{"id":23254,"date":"2023-03-03T06:00:23","date_gmt":"2023-03-03T05:00:23","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?p=23254"},"modified":"2023-03-03T07:52:41","modified_gmt":"2023-03-03T06:52:41","slug":"suwalski-park-krajobrazowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/","title":{"rendered":"Suwalski Park Krajobrazowy"},"content":{"rendered":"

Mi\u0142o\u015bnicy Suwalszczyzny posta\u0107 Antoniego Patli jednoznacznie kojarz\u0105 z powstaniem Suwalskiego Parku Krajobrazowego \u2013 jednego z najpi\u0119kniejszych zak\u0105tk\u00f3w Polski. Antoni Patla by\u0142 jednym z pomys\u0142odawc\u00f3w wdro\u017cenia tej idei w \u017cycie. Ostatnie dekady swojego \u017cycia po\u015bwi\u0119ci\u0142 krzewieniu wiedzy o regionie. By\u0142 inicjatorem powstania i kierownikiem Muzeum Regionalnego w Suwa\u0142kach. Pracowa\u0142 jako przewodnik turystyczny i dzia\u0142acz Ligi Ochrony Przyrody. Nie wolno zapomina\u0107 o wcze\u015bniejszych latach \u017cycia Antoniego Patli, gdy walczy\u0142 w Legionach Polskich o wolno\u015b\u0107 Ojczyzny, gdy para\u0142 si\u0119 dziennikarstwem w Grodnie i innych ciekawych epizodach. Wszystko opisa\u0142 w swoim skr\u00f3conym \u017cyciorysie, kt\u00f3ry opublikowali\u015bmy w artykule: „Antoni Patla – dzia\u0142acz spo\u0142eczny, dziennikarz, krajoznawca, nauczyciel, kapitan WP<\/a>„. Wkr\u00f3tce \u015bwiat\u0142o dzienne ujrz\u0105 dwie ksi\u0105\u017cki autorstwa Antoniego Patli: \u201eNotatnik z nie\u0142atwego \u017cycia\u201d b\u0119d\u0105cy wspomnieniami od czasu dzieci\u0144stwa do ko\u0144ca lat 40. oraz przewodnik \u201ePi\u0119kno ziemi suwalskiej\u201d, w kt\u00f3rym A. Patla w wyj\u0105tkowy spos\u00f3b opisuje uroki Suwalszczyzny. Poni\u017cej przedstawiamy artyku\u0142 Antoniego Patli, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w periodyku „Ziemia” w 1973 r.<\/em><\/p>\n

Suwalski Park Krajobrazowy<\/h4>\n

Antoni Patla<\/span><\/p>\n

Wielki szlak turystyki pieszej (195 km) przecinaj\u0105cy Suwalszczyzn\u0119 ekscentrycznymi liniami jest tak pomy\u015blany, aby ni. in. wyeksponowa\u0107 now\u0105 jednostk\u0119 geograficzn\u0105 \u2013 Suwalski Park Krajobrazowy.<\/p>\n

Niekt\u00f3re elementy Parku by\u0142y znane ju\u017c wcze\u015bniej, je\u017celi nie szerokim rzeszom turyst\u00f3w pieszych, to w\u0105skim kr\u0119gom naukowc\u00f3w: geografom. geomorfologom, hydrobiologom. Opisywali je: prof. dr Stanis\u0142aw Pietkiewicz, prof. dr Czes\u0142aw Pachucki, prof. dr Stangenberger, dr Ber i inni. Idea Parku narodzi\u0142a si\u0119 jednak p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

Udokumentowany wniosek o utworzenie Parku wp\u0142yn\u0105\u0142 do w\u0142adz w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Jego skutkiem by\u0142 przyjazd do Suwa\u0142k Komisji Ekspert\u00f3w, kt\u00f3ra po trzydniowej wizji lokalnej zaakceptowa\u0142a projekt z drobnymi tylko korektami przestrzennymi.<\/p>\n

Pe\u0142n\u0105 jego realizacj\u0119 komplikowa\u0142 fakt, \u017ce w obr\u0119bie Parku znajduje si\u0119 wiele osiedli i p\u00f3l uprawnych, co wymaga\u0142o szczeg\u00f3\u0142owych studi\u00f3w i ustalenia, kt\u00f3re fragmenty maj\u0105 by\u0107 wy\u0142\u0105czone z upraw rolnych, kt\u00f3re poddane zalesieniu, a kt\u00f3re pozostawione w dotychczasowym stanie.<\/p>\n

Przeprowadzenie takich studi\u00f3w Wojew\u00f3dzka Rada Narodowa w Bia\u0142ymstoku zleci\u0142a Wy\u017cszej Szkole Rolniczej w Olsztynie. kt\u00f3ra zadanie wykona\u0142a w ko\u0144cu 1970 r. Na podstawie tego materia\u0142u Wojew\u00f3dzka Pracownia Urbanistyki i Planowania Przestrzennego w Bia\u0142ymstoku sporz\u0105dzi\u0142a dok\u0142adn\u0105, precyzyjnie spoziomicowan\u0105 map\u0119 Parku, ustalaj\u0105c g\u0142\u00f3wne punkty widokowe, wa\u017cniejsze drogi dojazdowe itp.<\/p>\n

Suwalski Park Krajobrazowy nie ma jeszcze pe\u0142nego statusu prawnego, gdy\u017c na temat jego obszaru tocz\u0105 si\u0119 w dalszym ci\u0105gu dyskusje. Autor artyku\u0142u, jako tw\u00f3rca projektu Parku, postuluje w\u0142\u0105czenie do jego obszaru wspania\u0142ych meandr\u00f3w rzeki Czarnej Ha\u0144czy na odcinku od wsi Malesowizna do Czarnakowizny, dwa staro\u017cytne cmentarzyska ja\u0107wieskie ko\u0142o tej wsi, niezwykle ciekawy obiekt \u2013 G\u00f3r\u0119 Krzemieniuch\u0119 oraz Jeleniewsk\u0105 Bram\u0119 W\u00f3d Lodowcowych z pi\u0119knymi drumlinami ko\u0142o wsi Rutki.<\/p>\n

Obszar i granice Suwalskiego Parku Narodowego b\u0119d\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n

Granic\u0119 wschodni\u0105 stanowi szosa jeleniewska na odcinku Prudziszki \u2013 Jeleniewo \u2013 Gulbieniszki \u2013 Sidory.<\/p>\n

Granic\u0119 p\u00f3\u0142nocn\u0105 wyznacza szosa na odcinku Sidory \u2013 Kleszcz\u00f3wek \u2013 Smolniki oraz jej przed\u0142u\u017cenie, droga dzi\u015b trudno jeszcze przejezdna, na odcinku Smolniki \u2013 Dzierwany \u2013 Stara Ha\u0144cza.<\/p>\n

Granic\u0119 zachodni\u0105 okre\u015bla droga Stara Ha\u0144cza \u2013 Mierkinie \u2013 Ha\u0144cza (wie\u015b) \u2013 Wr\u00f3bel \u2013 Kruszki \u2013 Paw\u0142\u00f3wka \u2013 Malesowizna.<\/p>\n

Granica po\u0142udniowa nie zosta\u0142a jeszcze ustalona.<\/p>\n

Spe\u0142niaj\u0105c postulat Wojew\u00f3dzkiej Pracowni Urbanistycznej, granica Parku bieg\u0142aby zygzakami od Malesowizny przez wysoki wa\u0142 moreny bocznej w kierunku wsi Szurpi\u0142y, by doj\u015b\u0107 do Jeleniewa i tu zamkn\u0105\u0107 kr\u0105g obszaru od strony po\u0142udniowej.<\/p>\n

Je\u015bli przeprowadzona zostanie korekta przestrzenna postulowana przez ni\u017cej podpisanego, granica Parku od wsi Malesowizna p\u00f3jdzie meandrami Czarnej Ha\u0144czy do wsi Okr\u0105g\u0142e, Zarzecze Jeleniewskie, \u017bywa Woda. Prudziszki, zamykaj\u0105c kr\u0105g od po\u0142udnia na szosie jeleniewskiej.<\/p>\n

W tej drugiej wersji obszar Parku wynosi\u0142by ok. 7000 ha, za\u015b w pierwszej \u2013 6000 ha.<\/p>\n

Generalnym za\u0142o\u017ceniem Parku jest wyodr\u0119bnienie z obszaru Suwalszczyzny p\u00f3\u0142nocnej terenu o wybitnych walorach krajobrazowych i obfituj\u0105cego w formy rzadkie lub wr\u0119cz unikalne, a nast\u0119pnie udost\u0119pnienie tych obiekt\u00f3w szerokim rzeszom turyst\u00f3w.<\/p>\n

Autokarowa wycieczka krajoznawcza, wje\u017cd\u017caj\u0105c na teren Parku od strony Suwa\u0142k, natknie si\u0119 na liczne obiekty zas\u0142uguj\u0105ce na bli\u017csze poznanie. Tu\u017c za wsi\u0105 Prudziszki (7 km na p\u00f3\u0142noc od Suwa\u0142k) o\u015b szosy jeleniewskiej biegnie wyra\u017anie zarysowan\u0105 dolin\u0105 szeroko\u015bci oko\u0142o 500 m. Dolina ta to w\u0142a\u015bnie Jeleniewska Brama W\u00f3d Lodowcowych. Szlak wiedzie dnem by\u0142ej rzeki i to rzeki nie byle jakiej, bo p\u00f3\u0142kilometrowej szeroko\u015bci, cho\u0107 zaledwie kilkukilometrowej d\u0142ugo\u015bci.<\/p>\n

Naprzeciwko ma\u0142ej wioski Rutki, w \u015brodku doliny, znajduj\u0105 si\u0119 osobliwe wzg\u00f3rza w formie rogalik\u00f3w \u2013 s\u0105 to drumliny, dow\u00f3d oczywisty, \u017ce dnem tej rzecznej doliny sun\u0105\u0142 w pewnym okresie j\u0119zor lodowca. A wi\u0119c odczytujemy tu krajobrazy epok minionych.<\/p>\n

\"Gulbieniszki<\/a>
Gulbieniszki \u2013 G\u00f3ra Cisowa, fot. T. Smagacz<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Naprzeciwko ko\u015bcio\u0142a w Jeleniewie szlak skr\u0119ca w lewo, w kierunku wsi Kazimier\u00f3wka i Szurpi\u0142y. W odleg\u0142o\u015bci p\u00f3\u0142 kilometra przed wsi\u0105 Szurpi\u0142y najwy\u017csze wzniesienie stanowi znakomity punkt widokowy. Rysuj\u0105cy si\u0119 w kierunku p\u00f3\u0142nocnym krajobraz fascynuje swoj\u0105 niezwyk\u0142o\u015bci\u0105. Liczne wysokie wzg\u00f3rza o bardzo stromych zboczach przeplataj\u0105 si\u0119 tu z b\u0142\u0119kitnymi taflami w\u00f3d kilku jezior o bogato urozmaiconej linii brzegowej, stwarzaj\u0105c krajobraz urzekaj\u0105cej pi\u0119kno\u015bci. Jest to grupa jezior szurpilskich, Po\u015brodku niej dominuje pot\u0119\u017cne grodzisko obronne z okresu VI\u2013XIII w., zwane popularnie G\u00f3r\u0105 Zamkow\u0105. Warto podj\u0105\u0107 trud w\u0119dr\u00f3wki pieszej na szczyt grodziska, sk\u0105d rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 we wszystkich kierunkach wspania\u0142e widoki.<\/p>\n

Autokarem wracamy zn\u00f3w do szosy jeleniewskiej, kieruj\u0105c si\u0119 na p\u00f3\u0142noc. Tu zwraca uwag\u0119 g\u00f3ruj\u0105cy wysoko nad otaczaj\u0105cym terenem pot\u0119\u017cny sto\u017cek wzg\u00f3rza morenowego, zwany popularnie \u201eSuwalsk\u0105 Fud\u017cijam\u0105”. Jest to sto\u017cek sandrowy uformowany w masywie lodowca przez wody sp\u0142ywaj\u0105ce szczelin\u0105. Wysoko\u015b\u0107 256 m n.p.ni., a w stosunku do otoczenia 100 m, \u015bwiadczy o wielko\u015bci przebiegaj\u0105cych tu proces\u00f3w i unikalnej formie obiektu.<\/p>\n

Ze szczytu \u201eFud\u017cijamy”, a \u015bci\u015ble G\u00f3ry Cisowej lub Gulbieniskiej, rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 rozleg\u0142e i bogate widoki w promieniu wielu kilometr\u00f3w.<\/p>\n

\"Jeziora<\/a>
Jeziora Kleszczowieckie, fot. T. Smagacz<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Za wsi\u0105 Gulbieniszki zje\u017cd\u017camy w d\u00f3\u0142, by skr\u0119ci\u0107 w lewo, w kierunku Kleszcz\u00f3wka i Smolnik\u00f3w. Mijamy po drodze jeziora: Przechodnie, Postawele, Sidory. Za wsi\u0105 Kleszcz\u00f3wek teren wznosi si\u0119. by kulminacj\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 na skraju wsi Smolniki, Na najwy\u017cszym punkcie szosy zatrzymujemy autokar, wysiadaj\u0105c, by podej\u015b\u0107 pieszo w lewo, na skraj pobliskiego \u201elasanka”, gdy\u017c stamt\u0105d mamy przepyszny widok na grup\u0119 Jezior Kleszczowieckich: Okr\u0105g\u0142e, Pierty, Kojle. Urok ich polega na po\u0142o\u017ceniu g\u0142\u0119boko w dolinie (a wi\u0119c s\u0105 jak na d\u0142oni) i na bogatej linii brzegowej oraz otoczeniu z trzech stron lasem. Po drodze napotykamy ciekawostk\u0119 botaniczn\u0105: masowo tu rosn\u0105cy dziki czosnek.<\/p>\n

Od ko\u015bcio\u0142a w Smolnikach teren obni\u017ca si\u0119, a w najni\u017cszym punkcie widniej\u0105 rozstaje dr\u00f3g. Nasza trasa wiedzie w kierunku szko\u0142y, kt\u00f3r\u0105 mijamy notuj\u0105c w pami\u0119ci zielony tr\u00f3jk\u0105t, znak, \u017ce w okresie wakacji dzia\u0142a tu schronisko szkolne.<\/p>\n

Za ostatnim domem w Smolnikach zatrzymujemy autokar i idziemy ok. 150 m w kierunku po\u0142udniowym, poln\u0105 dr\u00f3\u017ck\u0105 i zatrzymujemy si\u0119 na wysokim, stromym zboczu, aby nasyci\u0107 wzrok pi\u0119knem krajobrazu.<\/p>\n

G\u0142\u0119boko w rozleg\u0142ej dolinie widnieje zn\u00f3w grupa jezior otoczona lasami. Centralnie usytuowane jezioro Jaczne ma nie tylko fantastycznie skomponowan\u0105 lini\u0119 brzegow\u0105. ale i niezwyk\u0142y, malachitowo-zielony koloryt wody. Jest to perla krajobrazu Suwalskiego i chyba jedno z najpi\u0119kniejszych jezior w Polsce.<\/p>\n

O t\u0119 grup\u0119 jezior dzia\u0142acze ochrony przyrody toczyli zaci\u0119te boje z autorami projektu budowy hydroelektrowni szczytowo-pompowej, Tym razem, na szcz\u0119\u015bcie, zwyci\u0119\u017cyli \u201eochraniacze” suwalsko-augustowscy i bia\u0142ostoccy.<\/p>\n

Nieprzejezdna na razie droga wiedzie nas teraz ze Smolnik przez las, w kierunku Dzierwan i p\u00f3\u0142nocnego kra\u0144ca s\u0142ynnego jeziora Ha\u0144cza. W Dzierwanach skr\u0119camy w lewo. Po\u015brodku wsi znajduje si\u0119 niewielkie grodzisko obronne, nie zbadane jeszcze przez archeolog\u00f3w, zapewne ja\u0107wieskie; teren tchnie jak\u0105\u015b polarn\u0105 egzotyk\u0105, pola \u2013 to w wi\u0119kszo\u015bci ugory, nie tkni\u0119te jeszcze p\u0142ugiem ze wzgl\u0119du na olbrzymie ilo\u015bci g\u0142az\u00f3w, z kt\u00f3rych niekt\u00f3re wa\u017c\u0105 kilka ton.<\/p>\n

2 km dalej droga poprawia si\u0119. Wreszcie g\u0142\u0119boko w dole b\u0142yszczy b\u0142\u0119kit lustra wody jeziora Ha\u0144cza, od 20 lat uznanego za rezerwat przyrody. Wydanie tego aktu prawnego by\u0142o podyktowane wzgl\u0119dami nie tylko geologicznymi, ale i biologicznymi. Zar\u00f3wno w dennych jak i przybrze\u017cnych strefach jeziora znajduj\u0105 si\u0119 okazy fauny, nigdzie w Polsce nie znane. Szczupaki dochodz\u0105 tu do kolosalnych rozmiar\u00f3w (ponad 2 m). Dr \u017cabi\u0144ski znajdowa\u0142 tu zar\u00f3wno okazy fauny alpejskiej, jak i polarnej. Ska\u0142y uronione przez lodowiec na wschodnim brzegu s\u0105 pochodzenia fi\u0144skiego, za\u015b na brzegu zachodnim \u2013 wyra\u017anie szwedzkiego.<\/p>\n

Jezioro Ha\u0144cza nale\u017cy wprawdzie do kategorii jezior \u015bredniej wielko\u015bci (305 ha), ale g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105 bije rekordy nie tylko w skali krajowej (108,5 m). Co wi\u0119cej \u2013 geologowie staj\u0105 tu wobec niebywa\u0142ej zagadki. Oto zachodnie pobrze\u017ce jeziora wyra\u017anie podnosi si\u0119, \u201epuchnie”, gdy jego przybrze\u017ce wschodnie obni\u017ca si\u0119. Tak wi\u0119c wyst\u0119puje tu zjawisko tektoniki, stanowi\u0105ce rewelacyjn\u0105 zagadk\u0119 polskiego ni\u017cu. To zapadanie \u201ewschodniego boku” obejmuje zapewne jego stref\u0119 denn\u0105, co by t\u0142umaczy\u0142o fenomenaln\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 tego jeziora i jego tektoniczn\u0105 genez\u0119.<\/p>\n

\"Regaty<\/a>
Regaty na jeziorze Wigry, fot T. Smagacz<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Na p\u00f3\u0142nocnej skarpie brzegowej ogl\u0105damy ruiny pa\u0142acyku \u015awiatope\u0142ka-Mirskiego, uczestnika powstania listopadowego. Od pa\u0142acyku zaczyna si\u0119 ju\u017c zachodni brzeg Parku Krajobrazowego. Droga tu niez\u0142a, zw\u0142aszcza od wsi Mierkinie. Docieramy t\u0119dy do po\u0142udniowego kra\u0144ca jeziora \u2013 do wioski Wr\u00f3bel. Ogl\u0105damy miejsce wyp\u0142ywu rzeki Czarnej Ha\u0144czy z jeziora i kierujemy si\u0119 jej biegiem w stron\u0119 Bachanowa. Tu\u017c za wsi\u0105, na prawym brzegu, znajduje si\u0119 wielki rezerwat g\u0142azowiskowy \u2013 na przestrzeni ok. 3 ha potworne st\u0142oczenie g\u0142az\u00f3w r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci, nie tkni\u0119te r\u0119k\u0105 ludzk\u0105 od kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy lat. Tych g\u0142azowisk by\u0142o tu do 1939 r. znacznie wi\u0119cej. Niestety \u2013 okupant niemiecki wyeksploatowa\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 do budowy \u201ewilczego gniazda” w Ger\u0142o\u017cu k. K\u0119trzyna, buduj\u0105c do tego celu specjaln\u0105 lini\u0119 kolejow\u0105, dzi\u015b ju\u017c nieistniej\u0105c\u0105.<\/p>\n

Przez wie\u015b Bachanowo a\u017c do m\u0142yna w Turtulu Czarna Ha\u0144cza p\u0142ynie g\u0142\u0119bokim kanionem o bardzo stromych zboczach, co sprawia niezwykle wra\u017cenie. Patrz\u0105c w kierunku biegu rzeki w pewnej odleg\u0142o\u015bci za Bachanowem dostrzegamy dwa fenomeny morfologiczne: turtulsko-bachanowski oz, uznany przez geolog\u00f3w za najpi\u0119kniejszy w Polsce, oraz dolin\u0119 wisz\u0105c\u0105, pozosta\u0142o\u015b\u0107 po nie istniej\u0105cej ju\u017c dzi\u015b rzece. kt\u00f3ra wpada\u0142a do Czarnej Ha\u0144czy. Dodajmy, \u017ce poziom dna tej doliny jest o 18 m wy\u017cszy ni\u017c poziom wody w Czarnej Ha\u0144czy.<\/p>\n

Od Turtula Czarna Ha\u0144cza rozpoczyna fantastyczny bieg, tworz\u0105c niezwykle malownicze meandry, kt\u00f3re ko\u0144cz\u0105 si\u0119 w Starym Brodzie niedaleko Suwa\u0142k.<\/p>\n

Suwalski Park Krajobrazowy dostarcza turystom nie tylko niezapomnianych wra\u017ce\u0144. ale i rzetelnej wiedzy z zakresu geomorfologii i przesz\u0142o\u015bci tego niezwyk\u0142ego zak\u0105tka Polski.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mi\u0142o\u015bnicy Suwalszczyzny posta\u0107 Antoniego Patli jednoznacznie kojarz\u0105 z powstaniem Suwalskiego Parku Krajobrazowego \u2013 jednego z najpi\u0119kniejszych zak\u0105tk\u00f3w Polski. Antoni Patla by\u0142 jednym z pomys\u0142odawc\u00f3w wdro\u017cenia tej idei w \u017cycie. Ostatnie dekady swojego \u017cycia po\u015bwi\u0119ci\u0142 krzewieniu wiedzy o regionie. By\u0142 inicjatorem powstania i kierownikiem Muzeum Regionalnego w Suwa\u0142kach. Pracowa\u0142 jako przewodnik turystyczny i dzia\u0142acz Ligi Ochrony […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23255,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[382,1],"tags":[],"class_list":["post-23254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antoni-patla","category-jzi"],"yoast_head":"\nSuwalski Park Krajobrazowy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Suwalski Park Krajobrazowy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wielki szlak turystyki pieszej (195 km) przecinaj\u0105cy Suwalszczyzn\u0119 ekscentrycznymi liniami jest tak pomy\u015blany, aby ni. in. wyeksponowa\u0107 now\u0105 jednostk\u0119 geograficzn\u0105 \u2013 Suwalski Park Krajobrazowy.Niekt\u00f3re elementy Parku by\u0142y znane ju\u017c wcze\u015bniej, je\u017celi nie szerokim rzeszom turyst\u00f3w pieszych, to w\u0105skim kr\u0119gom naukowc\u00f3w: geografom. geomorfologom, hydrobiologom. Opisywali je: prof. dr Stanis\u0142aw Pietkiewicz, prof. dr Czes\u0142aw Pachucki, prof. dr Stangenberger, dr Ber i inni. Idea Parku narodzi\u0142a si\u0119 jednak p\u00f3\u017aniej.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-03-03T05:00:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-03-03T06:52:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Patla-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1763\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b06c8c8e03eb62cd9382593c43ea4a88\"},\"headline\":\"Suwalski Park Krajobrazowy\",\"datePublished\":\"2023-03-03T05:00:23+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-03T06:52:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/\"},\"wordCount\":1940,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/Patla-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Antoni Patla\",\"JZI\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/\",\"name\":\"Suwalski Park Krajobrazowy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/Patla-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2023-03-03T05:00:23+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-03T06:52:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/Patla-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/03\\\/Patla-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1763},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2023\\\/03\\\/03\\\/suwalski-park-krajobrazowy\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Suwalski Park Krajobrazowy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b06c8c8e03eb62cd9382593c43ea4a88\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"description\":\"Indeksacja akt metrykalnych Kotliny Biebrza\u0144skiej, dawnego Dekanatu Augustowskiego, Suwalszczyzny, Ziemi Grodzie\u0144skiej i okolic\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/author\\\/jzi\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Suwalski Park Krajobrazowy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Suwalski Park Krajobrazowy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","og_description":"Wielki szlak turystyki pieszej (195 km) przecinaj\u0105cy Suwalszczyzn\u0119 ekscentrycznymi liniami jest tak pomy\u015blany, aby ni. in. wyeksponowa\u0107 now\u0105 jednostk\u0119 geograficzn\u0105 \u2013 Suwalski Park Krajobrazowy.Niekt\u00f3re elementy Parku by\u0142y znane ju\u017c wcze\u015bniej, je\u017celi nie szerokim rzeszom turyst\u00f3w pieszych, to w\u0105skim kr\u0119gom naukowc\u00f3w: geografom. geomorfologom, hydrobiologom. Opisywali je: prof. dr Stanis\u0142aw Pietkiewicz, prof. dr Czes\u0142aw Pachucki, prof. dr Stangenberger, dr Ber i inni. Idea Parku narodzi\u0142a si\u0119 jednak p\u00f3\u017aniej.","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_published_time":"2023-03-03T05:00:23+00:00","article_modified_time":"2023-03-03T06:52:41+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1763,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Patla-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/"},"author":{"name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/b06c8c8e03eb62cd9382593c43ea4a88"},"headline":"Suwalski Park Krajobrazowy","datePublished":"2023-03-03T05:00:23+00:00","dateModified":"2023-03-03T06:52:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/"},"wordCount":1940,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Patla-scaled.jpg","articleSection":["Antoni Patla","JZI"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/","name":"Suwalski Park Krajobrazowy - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Patla-scaled.jpg","datePublished":"2023-03-03T05:00:23+00:00","dateModified":"2023-03-03T06:52:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Patla-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Patla-scaled.jpg","width":2560,"height":1763},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2023\/03\/03\/suwalski-park-krajobrazowy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Suwalski Park Krajobrazowy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/b06c8c8e03eb62cd9382593c43ea4a88","name":"Jaminy Indexing Team","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0b31c753cb6c8dd0d39a4e4dae4c806f732fae434e8578e47d894857ec6c84c8?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"description":"Indexing of vital records from the Biebrza Basin, former August\u00f3w deanery, Suwa\u0142ki region, Grodno region and surrounding area","sameAs":["https:\/\/jzi.org.pl\/","https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"],"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/author\/jzi\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Patla-scaled.jpg","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23254"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23254\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}