{"id":23319,"date":"2023-03-10T06:00:37","date_gmt":"2023-03-10T05:00:37","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?p=23319"},"modified":"2023-03-08T08:31:16","modified_gmt":"2023-03-08T07:31:16","slug":"augustow-1928-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/","title":{"rendered":"August\u00f3w 1928 r."},"content":{"rendered":"

Przedstawiamy fragment I rozdzia\u0142u wspomnie\u0144 Witolda Wo\u0142osewicza pt. „Moja szko\u0142a<\/a>” i jednocze\u015bnie zapraszamy do kontynuacji lektury.<\/em><\/p>\n

Jak przedstawia\u0142 si\u0119 August\u00f3w\u00a0w 1928 roku \u2013 przynajmniej w moich oczach? Liczy\u0142 w\u00f3wczas 12\u00a0000 ludno\u015bci i w ci\u0105gu 11 lat mego pobytu liczba ludno\u015bci podnios\u0142a si\u0119 podobno do 18\u00a0000. Czy te liczby odpowiadaj\u0105 prawdzie? \u2013 nie wiem. S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce nie s\u0105 oparte na urz\u0119dowych statystykach, a jednak \u2013 s\u0105dz\u0119 \u2013 \u017ce nie odbiegaj\u0105 zbytnio od rzeczywisto\u015bci. August\u00f3w\u00a0w ci\u0105gu tych 11 lat sta\u0142 si\u0119 znany, sta\u0142 si\u0119 do pewnego stopnia modny. Zawdzi\u0119cza to przede wszystkim swoim walorom krajoznawczo-turystycznym.<\/p>\n

Z jednej strony w centrum miasta jest rynek[1]<\/span><\/a>. Na \u015brodku rynku sta\u0142a niegdy\u015b cerkiew, kt\u00f3r\u0105 w pierwszych latach niepodleg\u0142o\u015bci rozebrano. Rynek by\u0142 otoczony z czterech stron domami, przewa\u017cnie murowanymi, pi\u0119trowymi. Dom\u00f3w tych by\u0142o po ka\u017cdej stronie oko\u0142o dziesi\u0119ciu. Prawie ka\u017cdy z nich mia\u0142 od strony frontowej sklep \u2013 jeden albo i wi\u0119cej. Z rynku od ka\u017cdego rogu dochodzi\u0142y ulice. W stron\u0119 dawnego mostu prowadzi\u0142a ulica Mostowa (p\u00f3\u017aniej Batorego) do cmentarza i na jezioro Necko. Druga ulica \u2013 3 Maja[2]<\/span><\/a> \u2013 prowadzi\u0142a w stron\u0119 szko\u0142y, koszar i dworca kolejowego. Od drugiego rogu ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 ulice: Krakowska[3]<\/span><\/a> w stron\u0119 Grajewa\u00a0i druga na plebani\u0119 \u2013 ks. Skorupki. Pocz\u0105tkowo nazywa\u0142a si\u0119 ul. Po\u015bwi\u0119tna. Przy tej ulicy mie\u015bci\u0142a si\u0119 restauracja Maciejewskich[4]<\/span><\/a>, a po przeciwnej stronie mieszkali jedni z najzamo\u017cniejszych \u017byd\u00f3w w Augustowie,\u00a0niejacy Rechtmanowie, dzier\u017cawcy jezior augustowskich[5]<\/span><\/a>. Na trzecim rogu sta\u0142 budynek magistratu oraz stra\u017cy ogniowej. Od czwartego rogu ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 ulica w stron\u0119 zachodniego brzegu jeziora Necko.<\/p>\n

\"Po\u0142udniowa<\/a>
Po\u0142udniowa pierzeja rynku w Augustowie, 1925 r.<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\"Widok<\/a>
Widok na po\u0142udniow\u0105 pierzej\u0119 rynku w dzie\u0144 targowy. Oko\u0142o 1928 r.<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Poza tym sta\u0142y codzienny handel skupi\u0142 si\u0119 na rynku. Tu by\u0142y sklepy z ka\u017cdej bran\u017cy. Na stronie po\u0142udniowo-wschodniej rynku by\u0142 sklep z pieczywem Solink\u00f3w, by\u0142a apteka Stankiewicz\u00f3w\u00a0i dalej na rogu ul. Ko\u015bcielnej restauracja Maszewskiego. Po tej\u017ce stronie by\u0142 klub wio\u015blarski[6]<\/span><\/a>, w kt\u00f3rym odbywa\u0142o si\u0119 kartograjstwo. Na samym pocz\u0105tku tego odcinka mieszka\u0142 kolektor Loterii Pa\u0144stwowej, u kt\u00f3rego czasami nabywa\u0142em losy, ale bez \u017cadnego wyniku. Po stronie p\u00f3\u0142nocno-wschodniej rynku zapami\u0119ta\u0142em na samym rogu kwiaciarni\u0119 pani Kellertowej. Sprzedawano tam smaczne ciastka po 15 gr sztuka. Po tej stronie by\u0142o jeszcze kilka sklep\u00f3w, ale co one sprzedawa\u0142y ju\u017c nie przypominam sobie. Po stronie p\u00f3\u0142nocno-zachodniej mie\u015bci\u0142a si\u0119 du\u017ca sp\u00f3\u0142dzielnia rolnicza, a prowadzi\u0142 j\u0105 pan Piotr R\u00f3\u0142kowski. Rozstrzelany p\u00f3\u017aniej wraz z c\u00f3rk\u0105 Halin\u0105 przez Niemc\u00f3w. \u017bona z c\u00f3rkami: Iren\u0105, Jadwig\u0105\u00a0i synem Tadeuszem\u00a0ocaleli. Po stronie magistratu mia\u0142 sw\u00f3j zak\u0142ad znany fotograf Rotsztejn. Robi\u0142 bardzo \u0142adne zdj\u0119cia krajoznawcze. Jego widok\u00f3wki mia\u0142y du\u017ce powodzenie. Za magistratem mieli swoj\u0105 male\u0144k\u0105 fabryczk\u0119 dwaj bracia, z kt\u00f3rych jeden by\u0142 podobno in\u017cynierem. Robili oni pi\u00f3rniki i inne pomoce naukowe, kt\u00f3re wysy\u0142ali gdzie\u015b w \u015bwiat.<\/p>\n

\"Budynek<\/a>
Budynek magistratu projektu Henryka Marconiego, 1927 r.<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Byli to bardzo przedsi\u0119biorczy \u017bydzi \u2013 sprowadzali wprawdzie ma\u0142e, ale nowoczesne maszyny. Zaczynali od ma\u0142ego, ale uporczywie rozszerzali swoje przedsi\u0119biorstwo i jestem przekonany, \u017ce gdyby nie wojna, w Augustowie\u00a0powsta\u0142by z czasem du\u017cy zak\u0142ad wyrob\u00f3w drzewnych.<\/p>\n

Zawsze dziwi\u0142em si\u0119 i dziwi\u0119 obecnie, \u017ce w Augustowie\u00a0nigdy dotychczas nie powsta\u0142 (a i teraz nie wida\u0107 zrozumienia tego zagadnienia) \u017caden wi\u0119kszy zak\u0142ad wyrob\u00f3w drzewnych, chocia\u017cby np. fabryka mebli, lub te\u017c fabryka futryn, ram okiennych i drzwiowych. Przecie\u017c nigdzie w ca\u0142ej Polsce, a mo\u017ce nawet i w Europie nie ma tak dobrego surowca stolarskiego, jak w Puszczy Augustowskiej. A zale\u017cy to od piask\u00f3w augustowskich. W augustowskim przewa\u017ca piasek wysokiej jako\u015bci, piasek silikatowy, ja\u0142owy, zawieraj\u0105cy bardzo ma\u0142o sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Z tej przyczyny drzewa sosnowe rosn\u0105 stosunkowo powoli, a s\u0142oje roczne s\u0105 bardzo cienkie i \u015bcis\u0142e. Drzewnik (w\u0142\u00f3kno drzewne, masa drzewna) jest bardzo spoisty, \u015bcis\u0142y i tworzy wspania\u0142y surowiec stolarski. O zaletach tego drzewa dowiedzia\u0142em si\u0119 od starego praktyka bran\u017cy drzewnej, in\u017c. Adama \u0141ucejki, dyrektora przedwojennego Tartaku Pa\u0144stwowego na Lipowcu w Augustowie. By\u0142 on przez d\u0142ugie lata prezesem komitetu rodzicielskiego szko\u0142y \u015bredniej w Augustowie.<\/p>\n

Za jego po\u015brednictwem nabywa\u0142em odpadki desek wysy\u0142anych za granic\u0119 \u2013 oczywi\u015bcie odp\u0142atnie, ale cena nie by\u0142a zbyt wyg\u00f3rowana \u2013 i robi\u0142em z tego szkolne \u0142awki, kt\u00f3re odznacza\u0142y si\u0119 przede wszystkim swoj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105. Poza \u0142awkami robi\u0142em z tego drewna du\u017co innych mebli, a nast\u0119pnie \u0142odzie i kajaki. Pod koniec mego pobytu w Augustowie\u00a0tabor wodny wynosi\u0142 przesz\u0142o setk\u0119 sztuk: kajak\u00f3w, \u0142odzi p\u0142askodennych, \u017cagl\u00f3wek i motor\u00f3wek. Wszystko to podczas wojny zosta\u0142o zniszczone przez Niemc\u00f3w.<\/p>\n

Ciekawe, \u017ce najlepiej pozna\u0142a si\u0119 na wysokiej jako\u015bci augustowskiej sosny zagranica. Deski sosnowe pierwszej klasy, a wi\u0119c bez s\u0119czka o bardzo \u015bcis\u0142ych s\u0142ojach wysy\u0142ane by\u0142y do prawie wszystkich pa\u0144stw europejskich, a nadto do Stan\u00f3w Zjednoczonych i do Afryki Po\u0142udniowej.<\/p>\n

Ot\u00f3\u017c pomimo tej niezwykle wysokiej jako\u015bci surowca drzewnego i du\u017cej ilo\u015bci las\u00f3w, nale\u017c\u0105cych do magistratu miasta Augustowa, nigdy nie powsta\u0142a tu my\u015bl o konieczno\u015bci wyzyskiwania tego waloru i spowodowania budowy du\u017cego zak\u0142adu drzewnego. Tanio\u015b\u0107 surowca, tanio\u015b\u0107 robotnika (przecie\u017c p\u0142aci\u0142em wykwalifikowanemu stolarzowi 3 z\u0142ote dziennie) i tanio\u015b\u0107 utrzymania, to by\u0142y te plusy, kt\u00f3re dawa\u0142y przewag\u0119 zak\u0142adom pracy w Augustowie. Trzeba by\u0142o tylko cz\u0142owieka z inicjatyw\u0105, odwa\u017cnego i energicznego. Dotychczas taki si\u0119 nie znalaz\u0142. A mo\u017ce ci dwaj \u017bydzi, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142em wy\u017cej, daliby temu pocz\u0105tek?<\/p>\n

\"Kana\u0142<\/a>
Kana\u0142 Bystry, oko\u0142o 1931 r. (fot. Judel Rotsztejn)<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

[1]<\/span><\/a> W okresie mi\u0119dzywojennym nosi\u0142 nazw\u0119 Plac Pi\u0142sudskiego [przyp. red.].<\/p>\n

[2]<\/span><\/a> Obecna ulica 3 Maja przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 by\u0142a fragmentem ul. D\u0142ugiej. W okresie rz\u0105d\u00f3w komunistycznych nosi\u0142a nazw\u0119 1 Maja [przyp. red.].<\/p>\n

[3]<\/span><\/a> Obecnie ul. Wojska Polskiego [przyp. red.].<\/p>\n

[4]<\/span><\/a> Wincenty i Bronis\u0142awa Maciejewscy mieli kilkoro dzieci, z kt\u00f3rych Halina zosta\u0142a synow\u0105 Dziadka. Obecnie (w 2022 r.) ma 97 lat, mieszka w Warszawie. Przez lata by\u0142a wybitn\u0105 aktork\u0105 lalkarsk\u0105, pracowa\u0142a w teatrze w Gda\u0144sku, a od 1954 r. do emerytury w Teatrze Lalka w Warszawie. Jej brat \u2013 Maciej Maciejewski – by\u0142 znanym aktorem teatralnym, filmowym i telewizyjnym, zmar\u0142 w 2018 r. w wieku 103 lat [przyp. Krystyny Zdziechowskiej].<\/p>\n

[5]<\/span><\/a> Do 1937 r. jeziora augustowskie by\u0142y dzier\u017cawione przez braci Rechtman\u00f3w: Lejbla (Leona) i Mordechaja (Maksa) [przyp. red.].<\/p>\n

[6]<\/span><\/a> Chodzi o Bufet Klubu Towarzystwa Wio\u015blarskiego znajduj\u0105cy si\u0119 przy pl. Pi\u0142sudskiego 10 [przyp. red.].<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przedstawiamy fragment I rozdzia\u0142u wspomnie\u0144 Witolda Wo\u0142osewicza pt. „Moja szko\u0142a” i jednocze\u015bnie zapraszamy do kontynuacji lektury. Jak przedstawia\u0142 si\u0119 August\u00f3w\u00a0w 1928 roku \u2013 przynajmniej w moich oczach? Liczy\u0142 w\u00f3wczas 12\u00a0000 ludno\u015bci i w ci\u0105gu 11 lat mego pobytu liczba ludno\u015bci podnios\u0142a si\u0119 podobno do 18\u00a0000. Czy te liczby odpowiadaj\u0105 prawdzie? \u2013 nie wiem. S\u0105dz\u0119 jednak, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23224,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-23319","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jzi"],"yoast_head":"\nAugust\u00f3w 1928 r. - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"August\u00f3w 1928 r. - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak przedstawia\u0142 si\u0119 August\u00f3w\u00a0w 1928 roku \u2013 przynajmniej w moich oczach? Liczy\u0142 w\u00f3wczas 12\u00a0000 ludno\u015bci i w ci\u0105gu 11 lat mego pobytu liczba ludno\u015bci podnios\u0142a si\u0119 podobno do 18\u00a0000. Czy te liczby odpowiadaj\u0105 prawdzie? \u2013 nie wiem. S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce nie s\u0105 oparte na urz\u0119dowych statystykach, a jednak \u2013 s\u0105dz\u0119 \u2013 \u017ce nie odbiegaj\u0105 zbytnio od rzeczywisto\u015bci. August\u00f3w\u00a0w ci\u0105gu tych 11 lat sta\u0142 si\u0119 znany, sta\u0142 si\u0119 do pewnego stopnia modny. Zawdzi\u0119cza to przede wszystkim swoim walorom krajoznawczo-turystycznym. Z jednej strony w centrum miasta jest rynek. Na \u015brodku rynku sta\u0142a niegdy\u015b cerkiew, kt\u00f3r\u0105 w pierwszych latach niepodleg\u0142o\u015bci rozebrano. Rynek by\u0142 otoczony z czterech stron domami, przewa\u017cnie murowanymi, pi\u0119trowymi. Dom\u00f3w tych by\u0142o po ka\u017cdej stronie oko\u0142o dziesi\u0119ciu. Prawie ka\u017cdy z nich mia\u0142 od strony frontowej sklep \u2013 jeden albo i wi\u0119cej. Z rynku od ka\u017cdego rogu dochodzi\u0142y ulice. W stron\u0119 dawnego mostu prowadzi\u0142a ulica Mostowa (p\u00f3\u017aniej Batorego) do cmentarza i na jezioro Necko. Druga ulica \u2013 3 Maja[2] \u2013 prowadzi\u0142a w stron\u0119 szko\u0142y, koszar i dworca kolejowego. Od drugiego rogu ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 ulice: Krakowska[3] w stron\u0119 Grajewa\u00a0i druga na plebani\u0119 \u2013 ks. Skorupki. Pocz\u0105tkowo nazywa\u0142a si\u0119 ul. Po\u015bwi\u0119tna. Przy tej ulicy mie\u015bci\u0142a si\u0119 restauracja Maciejewskich[4], a po przeciwnej stronie mieszkali jedni z najzamo\u017cniejszych \u017byd\u00f3w w Augustowie,\u00a0niejacy Rechtmanowie, dzier\u017cawcy jezior augustowskich[5]. Na trzecim rogu sta\u0142 budynek magistratu oraz stra\u017cy ogniowej. Od czwartego rogu ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 ulica w stron\u0119 zachodniego brzegu jeziora Necko.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-03-10T05:00:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/panstwowe-gimnazjum-nauczycielskie-augustow.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"843\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"532\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b06c8c8e03eb62cd9382593c43ea4a88\"},\"headline\":\"August\u00f3w 1928 r.\",\"datePublished\":\"2023-03-10T05:00:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/\"},\"wordCount\":1182,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/moja-szkola-0.jpg\",\"articleSection\":[\"JZI\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/\",\"name\":\"August\u00f3w 1928 r. - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/moja-szkola-0.jpg\",\"datePublished\":\"2023-03-10T05:00:37+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/moja-szkola-0.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/moja-szkola-0.jpg\",\"width\":1735,\"height\":2438},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/10\\\/augustow-1928-r\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"August\u00f3w 1928 r.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b06c8c8e03eb62cd9382593c43ea4a88\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"description\":\"Indeksacja akt metrykalnych Kotliny Biebrza\u0144skiej, dawnego Dekanatu Augustowskiego, Suwalszczyzny, Ziemi Grodzie\u0144skiej i okolic\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/author\\\/jzi\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"August\u00f3w 1928 r. - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"August\u00f3w 1928 r. - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","og_description":"Jak przedstawia\u0142 si\u0119 August\u00f3w\u00a0w 1928 roku \u2013 przynajmniej w moich oczach? Liczy\u0142 w\u00f3wczas 12\u00a0000 ludno\u015bci i w ci\u0105gu 11 lat mego pobytu liczba ludno\u015bci podnios\u0142a si\u0119 podobno do 18\u00a0000. Czy te liczby odpowiadaj\u0105 prawdzie? \u2013 nie wiem. S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce nie s\u0105 oparte na urz\u0119dowych statystykach, a jednak \u2013 s\u0105dz\u0119 \u2013 \u017ce nie odbiegaj\u0105 zbytnio od rzeczywisto\u015bci. August\u00f3w\u00a0w ci\u0105gu tych 11 lat sta\u0142 si\u0119 znany, sta\u0142 si\u0119 do pewnego stopnia modny. Zawdzi\u0119cza to przede wszystkim swoim walorom krajoznawczo-turystycznym. Z jednej strony w centrum miasta jest rynek. Na \u015brodku rynku sta\u0142a niegdy\u015b cerkiew, kt\u00f3r\u0105 w pierwszych latach niepodleg\u0142o\u015bci rozebrano. Rynek by\u0142 otoczony z czterech stron domami, przewa\u017cnie murowanymi, pi\u0119trowymi. Dom\u00f3w tych by\u0142o po ka\u017cdej stronie oko\u0142o dziesi\u0119ciu. Prawie ka\u017cdy z nich mia\u0142 od strony frontowej sklep \u2013 jeden albo i wi\u0119cej. Z rynku od ka\u017cdego rogu dochodzi\u0142y ulice. W stron\u0119 dawnego mostu prowadzi\u0142a ulica Mostowa (p\u00f3\u017aniej Batorego) do cmentarza i na jezioro Necko. Druga ulica \u2013 3 Maja[2] \u2013 prowadzi\u0142a w stron\u0119 szko\u0142y, koszar i dworca kolejowego. Od drugiego rogu ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 ulice: Krakowska[3] w stron\u0119 Grajewa\u00a0i druga na plebani\u0119 \u2013 ks. Skorupki. Pocz\u0105tkowo nazywa\u0142a si\u0119 ul. Po\u015bwi\u0119tna. Przy tej ulicy mie\u015bci\u0142a si\u0119 restauracja Maciejewskich[4], a po przeciwnej stronie mieszkali jedni z najzamo\u017cniejszych \u017byd\u00f3w w Augustowie,\u00a0niejacy Rechtmanowie, dzier\u017cawcy jezior augustowskich[5]. Na trzecim rogu sta\u0142 budynek magistratu oraz stra\u017cy ogniowej. Od czwartego rogu ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 ulica w stron\u0119 zachodniego brzegu jeziora Necko.","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_published_time":"2023-03-10T05:00:37+00:00","og_image":[{"width":843,"height":532,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/panstwowe-gimnazjum-nauczycielskie-augustow.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/"},"author":{"name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/b06c8c8e03eb62cd9382593c43ea4a88"},"headline":"August\u00f3w 1928 r.","datePublished":"2023-03-10T05:00:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/"},"wordCount":1182,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/moja-szkola-0.jpg","articleSection":["JZI"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/","name":"August\u00f3w 1928 r. - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/moja-szkola-0.jpg","datePublished":"2023-03-10T05:00:37+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/moja-szkola-0.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/moja-szkola-0.jpg","width":1735,"height":2438},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/10\/augustow-1928-r\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"August\u00f3w 1928 r."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/b06c8c8e03eb62cd9382593c43ea4a88","name":"Jaminy Indexing Team","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"description":"Indexing of vital records from the Biebrza Basin, former August\u00f3w deanery, Suwa\u0142ki region, Grodno region and surrounding area","sameAs":["https:\/\/jzi.org.pl\/","https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"],"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/author\/jzi\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/moja-szkola-0.jpg","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23319"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23319\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}