{"id":22934,"date":"2023-01-20T12:11:43","date_gmt":"2023-01-20T11:11:43","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?p=22934"},"modified":"2023-01-20T12:11:43","modified_gmt":"2023-01-20T11:11:43","slug":"suwalszczyzna-widziana-oczami-i-dusza-profesora-mariana-pokropka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2023\/01\/20\/suwalszczyzna-widziana-oczami-i-dusza-profesora-mariana-pokropka\/","title":{"rendered":"Suwalszczyzna widziana oczami i dusz\u0105 profesora Mariana Pokropka"},"content":{"rendered":"
13 stycznia 2023 r. zmar\u0142 prof. Marian Pokropek – polski etnograf, profesor dr hab., d\u0142ugoletni pracownik Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego, za\u0142o\u017cyciel Muzeum Polskiej Sztuki Ludowej w Otr\u0119busach. Zainteresowania badawcze Mariana Pokropka dotyczy\u0142y pocz\u0105tkowo budownictwa i osadnictwa na Mazowszu oraz Podlasiu. By\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 \u201ePolskiego Atlasu Etnograficznego\u201d. Prowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c badania na Bia\u0142orusi, Litwie, Ukrainie, w Macedonii i Bu\u0142garii. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c zas\u0142u\u017cony dla Suwalszczyzny, gdzie by\u0142 cz\u0119stym go\u015bciem. Opublikowa\u0142 kilka ksi\u0105\u017cek zwi\u0105zanych z naszym regionem. Pod koniec 2010 roku prof. Pokropek go\u015bci\u0142 w Suwa\u0142kach promuj\u0105c swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 „Ludowe tradycje Suwalszczyzny”. Kr\u00f3tk\u0105 relacj\u0119 z tego wydarzenia napisan\u0105 przez J\u00f3zef\u0119 Drozdowsk\u0105 w styczniu 2011 r. przedstawiamy poni\u017cej.<\/em><\/h5>\n
Redakcja<\/em><\/h5>\n

Regionalny O\u015brodek Kultury i Sztuki w Suwa\u0142kach w po\u0142owie grudnia 2010 roku przygotowa\u0142 niezwyk\u0142\u0105 uczt\u0119 duchow\u0105 dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Suwalszczyzny. Ot\u00f3\u017c 18 grudnia 2010 roku zorganizowa\u0142 seminarium pt. \u201eLudowe tradycje Suwalszczyzny\u201d po\u0142\u0105czone z promocj\u0105 ksi\u0105\u017cki prof. dr. hab. Mariana Pokropka. W seminarium uczestniczyli r\u00f3\u017cni ludzie zainteresowani przesz\u0142o\u015bci\u0105 i tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 naszych stron, w tym tw\u00f3rcy ludowi i popularyzatorzy ziem Suwalszczyzny. Z Augustowa na spotkaniu byli Irena i Wojciech Baturowie, Ewa Chomicz-Wysocka i wy\u017cej podpisana. Licznie przyjecha\u0142y tw\u00f3rczynie ludowe z Lipska nad Biebrz\u0105 na czele z p. Krystyn\u0105 Cie\u015bluk.<\/p>\n

Podczas seminarium mo\u017cna by\u0142o pos\u0142ucha\u0107 wyst\u0105pie\u0144 Anny Augustynowicz, kierownika Centrum Kultury Ludowej Suwalszczyzny i Przygranicza w ROKiS, kt\u00f3ra opowiedzia\u0142a o projekcie, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mog\u0142o doj\u015b\u0107 do spotkania, a wcze\u015bniej do bada\u0144 etnograficznych i powstania ksi\u0105\u017cki profesora Mariana Pokropka \u201eLudowe tradycje Suwalszczyzny\u201d; samego Profesora, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142 o krajobrazie kulturowym Suwalszczyzny, stanie bada\u0144 i perspektywach badawczych; Miros\u0142awa Nalaskowskiego, muzyka zajmuj\u0105cego si\u0119 od 1973 roku folklorystyk\u0105 muzyczn\u0105 Suwalszczyzny i przyleg\u0142ych jej region\u00f3w, opowiadaj\u0105cego o przeprowadzonych badaniach na ten temat. Wyk\u0142ad poparty by\u0142 wieloma przyk\u0142adami muzycznymi. Na zako\u0144czenie cz\u0119\u015bci wyk\u0142adowej wyst\u0105pi\u0142 kulturoznawca, Krzysztof Snarski prowadz\u0105cy dzia\u0142 etnografii w Muzeum Okr\u0119gowym w Suwa\u0142kach z tematem o cmentarzach i obrz\u0119dzie poch\u00f3wku u Staroobrz\u0119dowc\u00f3w na Suwalszczy\u017anie.<\/p>\n

Profesor Marian Pokropek jest etnografem. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1932 roku w woj. mazowieckim. Od 1956 roku bra\u0142 udzia\u0142 w og\u00f3lnopolskich badaniach terenowych Polskiego Atlasu Etnograficznego. Przez wiele lat pracowa\u0142 w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego. Interesowa\u0142 si\u0119 przede wszystkim ludow\u0105 architektur\u0105 i sztuk\u0105 Polski i S\u0142owia\u0144szczyzny (Bia\u0142oru\u015b, Litwa, Macedonia, Bu\u0142garia). Opublikowa\u0142 wiele ksi\u0105\u017cek i artyku\u0142\u00f3w naukowych, m.in. wydan\u0105 w 1979 roku, wa\u017cn\u0105 dla Suwalszczyzny, prac\u0119 pt. \u201eWytw\u00f3rczo\u015b\u0107 i sztuka ludowa Pojezierza Suwalsko-Augustowskiego\u201d. Sw\u0105 przygod\u0119 z Suwalszczyzn\u0105, jej odkrywanie i badanie rozpocz\u0105\u0142 w latach 60. XX wieku podczas prac Kompleksowej Ekspedycji Ja\u0107wieskiej. Od 2002 roku jest ju\u017c na emeryturze. Prowadzi za\u0142o\u017cone przez siebie Muzeum Sztuki Ludowej w Otr\u0119busach.<\/p>\n

Spotkanie zwie\u0144czy\u0142a promocja najnowszej ksi\u0105\u017cki profesora \u201eLudowe tradycje Suwalszczyzny\u201d wydanej w 2010 roku przez ROKiS w Suwa\u0142kach. Wsp\u00f3\u0142autorem ksi\u0105\u017cki jest Gustaw Juzala-Deprati, etnomuzykolog, doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Instytucie Archeologii i Etnologii PAN w Krakowie. Jej redaktorami s\u0105 ju\u017c powy\u017cej przedstawiani Miros\u0142aw Nalaskowski i Krzysztof Snarski oraz Piotr Kuczek, etnograf z Regionalnego O\u015brodka Kultury i Sztuki w Suwa\u0142kach dokumentuj\u0105cy krajobraz kulturowy Suwalszczyzny i koordynuj\u0105cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105 w ROKiS, koordynator projektu \u201eLudowe tradycje Suwalszczyzny \u2013 etnograficzne kompendium\u201d. Stron\u0105 graficzn\u0105 ksi\u0105\u017cki zajmowa\u0142 si\u0119 suwalski artysta fotografii i grafiki, Stanis\u0142aw Wo\u015b, a od strony sk\u0142adu pracowa\u0142 nad ni\u0105 Kazimierz Sobecki.<\/p>\n

Do ksi\u0105\u017cki do\u0142\u0105czona jest p\u0142yta \u201eFolklor muzyczny Suwalszczyzny\u201d zawieraj\u0105ca 142 pozycje muzyczne z wokalnego repertuaru z centralnej i zachodniej Suwalszczyzny, wokalnego repertuaru litewskiego z Suwalszczyzny, a tak\u017ce pogranicza polsko-czarnoruskiego z okolic Lipska nad Biebrz\u0105, pogranicza polsko-litewskiego, wokalnego repertuaru Rosjan starowierc\u00f3w z Suwalszczyzny i repertuaru instrumentalnego z tych teren\u00f3w. Wszystkie nagrania pochodz\u0105 z archiwum Polskiego Radia.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka o obj\u0119to\u015bci 313 stron jest bogato ilustrowana. Przedstawia nast\u0119puj\u0105c\u0105 problematyk\u0119: Suwalszczyzna w literaturze naukowej, osadnictwo, budownictwo wiejskie i zdobnictwo architektoniczne, plecionkarstwo, tkactwo i haft, str\u00f3j ludowy, garncarstwo, kowalstwo u\u017cytkowe i artystyczne, plastyka obrz\u0119dowa, rze\u017aba i malarstwo, krzy\u017ce, kapliczki i budownictwo sakralne oraz wielokulturowy folklor muzyczny Suwalszczyzny, opracowany przez Gustawa Juzala-Deprati.<\/p>\n

Warto by\u0142o by\u0107 na spotkaniu i wzbogaci\u0107 si\u0119 przy ko\u0144cu roku duchowo. Spotkaniu towarzyszy\u0142a muzyka grana na \u017cywo przez tw\u00f3rc\u00f3w ludowych i s\u0142odki pocz\u0119stunek. W ksi\u0105\u017cce otrzymali\u015bmy dzie\u0142o niebywa\u0142e, wzbogacaj\u0105ce nasz\u0105 wiedz\u0119 o tradycjach i kulturze ziemi, na kt\u00f3rej mieszkamy. Polecam j\u0105 z ca\u0142ego serca wszystkim zainteresowanym tym tematem.<\/p>\n

\n

Interesuj\u0105cych si\u0119 etnografi\u0105 Suwalszczyzny odsy\u0142am do Miejskiej Biblioteki Publicznej APK w Augustowie, gdzie mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 z czterema dzie\u0142ami prof. Mariana Pokropka:<\/p>\n

    \n
  1. Fry\u015b-Pietraszkowa Ewa, Kunczy\u0144ska-Iracka Anna, Pokropek Marian: Sztuka <\/em>ludowa w Polsce.<\/em> Warszawa: Wydawnictwo Arkady 1988.<\/li>\n
  2. Pokropek Marian: Atlas sztuki ludowej i folkloru w Polsce<\/em>. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1978.<\/li>\n
  3. Pokropek Marian: Ludowe tradycje Suwalszczyzny<\/em>. Aneks: Gustaw Juzala-Deprati: Wielokulturowy folklor muzyczny Suwalszczyzny<\/em>. \u2013 Suwa\u0142ki: Regionalny O\u015brodek Kultury i Sztuki w Suwa\u0142kach, 2010 [do ksi\u0105\u017cki do\u0142\u0105czona jest p\u0142yta \u201eFolklor muzyczny Suwalszczyzny\u201d].<\/li>\n
  4. Pokropek Marian: Wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 i sztuka ludowa Pojezierza Suwalsko-<\/em>Augustowskiego<\/em>. \u2013 Warszawa: Zak\u0142ad Wydawnictw CZSR, 1979.<\/li>\n<\/ol>\n