/td>\n<\/tr>\n
    3.<\/td>\n\u017barnowo<\/td>\n804<\/td>\n794<\/td>\n10<\/td>\n<\/tr>\n
    4.<\/td>\nBarg\u0142\u00f3w Ko\u015bc.<\/td>\n1123<\/td>\n1059<\/td>\n64<\/td>\n<\/tr>\n
    5.<\/td>\nPomiany<\/td>\n1052<\/td>\n983<\/td>\n69<\/td>\n<\/tr>\n
    6.<\/td>\nJeziorki<\/td>\n937<\/td>\n893<\/td>\n44<\/td>\n<\/tr>\n
    7.<\/td>\nJaminy<\/td>\n1153<\/td>\n1125<\/td>\n28<\/td>\n<\/tr>\n
    8.<\/td>\nRaczki<\/td>\n1384<\/td>\n1362<\/td>\n22<\/td>\n<\/tr>\n
    9.<\/td>\nJan\u00f3wka<\/td>\n1382<\/td>\n1050<\/td>\n332<\/td>\n<\/tr>\n
    10.<\/td>\nKolnica<\/td>\n1678<\/td>\n1526<\/td>\n150<\/td>\n<\/tr>\n
    11.<\/td>\nLipsk<\/td>\n2440<\/td>\n1492<\/td>\n948<\/td>\n<\/tr>\n
    12.<\/td>\nJastrz\u0119bna<\/td>\n1066<\/td>\n957<\/td>\n109<\/td>\n<\/tr>\n
    13.<\/td>\nGruszki<\/td>\n879<\/td>\n868<\/td>\n11<\/td>\n<\/tr>\n
    14.<\/td>\nSztabin<\/td>\n1510<\/td>\n1398<\/td>\n112<\/td>\n<\/tr>\n
    15.<\/td>\nKrasnyb\u00f3r<\/td>\n883<\/td>\n857<\/td>\n26<\/td>\n<\/tr>\n
    16.<\/td>\nMonkinie<\/td>\n415<\/td>\n391<\/td>\n24<\/td>\n<\/tr>\n
    17.<\/td>\nGatne<\/td>\n1124<\/td>\n1052<\/td>\n72<\/td>\n<\/tr>\n
    18.<\/td>\nGorczyca<\/td>\n637<\/td>\n601<\/td>\n36<\/td>\n<\/tr>\n
    <\/td>\nRazem<\/td>\n22667<\/td>\n19596<\/td>\n2711<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    Przebieg g\u0142osowania w poszczeg\u00f3lnych obwodach:<\/p>\n

    Nr 1. August\u00f3w. Wszyscy cz\u0142onkowie komisji swoje g\u0142osy opu\u015bcili bezpo\u015brednio do urny, nie zachodz\u0105c za kurtyn\u0119, po\u0142owa ludno\u015bci zachodzi\u0142a za kurtyn\u0119 a po\u0142owa opuszcza\u0142a g\u0142osy bezpo\u015brednio do urny.<\/p>\n

    Ze s\u0142\u00f3w cz\u0142onka komisji obwodowej [wynika, \u017ce] przy liczeniu g\u0142os\u00f3w, [na] ponad 50 kartkach byli dopisane rozmaite dopiski wrogiej tre\u015bci oraz wyj\u0119to z kopert sze\u015b\u0107 kartek przyniesionych z domu i w\u0142o\u017conych do kopert. Referent[15]<\/a> znajduj\u0105cy si\u0119 na sali obserwowa\u0142, jak jedna kobieta otrzymawszy kartk\u0119, urz\u0105dzi\u0142a si\u0119 przy oknie i na g\u0142os powiedzia\u0142a: \u201eja nic nie dosta\u0142am z UNRRA\u201d. Przy 2 [dw\u00f3ch] pierwszych pytaniach napisa\u0142a TAK, a przy trzecim pytaniu napisa\u0142a NIE. Jeden ob[ywatel] przy wszystkich trzech pytaniach napisa\u0142 TAK i dopisa\u0142 \u201eale ja z UNRRA dosta\u0142 bardzo liche \u0142achy\u201d.<\/p>\n

    Trzech ksi\u0119\u017cy i 7 zakonnic wzi\u0119li udzia\u0142 w g\u0142osowaniu, lecz poszli za kurtyn\u0119 i jak da\u0142o si\u0119 z boku podpatrze\u0107 naszym pracownikom, to na wszystkie trzy pytania napisali NIE! Przy czym przynie\u015bli ze sob\u0105 swoje o\u0142\u00f3wki chemiczne.<\/p>\n

    Nr 2. August\u00f3w. Ca\u0142a komisja obwodowa rzucili swoje g\u0142osy bezpo\u015brednio do urny. Ludno\u015b\u0107 w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci zachodzi\u0142a za kurtyn\u0119 i jak da\u0142o si\u0119 s\u0142ysze\u0107 od cz\u0142onk\u00f3w komisji, by\u0142o bardzo du\u017co g\u0142os\u00f3w z odpowiedzi\u0105 NIE! I jak powiedzia\u0142 dla nas burmistrz Lech[16]<\/a>, cz\u0142onek PPR: \u201eWiecie, ja mieszkam w tej dzielnicy i dobrze wiem, to wszystko takie ludzie pisali NIE, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 pracowa\u0107, a tylko stale obijaj\u0105 progi, \u017ceby dosta\u0107 po kilka razy z UNRRA i w ten spos\u00f3b odwdzi\u0119czaj\u0105 si\u0119\u201d.<\/p>\n

    Obw\u00f3d Nr 3. \u017barnowo. Wszyscy cz\u0142onkowie komisji chodzili za kurtyn\u0119. Wszyscy z g\u0142osuj\u0105cej ludno\u015bci chodzili za kurtyn\u0119, na uwagi i zach\u0119canie agitatora, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 na sali, \u017ce g\u0142osy mo\u017cna opuszcza\u0107 bezpo\u015brednio do urny, nikt nie us\u0142ucha\u0142 tych rad.<\/p>\n

    Jest godnym uwagi nast\u0119puj\u0105cy fakt: dnia 29 VI przysz\u0142a \u017cona milicjanta Powiatowej Komendy MO Bartosiewicza, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 w tym obwodzie w grupie ochronnej i powiedzia\u0142a \u201eJak ty zapatrujesz si\u0119 w sprawie g\u0142osowania, bo ja wcale nie my\u015bl\u0119 i\u015b\u0107 g\u0142osowa\u0107 na tych \u0142achudr\u00f3w\u201d, na co on odpowiedzia\u0142 \u201eJa musz\u0119 g\u0142osowa\u0107, a ty jak sobie chcesz\u201d.<\/p>\n

    Nr 4. Barg\u0142\u00f3w. Wszyscy cz\u0142onkowie komisji obwodowej rzucili swoje g\u0142osy bezpo\u015brednio do urny. Ksi\u0105dz manifestacyjnie opu\u015bci\u0142 sw\u00f3j g\u0142os bezpo\u015brednio do urny, nie zachodz\u0105c za kurtyn\u0119. Z g\u0142osuj\u0105cej ludno\u015bci prawie wszyscy zachodzili za kurtyn\u0119.<\/p>\n

    Nr 5. Pomiany. 8-u cz\u0142onk\u00f3w komisji przy opuszczaniu g\u0142os\u00f3w udawali si\u0119 za kurtyn\u0119 i tylko dw\u00f3ch opu\u015bcili [karty] bezpo\u015brednio do urny. Na uwag\u0119 i rady znajduj\u0105cego si\u0119 na sali agitatora, \u017ce mo\u017cna opuszcza\u0107 bezpo\u015brednio do urny, nikt tej rady nie s\u0142ucha\u0142.<\/p>\n

    Nr 6. Jeziorki. Po\u0142owa cz\u0142onk\u00f3w komisji rzuci\u0142a g\u0142osy bezpo\u015brednio do urny, druga po\u0142owa chodzili za kurtyn\u0119. Ogromna cz\u0119\u015b\u0107 g\u0142osuj\u0105cej ludno\u015bci chodzili za kurtyn\u0119.<\/p>\n

    Komisja Nr 7. Jaminy. Wszyscy cz\u0142onkowie komisji rzucili swoje g\u0142osy bezpo\u015brednio do urny. Przewa\u017caj\u0105ca ilo\u015b\u0107 ludno\u015bci g\u0142osuj\u0105cej, wszyscy w m\u0142odym wieku zachodzili za kurtyn\u0119. Na uwagi znajduj\u0105cego si\u0119 na sali agitatora, \u017ce mo\u017cna bezpo\u015brednio do urny rzuca\u0107, odpowiadali: \u201emy wiemy jak trzeba robi\u0107 i co trzeba pisa\u0107\u201d. Naszemu pracownikowi uda\u0142o si\u0119 zobaczy\u0107 jak ksi\u0105dz na wszystkie trzy pytania napisa\u0142 \u2013 NIE!<\/p>\n

    Nr 8. Raczki. Wszyscy cz\u0142onkowie komisji opu\u015bcili swoje g\u0142osy bezpo\u015brednio do urny i tylko jeden cz\u0142onek komisji chodzi\u0142 za kurtyn\u0119, dyrektor Gimnazjum Rolniczego W\u00f3jcik. Ca\u0142a g\u0142osuj\u0105ca ludno\u015b\u0107 chodzi\u0142a za kurtyn\u0119 i na rady agitatora, \u017ce mo\u017cna bezpo\u015brednio rzuca\u0107 do urny, nikt nie us\u0142ucha\u0142. Ksi\u0105dz g\u0142osowa\u0142, chodzi\u0142 za kurtyn\u0119.<\/p>\n

    Nr 9. Jan\u00f3wka. Wszyscy z cz\u0142onk\u00f3w komisji chodzili za kurtyn\u0119, opr\u00f3cz przewodnicz\u0105cego, kt\u00f3ry g\u0142os rzuci\u0142 bezpo\u015brednio do urny. Do po\u0142udnia trzy czwarte ludno\u015bci g\u0142osuj\u0105cej nie chodzili za kurtyn\u0119. Po po\u0142udniu, gdy przyszed\u0142 cz\u0142onek komisji Grzywi\u0144ski i zacz\u0105\u0142 poucza\u0107, \u017ceby wszyscy szli za kurtyn\u0119, na co jemu zwracali uwag\u0119 agitator i nasz pracownik. Ksi\u0105dz g\u0142osowa\u0142 i jak uda\u0142o si\u0119 podpatrze\u0107 naszemu pracownikowi, na wszystkie trzy pytania napisa\u0142 NIE!<\/p>\n

    Nr 10. Kolnica. Wszyscy cz\u0142onkowie komisji rzucili swoje g\u0142osy bezpo\u015brednio do urny. Z ludno\u015bci g\u0142osuj\u0105cej, po\u0142owa rzucali bezpo\u015brednio do urny, po\u0142owa szli za kurtyn\u0119.<\/p>\n

    Nr 13. Gruszki. Obw\u00f3d ten po\u0142o\u017cony w Puszczy Augustowskiej, bardzo oddalony od Augustowa, ludno\u015b\u0107 bardzo zacofana, \u0142atwo ulega wp\u0142ywom wrogim i ca\u0142a ludno\u015b\u0107, jak za czas\u00f3w niemieckiej okupacji, tak i po wyzwoleniu nale\u017ca\u0142a do AK[17]<\/a>. Do\u015b\u0107 wspomnie\u0107, \u017ce w moment wyzwolenia spod okupacji tam znajdowa\u0142o si\u0119 5 wielkich oboz\u00f3w AK, tote\u017c rezultat g\u0142osowania w tym obwodzie przedstawia si\u0119 najgorzej. Pod\u0142ug spostrze\u017ce\u0144 naszego pracownika, ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142osuj\u0105cych na wszystkie trzy pytania pisali \u2013 NIE! Wszystkie 10 cz\u0142onk\u00f3w komisji chodzili za kurtyn\u0119. Znajduj\u0105cy si\u0119 na sali agitator podawa\u0142 rady, \u017ce za kurtyn\u0119 mo\u017cna nie i\u015b\u0107 a rzuca\u0107 bezpo\u015brednio do urny. Nikt tej rady nie s\u0142ucha\u0142. Tak np. nasz pracownik powiedzia\u0142 dla jednej starej kobiety \u201eMo\u017ce wy mamusiu niepi\u015bmienni jeste\u015bcie, nie mo\u017cecie pisa\u0107, to mo\u017cna wrzuci\u0107 prosto do urny, b\u0119dzie to to samo\u201d; na co kobieta ta odpowiedzia\u0142a: \u201eCo pan szalonej szuka, ja nie szalona, wiem co mam robi\u0107 i co mam pisa\u0107\u201d, posz\u0142a za kurtyn\u0119 i zacz\u0119\u0142a wyprowadza\u0107 trzy kreski[18]<\/a>. Ze wsi Rubcowo, nale\u017c\u0105cej do tego obwodu, przyjechali wszyscy uprawnieni do g\u0142osowania, i s\u0119dziwi starcy, i kaleki, i bez nogi, i wszyscy szli za kurtyn\u0119 i jak da\u0142o si\u0119 podpatrze\u0107 naszemu pracownikowi, stawiali kreski na wszystkie trzy pytania. Obecnie przyst\u0105pimy do rozpracowania, celem wyszukania kto przyczyni\u0142 si\u0119 do prowadzenia wrogiej agitacji. Wszyscy cz\u0142onkowie komisji chodzili za kurtyn\u0119, jak r\u00f3wnie\u017c i wszyscy bez wyj\u0105tku g\u0142osuj\u0105cy. Ksi\u0105dz Kondracki, gdy otrzyma\u0142 kart\u0119, tu\u017c przy stole przy pierwszym pytaniu napisa\u0142 NIE, przy dw\u00f3ch pytaniach napisa\u0142 TAK. Na ten czas by\u0142o ko\u0142o niego 3 ludzi, kt\u00f3rych on poucza\u0142 \u201episzcie w ten spos\u00f3b\u201d.<\/p>\n

    Nr 14. Sztabin. Cala komisja obwodowa rzuci\u0142a swoje g\u0142osy bezpo\u015brednio do urny. Z ludno\u015bci g\u0142osuj\u0105cej jedna trzecia chodzili za kurtyn\u0119, dwie trzecie rzucali g\u0142osy wprost do urny. W\u00f3jt przyprowadzi\u0142 du\u017co ludzi i pokaza\u0142 osobi\u015bcie przyk\u0142adem, otrzymawszy kartk\u0119 bezpo\u015brednio wrzuci\u0142 [j\u0105] do urny. Co do pozosta\u0142ych obwod\u00f3w Nr 11, 12, 15, 16, 17 i 18 [by\u0142y one] obsadzone przez grupy wojskowe, w kt\u00f3rych nie by\u0142o naszych pracownik\u00f3w, do chwili drukowania raportu nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci zasi\u0119gn\u0105\u0107 informacji, o czym nade\u015bl\u0119 dodatkowy raport.<\/p>\n

    Przed i w okresie g\u0142osowania wrogich ulotek lub innych wydawnictw nie zanotowano, wyj\u0105tek stanowi: dnia 25 VI z przeje\u017cd\u017caj\u0105cego samochodu ci\u0119\u017carowego przez August\u00f3w, nie ustalono jakiego urz\u0119du ten samoch\u00f3d, w trzech kilometrach za Augustowem szos\u0105 na Suwa\u0142ki zosta\u0142o zrzucone kilka ulotek PSL-u, z czego jedn\u0105 ulotk\u0119 nam przyniesiono. By\u0142o w niej wypisane, aby ludno\u015b\u0107 na pierwsze pytanie odpowiedzia\u0142a NIE, na pozosta\u0142e dwa pytania by odpowiedziano TAK. Ulotka podpisana przez Miko\u0142ajczyka[19]<\/a> i W\u00f3jcika[20]<\/a>.<\/p>\n

    Dnia 29 VI we wsi Jaziewo, gmina Jaminy zerwano jedn\u0105 ulotk\u0119 WiN[21]<\/a>, w kt\u00f3rej wzywa\u0142o si\u0119 na pierwsze dwa pytania odpowiedzie\u0107 NIE, na trzecie pytanie TAK. Podpisu na ulotce nie ma, lecz napisane \u201eza zerwanie \u015bmier\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n
    <\/td>\n\n

    Szef Powiatowego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego na powiat August\u00f3w<\/span>
    \nKuczy\u0144ski<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    Ni\u017cej podaje si\u0119 kartk\u0119, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 w kopercie w obwodzie Nr 11 Lipsk. Z charakteru pisma jest podobnym do pisma w\u00f3jta gminy Lipsk Chomiczewskiego[22]<\/a>, kt\u00f3ry owszem jest ba\u0142aganowym[23]<\/a> \u201epoet\u0105\u201d. Kartk\u0119 pozostawili\u015bmy w celu prowadzenia rozpracowania.<\/p>\n

    Senat podstawa i chluba, to m\u0105drzy ludzie,
    \n<\/em>Wiedz\u0105, \u017ce \u017cycie bez porz\u0105dku nie p\u00f3jdzie,
    \n<\/em>Polska nasza dor\u00f3wna \u015bwiatu,
    \n<\/em>W Rosji rz\u0105dzi zgromadzenie Komisarzy, jak wiemy,
    \n<\/em>Tego najgorzej si\u0119 boimy, bo\u015bmy swoimi oczyma na to patrzyli.<\/em><\/p>\n

    Reforma rolna co to, to ko\u0142choz,
    \n<\/em>Najpierw w Rosji wzi\u0119to obszarnik\u00f3w,
    \n<\/em>Potem ich wszystkich przerobiono na ko\u0142cho\u017anik\u00f3w,
    \n<\/em>Ludzie z Rz\u0105dem w nienawi\u015bci,
    \n<\/em>Do pracy zap\u0119dzaj\u0105 czeki\u015bci (nasza Milicja to samo).<\/em><\/p>\n

    Czeki\u015bci to ludzie bez serca, to kaci,
    \n<\/em>Za niewykonanie normy strzelaj\u0105,
    \n<\/em>Bo proletariatu chwaci,
    \n<\/em>Od komisarzy ludowych taki rozkaz maj\u0105.<\/em><\/p>\n

    Co do granic na zachodzie,
    \n<\/em>To mniejsza o to,
    \n<\/em>By\u0142em na wschodzie,
    \n<\/em>Rodzinne miejsce to z\u0142oto.<\/em><\/p>\n

    Maszynopis, orygina\u0142.<\/p>\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: IPN Bi, sygn. 045\/156, k. 92\u201397.<\/p>\n

    \n

    [1]<\/span><\/a> A. Paczkowski, P\u00f3\u0142 wieku dziej\u00f3w Polski 1939\u20131989<\/em>, Warszawa 1996, s. 187.<\/p>\n

    [2]<\/span><\/a> Ibidem, s. 191.<\/p>\n

    [3]<\/span><\/a> Cz. Os\u0119kowski, Referendum 30 czerwca 1946 roku w Polsce<\/em>, Warszawa 2000, s. 32.<\/p>\n

    [4]<\/span><\/a> Ibidem, s. 34.<\/p>\n

    [5]<\/span><\/a> Rozkaz operacyjny Nr 007\/op dow\u00f3dcy 18 Dywizji Piechoty z 6 VI 1946 roku, za\u0142\u0105czniki Nr 1 i 2 do tego rozkazu, Archiwum Instytutu Pami\u0119ci Narodowej Oddzia\u0142 w Bia\u0142ymstoku (dalej: IPN Bi), sygn. 045\/71, k. 13\u201315.<\/p>\n

    [6]<\/span><\/a> Cz. Os\u0119kowski, op. cit., s. 51.<\/p>\n

    [7]<\/span><\/a> W. Batura, A. Makowski, J. Szlaszy\u0144ski, Dzieje Augustowa. Od za\u0142o\u017cenia miasta do 1945 roku<\/em>, Suwa\u0142ki 1997, s. 339.<\/p>\n

    [8]<\/span><\/a> Rozkaz dow\u00f3dcy Grupy Operacyjnej August\u00f3w do dow\u00f3dc\u00f3w ochrony obwod\u00f3w glosowania z 23 VI 1946 roku, IPN Bi, sygn. 045\/71, k. 21.<\/p>\n

    [9]<\/span><\/a> Probierzem by\u0142a tu odpowied\u017a na pierwsze pytanie, dotycz\u0105ce zniesienia Senatu. W \u015bwietle ustale\u0144 prof. A. Paczkowskiego \u2013 opartych o poufne materia\u0142y, kt\u00f3re dociera\u0142y do najwy\u017cszych w\u0142adz partyjnych \u2013 pozytywnie odpowiedzia\u0142o na nie 26,9% g\u0142osuj\u0105cych (\u201eKarta\u201d 1996, nr 18, s. 131). W powiecie augustowskim wyniki (wed\u0142ug danych z 15 obwod\u00f3w) by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce: I pytanie \u2013 31,4% tak, 68,6% nie; II pytanie \u2013 48,8% tak, 51,2% nie, III pytanie: 50% tak, 50% nie. Zob. Referendum z 30 czerwca 1946 r. Przebieg i wyniki<\/em>, oprac. A. Paczkowski, Warszawa 1993, s. 99; W. Batura, A. Makowski, J. Szlaszy\u0144ski, op. cit., s. 340.<\/p>\n

    [10]<\/span><\/a> N. Pietrow, Sztuka wygrywania wybor\u00f3w<\/em>, \u201eKarta\u201d 1996, nr 18, s. 122. Autor pisze, \u017ce w ko\u0144cu czerwca 1946 roku do Warszawy przyby\u0142a specjalna grupa pracownik\u00f3w Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwowego ZSRR, pod dow\u00f3dztwem p\u0142ka A. Pa\u0142kina, specjalizuj\u0105ca si\u0119 w fa\u0142szowaniu dokument\u00f3w. Po referendum napisali oni od nowa 5994 protoko\u0142\u00f3w komisji obwodowych z obliczonymi g\u0142osami i podrobili ok. 40 tysi\u0119cy podpis\u00f3w cz\u0142onk\u00f3w komisji obwodowych.<\/p>\n

    [11]<\/span><\/a> Aleksander Kuczy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w 1906 roku w Orli. W latach 1915\u20131922 przebywa\u0142 w Rosji jako \u201ebie\u017ceniec\u201d, uko\u0144czy\u0142 siedem oddzia\u0142\u00f3w dziesi\u0119ciolatki w Ka\u0142udze, z zawodu by\u0142 ogrodnikiem. Od 1924 roku dzia\u0142a\u0142 w KPZB, za co by\u0142 aresztowany i skazany na dwa lata wi\u0119zienia. Do PUBP w Bielsku Podlaskim przyj\u0119ty w pa\u017adzierniku 1944 roku, od lutego 1945 roku do wrze\u015bnia 1946 roku szef PUBP w Augustowie, nast\u0119pnie na r\u00f3\u017cnych stanowiskach w WUBP w Bia\u0142ymstoku. Zob. T. Danilecki, Kadra Powiatowego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Bielsku Podlaskim w 1944 r.<\/em>, w: Studia i materia\u0142y do dziej\u00f3w najnowszych ziem p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Polski (1939\u20131945)<\/em>, pod red. J. J. Milewskiego, Bia\u0142ystok 2004, s. 69.<\/p>\n

    [12]<\/span><\/a> Tadeusz Pi\u0105tkowski \u2013 absolwent kursu NKWD w Kujbyszewie, w okresie 15 VIII 1944 \u2013 12 I 1945 kierownik kontrwywiadu i zast\u0119pca szefa WUBP w Bia\u0142ymstoku, nast\u0119pnie od 12 I 1945 roku do 20 VII 1946 roku szef WUBP w Bia\u0142ymstoku.<\/p>\n

    [13]<\/span><\/a> United Nations Relief and Rehabilitation Administration (UNRRA) \u2013 Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych do Spraw Pomocy i Odbudowy, utworzona 9 listopada 1943 roku w Waszyngtonie z inicjatywy Stan\u00f3w Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, ZSRR i Chin. Mia\u0142a na celu udzielenie natychmiastowej pomocy krajom alianckim najbardziej dotkni\u0119tym wojn\u0105. Pomoc obejmowa\u0142a artyku\u0142y pierwszej potrzeby (\u017cywno\u015b\u0107, leki, odzie\u017c), jak i podstawowe urz\u0105dzenia oraz inwentarz niezb\u0119dny do wznowienia produkcji rolnej i przemys\u0142owej.<\/p>\n

    [14]<\/span><\/a> Za\u0142\u0105czniki te przy publikowanym dokumencie nie zachowa\u0142y si\u0119.<\/p>\n

    [15]<\/span><\/a> Pracownik PUBP w Augustowie. Funkcjonariusze UB byli przy prawie wszystkich komisjach obwodowych, wyst\u0119powali formalnie jako kierownicy ochrony, ale bacznie obserwowali te\u017c zachowanie cz\u0142onk\u00f3w komisji i g\u0142osuj\u0105cych.<\/p>\n

    [16]<\/span><\/a> J\u00f3zef Lech \u2013 burmistrz Augustowa od ko\u0144ca marca 1945 roku, sekretarz miejskiej organizacji PPR.<\/p>\n

    [17]<\/span><\/a> W lasach otaczaj\u0105cych wie\u015b Gruszki znajdowa\u0142y si\u0119 obozy oddzia\u0142\u00f3w Armii Krajowej i partyzantki sowieckiej. Tak\u017ce po wojnie by\u0142 to rejon dzia\u0142alno\u015bci grup AKO-WiN.<\/p>\n

    [18]<\/span><\/a> Trzy kreski oznacza\u0142y odpowied\u017a przecz\u0105c\u0105 na wszystkie trzy pytania.<\/p>\n

    [19]<\/span><\/a> Stanis\u0142aw Miko\u0142ajczyk (1901\u20131966) \u2013 polityk i znany dzia\u0142acz ludowy, premier rz\u0105du RP na uchod\u017astwie w latach 1943\u20131944, prezes PSL w latach 1945\u20131947, zagro\u017cony aresztowaniem nielegalnie opu\u015bci\u0142 kraj i do ko\u0144ca \u017cycia przebywa\u0142 na emigracji w USA.<\/p>\n

    [20]<\/span><\/a> Stanis\u0142aw W\u00f3jcik (1901\u20131989) \u2013 polityk, dzia\u0142acz ruchu ludowego, sekretarz Naczelnego Komitetu Wykonawczego PSL, pose\u0142 na Sejm Ustawodawczy, zagro\u017cony aresztowaniem zbieg\u0142 w 1948 roku do Anglii.<\/p>\n

    [21]<\/span><\/a> Zrzeszenie \u201eWolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107\u201d \u2013 niepodleg\u0142o\u015bciowa organizacja o charakterze cywilno-wojskowym, utworzona 2 wrze\u015bnia 1945 roku przez grup\u0119 oficer\u00f3w Komendy G\u0142\u00f3wnej AK. Pierwszym prezesem by\u0142 p\u0142k Jan Rzepecki. W referendum nawo\u0142ywa\u0142a do glosowania \u201enie\u201d na dwa pierwsze pytania i \u201etak\u201d na trzecie pytanie.<\/p>\n

    [22]<\/span><\/a> Jan Chomiczewski \u2013 w\u00f3jt gminy Lipsk w 1945 roku, przewodnicz\u0105cy komisji obwodowej Nr 11 w Lipsku.<\/p>\n

    [23]<\/span><\/a> Tu w znaczeniu \u2013 poeta okoliczno\u015bciowy, kabaretowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 pierwotnie w tomie XVI periodyku „Studia podlaskie” Przeprowadzenie wybor\u00f3w parlamentarnych w powojennej Polsce wynika\u0142o z postanowie\u0144 Wielkiej Tr\u00f3jki przyj\u0119tych w Ja\u0142cie i Poczdamie. By\u0142o ponadto potrzebne dla legitymizacji nowej w\u0142adzy na arenie mi\u0119dzynarodowej i wewn\u0105trz kraju. Komuni\u015bci \u017cywili jednak obawy, bo wiedzieli, \u017ce w wolnych wyborach nie maj\u0105 wi\u0119kszych szans na zwyci\u0119stwo. […]<\/p>\n","protected":false},"author":719,"featured_media":23442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-23440","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jzi"],"yoast_head":"\nPrzebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Przebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przeprowadzenie wybor\u00f3w parlamentarnych w powojennej Polsce wynika\u0142o z postanowie\u0144 Wielkiej Tr\u00f3jki przyj\u0119tych w Ja\u0142cie i Poczdamie. By\u0142o ponadto potrzebne dla legitymizacji nowej w\u0142adzy na arenie mi\u0119dzynarodowej i wewn\u0105trz kraju. Komuni\u015bci \u017cywili jednak obawy, bo wiedzieli, \u017ce w wolnych wyborach nie maj\u0105 wi\u0119kszych szans na zwyci\u0119stwo. Sukces Partii Drobnych Rolnik\u00f3w na W\u0119grzech by\u0142 pod tym wzgl\u0119dem wymowny. Pokaza\u0142 w spos\u00f3b dobitny, jaki mo\u017ce by\u0107 wynik wybor\u00f3w z udzia\u0142em tak silnej partii opozycyjnej, jak\u0105 by\u0142o Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL). Dlatego te\u017c w\u0142adza \u201eludowa\u201d stara\u0142a si\u0119 maksymalnie odwleka\u0107 termin wybor\u00f3w do sejmu, a jednocze\u015bnie os\u0142abia\u0107 pozycj\u0119 PSL i podporz\u0105dkowa\u0107 sobie inne ugrupowania polityczne.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-04-26T08:01:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-04-27T06:23:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3xtak.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"726\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jan Snopko\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jan Snopko\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jan Snopko\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4a11b9b94abc9f9f48bed23d05af4a3b\"},\"headline\":\"Przebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie\",\"datePublished\":\"2023-04-26T08:01:37+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-27T06:23:06+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/\"},\"wordCount\":3838,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/3xtak.jpg\",\"articleSection\":[\"JZI\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/\",\"name\":\"Przebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/3xtak.jpg\",\"datePublished\":\"2023-04-26T08:01:37+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-27T06:23:06+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/3xtak.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/3xtak.jpg\",\"width\":1024,\"height\":726},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/2023\\\/04\\\/26\\\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Przebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4a11b9b94abc9f9f48bed23d05af4a3b\",\"name\":\"Jan Snopko\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/55835ca190e14e24585c1bca1fa85adeb3b867fd22f75bb9066416109985f81a?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/55835ca190e14e24585c1bca1fa85adeb3b867fd22f75bb9066416109985f81a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/55835ca190e14e24585c1bca1fa85adeb3b867fd22f75bb9066416109985f81a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jan Snopko\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/author\\\/jan-snopko\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Przebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Przebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","og_description":"Przeprowadzenie wybor\u00f3w parlamentarnych w powojennej Polsce wynika\u0142o z postanowie\u0144 Wielkiej Tr\u00f3jki przyj\u0119tych w Ja\u0142cie i Poczdamie. By\u0142o ponadto potrzebne dla legitymizacji nowej w\u0142adzy na arenie mi\u0119dzynarodowej i wewn\u0105trz kraju. Komuni\u015bci \u017cywili jednak obawy, bo wiedzieli, \u017ce w wolnych wyborach nie maj\u0105 wi\u0119kszych szans na zwyci\u0119stwo. Sukces Partii Drobnych Rolnik\u00f3w na W\u0119grzech by\u0142 pod tym wzgl\u0119dem wymowny. Pokaza\u0142 w spos\u00f3b dobitny, jaki mo\u017ce by\u0107 wynik wybor\u00f3w z udzia\u0142em tak silnej partii opozycyjnej, jak\u0105 by\u0142o Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL). Dlatego te\u017c w\u0142adza \u201eludowa\u201d stara\u0142a si\u0119 maksymalnie odwleka\u0107 termin wybor\u00f3w do sejmu, a jednocze\u015bnie os\u0142abia\u0107 pozycj\u0119 PSL i podporz\u0105dkowa\u0107 sobie inne ugrupowania polityczne.","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_published_time":"2023-04-26T08:01:37+00:00","article_modified_time":"2023-04-27T06:23:06+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":726,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3xtak.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jan Snopko","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jan Snopko","Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/"},"author":{"name":"Jan Snopko","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/4a11b9b94abc9f9f48bed23d05af4a3b"},"headline":"Przebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie","datePublished":"2023-04-26T08:01:37+00:00","dateModified":"2023-04-27T06:23:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/"},"wordCount":3838,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3xtak.jpg","articleSection":["JZI"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/","name":"Przebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3xtak.jpg","datePublished":"2023-04-26T08:01:37+00:00","dateModified":"2023-04-27T06:23:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3xtak.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3xtak.jpg","width":1024,"height":726},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/04\/26\/przebieg-referendum-ludowego-z-30-czerwca-1946-roku-w-powiecie-augustowskim-w-swietle-raportu-szefa-urzedu-bezpieczenstwa-publicznego-w-augustowie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Przebieg referendum ludowego z 30 czerwca 1946 roku w powiecie augustowskim w \u015bwietle raportu Szefa Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Augustowie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/4a11b9b94abc9f9f48bed23d05af4a3b","name":"Jan Snopko","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/55835ca190e14e24585c1bca1fa85adeb3b867fd22f75bb9066416109985f81a?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/55835ca190e14e24585c1bca1fa85adeb3b867fd22f75bb9066416109985f81a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/55835ca190e14e24585c1bca1fa85adeb3b867fd22f75bb9066416109985f81a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jan Snopko"},"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/author\/jan-snopko\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3xtak.jpg","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/719"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23440"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23440\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}