{"id":18860,"date":"2021-12-15T07:30:23","date_gmt":"2021-12-15T06:30:23","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?p=18860"},"modified":"2021-12-15T08:22:58","modified_gmt":"2021-12-15T07:22:58","slug":"port-i-stacja-kolejowa-w-antwerpii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2021\/12\/15\/port-i-stacja-kolejowa-w-antwerpii\/","title":{"rendered":"Port i stacja kolejowa w Antwerpii"},"content":{"rendered":"

Na stronie JZI ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 p. Ryszarda Siemiona pt. „Emigracja wsi podlaskich w latach 1885-1920 na przyk\u0142adzie wsi Jag\u0142owo<\/a>„. Autor omawia w nim drog\u0119 jak\u0105 przebywali emigranci z Jag\u0142owa by zako\u0144czy\u0107 j\u0105 w Stanach Zjednoczonych. Artyku\u0142 da\u0142 mi kolejn\u0105 inspiracj\u0119 do napisania tego posta.<\/p>\n

P. Siemion wskazuje w tek\u015bcie, i\u017c mieszka\u0144cy Jag\u0142owa okr\u0119towali si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci w portach Brema i Hamburg. Korzystali ze szlak\u00f3w przetartych przez pierwszych emigrant\u00f3w z danej miejscowo\u015bci i st\u0105d przywi\u0105zanie do okre\u015blonych agencji imigracyjnych i linii „przerzutowych” do Ameryki. Jednym z takich port\u00f3w, z kt\u00f3rego korzystali mieszka\u0144cy innych miejscowo\u015bci Suwalszczyzny by\u0142a belgijska Antwerpia. Port w Antwerpii by\u0142 i jest wyj\u0105tkowy, le\u017cy oko\u0142o 90 km od Morza P\u00f3\u0142nocnego, na prawym brzegu rzeki Skaldy, na skrzy\u017cowaniu najwa\u017cniejszego szlaku morskiego oraz najg\u0119stszej i najrozleglejszej sieci rzek, kana\u0142\u00f3w i linii kolejowych. Mimo po\u0142o\u017cenia w g\u0142\u0119bi l\u0105du przy nabrze\u017cach mog\u0105 cumowa\u0107 statki o najwi\u0119kszym tona\u017cu. Dawniej i obecnie jest to przede wszystkim port towarowy, ale na prze\u0142omie XIX i XX wieku r\u00f3wnie\u017c i st\u0105d odp\u0142ywa\u0142y okr\u0119ty z emigrantami.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Emigracyjny biznes Antwerpii znajdowa\u0142 si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci w r\u0119kach niemieckich linii \u017ceglugowych, kt\u00f3re mia\u0142y umow\u0119 operacyjn\u0105 z Liniami Red Star – ameryka\u0144sko-belgijskimi liniami oceanicznymi. Od 1873 do 1934 Linie Red Star przewioz\u0142y niemal 2 miliony emigrant\u00f3w z Antwerpii do Ameryki, w wi\u0119kszo\u015bci do Nowego Jorku. <\/span>Poni\u017cej zaledwie jedna karta manifestu pok\u0142adowego statku pasa\u017cerskiego Samland, kt\u00f3ry 15 czerwca 1907 roku wyp\u0142yn\u0105\u0142 z Antwerpii, by 13 dni p\u00f3\u017aniej zameldowa\u0107 si\u0119 w Nowym Jorku.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W\u015br\u00f3d pasa\u017cer\u00f3w znajdziemy dwie m\u0142ode kobiety: Aleksandr\u0119 Wr\u00f3blewsk\u0105 z Jasionowa (pozycja 14)\u00a0 i Pelagi\u0119 Doch\u00f3d z Lebiedzina (pozycja 15). Rozpoznaj\u0119 r\u00f3wnie\u017c kilka innych os\u00f3b wskazuj\u0105cych jako ostatnie miejsce swojego zamieszkania miejscowo\u015b\u0107 po\u0142o\u017con\u0105 na Suwalszczy\u017anie.<\/p>\n

Aby wyruszy\u0107 w podr\u00f3\u017c morsk\u0105 emigranci docierali do port\u00f3w kolej\u0105. Antwerpia ma przepi\u0119kny dworzec kolejowy, kt\u00f3ry zachowa\u0142 si\u0119 w niemal niezmienionym stanie od czasu zako\u0144czenia budowy czyli od 1905 roku. Pokryty kamieniem budynek dworca Antwerpen-Centraal zaprojektowa\u0142 Louis Delacenserie. Wiadukt prowadz\u0105cy do stacji jest r\u00f3wnie\u017c godn\u0105 uwagi konstrukcj\u0105 zaprojektowan\u0105 przez lokalnego architekta Jana Van Asperena. Dworzec jest powszechnie uwa\u017cany za najwspanialszy przyk\u0142ad architektury kolejowej w Belgii, chocia\u017c wp\u0142yw eklektyzmu na projekt Delacenserie doprowadzi\u0142 do trudno\u015bci w przypisaniu budowli do okre\u015blonego stylu architektonicznego. G\u0142\u00f3wny budynek dworca dzi\u0119ki ogromnej kopule nad poczekalni\u0105 sta\u0142 si\u0119 potocznie nazywany spoorwegkathedraal<\/em> (\u201ekolejowa katedra\u201d). Dzisiaj na dworzec parowozy ju\u017c nie wje\u017cd\u017caj\u0105, ale taki obraz jaki maj\u0105 dzisiejsi podr\u00f3\u017cni musieli mie\u0107 przed oczami emigranci. Z dworca do portu jest p\u00f3\u0142 godziny drogi piechot\u0105.<\/span><\/p>\n

Dlaczego pisze akurat o Antwerpii? Nie tylko dlatego, \u017ce niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie rodziny mojej \u017cony odp\u0142ywali w dal z tamtejszego portu, ale tak\u017ce dlatego, \u017ce mia\u0142em okazj\u0119 kilkukrotnie przespacerowa\u0107 si\u0119 wzd\u0142u\u017c peron\u00f3w dworca kolejowego Antwerpen-Centraal<\/span> i podziwia\u0107 dok\u0142adnie te same miejsca, na kt\u00f3re z szeroko otwartymi oczami 100 lat wcze\u015bniej patrzyli mieszka\u0144cy Suwalszczyzny. Zrobi\u0142y na mnie niesamowite wra\u017cenie, co stara\u0142em si\u0119 uj\u0105\u0107 na kilku zdj\u0119ciach.<\/p>\n