{"id":13589,"date":"2020-05-22T17:14:31","date_gmt":"2020-05-22T15:14:31","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?p=13589"},"modified":"2021-12-04T19:27:25","modified_gmt":"2021-12-04T18:27:25","slug":"trudne-wspomnienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/","title":{"rendered":"Difficult Memories"},"content":{"rendered":"<p>Dzieci\u0144stwo to chyba najbardziej beztroski i szcz\u0119\u015bliwy okres w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka. Patrz\u0105c na moj\u0105 m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119, mog\u0119 to stwierdzi\u0107 z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105. Lubi\u0119 ogl\u0105da\u0107 fotografie z dzieci\u0144stwa. Ostatnio, przegl\u0105daj\u0105c rodzinne zdj\u0119cia, natkn\u0119\u0142am si\u0119 na fotografi\u0119 mojego dziadka. Zdj\u0119cie zrobiono pod nasz\u0105 szko\u0142\u0105 w Netcie 11 lutego 2008 roku. To by\u0142a kolejna rocznica upami\u0119tniaj\u0105ca wyw\u00f3zk\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w wsi Netta Folwark na Syberi\u0119. Dziadek sta\u0142 dumnie w \u015brodku i w r\u0119ku trzyma\u0142 sztandar Ko\u0142a Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w w Augustowie. Wiem, \u017ce m\u00f3j dziadek by\u0142 Sybirakiem i zawsze bra\u0142 czynny udzia\u0142 we wszystkich uroczysto\u015bciach upami\u0119tniaj\u0105cych tych, kt\u00f3rzy zostali na tej nieludzkiej ziemi. Postanowi\u0142am dowiedzie\u0107 si\u0119 czego\u015b wi\u0119cej o moim dziadku i jego dzieci\u0144stwie sp\u0119dzonym na dalekiej Syberii. Niestety, dziadek zmar\u0142 6 czerwca 2014 r., gdy mia\u0142am dziewi\u0119\u0107 lat. Najbardziej wiarygodnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji by\u0142y wi\u0119c moja babcia Jadwiga \u2013 \u017cona dziadka i moja mama.<\/p>\n<p>M\u00f3j dziadek \u2013 Edward Orbik urodzi\u0142 si\u0119 30 maja 1935 r. w Barg\u0142owie. By\u0142 najm\u0142odszym dzieckiem J\u00f3zefa i J\u00f3zefy Orbik\u00f3w. Jego mama \u2013 J\u00f3zefa zmar\u0142a w 1938 r. Wychowaniem dzieci zajmowa\u0142 si\u0119 ojciec \u2013 J\u00f3zef, kt\u00f3ry musia\u0142 godzi\u0107 wszystkie obowi\u0105zki z upraw\u0105 roli. \u017byli bardzo skromnie, ale spokojnie. Dziadek mia\u0142 starsze rodze\u0144stwo \u2013 siostr\u0119 Helen\u0119, kt\u00f3ra wysz\u0142a za m\u0105\u017c i mieszka\u0142a w s\u0105siedztwie, braci Stanis\u0142awa, Czes\u0142awa i Mieczys\u0142awa oraz siostr\u0119 Jadwig\u0119, dwa lata starsz\u0105 od dziadka.<\/p>\n<p>Wybuch wojny spowodowa\u0142 wielki zam\u0119t i bied\u0119, a wkroczenie Armii Radzieckiej wcale nie poprawi\u0142o bytu biednych i licznych rodzin miejscowej ludno\u015bci. M\u0119\u017ca Heleny na pocz\u0105tku wojny Niemcy zabrali na roboty do Prus Wschodnich, a ona wr\u00f3ci\u0142a wraz z synem Jasiem do rodzinnego domu, \u017ceby pom\u00f3c ojcu opiekowa\u0107 si\u0119 rodze\u0144stwem.<\/p>\n<p>Zacz\u0119\u0142y tworzy\u0107 si\u0119 pierwsze organizacje partyzanckie, kt\u00f3re chcia\u0142y stawi\u0107 czo\u0142o okupantom. Dwaj starsi bracia dziadka \u2013 Stanis\u0142aw i Czes\u0142aw nale\u017celi do miejscowej partyzantki. Obaj byli m\u0142odzi i chcieli broni\u0107 swojej ojczyzny. Stanis\u0142aw zakocha\u0142 si\u0119 w dziewczynie z s\u0105siedztwa, Irenie, kt\u00f3ra by\u0142a bardzo \u0142adna i odwzajemni\u0142a jego uczucia. Irena podoba\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c innemu ch\u0142opakowi, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 znie\u015b\u0107 tego, \u017ce wybra\u0142a Stanis\u0142awa. Chc\u0105c zem\u015bci\u0107 si\u0119 na konkurencie, doni\u00f3s\u0142 do NKWD, \u017ce Stanis\u0142aw i Czes\u0142aw s\u0105 w konspiracji. W maju 1941 r. NKWD aresztowa\u0142o ukrywaj\u0105cych si\u0119 w stodole braci dziadka \u2013 Stanis\u0142awa (21 lat) i Czes\u0142awa (20 lat) <sup><a href=\"#footnote_1_13589\" id=\"identifier_1_13589\" class=\"footnote-link footnote-identifier-link\" title=\"Na terenie gminy Barg\u0142&oacute;w powsta\u0142a organizacja podziemna &bdquo;Samoobrona&rdquo;, kt&oacute;ra wyda\u0142a nakaz tworzenia &bdquo;pi\u0105tek&rdquo;. Ka\u017cdy zaufany cz\u0142onek ruchu mia\u0142 dobra\u0107 sobie jeszcze czterech i ich zaprzysi\u0105c. W tym czasie enkawudzi\u015bci wy\u0142apywali g\u0142&oacute;wnie nauczycieli, oficer&oacute;w i podoficer&oacute;w, ch\u0142op&oacute;w podejrzanych o kontakty z partyzantami. W odpowiedzi na aresztowania m\u0142odzi Polacy, z zemsty, zacz\u0119li podpala\u0107 zabudowania tych, kt&oacute;rzy zgodzili si\u0119 wst\u0105pi\u0107 do ko\u0142chozu. &bdquo;Co niedziela pali\u0142y si\u0119 zabudowania u kolejnego zaprza\u0144ca, a po zbiorach ogie\u0144 trawi\u0142 i sterty ko\u0142chozowe ze zbo\u017cem. Sowieci raz jeszcze skorzystali z donosicieli i aresztowali mi\u0119dzy innymi dw&oacute;ch braci Orbik&oacute;w ... M\u0142odych chcieli te\u017c zastraszy\u0107 poborem do wojska. Brali tych, co uko\u0144czyli 20 lat, a nie przekroczyli 50 roku \u017cycia&rdquo;. &bdquo;Stan\u0119li\u015bmy i my z Kowalczykiem na komisj\u0119 w Augustowie. Jeden z lekarzy okaza\u0142 si\u0119 znajomym, wystarczy\u0142o wi\u0119c ciche porozumienie i zostali\u015bmy uznani 75 za niezdolnych do wojska&rdquo;.\n\nJ. Poziemski: Bohaterowie i zdrajcy, Kurier Podlaski. Nr 177 (1841), 12 IX 1990. Tak\u017ce w: Adam Sudo\u0142, Stalin wobec kres&oacute;w wschodnich II Rzeczypospolitej (jesie\u0144 1939) ZESZYTY NAUKOWE WY\u017bSZEJ SZKO\u0141Y PEDAGOGICZNEJ W BYDGOSZCZY, Studia Historyczne z. 6. p. 68.\">1<\/a><\/sup>. Pradziadek J\u00f3zef pr\u00f3bowa\u0142 ich wykupi\u0107 z r\u0105k NKWD, ale by\u0142o za p\u00f3\u017ano. Przetransportowano ich do Mi\u0144ska i tam s\u0142uch o nich zagin\u0105\u0142. Dziadek Edward po 1989 r. pr\u00f3bowa\u0142 ich odszuka\u0107, pisz\u0105c liczne pisma do Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca i Archiwum NKWD w Moskwie, niestety bezskutecznie. Przys\u0142ana odpowied\u017a brzmia\u0142a: <em>zagin\u0119li na terytorium ZSRR<\/em>.<\/p>\n<p>W czerwcu 1941 r. w nocy do drzwi zapuka\u0142o NKWD i kaza\u0142o si\u0119 pakowa\u0107 wszystkim bez wyj\u0105tku. Pradziadek J\u00f3zef spakowa\u0142 co najwa\u017cniejsze: prowiant, ubrania i r\u00f3\u017caniec. Wraz z dzie\u0107mi: Edwardem, Jadwig\u0105, Mieczys\u0142awem, Helen\u0105 i jej siedmioletnim synem Jasiem przetransportowano ich na stacj\u0119 w Augustowie. Tak w\u0142a\u015bnie zacz\u0119\u0142a si\u0119 gehenna dziadka i jego rodziny. By\u0107 mo\u017ce gdyby nie p\u0142omienne uczucie Stanis\u0142awa, dziadek nigdy nie zosta\u0142by deportowany do ZSRR, ale tego nie mo\u017cemy by\u0107 pewni. Faktem jest, \u017ce konsekwencje za dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 ponios\u0142a ca\u0142a rodzina.<\/p>\n<p>Kompletowanie ca\u0142ego transportu zaj\u0119\u0142o kilka dni. Umieszczano ludzi w bydl\u0119cych wagonach, praktycznie bez okien, a drzwi szczelnie zaryglowano. W wagonie przebywa\u0142o kilkadziesi\u0105t os\u00f3b st\u0142oczonych bez wody, \u017cywno\u015bci i dop\u0142ywu \u015bwie\u017cego powietrza. Trudno mi wyobrazi\u0107 w\u015br\u00f3d tego wszystkiego sze\u015bcioletnie dziecko, kt\u00f3re, zamiast bawi\u0107 si\u0119 z r\u00f3wie\u015bnikami, siedzi wci\u015bni\u0119te w k\u0105t wagonu, nie mog\u0105c si\u0119 ruszy\u0107. Po po\u0142udniu zes\u0142a\u0144cy dojechali do Grodna, gdzie doczepiono kolejne wagony. Nadlecia\u0142y niemieckie samoloty i zacz\u0119\u0142o si\u0119 bombardowanie Grodna i okolic. Wsz\u0119dzie by\u0142o s\u0142ycha\u0107 wystrza\u0142y i krzyki ludzi. Po przejechaniu Niemna most zosta\u0142 zniszczony i to zako\u0144czy\u0142o wyw\u00f3zk\u0119 zes\u0142a\u0144c\u00f3w. Wagony by\u0142y ostrzeliwane z samolot\u00f3w, w\u015br\u00f3d skaza\u0144c\u00f3w by\u0142o wielu rannych i zabitych. To wszystko by\u0142o straszne, dziadek jako ma\u0142e dziecko niewiele rozumia\u0142 z tego, co si\u0119 dzia\u0142o, ale pami\u0119ta\u0142 ci\u0105g\u0142e modlitwy, pobo\u017cne \u015bpiewy, brak jedzenia i wody do picia. Wiadro wody dostawali w miar\u0119 systematycznie, ale jedzenie bardzo rzadko.<\/p>\n<p>Pierwsze g\u00f3ry, kt\u00f3re zobaczy\u0142 dziadek w swoim \u017cyciu, to nie by\u0142y polskie Tatry tylko Ural. Po latach wspomina\u0142, jak siedzia\u0142 na pryczy i przez ma\u0142e zakratowane okno ogl\u0105da\u0142 o\u015bnie\u017cone szczyty Uralu. W ko\u0144cu po prawie trzech tygodniach uci\u0105\u017cliwej podr\u00f3\u017cy dojechali na miejsce. To by\u0142 ich nowy dom \u2013 Krasnojarski Kraj Okr\u0119g Chakaski, tysi\u0105ce kilometr\u00f3w od domu i Polski. Zakwaterowano ich w jakim\u015b baraku, gdzie mogli chocia\u017c rozprostowa\u0107 nogi i usi\u0105\u015b\u0107 wygodnie na ziemi. Potem przyjecha\u0142y ci\u0119\u017car\u00f3wki i zacz\u0119\u0142a si\u0119 dalsza podr\u00f3\u017c. Rodzina dziadka trafi\u0142a do ko\u0142chozu. Zakwaterowano ich u rodziny Chakas\u00f3w w niewielkiej lepiance. Gospodarze nie byli zachwyceni nowymi lokatorami. Ju\u017c na drugi dzie\u0144 wszyscy, kt\u00f3rzy mogli pracowa\u0107, ruszyli do pracy. Ojciec dziadka \u2013 J\u00f3zef kosi\u0142 traw\u0119, starszy brat Mietek te\u017c pr\u00f3bowa\u0142 si\u0142 z kos\u0105. Dziadek Edek i jego o dwa lata starsza siostra Jadwiga i siostrzeniec Jan pozostawali pod opiek\u0105 siostry Heleny. Ka\u017cdy, kto pracowa\u0142, otrzymywa\u0142 przydzia\u0142 chleba 300-400 g, ci, co nie pracowali \u2013 150 g dziennie. To by\u0142y g\u0142odowe porcje, za du\u017co \u017ceby umrze\u0107, za ma\u0142o \u017ceby \u017cy\u0107. Latem jako\u015b da\u0142o si\u0119 co\u015b uzbiera\u0107, a to grzyby, jakie\u015b owoce le\u015bne, czy inn\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by\u0142o ugotowa\u0107. Bardzo pomocna okaza\u0142a si\u0119 gospodyni ziemianki, kt\u00f3ra troch\u0119 nauczy\u0142a ich \u017cy\u0107 w tych trudnych warunkach. Siostra dziadka \u2013 Helena chodzi\u0142a z ni\u0105 i zbiera\u0142a r\u00f3\u017cne ro\u015bliny, kt\u00f3re nie raz uratowa\u0142y \u017cycie zes\u0142a\u0144com. Najpopularniejsza by\u0142a pokrzywa. Gotowano z niej zupy i suszono. W czasie \u017cniw wszyscy bez wyj\u0105tku wyruszyli do pracy. Dziadek Edek w ramach zabawy zbiera\u0142 k\u0142osy zb\u00f3\u017c i chowa\u0142 je skrz\u0119tnie w spodniach. Przynosi\u0142 do domu i tu w prymitywnych \u017carnach \u015bcierano to na m\u0105k\u0119 i pieczono placki na \u017celiwnym piecyku. A latem wod\u0119 trzeba by\u0142o przynosi\u0107 ze strumyka, a zim\u0105 zgarnia\u0142o si\u0119 \u015bnieg, kt\u00f3ry topnia\u0142 i wody by\u0142o pod dostatkiem. Najgorsze by\u0142y owady, kt\u00f3re latem gryz\u0142y niemi\u0142osiernie, a w lepiankach dokucza\u0142y wszy i pluskwy przez ca\u0142y rok. Jesieni\u0105 by\u0142y wykopki ziemniak\u00f3w. Wszyscy bez wyj\u0105tku pracowali, \u017ceby zebra\u0107 ich jak najwi\u0119cej, bo mo\u017cna by\u0142o troch\u0119 dosta\u0107 ziemniak\u00f3w do domu. Cz\u0119\u015b\u0107 ziemniak\u00f3w chowano pod ziemi\u0105 w takich ma\u0142ych kopczykach i pod os\u0142on\u0105 nocy zabierano je z pola, \u017ceby mie\u0107 zapas na zim\u0119. To by\u0142a kradzie\u017c, ale \u017ceby prze\u017cy\u0107, trzeba by\u0142o to robi\u0107. Lato na Syberii by\u0142o upalne i trwa\u0142o tak ze trzy miesi\u0105ce, a potem od razu spada\u0142 \u015bnieg, kt\u00f3ry utrzymywa\u0142 si\u0119 do wiosny. Zim\u0105 temperatury spada\u0142y do -50 \u00b0C albo jeszcze ni\u017cej. Kiedy\u015b by\u0142a taka burza \u015bnie\u017cna, kt\u00f3ra zasypa\u0142a ca\u0142kowicie drzwi ziemianki i nie mo\u017cna by\u0142o wyj\u015b\u0107 na zewn\u0105trz. Trzeba by\u0142o najpierw odgarn\u0105\u0107 g\u00f3r\u0119 \u015bniegu, \u017ceby wydosta\u0107 si\u0119 z lepianki. Dziadek Edek nie mia\u0142 but\u00f3w, wi\u0119c zim\u0105 nie wychodzi\u0142 na zewn\u0105trz, ale jak ju\u017c mu si\u0119 znudzi\u0142o ci\u0105g\u0142e siedzenie w lepiance, to wyskakiwa\u0142 na zewn\u0105trz i boso biega\u0142 po \u015bniegu. Tak mija\u0142y dni i tygodnie w g\u0142odzie i ch\u0142odzie. W roku ca\u0142a rodzina przenios\u0142a si\u0119 do s\u0105siedniego ko\u0142chozu Biei. Tu zamieszkali w ziemiance po rodzinie, kt\u00f3ra przenios\u0142a si\u0119 do Abakanu. To by\u0142 prawdziwy luksus, byli na ,,swoim\u2019\u2019. Ojciec dziadka J\u00f3zef dosta\u0142 prac\u0119 w m\u0142ynie, brat Mieczys\u0142aw mia\u0142 trzyna\u015bcie lat i te\u017c zosta\u0142 pomocnikiem m\u0142ynarza. To by\u0142o prawdziwe szcz\u0119\u015bcie, praca by\u0142a ci\u0119\u017cka, ale mo\u017cna by\u0142o zawsze co\u015b przynie\u015b\u0107 do domu. Brat dziadka Mieczys\u0142aw w kieszeniach spodni przemyca\u0142 troch\u0119 m\u0105ki lub kaszy, a to ju\u017c by\u0142o co\u015b. Dziadek Edek stara\u0142 si\u0119 te\u017c by\u0107 bardzo pomocny. Latem gromadzi\u0142 z siostr\u0105 Jadwig\u0105 opa\u0142 na zim\u0119. Zbierali krowie placki tzw. kiziaki i suszyli na s\u0142o\u0144cu, \u017ceby zim\u0105 mo\u017cna by\u0142o pali\u0107 w piecyku. W lesie zbierali chrust. To by\u0142o ich zaj\u0119cie. Ale szcz\u0119\u015bcie nie trwa\u0142o d\u0142ugo. Zachorowa\u0142 syn Heleny \u2013 Ja\u015b, kt\u00f3ry mia\u0142 osiem lat. Choroba okaza\u0142a si\u0119 \u015bmiertelna. Potem zachorowa\u0142 ojciec dziadka \u2013 J\u00f3zef. Nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c chodzi\u0107 do pracy i ca\u0142y obowi\u0105zek utrzymania rodziny spad\u0142 na Mieczys\u0142awa. Siostra Helena po \u015bmierci syna nie mog\u0142a si\u0119 otrz\u0105sn\u0105\u0107, dopiero choroba ojca sprawi\u0142a, \u017ce wzi\u0119\u0142a si\u0119 w gar\u015b\u0107 i dosta\u0142a prac\u0119 przy dojeniu kr\u00f3w. Ta praca okaza\u0142o si\u0119 zbawienna, bo mog\u0142a przynie\u015b\u0107 do domu niewielki kubek mleka. Ojciec J\u00f3zef powoli wraca\u0142 do zdrowia. Ju\u017c wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce wszystko b\u0119dzie dobrze, ale stan J\u00f3zefa nagle si\u0119 pogorszy\u0142 i m\u0119\u017cczyzna zmar\u0142 na pocz\u0105tku roku. Zima wtedy by\u0142a tak strasznie mro\u017ana, \u017ce nie uda\u0142o si\u0119 go pochowa\u0107, zrobiono to dopiero pod koniec maja, jak zacz\u0119\u0142y si\u0119 roztopy. W ten spos\u00f3b dziadek zosta\u0142 sierot\u0105.<\/p>\n<p>Mija\u0142y tygodnie i miesi\u0105ce, a Orbikowie tkwili w tej ponurej rzeczywisto\u015bci, bez widok\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107. \u017byli nadziej\u0105 powrotu do domu. Dziadek Edward chodzi\u0142 do pracy razem z bratem Mieczys\u0142awem. Dosta\u0142 po nim stare walonki, wi\u0119c mia\u0142 ju\u017c buty i m\u00f3g\u0142 w zim\u0119 wychodzi\u0107 z domu. Praca dziadka to by\u0142o sprz\u0105tanie i zamiatanie m\u0142yna. Przy tym zaj\u0119ciu mo\u017cna by\u0142o co\u015b dodatkowo zarobi\u0107 i przynie\u015b\u0107 troch\u0119 zmiotek kaszy i m\u0105ki. Po \u015bmierci ojca przewodnicz\u0105cy ko\u0142chozu chcia\u0142 dziadka i jego siostr\u0119 Jadwig\u0119 zabra\u0107 do domu dziecka, ale siostra Helena nie zgodzi\u0142a si\u0119. Wyst\u0105pi\u0142a o ich adopcj\u0119, daj\u0105c im swoje nazwisko \u2013 Jasi\u0144scy. To ich uratowa\u0142o, nadal byli Polakami. Za\u0142atwianie formalno\u015bci troch\u0119 trwa\u0142o, ale to by\u0142 ju\u017c rok, gdzie Polacy mogli si\u0119 swobodnie przemieszcza\u0107. Siostra Helena na piechot\u0119 przesz\u0142a kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w, \u017ceby za\u0142atwi\u0107 wszystkie dokumenty. To okaza\u0142o si\u0119 bardzo pomocne przy powrocie do Polski.<\/p>\n<p>Dziadek pami\u0119ta\u0142 koniec wojny. Wtedy by\u0142o wielkie \u015bwi\u0119to w ko\u0142chozie, zes\u0142a\u0144cy mieli dzie\u0144 wolny od pracy. Wszyscy si\u0119 \u015bciskali i p\u0142akali. Polacy liczyli na rych\u0142y powr\u00f3t do domu \u2013 Polski. Akcja repatriacyjna trwa\u0142a d\u0142ugo, bo trzeba by\u0142o zgromadzi\u0107 wszystkie potrzebne dokumenty. Dziadek przyjecha\u0142 na Syberi\u0119 na nazwisko Orbik, a wyje\u017cd\u017ca\u0142 jako Jasi\u0144ski i to nie bardzo podoba\u0142o si\u0119 \u00f3wczesnym w\u0142adzom. Siostra Helena biega\u0142a po urz\u0119dach, \u017ceby wszystko za\u0142atwi\u0107 i jako\u015b si\u0119 uda\u0142o. Dziadek by\u0142 jej wdzi\u0119czny do ko\u0144ca \u017cycia za to, \u017ce nie zostawi\u0142a ich na tej nieludzkiej ziemi. W maju 1946 roku wsiedli do poci\u0105gu, kt\u00f3rym wracali do ojczyzny. Dziadek m\u00f3wi\u0142, \u017ce to by\u0142 najszcz\u0119\u015bliwszy dzie\u0144 w jego \u017cyciu. Po pi\u0119ciu latach niewoli i udr\u0119ki wracali do domu. Dziadek wyjecha\u0142 jako sze\u015bcioletni ch\u0142opiec, a wraca\u0142 tak do\u015bwiadczony, \u017ce niejeden doros\u0142y nie ud\u017awign\u0105\u0142by ci\u0119\u017caru tego, co on do\u015bwiadczy\u0142.<\/p>\n<p>Dziadek chcia\u0142 kiedy\u015b spisa\u0107 to wszystko, co prze\u017cy\u0142, ale wspomnienia by\u0142y zbyt bolesne. Prze\u017cycia sprawi\u0142y, \u017ce mia\u0142 swoje ,,pozosta\u0142o\u015bci\u2019\u2019 po Syberii: nigdy nie jad\u0142 zupy szczawiowej, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce tej zieleniny najad\u0142 si\u0119 na ca\u0142e \u017cycie, zawsze mia\u0142 zapas opa\u0142u i m\u0105ki na zim\u0119, a chleb czci\u0142 jak najwi\u0119ksz\u0105 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Dzieci\u0144stwo dziadka by\u0142o tragiczne. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce mog\u0142am pozna\u0107 jego ciekawe losy. Jednego jestem pewna, \u017ce my, wsp\u00f3\u0142czesne dzieci, wychuchane i wypiel\u0119gnowane, nie daliby\u015bmy rady tego wszystkiego prze\u017cy\u0107. Jestem dumna, \u017ce mia\u0142am takiego dziadka. Dla mnie jest i b\u0119dzie bohaterem. Zostanie na zawsze w mej pami\u0119ci i sercu.<\/p>\n<style type=\"text\/css\">\n#foogallery-gallery-13908.fg-justified .fg-item { margin-right: 1px; margin-bottom: 1px; }\n#foogallery-gallery-13908.fg-justified .fg-image { height: 150px; }<\/style>\n\t\t\t<div class=\"foogallery foogallery-container foogallery-justified foogallery-lightbox-none fg-justified fg-ready fg-light fg-border-thin fg-shadow-outline fg-loading-default fg-loaded-fade-in fg-caption-hover fg-hover-fade fg-hover-zoom\" id=\"foogallery-gallery-13908\" data-foogallery=\"{&quot;item&quot;:{&quot;showCaptionTitle&quot;:true,&quot;showCaptionDescription&quot;:true},&quot;lazy&quot;:true,&quot;template&quot;:{&quot;rowHeight&quot;:150,&quot;maxRowHeight&quot;:300,&quot;margins&quot;:1,&quot;align&quot;:&quot;center&quot;,&quot;lastRow&quot;:&quot;smart&quot;}}\" style=\"--fg-title-line-clamp: 0; --fg-description-line-clamp: 0;\" >\n\t<div class=\"fg-item fg-type-image fg-idle\"><figure class=\"fg-item-inner\"><a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Edward-Orbik.png\" data-caption-title=\"Edward Orbik (trzyma sztandar).\" data-attachment-id=\"13907\" data-type=\"image\" class=\"fg-thumb\"><span class=\"fg-image-wrap\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" alt=\"Edward Orbik (trzyma sztandar).\" title=\"Edward Orbik (trzyma sztandar).\" height=\"300\" width=\"264\" class=\"skip-lazy fg-image\" data-src-fg=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/cache\/2020\/05\/Edward-Orbik\/910416036.png\" src=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20width%3D%22264%22%20height%3D%22300%22%20viewBox%3D%220%200%20264%20300%22%3E%3C%2Fsvg%3E\" loading=\"eager\"><\/span><span class=\"fg-image-overlay\"><\/span><\/a><figcaption class=\"fg-caption\"><div class=\"fg-caption-inner\"><div class=\"fg-caption-title\">Edward Orbik (trzyma sztandar).<\/div><\/div><\/figcaption><\/figure><div class=\"fg-loader\"><\/div><\/div><div class=\"fg-item fg-type-image fg-idle\"><figure class=\"fg-item-inner\"><a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/krzyz-zeslancow-sybiru.jpg\" data-caption-title=\"Krzy\u017c Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru. Edward Orbik otrzyma\u0142 to odznaczenie z r\u0105k Prezydenta Bronis\u0142awa Komorowskiego we wrze\u015bniu 2010 roku.\" data-attachment-id=\"13912\" data-type=\"image\" class=\"fg-thumb\"><span class=\"fg-image-wrap\"><img decoding=\"async\" alt=\"Krzy\u017c Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru. Edward Orbik otrzyma\u0142 to odznaczenie z r\u0105k Prezydenta Bronis\u0142awa Komorowskiego we wrze\u015bniu 2010 roku.\" title=\"Krzy\u017c Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru. Edward Orbik otrzyma\u0142 to odznaczenie z r\u0105k Prezydenta Bronis\u0142awa Komorowskiego we wrze\u015bniu 2010 roku.\" height=\"300\" width=\"450\" class=\"skip-lazy fg-image\" data-src-fg=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/cache\/2020\/05\/krzyz-zeslancow-sybiru\/317370835.jpg\" src=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20width%3D%22450%22%20height%3D%22300%22%20viewBox%3D%220%200%20450%20300%22%3E%3C%2Fsvg%3E\" loading=\"eager\"><\/span><span class=\"fg-image-overlay\"><\/span><\/a><figcaption class=\"fg-caption\"><div class=\"fg-caption-inner\"><div class=\"fg-caption-title\">Krzy\u017c Zes\u0142a\u0144c\u00f3w Sybiru. Edward Orbik otrzyma\u0142 to odznaczenie z r\u0105k Prezydenta Bronis\u0142awa Komorowskiego we wrze\u015bniu 2010 roku.<\/div><\/div><\/figcaption><\/figure><div class=\"fg-loader\"><\/div><\/div><div class=\"fg-item fg-type-image fg-idle\"><figure class=\"fg-item-inner\"><a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gr\u00f3b-Edwarda-Orbika-na-cmentarzu-w-Augustowie.jpg\" data-caption-title=\"Gr\u00f3b Edwarda Orbika na cmentarzu w Augustowie.\" data-attachment-id=\"13909\" data-type=\"image\" class=\"fg-thumb\"><span class=\"fg-image-wrap\"><img decoding=\"async\" alt=\"Gr\u00f3b Edwarda Orbika na cmentarzu w Augustowie.\" title=\"Gr\u00f3b Edwarda Orbika na cmentarzu w Augustowie.\" height=\"300\" width=\"364\" class=\"skip-lazy fg-image\" data-src-fg=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/cache\/2020\/05\/Gr\u00f3b-Edwarda-Orbika-na-cmentarzu-w-Augustowie\/4026996290.jpg\" src=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20width%3D%22364%22%20height%3D%22300%22%20viewBox%3D%220%200%20364%20300%22%3E%3C%2Fsvg%3E\" loading=\"eager\"><\/span><span class=\"fg-image-overlay\"><\/span><\/a><figcaption class=\"fg-caption\"><div class=\"fg-caption-inner\"><div class=\"fg-caption-title\">Gr\u00f3b Edwarda Orbika na cmentarzu w Augustowie.<\/div><\/div><\/figcaption><\/figure><div class=\"fg-loader\"><\/div><\/div><div class=\"fg-item fg-type-image fg-idle\"><figure class=\"fg-item-inner\"><a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Symboliczne-miejsce-poch\u00f3wku-J\u00f3zefa-i-J\u00f3zefy-Orbik\u00f3w-oraz-ich-syn\u00f3w-Stanis\u0142awa-i-Czes\u0142awa-na-cmentarzu-w-Barg\u0142owie.jpg\" data-caption-title=\"Symboliczne miejsce poch\u00f3wku J\u00f3zefa i J\u00f3zefy Orbik\u00f3w oraz ich syn\u00f3w Stanis\u0142awa i Czes\u0142awa na cmentarzu w Barg\u0142owie.\" data-attachment-id=\"13910\" data-type=\"image\" class=\"fg-thumb\"><span class=\"fg-image-wrap\"><img decoding=\"async\" alt=\"Symboliczne miejsce poch\u00f3wku J\u00f3zefa i J\u00f3zefy Orbik\u00f3w oraz ich syn\u00f3w Stanis\u0142awa i Czes\u0142awa na cmentarzu w Barg\u0142owie.\" title=\"Symboliczne miejsce poch\u00f3wku J\u00f3zefa i J\u00f3zefy Orbik\u00f3w oraz ich syn\u00f3w Stanis\u0142awa i Czes\u0142awa na cmentarzu w Barg\u0142owie.\" height=\"300\" width=\"417\" class=\"skip-lazy fg-image\" data-src-fg=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/cache\/2020\/05\/Symboliczne-miejsce-poch\u00f3wku-J\u00f3zefa-i-J\u00f3zefy-Orbik\u00f3w-oraz-ich-syn\u00f3w-Stanis\u0142awa-i-Czes\u0142awa-na-cmentarzu-w-Barg\u0142owie\/349809988.jpg\" src=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20width%3D%22417%22%20height%3D%22300%22%20viewBox%3D%220%200%20417%20300%22%3E%3C%2Fsvg%3E\" loading=\"eager\"><\/span><span class=\"fg-image-overlay\"><\/span><\/a><figcaption class=\"fg-caption\"><div class=\"fg-caption-inner\"><div class=\"fg-caption-title\">Symboliczne miejsce poch\u00f3wku J\u00f3zefa i J\u00f3zefy Orbik\u00f3w oraz ich syn\u00f3w Stanis\u0142awa i Czes\u0142awa na cmentarzu w Barg\u0142owie.<\/div><\/div><\/figcaption><\/figure><div class=\"fg-loader\"><\/div><\/div><div class=\"fg-item fg-type-image fg-idle\"><figure class=\"fg-item-inner\"><a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Pomnik-ku-czci-zes\u0142a\u0144c\u00f3w-syberyjskich-w-Netcie-scaled.jpg\" data-caption-title=\"Pomnik Pami\u0119ci Mieszka\u0144c\u00f3w Netty Wywiezionych na Sybir w Netcie Folwark. Orbik\u00f3w 2+1.\" data-attachment-id=\"13911\" data-type=\"image\" class=\"fg-thumb\"><span class=\"fg-image-wrap\"><img decoding=\"async\" alt=\"Pomnik Pami\u0119ci Mieszka\u0144c\u00f3w Netty Wywiezionych na Sybir w Netcie Folwark. Orbik\u00f3w 2+1.\" title=\"Pomnik Pami\u0119ci Mieszka\u0144c\u00f3w Netty Wywiezionych na Sybir w Netcie Folwark. Orbik\u00f3w 2+1.\" height=\"300\" width=\"240\" class=\"skip-lazy fg-image\" data-src-fg=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/cache\/2020\/05\/Pomnik-ku-czci-zes\u0142a\u0144c\u00f3w-syberyjskich-w-Netcie-scaled\/3181018821.jpg\" src=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20width%3D%22240%22%20height%3D%22300%22%20viewBox%3D%220%200%20240%20300%22%3E%3C%2Fsvg%3E\" loading=\"eager\"><\/span><span class=\"fg-image-overlay\"><\/span><\/a><figcaption class=\"fg-caption\"><div class=\"fg-caption-inner\"><div class=\"fg-caption-title\">Pomnik Pami\u0119ci Mieszka\u0144c\u00f3w Netty Wywiezionych na Sybir w Netcie Folwark. Orbik\u00f3w 2+1.<\/div><\/div><\/figcaption><\/figure><div class=\"fg-loader\"><\/div><\/div><\/div>\n\n<h5><em>Praca uzyska\u0142a wyr\u00f3\u017cnienie 2. stopnia w konkursie &#8222;Historia jednej fotografii&#8221; zorganizowanym przez Muzeum Pami\u0119ci Sybiru w Bia\u0142ymstoku. Rozstrzygni\u0119cie konkursu odby\u0142o si\u0119 8 lutego 2018 r.<\/em><\/h5>\n<p style=\"text-align: right;\">T\u0142umaczenie i przypisy: Jay M. Orbik<\/p>\n<ol class=\"footnotes\">\n<li id=\"footnote_1_13589\" class=\"footnote\">Na terenie gminy Barg\u0142\u00f3w powsta\u0142a organizacja podziemna \u201eSamoobrona\u201d, kt\u00f3ra wyda\u0142a nakaz tworzenia \u201epi\u0105tek\u201d. Ka\u017cdy zaufany cz\u0142onek ruchu mia\u0142 dobra\u0107 sobie jeszcze czterech i ich zaprzysi\u0105c. W tym czasie enkawudzi\u015bci wy\u0142apywali g\u0142\u00f3wnie nauczycieli, oficer\u00f3w i podoficer\u00f3w, ch\u0142op\u00f3w podejrzanych o kontakty z partyzantami. W odpowiedzi na aresztowania m\u0142odzi Polacy, z zemsty, zacz\u0119li podpala\u0107 zabudowania tych, kt\u00f3rzy zgodzili si\u0119 wst\u0105pi\u0107 do ko\u0142chozu. \u201eCo niedziela pali\u0142y si\u0119 zabudowania u kolejnego zaprza\u0144ca, a po zbiorach ogie\u0144 trawi\u0142 i sterty ko\u0142chozowe ze zbo\u017cem. Sowieci raz jeszcze skorzystali z donosicieli i aresztowali mi\u0119dzy innymi dw\u00f3ch braci Orbik\u00f3w &#8230; M\u0142odych chcieli te\u017c zastraszy\u0107 poborem do wojska. Brali tych, co uko\u0144czyli 20 lat, a nie przekroczyli 50 roku \u017cycia\u201d. \u201eStan\u0119li\u015bmy i my z Kowalczykiem na komisj\u0119 w Augustowie. Jeden z lekarzy okaza\u0142 si\u0119 znajomym, wystarczy\u0142o wi\u0119c ciche porozumienie i zostali\u015bmy uznani 75 za niezdolnych do wojska\u201d.\n<p>J. Poziemski: <em>Bohaterowie i zdrajcy<\/em>, Kurier Podlaski. Nr 177 (1841), 12 IX 1990. Tak\u017ce w: Adam Sudo\u0142, Stalin wobec kres\u00f3w wschodnich II Rzeczypospolitej (jesie\u0144 1939) ZESZYTY NAUKOWE WY\u017bSZEJ SZKO\u0141Y PEDAGOGICZNEJ W BYDGOSZCZY, Studia Historyczne z. 6. p. 68.<span class=\"footnote-back-link-wrapper\">[<a href=\"#identifier_1_13589\" class=\"footnote-link footnote-back-link\">&#8617;<\/a>]<\/span><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzieci\u0144stwo to chyba najbardziej beztroski i szcz\u0119\u015bliwy okres w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka. Patrz\u0105c na moj\u0105 m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119, mog\u0119 to stwierdzi\u0107 z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105. Lubi\u0119 ogl\u0105da\u0107 fotografie z dzieci\u0144stwa. Ostatnio, przegl\u0105daj\u0105c rodzinne zdj\u0119cia, natkn\u0119\u0142am si\u0119 na fotografi\u0119 mojego dziadka. Zdj\u0119cie zrobiono pod nasz\u0105 szko\u0142\u0105 w Netcie 11 lutego 2008 roku. To by\u0142a kolejna rocznica upami\u0119tniaj\u0105ca wyw\u00f3zk\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":492,"featured_media":13907,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1,286],"tags":[],"class_list":["post-13589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-jzi","category-ludzie"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Trudne wspomnienia - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Trudne wspomnienia - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dzieci\u0144stwo to chyba najbardziej beztroski i szcz\u0119\u015bliwy okres w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka. Patrz\u0105c na moj\u0105 m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119, mog\u0119 to stwierdzi\u0107 z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105. Lubi\u0119 ogl\u0105da\u0107 fotografie z dzieci\u0144stwa. Ostatnio, przegl\u0105daj\u0105c rodzinne zdj\u0119cia, natkn\u0119\u0142am si\u0119 na fotografi\u0119 mojego dziadka. Zdj\u0119cie zrobiono pod nasz\u0105 szko\u0142\u0105 w Netcie 11 lutego 2008 roku. To by\u0142a kolejna rocznica upami\u0119tniaj\u0105ca wyw\u00f3zk\u0119 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-05-22T15:14:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-12-04T18:27:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Edward-Orbik.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"678\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"771\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Magda Bieniewska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Magda Bieniewska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Magda Bieniewska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/fbe10fdc909fd3fbbda828697070d031\"},\"headline\":\"Trudne wspomnienia\",\"datePublished\":\"2020-05-22T15:14:31+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-04T18:27:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/\"},\"wordCount\":2348,\"commentCount\":1,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/Edward-Orbik.png\",\"articleSection\":[\"JZI\",\"Ludzie\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/\",\"name\":\"Trudne wspomnienia - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/Edward-Orbik.png\",\"datePublished\":\"2020-05-22T15:14:31+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-04T18:27:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/Edward-Orbik.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/Edward-Orbik.png\",\"width\":678,\"height\":771,\"caption\":\"Edward Orbik (trzyma sztandar).\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/2020\\\/05\\\/22\\\/trudne-wspomnienia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Trudne wspomnienia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/fbe10fdc909fd3fbbda828697070d031\",\"name\":\"Magda Bieniewska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ec4e736b42286b77aedee47981e82dacea2362e0574e8275a29ffe94356cd924?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ec4e736b42286b77aedee47981e82dacea2362e0574e8275a29ffe94356cd924?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ec4e736b42286b77aedee47981e82dacea2362e0574e8275a29ffe94356cd924?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Magda Bieniewska\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/author\\\/magdalena-bieniewska\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Trudne wspomnienia - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Trudne wspomnienia - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","og_description":"Dzieci\u0144stwo to chyba najbardziej beztroski i szcz\u0119\u015bliwy okres w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka. Patrz\u0105c na moj\u0105 m\u0142odsz\u0105 siostr\u0119, mog\u0119 to stwierdzi\u0107 z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105. Lubi\u0119 ogl\u0105da\u0107 fotografie z dzieci\u0144stwa. Ostatnio, przegl\u0105daj\u0105c rodzinne zdj\u0119cia, natkn\u0119\u0142am si\u0119 na fotografi\u0119 mojego dziadka. Zdj\u0119cie zrobiono pod nasz\u0105 szko\u0142\u0105 w Netcie 11 lutego 2008 roku. To by\u0142a kolejna rocznica upami\u0119tniaj\u0105ca wyw\u00f3zk\u0119 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_published_time":"2020-05-22T15:14:31+00:00","article_modified_time":"2021-12-04T18:27:25+00:00","og_image":[{"width":678,"height":771,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Edward-Orbik.png","type":"image\/png"}],"author":"Magda Bieniewska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Magda Bieniewska","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/"},"author":{"name":"Magda Bieniewska","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/fbe10fdc909fd3fbbda828697070d031"},"headline":"Trudne wspomnienia","datePublished":"2020-05-22T15:14:31+00:00","dateModified":"2021-12-04T18:27:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/"},"wordCount":2348,"commentCount":1,"publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Edward-Orbik.png","articleSection":["JZI","Ludzie"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/","name":"Trudne wspomnienia - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Edward-Orbik.png","datePublished":"2020-05-22T15:14:31+00:00","dateModified":"2021-12-04T18:27:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Edward-Orbik.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Edward-Orbik.png","width":678,"height":771,"caption":"Edward Orbik (trzyma sztandar)."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/2020\/05\/22\/trudne-wspomnienia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Trudne wspomnienia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/person\/fbe10fdc909fd3fbbda828697070d031","name":"Magda Bieniewska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ec4e736b42286b77aedee47981e82dacea2362e0574e8275a29ffe94356cd924?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ec4e736b42286b77aedee47981e82dacea2362e0574e8275a29ffe94356cd924?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ec4e736b42286b77aedee47981e82dacea2362e0574e8275a29ffe94356cd924?s=96&d=mm&r=g","caption":"Magda Bieniewska"},"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/author\/magdalena-bieniewska\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Edward-Orbik.png","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/492"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13589"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13589\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}