{"id":1358,"date":"2017-07-11T00:00:00","date_gmt":"2017-07-10T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/jzi.org.pl\/?page_id=1358"},"modified":"2023-05-29T09:28:48","modified_gmt":"2023-05-29T07:28:48","slug":"raczki","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/parafie\/raczki\/","title":{"rendered":"Raczki"},"content":{"rendered":"<div id=\"pl-1358\"  class=\"panel-layout\" ><div id=\"pg-1358-0\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-1358-0-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-1358-0-0-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"0\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">We restore Raczki records<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>Wychodz\u0105c naprzeciw licznym zapytaniom i potrzebom ruszamy z nowym projektem \u201eODTWARZAMY RACZKOWSKIE METRYKI\u201d.<\/p>\n<p>Proponujemy Wam samodzielne wpisywanie wszystkich zapami\u0119tanych, zachowanych lub gdzie\u015b odczytanych informacji z przer\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 (stara prasa, dokumenty, ksi\u0105\u017cki, zapisy i napisy, nagrobki) o zmar\u0142ych osobach powi\u0105zanych z parafi\u0105 Raczki. Planowana jest indeksacja raczkowskiego cmentarza i te dane r\u00f3wnie\u017c z czasem powi\u0119ksz\u0105 zbi\u00f3r o mieszka\u0144cach Raczek i okolic. Nie przejmujcie si\u0119, \u017ce nie wiecie wszystkiego \u2013 wszystkie informacje si\u0119 licz\u0105 i \u0142\u0105cz\u0105.<\/p>\n<p>Niezb\u0119dne minimum do wpisania, to dane osoby zwi\u0105zanej z \u017cyciem dawnego obszaru parafii Raczki i podanie jej imienia, nazwiska oraz miejscowo\u015bci. Cokolwiek wi\u0119cej b\u0119dzie sukcesem!<\/p>\n<p>Informacje o zmar\u0142ych osobach, kt\u00f3re wpiszecie zostan\u0105 zapisane w bazie danych. Co jaki\u015b czas, po zebraniu wi\u0119kszego zestawu informacji b\u0119dziemy wstawia\u0107 je do <a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wyszukiwarka\/\">wyszukiwarki GENEO<\/a> do zasob\u00f3w parafii Raczki w zbli\u017conej formie jak przyk\u0142ad ni\u017cej:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-geneo-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-14409 size-full\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-geneo-1.png\" alt=\"\" width=\"724\" height=\"421\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-geneo-1.png 724w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-geneo-1-300x174.png 300w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-geneo-1-416x242.png 416w\" sizes=\"auto, (max-width: 724px) 100vw, 724px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sukcesem b\u0119dzie skupienie wok\u00f3\u0142 projektu jak najwi\u0119kszego grona os\u00f3b powi\u0105zanych z Raczkami i wymiana wiedzy, dlatego zach\u0119cam do rozpowiadania o tym projekcie w\u015br\u00f3d swojej rodziny i znajomych. Wi\u0119cej informacji na powi\u0105zanej z JZI <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/augustow.suwalki\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">grupie August\u00f3w Suwa\u0142ki Genealogicznie i Historycznie<\/a> oraz <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">fanpagu JZI<\/a>. Czekamy tak\u017ce z niecierpliwo\u015bci\u0105 na wszystkie konstruktywne uwagi i komentarze, kt\u00f3re mo\u017cecie przesy\u0142a\u0107 na adres <a href=\"mailto:jz*@*****rg.pl\" data-original-string=\"qt+o8oemLxXbQCCUVG26RA==2a3avWEyvLLVcZ756FZc8UyjQ==\" title=\"This contact has been encoded by Anti-Spam by CleanTalk. Click to decode. To finish the decoding make sure that JavaScript is enabled in your browser.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span \n                data-original-string='iolsH8NpoiLfVoctQnJdLQ==2a3Uwe3EaWb+qDKvfjeHJgvVg=='\n                class='apbct-email-encoder'\n                title='This contact has been encoded by Anti-Spam by CleanTalk. Click to decode. To finish the decoding make sure that JavaScript is enabled in your browser.'>jz<span class=\"apbct-blur\">*<\/span>@<span class=\"apbct-blur\">*****<\/span>rg.pl<\/span><\/a><\/p>\n<p>Pami\u0119tajmy, \u017ce to jest pierwszy tego typu wsp\u00f3lny projekt prowadzony po auspicjami JZI. Logo naszego stowarzyszenia firmuj\u0105ce wpisywane dane \u015bwiadczy\u0107 powinno o rzetelno\u015bci informacji. Co jaki\u015b czas b\u0119dziemy poddawa\u0107 audytowi jako\u015b\u0107 wpisanych danych i odpowiednio reagowa\u0107, gdy nie b\u0119dzie dla nas satysfakcjonuj\u0105ca. B\u0119dziemy te\u017c\u00a0 ws\u0142uchiwa\u0107 si\u0119 w Wasze g\u0142osy i wprowadza\u0107 niezb\u0119dne zmiany, oczywi\u015bcie na miar\u0119 naszych mo\u017cliwo\u015bci technicznych.<\/p>\n<p>Now go to <a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/parafie\/raczki\/formularz-odtwarzamy-raczkowskie-metryki\/\">the form<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><div id=\"pg-1358-1\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-1358-1-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-1358-1-0-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-accordion panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"1\" ><div id=\"ParafiaWiajny\" class=\"panel-widget-style panel-widget-style-for-1358-1-0-0\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-accordion so-widget-sow-accordion-default-6ae613d09bb2-1358\"\n\t\t\t\n\t\t><div>\n\t<div class=\"sow-accordion\">\n\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel\"\n\t\t\t\tdata-anchor-id=\"zindeksowane-zasoby\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel-header-container\" role=\"heading\" aria-level=\"2\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel-header\" tabindex=\"0\" role=\"button\" id=\"accordion-label-zindeksowane-zasoby\" aria-controls=\"accordion-content-zindeksowane-zasoby\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-title sow-accordion-title-icon-left\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tIndexed resources\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-open-close-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-open-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"sow-icon-ionicons\" data-sow-icon=\"&#xf218;\"\n\t\t \n\t\taria-hidden=\"true\"><\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-close-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"sow-icon-ionicons\" data-sow-icon=\"&#xf209;\"\n\t\t \n\t\taria-hidden=\"true\"><\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div\n\t\t\t\tclass=\"sow-accordion-panel-content\"\n\t\t\t\trole=\"region\"\n\t\t\t\taria-labelledby=\"accordion-label-zindeksowane-zasoby\"\n\t\t\t\tid=\"accordion-content-zindeksowane-zasoby\"\n\t\t\t\tstyle=\"display: none;\"\t\t\t>\n\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel-border\">\n\t\t\t\t\t<span>Roman Catholic parish<\/span> (<span>Access via<\/span> <a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wyszukiwarka\/\">Geneo search engine<\/a>):\n<ul>\n \t<li><span>Marriages<\/span>: 1841-1845, 1929 (<span>updated:<\/span> 9 April 2026)<\/li>\n \t<li><span>Marriage banns<\/span>: 1841-1845 (<span>updated:<\/span> 9 April 2026<\/li>\n \t<li><span>Deaths<\/span>: 1915 (<span>updated:<\/span> 9 April 2026)<\/li>\n<\/ul>\n<span>Orthodox parish<\/span> (<span>Access via<\/span> <a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wyszukiwarka\/\">Geneo search engine<\/a>):\n<ul>\n \t<li><span>Births<\/span>: 1914 (<span>updated:<\/span> 9 April 2026)<\/li>\n \t<li><span>Marriages<\/span>: 1914 (<span>updated:<\/span> 9 April 2026)<\/li>\n \t<li><span>Deaths<\/span>: 1914 (<span>updated:<\/span> 9 April 2026)<\/li>\n<\/ul>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel\"\n\t\t\t\tdata-anchor-id=\"ksiegi-metrykalne\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel-header-container\" role=\"heading\" aria-level=\"2\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel-header\" tabindex=\"0\" role=\"button\" id=\"accordion-label-ksi%c4%99gi-metrykalne\" aria-controls=\"accordion-content-ksi%c4%99gi-metrykalne\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-title sow-accordion-title-icon-left\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tRegister books\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-open-close-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-open-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"sow-icon-ionicons\" data-sow-icon=\"&#xf218;\"\n\t\t \n\t\taria-hidden=\"true\"><\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-close-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"sow-icon-ionicons\" data-sow-icon=\"&#xf209;\"\n\t\t \n\t\taria-hidden=\"true\"><\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div\n\t\t\t\tclass=\"sow-accordion-panel-content\"\n\t\t\t\trole=\"region\"\n\t\t\t\taria-labelledby=\"accordion-label-ksi%c4%99gi-metrykalne\"\n\t\t\t\tid=\"accordion-content-ksi%c4%99gi-metrykalne\"\n\t\t\t\tstyle=\"display: none;\"\t\t\t>\n\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel-border\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<style>\r\n\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t#tab_container_13072 {\r\n\toverflow:hidden;\r\n\tdisplay:block;\r\n\twidth:100%;\r\n\tborder:0px solid #ddd;\r\n\tmargin-bottom:30px;\r\n\t}\r\n\r\n#tab_container_13072 .tab-content{\r\n\tpadding:20px;\r\n\tborder: 1px solid #e6e6e6 !important;\r\n\tmargin-top: 0px;\r\n\tbackground-color:#ffffff !important;\r\n\tcolor: #000000 !important;\r\n\tfont-size:16px !important;\r\n\tfont-family: Open Sans !important;\r\n\t\r\n\t\tborder: 1px solid #e6e6e6 !important;\r\n\t}\r\n#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs {\r\n    border-bottom: 0px solid #ddd;\r\n}\r\n#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li.active > a, #tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li.active > a:hover, #tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li.active > a:focus {\r\n\tcolor: #000000 !important;\r\n\tcursor: default;\r\n\tbackground-color: #ffffff !important;\r\n\tborder: 1px solid #e6e6e6 !important;\r\n}\r\n\r\n#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li > a {\r\n    margin-right: 0px !important; \r\n    line-height: 1.42857143 !important;\r\n    border: 1px solid #d5d5d5 !important;\r\n    border-radius: 0px 0px 0 0 !important; \r\n\tbackground-color: #e8e8e8 !important;\r\n\tcolor: #000000 !important;\r\n\tpadding: 15px 18px 15px 18px !important;\r\n\ttext-decoration: none !important;\r\n\tfont-size: 14px !important;\r\n\ttext-align:center !important;\r\n\tfont-family: Open Sans !important;\r\n}\r\n#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li > a:focus {\r\noutline: 0px !important;\r\n}\r\n\r\n#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li > a:before {\r\n\tdisplay:none !important;\r\n}\r\n#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li > a:after {\r\n\tdisplay:none !important ;\r\n}\r\n#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li{\r\npadding:0px !important ;\r\nmargin:0px;\r\n}\r\n\r\n#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li > a:hover , #tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li > a:focus {\r\n    color: #000000 !important;\r\n    background-color: #e8e8e8 !important;\r\n\tborder: 1px solid #d5d5d5 !important;\r\n\t\r\n}\r\n#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li > a .fa{\r\n\r\nmargin-right:5px !important;\r\n\r\nmargin-left:5px !important;\r\n\r\n\r\n}\r\n\r\n\t\t#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs a{\r\n\t\t\tbackground-image: none;\r\n\t\t\tbackground-position: 0 0;\r\n\t\t\tbackground-repeat: repeat-x;\r\n\t\t}\r\n\t\t\t\r\n\r\n\r\n#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li {\r\n    float: left;\r\n    margin-bottom: -1px !important;\r\n\tmargin-right:0px !important; \r\n}\r\n\r\n\r\n#tab_container_13072 .tab-content{\r\noverflow:hidden !important;\r\n}\r\n\r\n\r\n@media (min-width: 769px) {\r\n\r\n\t#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li{\r\n\t\tfloat:left !important ;\r\n\t\t\t\tmargin-right:-1px !important;\r\n\t\t\t\t\t}\r\n\t#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs{\r\n\t\tfloat:none !important;\r\n\t\tmargin:0px !important;\r\n\t}\r\n\r\n\t#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li {\r\n\t\t\t\t\r\n\t}\r\n\t#tab_container_13072 .wpsm_nav{\r\n\t\t\t}\r\n\r\n}\r\n\r\n\r\n\r\n@media (max-width: 768px) {\r\n\t#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li {\r\n\t\t\t\t\r\n\t}\r\n\t#tab_container_13072 .wpsm_nav{\r\n\t\t\t}\r\n}\r\n\r\n\r\n\t.wpsm_nav-tabs li:before{\r\n\t\tdisplay:none !important;\r\n\t}\r\n\r\n\t@media (max-width: 768px) {\r\n\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t.wpsm_nav-tabs{\r\n\t\t\tmargin-left:0px !important;\r\n\t\t\tmargin-right:0px !important; \r\n\t\t\t\r\n\t\t}\r\n\t\t\t\t#tab_container_13072 .wpsm_nav-tabs > li{\r\n\t\t\tfloat:none !important;\r\n\t\t}\r\n\t\t\t\r\n\t}\t\t\t\t<\/style>\r\n\t\t\t\t<div id=\"tab_container_13072\" >\r\n\t \r\n\t\t\t\t\t<ul class=\"wpsm_nav wpsm_nav-tabs\" role=\"tablist\" id=\"myTab_13072\">\r\n\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t<li role=\"presentation\"  class=\"active\"  onclick=\"do_resize()\">\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"#tabs_desc_13072_1\" aria-controls=\"tabs_desc_13072_1\" role=\"tab\" data-toggle=\"tab\">\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span>Roman Catholic parish<\/span>\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\r\n\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\r\n\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t<li role=\"presentation\"  onclick=\"do_resize()\">\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"#tabs_desc_13072_2\" aria-controls=\"tabs_desc_13072_2\" role=\"tab\" data-toggle=\"tab\">\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span>Orthodox parish<\/span>\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\r\n\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t <\/ul>\r\n\r\n\t\t\t\t\t  <!-- Tab panes -->\r\n\t\t\t\t\t  <div class=\"tab-content\" id=\"tab-content_13072\">\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t <div role=\"tabpanel\" class=\"tab-pane  in active\" id=\"tabs_desc_13072_1\">\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n<table id=\"tablepress-130\" class=\"tablepress tablepress-id-130\">\n<thead>\n<tr class=\"row-1\">\n\t<th class=\"column-1\">AP No<\/th><th class=\"column-2\">Dates<\/th><th class=\"column-3\">Where<\/th><th class=\"column-4\">Signature<\/th><th class=\"column-5\">FS No<\/th><th class=\"column-6\">JZI No<\/th><th class=\"column-7\">Indexes<\/th><th class=\"column-8\">Remarks<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody class=\"row-striping row-hover\">\n<tr class=\"row-2\">\n\t<td class=\"column-1\"><\/td><td class=\"column-2\">1841-1845<\/td><td class=\"column-3\">AD \u0141om\u017ca<\/td><td class=\"column-4\"><\/td><td class=\"column-5\">996287<\/td><td class=\"column-6\">201<\/td><td class=\"column-7\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box.png\" alt=\"\" width=\"16\" height=\"16\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12088\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box.png 164w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box-150x150.png 150w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 16px) 100vw, 16px\" \/><\/td><td class=\"column-8\">marriages<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-3\">\n\t<td class=\"column-1\"><\/td><td class=\"column-2\">1915<\/td><td class=\"column-3\">AP August\u00f3w<\/td><td class=\"column-4\"><\/td><td class=\"column-5\"><\/td><td class=\"column-6\">401<\/td><td class=\"column-7\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box.png\" alt=\"\" width=\"16\" height=\"16\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12088\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box.png 164w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box-150x150.png 150w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 16px) 100vw, 16px\" \/><\/td><td class=\"column-8\">deaths, fragments of a larger book<\/td>\n<\/tr>\n<tr class=\"row-4\">\n\t<td class=\"column-1\"><\/td><td class=\"column-2\">1929<\/td><td class=\"column-3\">AP August\u00f3w<\/td><td class=\"column-4\"><\/td><td class=\"column-5\"><\/td><td class=\"column-6\">202<\/td><td class=\"column-7\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box.png\" alt=\"\" width=\"16\" height=\"16\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12088\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box.png 164w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box-150x150.png 150w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 16px) 100vw, 16px\" \/><\/td><td class=\"column-8\">marriages, fragments of a larger book<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<!-- #tablepress-130 from cache -->\t\t\t\t\t\t <\/div>\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t <div role=\"tabpanel\" class=\"tab-pane\" id=\"tabs_desc_13072_2\">\r\n\t\t\t\t\t\t\t\t\n<table id=\"tablepress-131\" class=\"tablepress tablepress-id-131\">\n<thead>\n<tr class=\"row-1\">\n\t<th class=\"column-1\">AP No<\/th><th class=\"column-2\">Dates<\/th><th class=\"column-3\">Where<\/th><th class=\"column-4\">Signature<\/th><th class=\"column-5\">FS No<\/th><th class=\"column-6\">JZI No<\/th><th class=\"column-7\">Indexes<\/th><th class=\"column-8\">Remarks<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody class=\"row-striping row-hover\">\n<tr class=\"row-2\">\n\t<td class=\"column-1\"><\/td><td class=\"column-2\">1914<\/td><td class=\"column-3\">AP Wilno<\/td><td class=\"column-4\"><\/td><td class=\"column-5\">1923021<\/td><td class=\"column-6\">D01<\/td><td class=\"column-7\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box.png\" alt=\"\" width=\"16\" height=\"16\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12088\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box.png 164w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box-150x150.png 150w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 16px) 100vw, 16px\" \/><\/td><td class=\"column-8\">Duplicate<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<!-- #tablepress-131 from cache -->\t\t\t\t\t\t <\/div>\r\n\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t <\/div>\r\n\t\t\t\t\t \r\n\t\t\t\t <\/div>\r\n <script>\r\n\t\tjQuery(function () {\r\n\t\t\tjQuery('#myTab_13072 a:first').tab('show')\r\n\t\t});\r\n\t\t\r\n\t\t\t\tjQuery(function(){\r\n\t\t\tvar b=\"fadeIn\";\r\n\t\t\tvar c;\r\n\t\t\tvar a;\r\n\t\t\td(jQuery(\"#myTab_13072 a\"),jQuery(\"#tab-content_13072\"));function d(e,f,g){\r\n\t\t\t\te.click(function(i){\r\n\t\t\t\t\ti.preventDefault();\r\n\t\t\t\t\tjQuery(this).tab(\"show\");\r\n\t\t\t\t\tvar h=jQuery(this).data(\"easein\");\r\n\t\t\t\t\tif(c){c.removeClass(a);}\r\n\t\t\t\t\tif(h){f.find(\"div.active\").addClass(\"animated \"+h);a=h;}\r\n\t\t\t\t\telse{if(g){f.find(\"div.active\").addClass(\"animated \"+g);a=g;}else{f.find(\"div.active\").addClass(\"animated \"+b);a=b;}}c=f.find(\"div.active\");\r\n\t\t\t\t});\r\n\t\t\t}\r\n\t\t});\r\n\t\t\r\n\r\n\t\tfunction do_resize(){\r\n\r\n\t\t\tvar width=jQuery( '.tab-content .tab-pane iframe' ).width();\r\n\t\t\tvar height=jQuery( '.tab-content .tab-pane iframe' ).height();\r\n\r\n\t\t\tvar toggleSize = true;\r\n\t\t\tjQuery('iframe').animate({\r\n\t\t\t    width: toggleSize ? width : 640,\r\n\t\t\t    height: toggleSize ? height : 360\r\n\t\t\t  }, 250);\r\n\r\n\t\t\t  toggleSize = !toggleSize;\r\n\t\t}\r\n\r\n\r\n\t<\/script>\r\n\t\t\t\t\r\n\t\t\t\n<table class=\"table-legend\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"157\">\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-12088 aligncenter\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box.png\" alt=\"Indeksy wg formatu JZI\" width=\"16\" height=\"16\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box.png 164w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box-150x150.png 150w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/green-box-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 16px) 100vw, 16px\" \/>Indexes according to JZI format<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"157\">\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-12089 aligncenter\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/yellow-box.png\" alt=\"Indeksy wed\u0142ug formatu geneteki\" width=\"16\" height=\"16\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/yellow-box.png 164w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/yellow-box-150x150.png 150w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/yellow-box-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 16px) 100vw, 16px\" \/>Indexes according to geneteka format<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"157\">\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-12087 aligncenter\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/red-box.png\" alt=\"Brak indeks\u00f3w\" width=\"16\" height=\"16\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/red-box.png 164w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/red-box-150x150.png 150w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/red-box-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 16px) 100vw, 16px\" \/>No indexes<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"157\">\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-12096 aligncenter\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/empty-box.png\" alt=\"Nie podlegaj\u0105ce indeksacji\" width=\"16\" height=\"16\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/empty-box.png 164w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/empty-box-150x150.png 150w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/empty-box-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 16px) 100vw, 16px\" \/>Not indexable<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel\"\n\t\t\t\tdata-anchor-id=\"za-slownikiem-geograficznym-krolestwa-polskiego\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel-header-container\" role=\"heading\" aria-level=\"2\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel-header\" tabindex=\"0\" role=\"button\" id=\"accordion-label-za-s%c5%82ownikiem-geograficznym-kr%c3%b3lestwa-polskiego\" aria-controls=\"accordion-content-za-s%c5%82ownikiem-geograficznym-kr%c3%b3lestwa-polskiego\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-title sow-accordion-title-icon-left\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tFrom the Geographical Dictionary of the Kingdom of Poland\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-open-close-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-open-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"sow-icon-ionicons\" data-sow-icon=\"&#xf218;\"\n\t\t \n\t\taria-hidden=\"true\"><\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-close-button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"sow-icon-ionicons\" data-sow-icon=\"&#xf209;\"\n\t\t \n\t\taria-hidden=\"true\"><\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t<div\n\t\t\t\tclass=\"sow-accordion-panel-content\"\n\t\t\t\trole=\"region\"\n\t\t\t\taria-labelledby=\"accordion-label-za-s%c5%82ownikiem-geograficznym-kr%c3%b3lestwa-polskiego\"\n\t\t\t\tid=\"accordion-content-za-s%c5%82ownikiem-geograficznym-kr%c3%b3lestwa-polskiego\"\n\t\t\t\tstyle=\"display: none;\"\t\t\t>\n\t\t\t\t<div class=\"sow-accordion-panel-border\">\n\t\t\t\t\t<p><strong>Raczki<\/strong>, os. miejska, przed 1867 r. miasteczko, pow. augustowski, gmina Dowspuda, par. Raczki. Odl. od Suwa\u0142k 17\u00bd w., od Augustowa 21 w., od granicy pruskiej 5 w., od st. dr. \u017cel. brzesko-grajewskiej w Grajewie 42\u00bd w., st. dr. \u017cel. w Olecku (Prusach) 22 w. R. le\u017c\u0105 na wynios\u0142ym prawym brzegu rz. Rozpudy, stanowi\u0105cej naturaln\u0105 granic\u0119 mi\u0119dzy powiatem augustowskim i suwalskim. Obfito\u015b\u0107 rak\u00f3w, mia\u0142a nada\u0107 na\u00adz\u00adwi\u00ads\u00adko miejscowo\u015bci. Przez R. przechodzi trakt \u0142\u0105cz\u0105cy Suwa\u0142ki z granic\u0105 prusk\u0105, w obecnej chwili przekszta\u0142cony na drog\u0119 bit\u0105. Na rzece wzniesiono w r. 1884 most d\u0142ugi 15, szeroki 4 s\u0105\u017cni. Obszar grunt\u00f3w miejskich wynosi 622 mr. 212 pr., w tem: ogrod\u00f3w owocow. i warzyw. 17 mr. 52 pr\u0119t., roli ornej 501 mr. 172 pr., \u0142\u0105k 4 mr. 179 pr., past. 48 mr. 79 pr., wody 1 mr. 218 pr., piask\u00f3w 11 mr. 38 pr., granic i dr\u00f3g 25 mr. 255 pr., pod zabudowaniami 12 mr. 112 pr. (w r. 1886). Ulic w osadzie 16: Ko\u015bcielna, Suwalska, Nowomoczydla\u0144ska, Staromoczydla\u0144ska, Szkolna, Stodolna, Nadrowna, Kr\u00f3lewiecka, Browarna, Nowa, \u017bydowska, Niemiecka, Dworna al. Dowspudzka, Starodworna, Nadrzeczna, Ogrodowa. Dwa rynki: g\u0142\u00f3wny i ko\u0144ski. Rynek g\u0142\u00f3wny zabudowany w czworobok, po wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci domami murowanemi, z tych 4 jednopi\u0119trowe. Miasto b\u0142otniste, posiada gdzie niegdzie trotoary brukowane, jeszcze w r. 1846, oraz jedn\u0105 ulic\u0119 Suwalsk\u0105, prowadz\u0105c\u0105 do mostu, wy\u0142o\u017con\u0105 kamieniem. R. maj\u0105 ko\u015bci\u00f3\u0142 paraf. katolicki, synagog\u0119 murowan\u0105, dom modlitwy. W r. 1830 by\u0142o 204 dm. i 2500 mk.; w 1850 r. 140 dm., 2079 mk.; obecnie 11 dm. murow. (w tem dawniejszy magistrat), 194 drewn. i 2807 mk. (439 kat., 34 ewang., 5 prawos\u0142., 2329 \u017cyd\u00f3w). Jarmark\u00f3w 6, targi co czwartek. Od czasu do czasu, zwykle w soboty, sp\u0119dzaj\u0105 tu znaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 trzody chlewnej, kt\u00f3r\u0105 przybyli kupcy z Prus wielkiemi partyami zakupuj\u0105. Ludno\u015b\u0107 miejscowa utrzymuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z przemytnictwa, z czem te\u017c \u0142\u0105czy si\u0119 o\u017cywiony handel ko\u0144mi. Rzemie\u015blnicy, przewa\u017cnie \u017cydzi: szewc\u00f3w (wraz z czeladzi\u0105) 48, krawc\u00f3w 16, czapnik\u00f3w 2, stolarzy 4, stelmach\u00f3w 2, kowali 6, \u015blusarzy 2, tokarz 1, mularzy 3, cie\u015bla 1, piekarzy 8, rze\u017anik\u00f3w 7, zegarmistrz 1, introligator 1, szklarzy 2, furman\u00f3w 3, rzezak\u00f3w 2, z\u0142otnik 1, powro\u017anik\u00f3w 2, mosi\u0119\u017cnik 1, blacharzy. Do zak\u0142ad\u00f3w fabrycznych zaliczy\u0107 mo\u017cna: 2 piwowar\u00f3w (z obrot. 3000 rs.), garbarnia (obr. 900 rs.), zak\u0142ad garncarski, fabryka \u015bwiec \u0142ojowych (\u201eszabas\u00f3wek\u201c), cegielnia, W okolicy obfite pok\u0142ady torfu, \u015blady rudy \u017celaznej. Dom\u00f3w zajezdnych 2, handel win 1, szynk\u00f3w piwnych 2, w\u00f3dczanych 5, massarski 2, sk\u0142ad\u00f3w \u017celaza 2, innych sklep\u00f3w wi\u0119kszych 5. Kupc\u00f3w I-ej gildyi 1, II-ej 3, mniejszych 15, kupc\u00f3w zbo\u017cowych 5, felczer\u00f3w 2, akuszerek 2, dokt\u00f3r przyje\u017cd\u017ca raz na tydzie\u0144 z Suwa\u0142k, apteka. Szko\u0142a elementarna 1 klas. o 3-ch oddzia\u0142ach, mia\u0142a w 1885 r. 62 uczni\u00f3w (ch\u0142op. 49, dziew. 13, w tem kat. 51, \u017cyd. 11); heder\u00f3w 9. W domu skarbowym, murowanym, warto\u015bci rs. 3300, mie\u015bci si\u0119 zarz\u0105d gminy Dowspuda, oraz narz\u0119dzia ogniowe (1 sikawka i 6 beczek). R. jako lez\u0105ce w pasie pogranicznym, posiadaj\u0105 przykom\u00f3rek, przez kt\u00f3ry wywieziono w 1876 r. za 228,685 rs., przywieziono za 17,860 rs. Podatk\u00f3w skarbowych p\u0142aci osada 400 rs. 71 kop. rocznie, sk\u0142adki ogniowej od zabudowa\u0144 982 rs. 62 kop. R., jako wie\u015b, by\u0142a gnia\u00adz\u00addem ro\u00addzi\u00adny Raczk\u00f3w h. Ostoja, rozrodzonej p\u00f3\u017aniej na Litwie. O jednym z nich Stryjkowski (Kronika, ks. 22, str. 701) wspomina, \u017ce w r. 1506 pod Kleckiem \u201eTatar\u00f3w, przeprawy naszym broni\u0105cych na rzece, d\u0142ug\u0105 rusznic\u0105, ognia z niej daj\u0105c, odstrasza\u0142, a po tem widz\u0105c jak si\u0119 jej bali, cho\u0107 nienabit\u0105, kilku ich goni\u0142\u201c. W drugiej po\u0142owie XVI w. Maryna Raczk\u00f3wna, c\u00f3rka Stanis\u0142awa, wnios\u0142a dobra Raczki w dom m\u0119\u017ca Grzegorza Massalskiego, podkomorzego grodzie\u0144skiego (Niesiecki, VIII, str. 3). Ona te\u017c funduje w r. 1599 ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny w R. p. w. \u015bw. Tr\u00f3jcy, Wniebowzi\u0119cia N. M. P. i \u015bw. Micha\u0142a, uposa\u017cywszy go odpowiednio (Akt erekcyjny na pergaminie w archiwum ko\u015bcielnem). August II w r. 1703, nadaje miastu targi tygodniowe. W r. 1748 od Ejdziatowicza nabywa dobra R. J\u00f3zef Pac, hr. na Horodyszczu i Dowspudzie, kasztelan ks. \u017cmujdzkiego, starosta chwejda\u0144ski i zio\u0142owski (Akt Tryb. G\u0142\u00f3wn. 1749 r. 2 maja, \u2116 102\u2013103). B\u0142\u0119dnie wi\u0119c podaje Encykl. Olgerbranda, jakoby nabyte zosta\u0142y od Raczy\u0144skich, w kt\u00f3rych posiadaniu nigdy R. nie by\u0142y. Pod rz\u0105dem Pac\u00f3w nastaj\u0105 naj\u015bwietniejsze czasy dla n\u0119dznej osady. Nowy dziedzic odnawia zniszczony ko\u015bci\u00f3\u0142 i hojnie go uposa\u017ca (Przywilej w arch. ko\u015b.) w r. 1751. Za staraniem w\u0142a\u015bcicieli Stan. August wynosi R. do rz\u0119du miast, lecz po\u017car w r. 1765 niszczy \u015bwie\u017co powstaj\u0105c\u0105 osad\u0119. Prawem w\u0142asno\u015bci naby\u0142 je od J\u00f3zefa hr. Paca z mocy aktu darowizny z d. 5 marca 1797 r., oraz testamentu z d. 6 t. m. i roku Ludwik hr. Pac, genera\u0142 dywizyi wojsk franc. i polskich. W sk\u0142ad d\u00f3br R., pr\u00f3cz miasteczka, wchodzi\u0142y wsie: Raczki, Lip\u00f3wka, Wit\u00f3wka, Szczodrochy, Bolesty, Wierciochy i Wasil\u00f3wka, wszystkie w pow. d\u0105browskim, obwodzie i wdztwie augustowskim, wartuj\u0105ce 110,000 talar\u00f3w czyli z\u0142p. 600,000 (Wykaz hipoteczny w archiw. ko\u015bc.). Hr. Ludwik Pac, zawczasu my\u015bl\u0105c nad pod\u017awigni\u0119ciem handlu i przemys\u0142u, buduje ca\u0142y szereg pi\u0119trowych kamienic w rynku, przeznaczaj\u0105c je na pomieszczenie \u201ekram\u00f3w\u201c, wznosi w po\u015brodku rynku gmach z ceg\u0142y, zwany \u201ekaffenhaus\u201c, kt\u00f3rego ruiny dotrwa\u0142y do 1864, a wyborna ceg\u0142a w cz\u0119\u015bci u\u017cyt\u0105 zosta\u0142a do buduj\u0105cej si\u0119 b\u00f3\u017cnicy i domu na pomieszczenie magistratu. Sprowadzeni przez Paca osadnicy, z czasem zabudowali oddzieln\u0105 ulic\u0119, zwan\u0105 Niemieck\u0105. Jednocze\u015bnie osadzeni zostali tkacze przy za\u0142o\u017conej (w r. 1822) tu fabryce obrus\u00f3w i serwet, istniej\u0105cej do r. 1830. Ko\u015bci\u00f3\u0142 paraf., zniszczony podczas po\u017caru w r.1765, z ruin i gruz\u00f3w po raz trzeci na nowo wznosi (1811-1823), sprowadziwszy umy\u015blnie artyst\u00f3w z W\u0142och (Inw. ko\u015b. z r. 1841). W 1812 r. genera\u0142 Pac walczy wci\u0105\u017c przy boku Napoleona. Powr\u00f3ciwszy w 1815 r. do d\u00f3br swoich zaprowadza tu wzorowe gospodarstwo, i nast\u0119pnie uzyskuje dla R. przywilej na 6 jarmark\u00f3w. Przyj\u0105wszy udzia\u0142 w walce 1831 r., zako\u0144czy\u0142 \u017cycie jako wygnaniec na dalekim wschodzie. Rok 1831 sprowadzi\u0142 dotkliwe kl\u0119ski na miasteczko. Domy b\u0119d\u0105ce w\u0142asno\u015bci\u0105 Paca zosta\u0142y spalone i do szcz\u0119tu zrujnowane (akta magistr.). Rozleg\u0142e (na Litwie) dobra Pac\u00f3w, a w ich liczbie i R., w 1835 r. uleg\u0142y konfiskacie. Odt\u0105d miasteczko zosta\u0142o w\u0142asno\u015bci\u0105 rz\u0105du. Z dawnych pami\u0105tek pozosta\u0142 tylko ko\u015bci\u00f3\u0142 w stylu w\u0142oskim, d\u0142ugi \u0142okci 110, szeroki 20, wysoki 15 \u0142ok. \u015awi\u0105tynia ta, po 226 latach od dnia za\u0142o\u017cenia, dopiero w r. 1835 d. 27 wrze\u015bnia zosta\u0142a po\u015bwi\u0119cona przez bisk. Stanis\u0142awa Kostk\u0119 Choroma\u0144skiego, admin. dyec. augustowskiej. Po nad g\u0142\u00f3wnem wej\u015bciem umieszczony herb Lilija (Pac\u00f3w) a poni\u017cej tablica marmurowa opiewa wa\u017cniejsze zdarzenia w historyi \u015bwi\u0105tyni. Wewn\u0105trz \u015bwi\u0105tyni, beczkowate sklepienie kt\u00f3rej wsparte jest na 12 kolumnach jo\u0144skich, zwracaj\u0105 uwag\u0119 dwa pomniki wykonane z bia\u0142ego kararyjskiego marmuru, podobno dzie\u0142o Kanowy. Pomieszczone po obu stronach wielkiego o\u0142tarza, na p\u0142ytach jednakowej formy i wielko\u015bci przedstawiaj\u0105 w p\u0142askorze\u017abie, po lewej stronie: na kolumnie z wyrytym her\u00adbem Pac\u00f3w, popiersie m\u0119\u017cczyzny uwie\u0144czone kwiatami; o ni\u0105 wsparta posta\u0107 niewie\u015bcia w stroju greckim, z \u201ecorona muralis\u201c na g\u0142owie, zdaje si\u0119 op\u0142akiwa\u0107 zgon przedwcze\u015bnie zgas\u0142ego m\u0119\u017ca. Po prawej stronie naprzeciw pierwszego: skrzydlata posta\u0107 kobieca, unosz\u0105c si\u0119 prawie w powietrzu, ryje na tablicy bohaterskie czyny zmar\u0142ego. U st\u00f3p jej, rzucone w malowniczym nie\u0142adzie, god\u0142a rycerskie. Piramidalne za\u015b zako\u0144czenie pomnika zdobi herb Pac\u00f3w. W aktach ko\u015bcielnych niema wzmianki o tych pomnikach, tradycya tylko niesie a her\u00adby stwierdzaj\u0105, i\u017c po\u015bwi\u0119cone s\u0105 pami\u0119ci jakiego\u015b Paca (Ludwika ?). Brak napis\u00f3w utrudnia sprawdzenie podania. Jeden z 6 o\u0142tarzy bocznych przedstawia \u015bw. Mary\u0105 Magdalen\u0119 de Pazzi (ur. 1566 we Florencyi, \u2020 1607, kanonizowana 1669), p\u0119dzel lichy, lecz godna uwagi, bogato rze\u017abiona rama, z her\u00adbem Pac\u00f3w u g\u00f3ry. Tez same god\u0142a zdobi\u0105 i ch\u00f3r ko\u015bcielny. W tyle \u015bwi\u0105tyni wie\u017ca wysoka 38 \u0142okci, mie\u015bci w sobie 4 dzwony, z tych najwi\u0119kszy (625 f.), p. t. \u015bw. Ludwika, przelany ze starego w r. 1834 w Broku, ozdobiony her\u00adba\u00admi Pac\u00f3w i Ma\u0142achowskich. Par. R., dek. augustowskiego sk\u0142ada si\u0119: z osady Raczek, wsi Lip\u00f3wki i Wit\u00f3wki, w pow. augustowskim; tudzie\u017c wsi: Ma\u0142e Raczki, Wasil\u00f3wki, Wierciochy, folw. Szczodrochy, wsi: W\u0142odzimier\u00f3wka, Nieszki, folw. Nieszki, wsi Bolesty Stare, Bolesty Nowe, Rudniki, Cho\u0107ki, Sidory Rabalino, Podwysokie, \u017byliny, Lipowe, \u017bubrynek, Kruk\u00f3wek, folw. Kruk\u00f3wka, Koniecb\u00f3r, kolonii Koniecborskich, wsi: Stoki, Kuryanki, Popa\u015bnica, J\u00f3zefowo, Franciszkowo, Bakaniuk, folw. Bakaniuk, Niemcowizna i folw. Wolaninowo, w pow. suwalskim. W 1886 r. obejmowa\u0142a 5475 dusz, w tem m\u0119\u017ccz. 2692, kob. 2783. W r. 1884 spisano akt\u00f3w urodzin 217 (m\u0119\u017c. 115, kob. 102), \u015blub\u00f3w 36, akt\u00f3w zej\u015bcia 140 (m\u0119\u017c. 65, kob. 75). Najstarsze akty chrztu si\u0119gaj\u0105 r. 1684, za\u015blubin 1766, zgon\u00f3w 1786 r. Od r. 1823 zaprowadzono przy ko\u015bciele bractwo \u015bw. Tr\u00f3jcy. Cmentarzy 2: stary zawiera w obwodzie 112 pr\u0119t\u00f3w i posiada kaplic\u0119 drewnian\u0105, zbud. w r. 1825 kosztem plebana; stary\u2013morg. 4, za\u0142o\u017cony za miastem za rz\u0105du pruskiego, otoczony ogrodzeniem kamiennem (Inw. ko\u015b. z r. 1819). Na plebanii znajduje si\u0119 obraz olejny, przedstawiaj\u0105cy zgon ma\u0142\u017conki hr. Ludwika Paca, Karoliny hr. Ma\u0142achowskiej, \u2020 1822. Szpital a raczej przytu\u0142ek starc\u00f3w, istnia\u0142 oddawna przy ko\u015bciele tutejszym, bez sta\u0142ego funduszu (Inw. ko\u015bc. 1819). O 2 w. od miasta, wznosz\u0105 si\u0119 wspania\u0142e ruiny Dowspudzkiego pa\u0142acu, ulubiony cel wycieczek dla mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div id=\"pg-1358-2\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-1358-2-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-1358-2-0-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-headline panel-first-child\" data-index=\"2\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-headline so-widget-sow-headline-default-c9b2c4f5fff6-1358\"\n\t\t\t\n\t\t><div class=\"sow-headline-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<h4 class=\"sow-headline\">\n\t\t\t\t\t\tHistory of Raczki and the surrounding area\t\t\t\t\t\t<\/h4>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"decoration\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"decoration-inside\"><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-1358-2-0-1\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor\" data-index=\"3\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">Yotvingian time<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>The first people in the area of \u200b\u200binterest to us may have appeared already at the end of the older Stone Age - Paleolithic. On the Rospuda River in Raczki and in Chodrki village, clusters of flint flakes were found formed during the manufacture of tools. The settlement in Ma\u0142e Raczki from the early Iron Age (650 - 400 BC) with a layered medieval settlement confirms it was the permanent settlement. It was on the high bank of Rospuda, partially damaged by gravel picking. During research in 1973, 14 cavities from the early Iron Age with ceramics and bone waste and 8 later cavities from the Middle Ages were discovered. In 1940, German archaeologists examined the Yotvingian cemetery from the 3rd - 4th century AD on the outskirts of Raczki. They discovered 16 graves and 5 cavities with non-bone burning. In one of the pits, a clay lid was found with an engraving depicting the sun and grazing tarpans. Bronze ornaments were found in holocaust graves: pins, bracelets, clasps, spurs.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-1358-2-0-2\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor\" data-index=\"4\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">Middle Ages<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>The Yotvingians lived in their vast territories almost until the end of the 13th century. They did not create a state organism, they did not have centralized power. They united only during mutual expeditions to the territories of their neighbors, or in defense of their own lands. In the mid-thirteenth century, the Teutonic Order became the greatest threat to Ja\u0107wie\u017c, which began systematic conquest. In the 1880s, Ja\u0107wie\u017c was politically defeated. Major defensive strongholds were destroyed. Part of the population that did not die in battle, the Teutonic Knights abducted and settled in Sambia, the rest fled to friendly Lithuania or remained in inaccessible forests. Throughout the fourteenth century there were fights between the Teutonic Knights and Lithuanians for the division of Yotvingian territories. Finally, after the defeat at the Battle of Grunwald in 1410, Lithuanians forced the Order to make concessions. In the treaty concluded at Lake Melno on September 27, 1422, a border was marked out, which with minor changes survived as a state border until 1945.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-1358-2-0-3\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor\" data-index=\"5\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">A town in the valley of the Rospuda River<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<figure id=\"attachment_1371\" aria-describedby=\"caption-attachment-1371\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1371 size-medium\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-plebania-stary-cmentarz-oraz-zabudowania-przyko\u015bcielne-Raczek-w-po\u0142owie-XIX-wieku-300x196.jpg\" alt=\"Ko\u015bci\u00f3\u0142, plebania, stary cmentarz oraz zabudowania przyko\u015bcielne Raczek w po\u0142owie XIX wieku\" width=\"300\" height=\"196\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-plebania-stary-cmentarz-oraz-zabudowania-przyko\u015bcielne-Raczek-w-po\u0142owie-XIX-wieku-300x196.jpg 300w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-plebania-stary-cmentarz-oraz-zabudowania-przyko\u015bcielne-Raczek-w-po\u0142owie-XIX-wieku-416x272.jpg 416w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-plebania-stary-cmentarz-oraz-zabudowania-przyko\u015bcielne-Raczek-w-po\u0142owie-XIX-wieku-768x502.jpg 768w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-plebania-stary-cmentarz-oraz-zabudowania-przyko\u015bcielne-Raczek-w-po\u0142owie-XIX-wieku-1024x669.jpg 1024w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-plebania-stary-cmentarz-oraz-zabudowania-przyko\u015bcielne-Raczek-w-po\u0142owie-XIX-wieku.jpg 1082w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1371\" class=\"wp-caption-text\">Church, presbytery, old cemetery and church buildings in Raczki in the mid-nineteenth century<\/figcaption><\/figure>\n<p>The areas of interest to us in the Rospuda river basin were within the Perstunska Forest, administrative in the Trotsky principality, and after the creation of voivodships - in the Trotsky voivodship. Already in the fifteenth, and especially in the sixteenth century, forest management began by giving specific areas to magnate and noble families. A considerable area of \u200b\u200bthe forest in the lower reaches of the Dowspuda River (the former name of the Rospuda River) was obtained in 1513 from Zygmunt I by Bohdan Hrynkowicz Wo\u0142\u0142owicz, a Grodno horseman (koniuszy) who founded the court of Dowspuda and began to colonize the allocated areas from the river to the Prussian border. Then King Zygmunt I, with a privilege from 1514 dated in Vilnius, gave the belt of the forest stretching from the Wo\u0142\u0142owicz estate up the Rospuda River to the brothers Michnowicz Raczkowicz. The brothers shared the bestowal. The younger Stanis\u0142aw Raczkowicz took part of the property abuting Dowspuda Wo\u0142\u0142owiczowska and built a court named after the owner of Dowspuda Raczkowska, and later Raczki. The town of Raczki and the settlements of Bolesty and Nieszki are mentioned in the document from 1558. Raczki were built on the old trade route leading from Grodno to Prussia. Within the town of Raczki, the road entered from the east along Starodworska Street into the market square and then along Ko\u015bcielna Street headed to Ma\u0142e Raczki. There it crossed the river and along its course headed for Baka\u0142arzewo, and then to Filip\u00f3w, Przero\u015bl and Prussia. In the second half of the 16th century, Maryna Raczk\u00f3wna, daughter of Stanis\u0142aw, brought the Raczki property as a dowry to her husband Grzegorz Massalski, the Grodno chamberlain. In 1599 in Raczki she founded the parish church of the Holy Trinity, Assumption of the Blessed Virgin Mary and St. Michael. For a long time, mainly the Polish population from Mazovia settled in the Rospuda river valley, less often settlers from Ruthenia and exceptionally only from Lithuanian areas. Royal privileges favored the development of Raczki owned by subsequent possesors. In 1682, King Jan III Sobieski granted the city a privilege for two fairs a year and a weekly market, and in 1703 King August III gave privilege for a new market. In 1748, Raczki's estate was bought from the next owner Ejdziatowicz by J\u00f3zef Pac, the castellan of the Samogitia principality and the owner of the neighboring Dowspuda.<\/p>\n<p>A developing city with only wooden buildings was destroyed by fire in 1765 or 1766. The church from 1599 erected with the half-timbered technique also burned down. Then another heir of Raczki Micha\u0142 Jan Pac started to build a new stone temple. The nave corps was erected, two towers were erected from the foundations and work was discontinued, because the current owner gave the goods of Dowspuda and Raczki to J\u00f3zef Pac, the Wilejka starost. By virtue of a will of 1797, he gave his enormous possessions to his relative, the last of a great family: Micha\u0142 Ludwik Pac. At that time, Raczki's properties of interest included: the city of Raczki and the villages of: Lip\u00f3wka, Raczki (Ma\u0142e), Wit\u00f3wka, Szczodruchy, Bolesty, Wierciochy and Wasil\u00f3wka. Micha\u0142 Ludwik Pac, who was so generously gifted, was at that time just under 20 years old. He was born on May 19, 1790 in Strasbourg. During his stay with his parents in France, he gained a thorough general and martial arts education. After the Third Partition of Poland, Raczki and the entire Suwa\u0142ki region found themselves in the Prussian partition, in the Bia\u0142ystok department. In the years 1799\/1800 the town had 168 houses and 1008 inhabitants, who mainly dealt in agriculture. Leather and textile crafts were well developed. There were 3 iron merchants, 3 materialists, 8 silk merchants, 47 canvas merchants and 3 cloth merchants in the city. During Prussian times, letter and passenger mail traveled through the city from Suwa\u0142ki to Konigsberg (Suwa\u0142ki - Raczki - Olecko - G\u0105bin - Konigsberg).<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-1358-2-0-4\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor\" data-index=\"6\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">Time of Ludwik Micha\u0142 Pac<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<figure id=\"attachment_1385\" aria-describedby=\"caption-attachment-1385\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1385 size-medium\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/20070824954-749373060-300x239.jpg\" alt=\"Pozosta\u0142o\u015bci pa\u0142acu Paca w Dowspudzie - portyk\" width=\"300\" height=\"239\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/20070824954-749373060-300x239.jpg 300w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/20070824954-749373060-416x331.jpg 416w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/20070824954-749373060.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1385\" class=\"wp-caption-text\">Remains of Pac's palace in Dowspuda - portico<\/figcaption><\/figure>\n<p>The victory of Napoleon in 1802-1806 over the invaders Austria, Prussia and supporting Russia led in 1806 to the victory of the Polish uprising in the Prussian partition. Under the Franco-Russian Treaty in Tyl\u017ca of August 1807, the Duchy of Warsaw was created under the protection of Emperor Napoleon. Raczki were within its borders, in the \u0141om\u017ca department. In 1810 Ludwik Micha\u0142 Pac, the owner of Dowspuda and Raczki, returned to the country, radiant with war fame. In service he stood out in the Spanish and Austrian campaigns. In Spain, for heroism in the battle of Medina di Secco, he was appointed the head of the Imperial Guard's squadron and received the Cross of the Legion of Honor. In the battle with Austria at Wagram he led the famous charge of the Cavalry Regiment. In the Duchy of Warsaw he was awarded the rank of colonel. He commanded the 15th Uhlan Regiment. Micha\u0142 Ludwik Pac, after returning to the country, undertook the first construction investments. In 1811, at his expense, the construction of the church in Raczki was completed and it was given neo-Gothic features. Perhaps the reconstruction of the temple in Raczki was designed by the outstanding Italian architect Piotr Aigner. Unfortunately, a new turmoil of war and an attempt to conquer Russia interrupted further investment plans in the region. In May and June 1812, thousands of troops of Napoleon's army marched to Moscow, as well as the Fifth Polish Corps of Prince J\u00f3zef Poniatowski.<\/p>\n<p>Micha\u0142 Ludwik Pac awansowany na genera\u0142a brygady przydzielony zosta\u0142 ze swoim 15 Pu\u0142kiem U\u0142an\u00f3w do osobistej ochrony cesarza Napoleona. W ca\u0142ej kampanii 1812 roku okazywa\u0142 niezwyk\u0142e m\u0119stwo. Pod Smole\u0144skiem na czele u\u0142an\u00f3w pierwszy przekroczy Dniepr i utworzy\u0142 przycz\u00f3\u0142ek na prawym brzegu rzeki. Podczas odwrotu spod Moskwy pod Ma\u0142ym Jaros\u0142awiem uratowa\u0142 Napoleona, rozbijaj\u0105c oddzia\u0142y kozackie. W dalszym etapie wojny z koalicj\u0105 antyfrancusk\u0105 wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 w bitwach na terenie Niemiec i Francji. Odznaczony zosta\u0142 Krzy\u017cem Kawalerskim Virtuti Militari i otrzyma\u0142 stopie\u0144 genera\u0142a dywizji. Po kl\u0119sce Napoleona Micha\u0142 Ludwik Pac wyjecha\u0142 do Anglii. Tam pilnie \u015bledzi\u0142 nowoczesne zmiany zachodz\u0105ce w rolnictwie i przemy\u015ble. Ju\u017c wtedy podj\u0105\u0142 my\u015bl unowocze\u015bnienia swych d\u00f3br. Po utworzeniu na Kongresie Wiede\u0144skim w 1815 roku Kr\u00f3lestwa Polskiego i og\u0142oszeniu powszechnej amnestii wr\u00f3ci\u0142 do kraju. Zrezygnowa\u0142 z proponowanej mu kariery wojskowej, zamieszka\u0142 w Dowspudzie i zaj\u0105\u0142 si\u0119 reformami gospodarczymi w dobrach Dowspuda, Jan\u00f3wka i Raczki. W swej dzia\u0142alno\u015bci wykorzysta\u0142 do\u015bwiadczenia Stanis\u0142awa Zamoyskiego prezesa Towarzystwa Rolniczego. Rozpocz\u0105\u0142 od sprowadzenia do zniszczonych i wyludnionych wojnami d\u00f3br wykwalifikowanych osadnik\u00f3w angielskich, niemieckich i szkockich. W latach 1815 \u2013 21 sprowadzi\u0142 ponad 50 rodzin z Wielkiej Brytanii. Anglicy i Szkoci okazali si\u0119 \u015bwietnymi rzemie\u015blnikami i gospodarzami. Osiedlili si\u0119 niedaleko Dowspudy i za\u0142o\u017cyli now\u0105 wie\u015b Szkocj\u0119 i kilka folwark\u00f3w. W gospodarstwach osadnik\u00f3w i dobrach pacowskich wprowadzono p\u0142odozmian. Poza czterema podstawowymi zbo\u017cami uprawiano bia\u0142\u0105 i czerwon\u0105 koniczyn\u0119, trawy pastewne, ziemniaki i warzywa. Szczeg\u00f3lnie wprowadzenie na du\u017c\u0105 skal\u0119 ziemniak\u00f3w mia\u0142o du\u017ce znaczenie dla tego regionu. Poprawi\u0142o wy\u017cywienie ludno\u015bci, zapewni\u0142o pasz\u0119 i surowiec dla przemys\u0142u. Ludwik Micha\u0142 Pac pierwszy rozpocz\u0105\u0142 produkcj\u0119 w\u00f3dki z ziemniak\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1386\" aria-describedby=\"caption-attachment-1386\" style=\"width: 207px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1386 size-medium\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/20070824956-463573218-207x300.jpg\" alt=\"Pozosta\u0142o\u015bci pa\u0142acu Paca w Dowspudzie - wie\u017cyczka naro\u017cna\" width=\"207\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/20070824956-463573218-207x300.jpg 207w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/20070824956-463573218-310x450.jpg 310w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/20070824956-463573218.jpg 413w\" sizes=\"auto, (max-width: 207px) 100vw, 207px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1386\" class=\"wp-caption-text\">Remains of Pac's Palace in Dowspuda - corner tower<\/figcaption><\/figure>\n<p>Do unowocze\u015bnienia gospodarki niezb\u0119dne by\u0142y narz\u0119dzia i maszyny. W Dowspudzie pod kierunkiem szkockich mechanik\u00f3w uruchomiono fabryk\u0119, jak w\u00f3wczas m\u00f3wiono, \u201ewytw\u00f3rni\u0119 narz\u0119dzi\u201d. Pocz\u0105wszy ju\u017c od 1816 roku produkowano w niej m\u0142ockarnie poruszane kieratem lub ko\u0142em m\u0142y\u0144skim, siewniki, m\u0142ynki do wyrobu kasz i m\u0105ki, wozy szkockie, p\u0142ugi, opielacze, itp. Produkowano nie tylko na potrzeby dworu i osadnik\u00f3w, ale tak\u017ce na zam\u00f3wienia okolicznych ziemian. W wytw\u00f3rni dowspudzkiej wykonano tak\u017ce wyposa\u017cenie browaru, gorzelni, krochmalni, garbarni i olejarni. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce fabryka maszyn rolniczych w Dowspudzie by\u0142a trzeci\u0105 w kraju (po wytw\u00f3rniach St. Zamoyskiego w Zwierzy\u0144cu i Antoniego Trembickiego w \u0141omnej). Wysokie plony uzyskiwane w produkcji ro\u015blinnej oraz dostatek pasz umo\u017cliwi\u0142 rozw\u00f3j hodowli rasowych kr\u00f3w, koni i owiec. Ludwik Micha\u0142 Pac odegra\u0142 znaczn\u0105 rol\u0119 w popularyzacji post\u0119powego rolnictwa w ca\u0142ym Kr\u00f3lestwie. Od 1816 roku by\u0142 wiceprezesem Towarzystwa Rolniczego. W dobrach swoich oczynszowa\u0142 2\/3 ch\u0142op\u00f3w. Zainteresowany by\u0142 tak\u017ce rozwojem o\u015bwiaty. W Raczkach i Jan\u00f3wce za\u0142o\u017cy\u0142 i wyposa\u017cy\u0142 w budynki i \u015brodki finansowe szko\u0142y dla dziewcz\u0105t i ch\u0142opc\u00f3w. W 1818 roku w szkole w Raczkach uczy\u0142o si\u0119 28 dziewcz\u0105t i 80 ch\u0142opc\u00f3w. Ze wzgl\u0119du na du\u017cy nap\u0142yw kolonist\u00f3w wprowadzono nauk\u0119 j\u0119zyka angielskiego i niemieckiego. Genera\u0142 Ludwik Micha\u0142 Pac by\u0142 mi\u0142o\u015bnikiem i kolekcjonerem dzie\u0142 sztuki. W czasie podr\u00f3\u017cy z \u017con\u0105 Karolin\u0105 z Ma\u0142achowskich do W\u0142och nawi\u0105za\u0142 kontakty z wybitnymi artystami i zakupi\u0142 wiele ich dzie\u0142 oraz okaz\u00f3w sztuki antycznej. Podr\u00f3\u017c ta przyspieszy\u0142a decyzj\u0119 o realizacji w Dowspudzie rezydencji rodowej. W 1820 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 neogotyckiego pa\u0142acu wed\u0142ug projekt\u00f3w w\u0142oskiego architekta Piotra Bosio. Po jego wyje\u017adzie budow\u0119 kontynuowa\u0142 inny wybitny architekt Henryk Marconi.<\/p>\n<p>Przyjmuje si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wne prace budowlane zako\u0144czono w 1823 roku, ale d\u0142ugo jeszcze trwa\u0142y prace zdobnicze i wyposa\u017ceniowe. Polichromi\u0119, freski i obrazy we wn\u0119trzach pa\u0142acowych wykonali w\u0142oscy malarze Miko\u0142aj de Angelis i Giovanni Batista Carelli. Rze\u017aby kr\u00f3l\u00f3w polskich i hetman\u00f3w, ustawione w specjalnych niszach \u015bcian zewn\u0119trznych pa\u0142acu rze\u017abiarz Carlo Aurelli. Wn\u0119trza pa\u0142acu, poza cz\u0119\u015bci\u0105 mieszkaln\u0105 mie\u015bci\u0142y galeri\u0119 malarstwa, w kt\u00f3rej do minowa\u0142y portrety rodowe, zbiory sztuki staro\u017cytnej, kolekcj\u0119 militari\u00f3w i bogat\u0105 bibliotek\u0119. Ten wspania\u0142y pa\u0142ac, usytuowany na p\u0142askim terenie, w pobli\u017cu skarpy opadaj\u0105cej stromo ku rzece, otacza\u0142 pi\u0119kny park, kt\u00f3rego projektantem by\u0142 angielski ogrodnik Join Heiton. Doskona\u0142y gospodarz jakim by\u0142 genera\u0142 Ludwik Micha\u0142 Pac przeznaczy\u0142 miasteczku Raczki rol\u0119 centrum przemys\u0142owego, handlowego i us\u0142ugowego dla swoich d\u00f3br. Przypomnijmy, \u017ce w 1820 roku, wed\u0142ug opisu \u00f3wczesnego burmistrza Micha\u0142a Ili\u0144skiego, miasto mia\u0142o 1557 mieszka\u0144c\u00f3w, w tym 261 chrze\u015bcijan, 1214 \u017cyd\u00f3w i 82 osoby innych wyzna\u0144 ( przewa\u017cnie ewangelik\u00f3w). Prawie 80% zajmowa\u0142o si\u0119 handlem, a 10 % rzemios\u0142em i tyle\u017c rolnictwem. Dom\u00f3w by\u0142o 189, z tego tylko 3 murowane. Z urz\u0119d\u00f3w i instytucji publicznych by\u0142y: magistrat, G\u0142owna Komora Celna ( blisko\u015b\u0107 granicy), poczta i szko\u0142a.<\/p>\n<p>Wa\u017cne znaczenie dla rozwoju Raczek mia\u0142o po\u0142o\u017cenie na g\u0142\u00f3wnym trakcie \u0142\u0105cz\u0105cym Warszaw\u0119 z Petersburgiem. Pocz\u0105tkowo bieg\u0142 on z Solist\u00f3wki przez August\u00f3w \u2013 Raczki \u2013 przepraw\u0119 przez rzek\u0119 w Ma\u0142ych Raczkach- Zielone do Suwa\u0142k. W latach 1819 \u2013 1820 wytyczono now\u0105 tras\u0119 z Solist\u00f3wki przez Lip\u00f3wk\u0119 do Raczek. W miasteczku wyburzono wtedy 6 dom\u00f3w, powi\u0119kszono znacznie rynek i we wschodniej jego pierzei utworzono ulic\u0119 Podbudowo Now\u0105 ( dzi\u015b Suwalska) prowadz\u0105c\u0105 do mostu na rzece, a st\u0105d kr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105 przez podbud\u00f3wek do Suwa\u0142k. By\u0107 mo\u017ce znaczny ruch na tej dalekobie\u017cnej trasie sk\u0142oni\u0142 Ludwika Micha\u0142a Paca do budowy w mie\u015bcie obszernego zajazdu. Zajazd usytuowano w \u015brodku rynku naprzeciw ulicy Nowej. By\u0142 to budynek z kamienia i czerwonej ceg\u0142y, dwukondygnacyjny z bram\u0105 wjazdow\u0105 na osi fasady. Jego projektantem i budowniczym by\u0142 architekt Henryk Marconi. Zajazd zdobi\u0142y cztery wie\u017cyczki usytuowane w naro\u017cnikach. Rze\u017abiarskie elementy budynku wykona\u0142 artysta rze\u017abiarz pracuj\u0105cy w Dowspudzie Carlo Aurelli. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych autor\u00f3w opracowa\u0144 o Raczkach i Dowspudzie zajazd nawi\u0105zywa\u0142 w pewnym stopniu do architektury pa\u0142acu w Dowspudzie. W tym samym czasie w pierzejach rynku zbudowano tak\u017ce parterowe murowane budynki i kilka dwukondygnacyjnych dla potrzeb handlowych, us\u0142ugowych i mieszkalnych. Wa\u017cne znaczenie dla o\u017cywienia miejscowego przemys\u0142u mia\u0142a uruchomiona w Raczkach w 1822 roku fabryka obrus\u00f3w i serwet, do kt\u00f3rej Ludwik Micha\u0142 Pac zatrudni\u0142 niemieckich tkaczy z rodzinami. Ostatni\u0105 powa\u017cn\u0105 inwestycj\u0105 by\u0142a przebudowa w latach 1822 -23, wed\u0142ug plan\u00f3w Henryka Marconiego, raczkowskiego ko\u015bcio\u0142a parafialnego. Budowli nadano cechy klasycystyczne. Fasad\u0119 ko\u015bcio\u0142a zdobi\u0142y figury \u015bwi\u0119tych aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a. Wynios\u0142a rotunda stanowi\u0142a dzwonnic\u0119. W jednonawowym wn\u0119trzu ko\u015bcio\u0142a o beczkowatym sklepieniu, wspartym na 12 kolumnach jo\u0144skich, by\u0142o 9 o\u0142tarzy z cennymi rze\u017abami i obrazami mistrz\u00f3w w\u0142oskich pracuj\u0105cych w Dowspudzie.<\/p>\n<p>Znaczne nak\u0142ady finansowe hrabiego Ludwika Micha\u0142a Paca na rozbudow\u0119 infrastruktury Raczek, uzyskane nowe przywileje na targi i jarmarki, spowodowa\u0142y szybki rozw\u00f3j przemys\u0142u, handlu i us\u0142ug oraz zwi\u0105zany z tym nap\u0142yw ludno\u015bci. W 1830 roku Raczki mia\u0142y 204 dom\u00f3w i 2500 mieszka\u0144c\u00f3w. Sytuacj\u0119 zmieni\u0142o radykalnie powstanie listopadowe. Wojew\u00f3dztwo augustowskie nie odegra\u0142o w nim wi\u0119kszej strategicznej roli. Otoczone granicami prusk\u0105 i rosyjsk\u0105 tylko w\u0105skim pasem \u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 z centrum Polski. Nie dosz\u0142o wi\u0119c do wi\u0119kszych bitew na tym terenie. Organizowane przez w\u0142adze wojew\u00f3dzkie oddzia\u0142y wojskowe, a m.in. 23 i 24 pu\u0142ki piechoty liniowej i 7 Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w Augustowskich by\u0142y po uzbrojeniu i wyekwipowaniu wysy\u0142ane do centrum Kr\u00f3lestwa. Wi\u0119ksze znaczenie mia\u0142a prowadzona w oparciu o wielkie kompleksy le\u015bne dzia\u0142alno\u015b\u0107 partyzancka. Warto jednak odnotowa\u0107, \u017ce po zwyci\u0119stwie pod Rajgrodem nad rosyjskim oddzia\u0142em Sackena przez August\u00f3w - Raczki \u2013 Suwa\u0142ki przemaszerowa\u0142 w ko\u0144cu maja 1831 roku, udaj\u0105cy si\u0119 na Litw\u0119, ponad dziesi\u0119ciotysi\u0119czny oddzia\u0142 wojska polskiego genera\u0142a Antoniego Gie\u0142guda. Wi\u0119ksze konsekwencje dla regionu mia\u0142 aktywny udzia\u0142 w powstaniu, w\u0142a\u015bciciela d\u00f3br Dowspuda i Raczki, genera\u0142a Micha\u0142a Ludwika Paca, kt\u00f3ry przej\u015bciowo pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 naczelnego wodza, a p\u00f3\u017aniej dowodzi\u0142 korpusem rezerwy piechoty. Genera\u0142 Pac przyczyni\u0142 si\u0119 do zwyci\u0119stwa wojsk polskich pod Iganiami i D\u0119bem Wielkim. W krwawej bitwie pod Ostro\u0142\u0119k\u0105 dwukrotnie ranny zosta\u0142 wyniesiony z pola bitwy przez \u017co\u0142nierzy. Nie opu\u015bci\u0142 jednak powstania do ko\u0144ca. Walczy\u0142 jeszcze w obronie Warszawy. Po kl\u0119sce uda\u0142 si\u0119 z tysi\u0105cami uchod\u017ac\u00f3w na emigracj\u0119. Zmar\u0142 w Smyrnie w 1835 roku.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-1358-2-0-5\" class=\"so-panel widget widget_sow-image\" data-index=\"7\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-image so-widget-sow-image-default-c67d20f9f743-1358\"\n\t\t\t\n\t\t>\n<div class=\"sow-image-container\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/publikacje\/reprinty\/pacowie\/\"\n\t\t\t\t\t>\n\t\t\t<img \n\tsrc=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Pacowie0-324x432.jpg\" width=\"324\" height=\"432\" sizes=\"(max-width: 324px) 100vw, 324px\" title=\"Pacowie\" alt=\"Pacowie\" \t\tclass=\"so-widget-image\"\/>\n\t\t\t<\/a><\/div>\n\n<\/div><\/div><div id=\"panel-1358-2-0-6\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor\" data-index=\"8\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">Czas zabor\u00f3w<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>W\u0142adze carskie w ko\u0144cu 1831 roku skonfiskowa\u0142y jego dobra. Raczki przesz\u0142y na w\u0142asno\u015b\u0107 rz\u0105du. Pozbawiony dotychczasowego wsparcia upad\u0142 przemys\u0142 i handel. Spowodowa\u0142o to zubo\u017cenie ludno\u015bci i poszukiwanie pracy w kraju i poza granicami. Negatywne znaczenie mia\u0142 tak\u017ce fakt, \u017ce Raczki znalaz\u0142y si\u0119 poza traktem warszawsko \u2013 petersburskim. W 1829 roku wybudowano bowiem nowy jego odcinek \u0142\u0105cz\u0105cy August\u00f3w przez Szczepki z Suwa\u0142kami.\u00a0 W tej sytuacji w 1839 roku rozebrano niepotrzebny ju\u017c zajazd pacowski \u201ekafenhaus\u201d. Z jego kamieni i ceg\u0142y zbudowano w pierzei rynku wed\u0142ug typowych projekt\u00f3w Henryka Marconiego ratusz miejski. By\u0142 to budynek parterowy z wie\u017c\u0105 po\u015brodku. W pierwszej po\u0142owie XIX wieku urz\u0105d burmistrza miasta sprawowali: Sokolnicki \u2013 do 1819 r., M. Ili\u0144ski \u2013 1820-22, Ko\u017ami\u0144ski \u2013 1822-23, B\u00f3br \u2013 1823-28, Stankiewicz \u2013 1829-36, Fr. G\u00f3rski \u2013 1837\u201343, J. Majewski \u2013 1843 -\u00a048, K. Geniusz od 1850 r. Zast\u00f3j gospodarczy, brak perspektyw rozwojowych, cz\u0119ste po\u017cary spowodowa\u0142y, \u017ce w 1850 roku Raczki liczy\u0142y tylko 140 dom\u00f3w i 1279 mieszka\u0144c\u00f3w. Tragiczna r\u00f3wnie\u017c by\u0142a sytuacja w dobrach dowspudzkich. Skonfiskowane w 1831 roku zosta\u0142y nadane genera\u0142owi carskiemu Sulimie. On jednak zrzek\u0142 si\u0119 ich za odszkodowaniem ze skarbu pa\u0144stwa. Cz\u0119\u015b\u0107 wspania\u0142ego wyposa\u017cenia pa\u0142acu: meble, zbiory sztuki, militaria, biblioteka i archiwa zosta\u0142y przed powstaniem i w jego trakcie ukryte w ko\u015bcio\u0142ach w Raczkach i Jan\u00f3wce. Pozosta\u0142e w pa\u0142acu ruchomo\u015bci w\u0142adze rosyjskie sprzeda\u0142y na publicznych licytacjach w latach 1834 \u2013 1836. Ten sam los spotka\u0142 obiekty, kt\u00f3re w\u0142adze carskie wykry\u0142y i zabra\u0142y z wymienionych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Jednak w obu ko\u015bcio\u0142ach pozosta\u0142y obiekty wpisane do inwentarzy ko\u015bcielnych lub przemy\u015blnie ukryte. O zwrot ich wyst\u0105pi\u0142a c\u00f3rka genera\u0142a Ludwika zam\u0119\u017cna za Ksawerym Sapieh\u0105. Po wygranym procesie s\u0105dowym otrzyma\u0142a je i wywioz\u0142a do Wysokiego Litewskiego, a p\u00f3\u017aniej do Francji. W\u015br\u00f3d wyposa\u017cenia przej\u0119tego z ko\u015bcio\u0142a w Raczkach by\u0142o oko\u0142o 40 obraz\u00f3w, w tym 20 portret\u00f3w rodowych i historycznych, pos\u0105g Herkulesa, cztery p\u0142askorze\u017aby antyczne, 300 ksi\u0105\u017cek z biblioteki pa\u0142acowej, meble, lustra, szk\u0142a kolorowe do okien. Jednak w raczkowskim ko\u015bciele zachowa\u0142y si\u0119 do dzi\u015b dwie p\u0142askorze\u017aby z bia\u0142ego marmuru ze zbior\u00f3w pa\u0142acowych. Przez d\u0142ugi czas by\u0142y w prezbiterium, po obu stronach o\u0142tarza. W czasie ostatniego remontu \u015bwi\u0105tyni przeniesiono je do prawej nawy i wmurowano w jej \u015bcian\u0119. Stanowi\u0105 zabytki wysokiej klasy, a wykonane zosta\u0142y, wed\u0142ug ostatnich bada\u0144 przez Cincinato Baruzzi \u2013 w\u0142oskiego rze\u017abiarza z kr\u0119gu Canowy. Wr\u00f3\u0107my do los\u00f3w pa\u0142acu Paca w Dowspudzie. Z latami stan jego zachowania pogarsza\u0142 si\u0119. Pr\u00f3bowano wi\u0119c wydzier\u017cawi\u0107 go nawet na jak\u0105\u015b fabryk\u0119. \u015awiadczy o tym og\u0142oszenie zamieszczone przez J. Fr\u0105ckiewicza \u2013 inspektora los\u00f3w dowspudzkich w \u201eDzienniku Urz\u0119dowym Guberni Augustowskiej\u201d w 1841 roku. Oto jego tre\u015b\u0107: \u201ePodaj\u0119 do publicznej wiadomo\u015bci, i\u017c pa\u0142ac masiw murowany w Dobrach Dowspuda i Obwodzie Guberni Augustowskiej po\u0142o\u017cony exystuj\u0105cy jest do wydzier\u017cawienia na zak\u0142ad fabryczny, w kt\u00f3rym najdogodniej machiny parowe i wszelkie inne mog\u0105 by\u0107 pomieszczone, opr\u00f3cz lokalu na kilkadziesi\u0105t fabrykant\u00f3w najdogodniejszego, oraz sk\u0142ad\u00f3w i sklep\u00f3w wszelkiej obszerno\u015bci i studni wewn\u0105trz z dostateczn\u0105 ilo\u015bci wody po\u0142o\u017conej, opr\u00f3cz przyleg\u0142ych kana\u0142\u00f3w i rzeki czyst\u0105 wod\u0119 utrzymuj\u0105cych; tudzie\u017c dostatku drzewa w odleg\u0142o\u015bci najmniej o p\u00f3\u0142 a najwi\u0119cej o mil\u0119 drogi, kt\u00f3rego dostanie w miar\u0119 potrzeby mo\u017ce by\u0107 w dzier\u017caw\u0119 po\u0142\u0105czone. Ka\u017cdy z pretendent\u00f3w o warunkach dowiedzie\u0107 si\u0119 mo\u017ce u podpisanego przy tym\u017ce pa\u0142acu zamieszka\u0142ego\u201d. Ch\u0119tnych na dzier\u017caw\u0119 nie by\u0142o i pa\u0142ac popada\u0142 w ruin\u0119. Aleksander Osipowicz tak go opisuje w 1865 roku: \u201eObecnie z ca\u0142ego zamku zosta\u0142 tylko korpus frontowy i jedna z owych cudownych 12 wie\u017cyczek, przytulona jak sierota do szcz\u0105tk\u00f3w \u015bciany. Ca\u0142y pawilon i czworobok g\u00f3ruj\u0105cy nad budowl\u0105 rozebrano na materia\u0142. Oberwane sufity, porysowane sklepienie, nied\u0142ugo zawal\u0105 si\u0119 wraz z dachami i pozostan\u0105 tylko \u015bciany\u201d. Ostateczn\u0105 rozbi\u00f3rk\u0119 pa\u0142acu przypisuje si\u0119 Sergiuszowi Karcewowi, prezesowi \u0141om\u017cy\u0144skiej Komisji W\u0142o\u015bcia\u0144skiej, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 dobra dowspudzkie w 1867 roku. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych autor\u00f3w opracowa\u0144 o losach pa\u0142acu, ceg\u0142\u0119 z jego rozbi\u00f3rki wykorzystano przy budowie koszar w Suwa\u0142kach i cerkwi w Raczkach. Lata 60-te dziewi\u0119tnastego wieku to okres o\u017cywienia politycznego i wzmo\u017cenia uczu\u0107 patriotycznych ludno\u015bci polskiej w zaborze rosyjskim, a w tym w guberni augustowskiej. Za pocz\u0105tkowa\u0142a je 27 lutego 1861 roku manifestacja ludno\u015bci Warszawy w 30 rocznic\u0119 bitwy grochowskiej. Pokojowa demonstracja o charakterze patriotycznym zosta\u0142a zaatakowana przez oddzia\u0142y kozackie. By\u0142o pi\u0119ciu zabitych i wielu rannych. Protesty ogarn\u0119\u0142y ca\u0142y kraj. Organizowano uroczyste nabo\u017ce\u0144stwa, pochody i demonstracje. Patriotyczne nabo\u017ce\u0144stwa odbywa\u0142y si\u0119 tak\u017ce w Raczkowskim ko\u015bciele. Organizatorem ich by\u0142 miejscowy proboszcz ks. Franciszek \u017bukowski. Szczeg\u00f3ln\u0105 wymow\u0119 mia\u0142y uroczysto\u015bci odpustowe w \u015bwi\u0119to Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej \u2013 26 maja 1861 roku. Przyby\u0142a na ni\u0105 liczna kompania pielgrzym\u00f3w z Suwa\u0142k i dw\u00f3ch s\u0105siednich parafii. Na spotkanie ich wysz\u0142a procesja z raczkowskiego ko\u015bcio\u0142a. Uroczysto\u015b\u0107 zgromadzi\u0142a kilka tysi\u0119cy ludzi. W trakcie nabo\u017ce\u0144stwa \u015bpiewano pie\u015bni patriotyczne i religijne oraz wyg\u0142aszano w podobnym duchu kazania. Rosyjskie w\u0142adze kr\u00f3lestwa zareagowa\u0142y szybko. Nast\u0105pi\u0142y aresztowania uczestnik\u00f3w pochod\u00f3w i manifestacji narodowych, a za g\u0142oszenie kaza\u0144 patriotycznych ukarano wielu ksi\u0119\u017cy, a w\u015br\u00f3d nich i raczkowskiego proboszcza ks. Franciszka \u017bukowskiego. W nocy z 22 na 23 stycznia 1863 roku wybuch\u0142o powstanie. By\u0142a to typowa wojna partyzancka prowadzona przez oddzia\u0142y powsta\u0144cze z regularnym wojskiem rosyjskim. Baz\u0119 powsta\u0144c\u00f3w stanowi\u0142y wi\u0119ksze kompleksy le\u015bne. W naszym regionie do bitew dosz\u0142o m.in. pod Olszank\u0105, Jastrz\u0119bn\u0105, Balink\u0105, Ber\u017cnikami, Gruszkami i na Kozim Rynku. W drugiej po\u0142owie 1863 roku tereny Litwy i guberni augustowskiej zosta\u0142y obj\u0119te zarz\u0105dem Marawiewa. Zwi\u0119kszono ilo\u015b\u0107 stacjonuj\u0105cego wojska. Za sprzyjanie powstaniu wzmog\u0142y si\u0119 represje i aresztowania. W ko\u0144cu pa\u017adziernika tego roku wojsko rosyjskie otoczy\u0142o raczkowsk\u0105 plebani\u0119 i aresztowa\u0142o proboszcza ks. Henryka \u017bukowskiego. S\u0105d wojenny za werbowanie ochotnik\u00f3w, przetrzymywanie ich na plebanii, wyposa\u017canie w niezb\u0119dne zapasy i wysy\u0142anie do oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych skaza\u0142 ks. Franciszka \u017bukowskiego na utrat\u0119 wszelkich praw i zes\u0142anie na Syberi\u0119. Po upadku powstania represje dotkn\u0119\u0142y cala ludno\u015b\u0107 a szczeg\u00f3lnie w\u0142a\u015bcicieli ziemskich. Wzmo\u017cono nadz\u00f3r policyjny. Do szk\u00f3\u0142 i urz\u0119d\u00f3w wprowadzono j\u0119zyk rosyjski. Oko\u0142o 1870 roku Raczki, tak jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 miasteczek, utraci\u0142y prawa miejskie i sta\u0142y si\u0119 osad\u0105, siedzib\u0105 gminy. Ratusz rozebrano i cz\u0119\u015bciowo z jego ceg\u0142y wzniesiono w pierzei rynku budynek na pomieszczenia w\u0142adz gminnych. W ostatniej \u0107wierci XIX wieku Raczki zanotowa\u0142y pewien rozw\u00f3j ekonomiczny. Wa\u017cne znaczenie mia\u0142 tu zwi\u0119kszaj\u0105cy si\u0119 handel z pobliskimi Prusami. W 1886 roku osada liczy\u0142a 2807 mieszka\u0144c\u00f3w i 194 dom\u00f3w, w tym 11 murowanych, by\u0142y dwa browary, garbarnia, wytw\u00f3rnia \u015bwiec \u0142ojowych i 19 zak\u0142ad\u00f3w handlowych. Dobrze rozwini\u0119ty by\u0142 handel ko\u0144mi i trzod\u0105 chlewn\u0105. Sporo mieszka\u0144c\u00f3w tak jak i w poprzednich latach zajmowa\u0142o si\u0119 przemytem. Spo\u015br\u00f3d 16 ulic tylko jedna prowadz\u0105ca do mostu by\u0142a wybrukowana. W 1888 roku \u2013 15 sierpnia wybuch\u0142 w Raczkach wielki po\u017car, w kt\u00f3rym sp\u0142on\u0119\u0142o 98 dom\u00f3w mieszkalnych. Ze wzgl\u0119du na blisko\u015b\u0107 granicy z Prusami w osadzie stacjonowa\u0142y oddzia\u0142y rosyjskiego wojska. Przyk\u0142adowo w 1898 roku by\u0142 to drugi eskadron 4-go Lejb- Drago\u0144skiego Pskowskiego Imperatorowej Marii Fiodorowny Pu\u0142ku z Suwa\u0142k. Koszary wojskowe usytuowane by\u0142y po lewej stronie drogi do Dowspudy i u wylotu drogi do Lip\u00f3wki. Tylko niekt\u00f3re budynki koszarowe przy drodze do Dowspudy pozosta\u0142y do dzisiaj. Kl\u0119ska Rosji w wojnie z Japoni\u0105 w 1904 roku i os\u0142abienie caratu spowodowa\u0142y wybuch walk rewolucyjnych w 1905 roku w Rosji i wi\u0119kszych miastach zaboru rosyjskiego. Strajki i demonstracje robotnicze doprowadzi\u0142y do wyst\u0105pie\u0144 ludno\u015bci wiejskiej. Domagano si\u0119 swob\u00f3d politycznych i narodowych, wprowadzenia w Kr\u00f3lestwie j\u0119zyka polskiego do szk\u00f3\u0142 i urz\u0119d\u00f3w pa\u0144stwowych. W Raczkach w dniu 18 grudnia 1905 roku oko\u0142o 70 os\u00f3b wesz\u0142o do miejscowej dwuklasowej szko\u0142y i za\u017c\u0105da\u0142o od nauczyciela Piotrowskiego i nauczycielki Dorofiejowej nauczania dzieci wy\u0142\u0105cznie w j\u0119zyku polskim. Do czasu spe\u0142nienia tego postulatu protestuj\u0105cy zapowiedzieli, \u017ce dzieci nie b\u0119d\u0105 bra\u0107 udzia\u0142u w lekcjach. Kazano im i\u015b\u0107 do dom\u00f3w. W sprawie tego incydentu prawie po up\u0142ywie roku, bo 28 listopada 1906 roku odby\u0142 si\u0119 proces s\u0105dowy. Przed S\u0105dem Okr\u0119gowym na posiedzeniu w Augustowie stan\u0119li jako oskar\u017ceni: Antoni Surmacewicz, J\u00f3zef Koz\u0142owski, Wincenty \u017bukowski, Marcin W\u0105do\u0142owski, Piotr Szczud\u0142o, Aleksander Putra, Franciszek Zackiewicz, Jan Siemion, Jan Witkowski, i Jan Putra. Oskar\u017cono ich o op\u00f3r w\u0142adzy. Obro\u0144c\u0105 oskar\u017conych by\u0142 adwokat przysi\u0119g\u0142y Gustaw Zab\u0142ocki z Suwa\u0142k. S\u0105d skaza\u0142 za zak\u0142\u00f3cenie spokoju publicznego Antoniego Surmacewicza i Aleksandra Putr\u0119 na 7 dni, a Marcina W\u0105do\u0142owskiego na 3 tygodnie aresztu. Pozosta\u0142ych oskar\u017conych uniewinni\u0142. W 1907 roku osad\u0119 nawiedzi\u0142 ponownie wielki po\u017car. \u201eTygodnik Suwalski\u201d w numerze 35 z 30 sierpnia 1907 roku tak opisuje to tragiczne zdarzenie: \u201e\u2026 . W pi\u0105tek, 23 sierpnia w miasteczku Raczkach, powiatu augustowskiego wybuch\u0142 po\u017car, kt\u00f3ry z powodu braku wszelkiej pomocy ratunkowej i silnego wiatru szerzy\u0142 straszliwe zniszczenie. O godz. 1 po po\u0142udniu zatelefonowano o pomoc do Suwa\u0142k i oddzia\u0142 stra\u017cy suwalskiej z pomocnikiem naczelnika i komendantem 3-go oddzia\u0142u wyruszy\u0142 na ratunek p\u0142on\u0105cego miasta. Po przybyciu na miejsce energicznie wzi\u0119to si\u0119 do dzie\u0142a i w niespe\u0142na 3 godzin po\u017car uda\u0142o si\u0119 umiejscowi\u0107. Pastw\u0105 p\u0142omieni pad\u0142a znaczna cz\u0119\u015b\u0107 miasteczka, a mianowicie 73 domy mieszkalne nie licz\u0105c zabudowa\u0144 gospodarskich. Ogie\u0144 zacz\u0105\u0142 si\u0119 szerzy\u0107 od granicy pruskiej i post\u0119powa\u0142 nadzwyczaj szybko wskutek sprzyjaj\u0105cego po\u0142udniowo - zachodniego wiatru. Po umiejscowieniu po\u017caru, stra\u017c suwalska pozostawi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 dru\u017cyny i instrument\u00f3w na ca\u0142\u0105 noc dla dogaszenia gorzej\u0105cych zgliszcz. Poniewa\u017c sp\u0142on\u0119\u0142a biedniejsza cz\u0119\u015b\u0107 miasteczka, przytem nieszcz\u0119\u015bliwi pogorzelcy nic albo niewiele uratowali, w Raczkach zapanowa\u0142 g\u0142\u00f3d i bieda. W celu niesienia pomocy na miejscu zorganizowano komitet ratunkowy; z Suwa\u0142k r\u00f3wnie\u017c wysy\u0142a si\u0119 chleb i odzie\u017c.\u201d Zwi\u0119kszenie swob\u00f3d politycznych w Kr\u00f3lestwie spowodowa\u0142o rozw\u00f3j polskich organizacji samorz\u0105dowych kulturalnych, prywatnego szkolnictwa z polskim j\u0119zykiem wyk\u0142adowym, a na wsi przede wszystkim k\u00f3\u0142ek rolniczych. K\u00f3\u0142ko rolnicze w Raczkach powsta\u0142o oko\u0142o 1910 roku. Jego cz\u0142onkowie brali udzia\u0142 w szkoleniach rolniczych i wycieczkach do stosuj\u0105cych nowoczesne metody gospodarowania maj\u0105tk\u00f3w ziemskich. Zwr\u00f3\u0107my jeszcze uwag\u0119, \u017ce w roku 1911 w rozleg\u0142ej guberni suwalskiej by\u0142o tylko 7 k\u00f3\u0142ek rolniczych.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-1358-2-0-7\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor\" data-index=\"9\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">Wielka Wojna<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>W 1914 roku Raczki otrzyma\u0142y po\u0142\u0105czenie kolejowe z Suwa\u0142kami i granic\u0105 prusk\u0105. Bardzo szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mia\u0142o to wa\u017cne znaczenie strategiczne, bo 1 sierpnia rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wojna \u015bwiatowa. Gubernia suwalska, a wi\u0119c tak\u017ce Raczki i okolice sta\u0142y si\u0119 terenem koncentracji wojsk rosyjskich. Na pocz\u0105tku drugiej po\u0142owy sierpnia 1914 roku oddzia\u0142y 1 Armii \u201eNiemen\u201d dowodzonej przez genera\u0142a Paw\u0142a Renenkampfa i 2 Armii \u201e Narew\u201d genera\u0142a Aleksandra Samsonowa natar\u0142y na Prusy Wschodnie, kt\u00f3rych broni\u0142a 8 armia niemiecka. Rosjanie zdobyli Go\u0142dap, E\u0142k, Pisz i zwyci\u0119\u017cyli w bitwie pod G\u0105binem. Sukcesy te szybko zosta\u0142y zniweczone w bitwie pod Tanenbergiem rozegranej 26-31 sierpnia. Niemcy rozbili II armi\u0119 gen. Samsonowa, a w pierwszej po\u0142owie wrze\u015bnia pokonali armi\u0119 genera\u0142a Renenkampfa i zaj\u0119li Suwalszczyzn\u0119. Ta pierwsza okupacja niemiecka nie trwa\u0142a d\u0142ugo. W ko\u0144cu wrze\u015bnia 1914 roku Rosjanie przeszli do ataku. W dwudniowej wielkiej bitwie pod Raczkami Niemcy odparli Rosjan. Ale na pocz\u0105tku pa\u017adziernika wojska 10 armii rosyjskiej genera\u0142a Radkiewicza wznowi\u0142y natarcie i opanowa\u0142y ponownie lini\u0119 wielkich jezior mazurskich. Na kilka miesi\u0119cy front si\u0119 ustabilizowa\u0142. Na Suwalszczyzn\u0119 powr\u00f3ci\u0142a administracja rosyjska. Dopiero w lutym 1915 roku dwie armie niemieckie wypar\u0142y Rosjan z Prus i osi\u0105gn\u0119\u0142y lini\u0119 Osowiec- August\u00f3w- Suwa\u0142ki- Kalwaria. Raczki znalaz\u0142y si\u0119 pod okupacj\u0105 niemieck\u0105. Wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 guberni suwalskiej, a nast\u0119pnie i terytorium ca\u0142ego kr\u00f3lestwa zaj\u0119te zosta\u0142y przez Niemc\u00f3w w drugiej po\u0142owie 1915 roku. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 trwaj\u0105ca kilka lat okupacja. Kiedy inne regiony kraju w listopadzie 1918 roku odzyska\u0142y wolno\u015b\u0107, na Suwalszczy\u017anie Niemcy, za zgod\u0105 pa\u0144stw ententy, pozostali do drugiej po\u0142owy sierpnia 1919 roku. D\u0142ugotrwa\u0142e zmagania wojenne Rosjan z Niemcami, przemarsz wojsk, niemieckie rekwizycje koni i podw\u00f3d, fura\u017cu i \u017cywno\u015bci, cz\u0119ste kontrybucje egzekwowane z ca\u0142\u0105 surowo\u015bci\u0105 przyczyni\u0142y si\u0119 do straszliwych zniszcze\u0144 ca\u0142ego maj\u0105tku i zubo\u017cenia ludno\u015bci. Mimo terroru na Suwalszczy\u017anie ju\u017c w ko\u0144cu 1917 roku powsta\u0142y pierwsze grupy Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) Raczki, podobw\u00f3d IA Raczki. Komendantem Raczkowskiej plac\u00f3wki by\u0142 Franciszek Siemion z Rudnik. Z osady i gminy wyr\u00f3\u017cniali si\u0119 aktywno\u015bci\u0105: Wiktor Basa\u0142aj, Franciszek Brzezicki, Lucjan Cybulski, J\u00f3zef Czuper, Antoni D\u0105browski, Jan Dobrzy\u0144, Jan Kulczyk, Leon Krzykwa, Jan Kwiatkowski, Jan Majewski, Izrael Obolski, Konstanty Ostrowski, Jan Panasiewicz, Teodor Witkowski i Franciszek Zakrzewski. Niekt\u00f3rzy wyr\u00f3\u017cnieni brali udzia\u0142 jako \u017co\u0142nierze w walkach pu\u0142ku strzelc\u00f3w suwalskich przemianowanego p\u00f3\u017aniej na 41 Suwalski Pu\u0142k Piechoty. Po zako\u0144czeniu walk o granice ojczyzny, przez wiele lat olbrzymim wysi\u0142kiem odbudowywano zniszczony wojn\u0105 i okupacj\u0105 kraj, dotyczy\u0142o to szczeg\u00f3lnie teren\u00f3w przygranicznych, a wi\u0119c tak\u017ce osady Raczki i terytorium gminy.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-1358-2-0-8\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor\" data-index=\"10\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">Mi\u0119dzywojnie w Raczkach<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>W 1921 roku Raczki mia\u0142y 252 domy i 1558 mieszka\u0144c\u00f3w. W wolnej ojczy\u017anie wzros\u0142a aktywno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. O\u017cywion\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi\u0142a Ochotnicza Stra\u017c Ogniowa ( powsta\u0142a w 1922 roku ), Zwi\u0105zek Strzelecki, Zwi\u0105zek Nauczycielstwa Polskiego i Stowarzyszenia Katolickie. Na prze\u0142omie lat 30- tych w\u0142adze gminy podj\u0119\u0142y sporo zada\u0144 inwestycyjnych. W latach 1929 - 33 wybrukowano rynek ( Plac Paca ) i kilka wa\u017cniejszych ulic przy kt\u00f3rych u\u0142o\u017cono betonowe chodniki. W po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci rynku z inicjatywy Ochotniczej Stra\u017cy Ogniowej wybudowano remiz\u0119 z wie\u017c\u0105 obserwacyjn\u0105, magazynem na sprz\u0119t i sal\u0105 teatraln\u0105 ( w 1926 roku). Obok urz\u0105dzono skwer, stanowi\u0105cy miejsce spacer\u00f3w i odpoczynku. Staraniem parafii i proboszcza Witolda Balukiewicza zbudowano dom katolicki z drug\u0105 w osadzie sal\u0105 teatraln\u0105. Spowodowa\u0142o to rozw\u00f3j ruchu amatorskiego, umo\u017cliwi\u0142o organizacj\u0119 wyst\u0119p\u00f3w artystycznych i r\u00f3\u017cnych imprez. Warto wspomnie\u0107, \u017ce w ko\u0144cu lat trzydziestych zacz\u0119\u0142o odwiedza\u0107 Raczki kino objazdowe. Filmy wy\u015bwietlane w sali teatralnej remizy stra\u017cackiej cieszy\u0142y si\u0119 du\u017c\u0105 frekwencj\u0105. W osadzie aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi\u0142y dwie orkiestry d\u0119te: Zwi\u0105zku Strzeleckiego i parafialna. W lecie cz\u0119sto urz\u0105dza\u0142y publiczne koncerty, uatrakcyjnia\u0142y tak\u017ce uroczysto\u015bci pa\u0144stwowe i religijne. Jak podaje Stanis\u0142aw Bykowski w artykule \u201eRaczki dawne i obecne\u201d w 1938 roku osada liczy\u0142a og\u00f3\u0142em 1841 mieszka\u0144c\u00f3w. Wed\u0142ug struktury wyznaniowej by\u0142o w\u015br\u00f3d nich:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"padding-left: 30px;\">1377 \u2013 rzymsko- katolik\u00f3w<\/li>\n<li style=\"padding-left: 30px;\">413 \u2013 wyznania moj\u017ceszowego<\/li>\n<li style=\"padding-left: 30px;\">\u00a027 \u2013 ewangelik\u00f3w<\/li>\n<li style=\"padding-left: 30px;\">\u00a05 \u2013 prawos\u0142awnych<\/li>\n<li style=\"padding-left: 30px;\">\u00a019 \u2013 innych wyzna\u0144.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dom\u00f3w by\u0142o 292, w tym 46 murowanych. Dobrze rozwini\u0119te by\u0142o rzemios\u0142o, handel i drobny przemys\u0142. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi\u0142o 24 warsztaty rzemie\u015blnicze, 77 zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych i handlowych, w tym: 7 restauracji, 5 piekarni, 9 zak\u0142ad\u00f3w mi\u0119snych, 17 sklep\u00f3w spo\u017cywczo- kolonialnych, 1 win i w\u00f3dek, 9 skup\u00f3w zbo\u017ca, 4 sklepy, m\u0142yn motorowo-walcowy, wytw\u00f3rnia lemoniady i rze\u017ania prywatna. Dynamicznie rozwija\u0142a si\u0119 sp\u00f3\u0142dzielczo\u015b\u0107. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi\u0142a sp\u00f3\u0142dzielnia Spo\u017cywc\u00f3w i Kasa Stefczyka. Najwi\u0119ksze osi\u0105gni\u0119cia notowa\u0142a Sp\u00f3\u0142dzielnia Mleczarska zrzeszona w Zwi\u0105zku Sp\u00f3\u0142dzielni Rolniczych i Zarobkowo-Gospodarczych Rzeczypospolitej Polskiej. Liczy\u0142a 1670 cz\u0142onk\u00f3w. Nowo murowany budynek wyposa\u017cony by\u0142 w nowoczesne urz\u0105dzenia. Stosowano nap\u0119d parowy. Roczny przer\u00f3b mleka wynosi\u0142 prawie 2,5 miliona litr\u00f3w. W 1938 roku rozpocz\u0119to eksport mas\u0142a. Z inicjatywy sp\u00f3\u0142dzielni zorganizowana zosta\u0142a trzecia w Polsce Sp\u00f3\u0142dzielnia Zdrowia. Wst\u0105pi\u0142o do niej 1100 cz\u0142onk\u00f3w. Zatrudniono lekarza. Cz\u0142onkowie Sp\u00f3\u0142dzielni Zdrowia i ich rodziny, rzecz oczywista p\u0142ac\u0105c ustalone sk\u0142adki, korzystali z bezp\u0142atnych porad lekarskich. Raczki ze wzgl\u0119du na blisko\u015b\u0107 granicy by\u0142y jednym z o\u015brodk\u00f3w handlu z Niemcami. W osadzie by\u0142 Urz\u0105d Celny i Agencja Celna. Przyk\u0142adowo w 1936 roku przez miejscow\u0105 stacj\u0119 kolejow\u0105 przewieziono do Niemiec 1273 wagony drewna, ponad 230 tysi\u0119cy kilogram\u00f3w grzyb\u00f3w suszonych i marynowanych oraz 31.838 kg \u015bwie\u017cych jag\u00f3d. W tym roku sprzedano tak\u017ce 48.000 g\u0119si. Natomiast z Niemiec sprowadzono 2.500 kilogram\u00f3w niewyprawionych sk\u00f3r zwierz\u0119cych.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-1358-2-0-9\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor\" data-index=\"11\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">Czas okupacji niemieckiej<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>Pokojowy rozw\u00f3j kraju i regionu przerwa\u0142 wybuch II wojny \u015bwiatowej. Rankiem 1 wrze\u015bnia 1939 roku Niemcy zaatakowali Polsk\u0119. W rejonie Raczek rozlokowany zosta\u0142 2 szwadron 3 Pu\u0142ku Szwole\u017cer\u00f3w pod dow\u00f3dztwem rotmistrza Jana Chudzi\u0144skiego. Wieczorem 3 wrze\u015bnia zaj\u0105\u0142 on pozycje w pobli\u017cu granicy niemieckiej i z 4-tym szwadronem tego pu\u0142ku dowodzonym przez Karola Strickera w godzinach nocnych zorganizowano wypad rozpoznawczy na miasteczko niemieckie Reuss ( Cimochy ). W nast\u0119pnych dniach pu\u0142ki Suwalskiej Brygady Kawalerii opu\u015bci\u0142y Suwalszczyzn\u0119. Zosta\u0142y przegrupowane w rejon Zambrowa dla obrony zagro\u017conej przez Niemc\u00f3w linii Narwi. Opu\u015bci\u0142 te\u017c Suwalszczyzn\u0119 41 Pu\u0142k Piechoty im. Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego i inne jednostki wojskowe. Suwalszczyzna pozosta\u0142a bez wojskowej obrony. W ostatnim tygodniu wrze\u015bnia 1939 roku Raczki zosta\u0142y zaj\u0119te przez wojska radzieckie. Zgodnie z porozumieniem zawartym z Niemcami Rosjanie opu\u015bcili osad\u0119 w pierwszej dekadzie pa\u017adziernika. Suwalszczyzn\u0119 zgodnie z ustalon\u0105 lini\u0105 demarkacyjn\u0105 zaj\u0119li Niemcy. Tereny te pod nazwa Kreis Sudauen w\u0142\u0105czono do wschodniopruskiej rejencji Gubinem ( G\u0105bin ). W Raczkach ulokowano siedzib\u0119 gminy i posterunek \u017candarmerii. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 trwaj\u0105ca ponad 5 lat hitlerowska okupacja. W ko\u0144cowych miesi\u0105cach 1939 roku wysiedlono mieszka\u0144c\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego, pocz\u0105tkowo do Suwa\u0142k, a potem na tereny Litwy i do oboz\u00f3w zag\u0142ady. W stosunku do ludno\u015bci polskiej zastosowano restrykcyjne prawa. Za jakikolwiek op\u00f3r okupacyjnej w\u0142adzy karano wi\u0119zieniem i zsy\u0142k\u0105 do oboz\u00f3w koncentracyjnych. M\u0142odzie\u017c masowo wywo\u017cono do prac przymusowych na terenie Niemiec. W trakcie przygotowa\u0144 do agresji na ZSRR na polach wsi Ma\u0142e Raczki i Ludwinowo urz\u0105dzono lotnisko polowe. Po kl\u0119skach niemieckich na froncie wschodnim latem 1944 roku wojska radzieckie zaj\u0119\u0142y wschodni\u0105 Suwalszczyzn\u0119, a 23 pa\u017adziernika Suwa\u0142ki. W kilka dni p\u00f3\u017aniej radzieckie oddzia\u0142y osi\u0105gn\u0119\u0142y lini\u0119 ufortyfikowan\u0105 rzeki Rospudy. Ludno\u015b\u0107 Raczek i okolicznych wsi ze strefy przyfrontowej Niemcy przymusowo ewakuowali. Dopiero 22 stycznia 1945 roku ruszy\u0142a ofensywa 31 Armii Radzieckiej na kierunku Raczki. Na przedpolach ufortyfikowanej osady zgin\u0119\u0142o wielu Rosjan. Po ci\u0119\u017ckich walkach Raczki zdobyto i 25 stycznia zaj\u0119to Olecko. Ju\u017c w kilka dni po wyzwoleniu do Raczek zacz\u0119li wraca\u0107 ich mieszka\u0144cy. W kwietniu 1945 roku po kilkuletniej przerwie uczniowie rozpocz\u0119li nauk\u0119 w Szkole Powszechnej kierowanej przez nauczycielk\u0119 Stanis\u0142aw\u0119 Naruszewicz. Przyjmuje si\u0119, \u017ce podczas dzia\u0142a\u0144 wojennych Raczki zosta\u0142y zniszczone w 50%.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><div id=\"panel-1358-2-0-10\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-last-child\" data-index=\"12\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">Wielki budowniczy<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>Spo\u015br\u00f3d wybitnych i zas\u0142u\u017conych dla kraju postaci urodzonych w Raczkach warto przypomnie\u0107 sylwetk\u0119 Mieczys\u0142awa Geniusza.\u00a0Urodzi\u0142 si\u0119 w 1853 roku. By\u0142 synem burmistrza miasteczka Tomasza Geniusza. Po \u015bmierci ojca w 1855roku, matka wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Cypriana Kuczewskiego. Mieczys\u0142aw Geniusz uczy\u0142 si\u0119 w suwalskim gimnazjum. Nauki nie uko\u0144czy\u0142, poniewa\u017c prze\u015bladowania ojczyma za udzia\u0142 w powstaniu zmusi\u0142o rodzin\u0119 do wyjazdu do Francji. Przebywa\u0142 w Pary\u017cu i kontynuowa\u0142 nauk\u0119. Ju\u017c w czasie studi\u00f3w podj\u0105\u0142 prac\u0119 zarobkow\u0105. Przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z wybitnym poet\u0105 romantyzmu Cyprianem Kamilem Norwidem. W 1885 roku Geniusz wraz z rodzin\u0105 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Egiptu. Otrzyma\u0142 dobrze p\u0142atn\u0105 prac\u0119 w Towarzystwie Budowy Kana\u0142u Sueskiego. W czasie pobytu w Egipcie straci\u0142 trzy c\u00f3rki i \u017con\u0119. Mieczys\u0142aw Geniusz przybity nieszcz\u0119\u015bciami nazywa\u0142 siebie polskim ojcem zad\u017cumionych i szuka\u0142 ucieczki od \u015bwiata. Jednak wybuch I wojny \u015bwiatowej pobudzi\u0142 jego aktywno\u015b\u0107. Sta\u0142 si\u0119 or\u0119downikiem sprawy polskiej. Publikowa\u0142 artyku\u0142y we wp\u0142ywowej prasie zagranicznej, kontaktowa\u0142 si\u0119 z wybitnymi \u00f3wczesnymi politykami i dzia\u0142a\u0142 w towarzystwie pomocy Polakom. W po\u0142owie 1919 roku Mieczys\u0142aw Geniusz wr\u00f3ci\u0142 do wolnej ojczyzny. Bra\u0142 aktywny udzia\u0142 w \u017cyciu spo\u0142ecznym i politycznym. Pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prezesa Zwi\u0105zku Konfederacji Polskiej. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce najistotniejsz\u0105 spraw\u0105 jest integracja narodu, utrwalenie polskiej pa\u0144stwowo\u015bci. W czasie wojny polsko- radzieckiej wst\u0105pi\u0142 do armii genera\u0142a Hallera i do warszawskiej Stra\u017cy Obywatelskiej. Ci\u0119\u017cko chory podda\u0142 si\u0119 operacji. Umar\u0142 26 listopada 1920 roku. Pochowany zosta\u0142 na Pow\u0105zkach. Na mocy testamentu jego bogate zbiory biblioteczne, sztuki polskiej i obcej wzbogaci\u0142y zasoby Biblioteki Narodowej i Muzeum Narodowego w Warszawie.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><div id=\"pg-1358-3\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-1358-3-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-1358-3-0-0\" class=\"so-panel widget widget_paj-carousel-widget panel-first-child\" data-index=\"13\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-paj-carousel-widget so-widget-paj-carousel-widget-base\"\n\t\t\t\n\t\t>    <h2 class=\"paj-carousel-title\">Related pages<\/h2><div class=\"owl-carousel owl-theme pajowl\" current-owl= \"1\" ><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2020\/07\/14\/opis-parafii-raczkowskiej-z-1784-roku\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/opis-parafii-raczkowskiej-1.jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/opis-parafii-raczkowskiej-1-634x1024.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/opis-parafii-raczkowskiej-1-768x1240.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/opis-parafii-raczkowskiej-1-186x300.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/opis-parafii-raczkowskiej-1-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/opis-parafii-raczkowskiej-1-768x1240.jpg\"\r\n                        alt=\"Opis parafii raczkowskiej z 1784 roku\" height=\"768\" width=\"1240\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Opis parafii raczkowskiej z 1784 roku<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2020\/06\/30\/epidemia-dzumy-w-dobrach-raczki-w-latach-1710-1711\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-dzuma-1710.jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-dzuma-1710-1024x852.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-dzuma-1710-768x639.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-dzuma-1710-300x250.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-dzuma-1710-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/raczki-dzuma-1710-768x639.jpg\"\r\n                        alt=\"Epidemia d\u017cumy w dobrach Raczki w latach 1710-1711\" height=\"768\" width=\"639\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Epidemia d\u017cumy w dobrach Raczki w latach 1710-1711<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2020\/02\/26\/rys-historyczny-miejscowosci-male-raczki\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/7.-Orkiestra-ko\u015bcielna-przed-budynkiem-plebanii-w-Raczkach.-W-sk\u0142adzie-orkiestry-mieszka\u0144cy-Ma\u0142ych-Raczek.-Lata-30.-XX-wieku..jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/7.-Orkiestra-ko\u015bcielna-przed-budynkiem-plebanii-w-Raczkach.-W-sk\u0142adzie-orkiestry-mieszka\u0144cy-Ma\u0142ych-Raczek.-Lata-30.-XX-wieku.-1024x761.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/7.-Orkiestra-ko\u015bcielna-przed-budynkiem-plebanii-w-Raczkach.-W-sk\u0142adzie-orkiestry-mieszka\u0144cy-Ma\u0142ych-Raczek.-Lata-30.-XX-wieku.-768x571.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/7.-Orkiestra-ko\u015bcielna-przed-budynkiem-plebanii-w-Raczkach.-W-sk\u0142adzie-orkiestry-mieszka\u0144cy-Ma\u0142ych-Raczek.-Lata-30.-XX-wieku.-300x223.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/7.-Orkiestra-ko\u015bcielna-przed-budynkiem-plebanii-w-Raczkach.-W-sk\u0142adzie-orkiestry-mieszka\u0144cy-Ma\u0142ych-Raczek.-Lata-30.-XX-wieku.-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/7.-Orkiestra-ko\u015bcielna-przed-budynkiem-plebanii-w-Raczkach.-W-sk\u0142adzie-orkiestry-mieszka\u0144cy-Ma\u0142ych-Raczek.-Lata-30.-XX-wieku.-768x571.jpg\"\r\n                        alt=\"Rys historyczny miejscowo\u015bci Ma\u0142e Raczki\" height=\"768\" width=\"571\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Rys historyczny miejscowo\u015bci Ma\u0142e Raczki<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2020\/02\/07\/podmioty-dzialalnosci-handlowej-w-raczkach-w-latach-1920-1936\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/raczki-rynek.jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/raczki-rynek.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/raczki-rynek.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/raczki-rynek.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/raczki-rynek.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/raczki-rynek.jpg\"\r\n                        alt=\"Podmioty dzia\u0142alno\u015bci handlowej w Raczkach w latach 1920-1936\" height=\"768\" width=\"202\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Podmioty dzia\u0142alno\u015bci handlowej w Raczkach w latach 1920-1936<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/2018\/06\/01\/pamietnik-z-raczek-1996\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/10a.Izrael-i-Fania-Berwald-w-parku-w-centrum-Raczek.-Lata-30..jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/10a.Izrael-i-Fania-Berwald-w-parku-w-centrum-Raczek.-Lata-30..jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/10a.Izrael-i-Fania-Berwald-w-parku-w-centrum-Raczek.-Lata-30.-768x493.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/10a.Izrael-i-Fania-Berwald-w-parku-w-centrum-Raczek.-Lata-30.-300x193.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/10a.Izrael-i-Fania-Berwald-w-parku-w-centrum-Raczek.-Lata-30.-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/10a.Izrael-i-Fania-Berwald-w-parku-w-centrum-Raczek.-Lata-30.-768x493.jpg\"\r\n                        alt=\"Pami\u0119tnik z Raczek &#8211; 1996\" height=\"768\" width=\"493\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Pami\u0119tnik z Raczek &#8211; 1996<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><\/div><\/div><\/div><div id=\"panel-1358-3-0-1\" class=\"so-panel widget widget_paj-carousel-widget panel-last-child\" data-index=\"14\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-paj-carousel-widget so-widget-paj-carousel-widget-base\"\n\t\t\t\n\t\t>    <h2 class=\"paj-carousel-title\">Related galeries<\/h2><div class=\"owl-carousel owl-theme pajowl\" current-owl= \"2\" ><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/galerie\/ludzie-stad\/aleksander-putra\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Aleksander-Putra-w-roku-1919..jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Aleksander-Putra-w-roku-1919.-763x1024.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Aleksander-Putra-w-roku-1919.-768x1031.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Aleksander-Putra-w-roku-1919.-224x300.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Aleksander-Putra-w-roku-1919.-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Aleksander-Putra-w-roku-1919.-768x1031.jpg\"\r\n                        alt=\"Aleksander Putra\" height=\"768\" width=\"1031\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Aleksander Putra<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/galerie\/chaty\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/chaty-1-okolice-raczek.jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/chaty-1-okolice-raczek-1024x709.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/chaty-1-okolice-raczek-768x532.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/chaty-1-okolice-raczek-300x208.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/chaty-1-okolice-raczek-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/chaty-1-okolice-raczek-768x532.jpg\"\r\n                        alt=\"Chaty\" height=\"768\" width=\"532\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Huts<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/galerie\/ludzie-stad\/jan-sidor\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Jan-Sidor-1.jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Jan-Sidor-1.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Jan-Sidor-1.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Jan-Sidor-1-185x300.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Jan-Sidor-1-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Jan-Sidor-1.jpg\"\r\n                        alt=\"Jan Sidor\" height=\"593\" width=\"960\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Jan Sidor<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/galerie\/ludzie-stad\/michal-szabuniewicz\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/micha\u0142-szabuniewicz.jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/micha\u0142-szabuniewicz.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/micha\u0142-szabuniewicz.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/micha\u0142-szabuniewicz-218x300.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/micha\u0142-szabuniewicz-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/micha\u0142-szabuniewicz.jpg\"\r\n                        alt=\"Micha\u0142 Szabuniewicz\" height=\"580\" width=\"800\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Micha\u0142 Szabuniewicz<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/galerie\/ludzie-stad\/jan-szylak\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Fragment-ksi\u0105\u017ceczki-wojskowej.jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Fragment-ksi\u0105\u017ceczki-wojskowej-1024x728.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Fragment-ksi\u0105\u017ceczki-wojskowej-768x546.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Fragment-ksi\u0105\u017ceczki-wojskowej-300x213.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Fragment-ksi\u0105\u017ceczki-wojskowej-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-Fragment-ksi\u0105\u017ceczki-wojskowej-768x546.jpg\"\r\n                        alt=\"Jan Szy\u0142ak\" height=\"768\" width=\"546\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Jan Szy\u0142ak<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/galerie\/raczki-dawnej-prasie\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/15875412_1400406753305928_5704965704923303990_o.jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/15875412_1400406753305928_5704965704923303990_o-785x1024.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/15875412_1400406753305928_5704965704923303990_o-768x1002.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/15875412_1400406753305928_5704965704923303990_o-230x300.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/15875412_1400406753305928_5704965704923303990_o-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/15875412_1400406753305928_5704965704923303990_o-768x1002.jpg\"\r\n                        alt=\"Raczki w dawnej prasie\" height=\"768\" width=\"1002\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>Raczki in the old press<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><a href=\" https:\/\/jzi.org.pl\/en\/galerie\/kosciol-w-raczkach\/ \"><div class=\"paj-carousel-item-box\"><div class=\"pajimageframe\" ><div class=\"imgcontainer\">\r\n                        <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" sizes=\"auto, (min-width: 1000px) 33vw,                                    (min-width: 600px) 50vw,                                    (min-width: 100px) 100vw, 100vw\"\r\n                        srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-Raczki-1919.jpg 1600w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-Raczki-1919-663x1024.jpg 1024w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-Raczki-1919-768x1186.jpg 768w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-Raczki-1919-194x300.jpg 300w,                                https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-Raczki-1919-150x150.jpg 150w\"\r\n                        src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Ko\u015bci\u00f3\u0142-Raczki-1919-768x1186.jpg\"\r\n                        alt=\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Raczkach\" height=\"768\" width=\"1186\"\/>\r\n                    <\/div><\/div> <div class=\"paj-owl-caption-under\"><div class=\"paj-owl-heading\"><h3>The church in Raczki<\/h3><\/div><\/div><\/div><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><div id=\"pg-1358-4\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-1358-4-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-1358-4-0-0\" class=\"so-panel widget widget_sow-editor panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"15\" ><div\n\t\t\t\n\t\t\tclass=\"so-widget-sow-editor so-widget-sow-editor-base\"\n\t\t\t\n\t\t><h3 class=\"widget-title\">Welcome<\/h3>\n<div class=\"siteorigin-widget-tinymce textwidget\">\n\t<p>More historical and photo information about Raczki and the surrounding area can be found at <a href=\"https:\/\/raczkowskiearchiwalia.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Raczki Archives<\/a>. The website is run by Marcin Halicki. You're welcome!<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/raczkowskie.archiwalia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1382 size-large\" src=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Raczkowskie-Archiwalia-1024x361.jpg\" alt=\"Raczkowskie Archiwalia\" width=\"980\" height=\"345\" srcset=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Raczkowskie-Archiwalia-1024x361.jpg 1024w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Raczkowskie-Archiwalia-416x147.jpg 416w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Raczkowskie-Archiwalia-300x106.jpg 300w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Raczkowskie-Archiwalia-768x271.jpg 768w, https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/Raczkowskie-Archiwalia.jpg 1061w\" sizes=\"auto, (max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Odtwarzamy raczkowskie metryki Wychodz\u0105c naprzeciw licznym zapytaniom i potrzebom ruszamy z nowym projektem \u201eODTWARZAMY RACZKOWSKIE METRYKI\u201d. Proponujemy Wam samodzielne wpisywanie wszystkich zapami\u0119tanych, zachowanych lub gdzie\u015b odczytanych informacji z przer\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 (stara prasa, dokumenty, ksi\u0105\u017cki, zapisy i napisy, nagrobki) o zmar\u0142ych osobach powi\u0105zanych z parafi\u0105 Raczki. Planowana jest indeksacja raczkowskiego cmentarza i te dane r\u00f3wnie\u017c z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1361,"parent":22,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"footnotes":""},"class_list":["post-1358","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Raczki - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Parafia raczki. Historia Raczek i okolic w opracowaniu Zygmunta Filipowicza oraz indeksy z nielicznych ksi\u0105g, kt\u00f3re ocala\u0142y.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/parafie\/raczki\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"JZI - Parafie - Raczki\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Historia parafii Raczki oraz indeksy z nielicznych ksi\u0105g, kt\u00f3re ocala\u0142y.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/parafie\/raczki\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-29T07:28:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/200708231315-662136117.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"35 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/parafie\\\/raczki\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/parafie\\\/raczki\\\/\",\"name\":\"Raczki - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/parafie\\\/raczki\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/parafie\\\/raczki\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/07\\\/200708231315-662136117.jpg\",\"datePublished\":\"2017-07-10T22:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-29T07:28:48+00:00\",\"description\":\"Parafia raczki. Historia Raczek i okolic w opracowaniu Zygmunta Filipowicza oraz indeksy z nielicznych ksi\u0105g, kt\u00f3re ocala\u0142y.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/parafie\\\/raczki\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/parafie\\\/raczki\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/parafie\\\/raczki\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/07\\\/200708231315-662136117.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/07\\\/200708231315-662136117.jpg\",\"width\":600,\"height\":450,\"caption\":\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Raczkach\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/parafie\\\/raczki\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Parafie\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/parafie\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Raczki\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Raczki - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","description":"Parafia raczki. Historia Raczek i okolic w opracowaniu Zygmunta Filipowicza oraz indeksy z nielicznych ksi\u0105g, kt\u00f3re ocala\u0142y.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/parafie\/raczki\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"JZI - Parafie - Raczki","og_description":"Historia parafii Raczki oraz indeksy z nielicznych ksi\u0105g, kt\u00f3re ocala\u0142y.","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/parafie\/raczki\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_modified_time":"2023-05-29T07:28:48+00:00","og_image":[{"width":600,"height":450,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/200708231315-662136117.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"35 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/parafie\/raczki\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/parafie\/raczki\/","name":"Raczki - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/parafie\/raczki\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/parafie\/raczki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/200708231315-662136117.jpg","datePublished":"2017-07-10T22:00:00+00:00","dateModified":"2023-05-29T07:28:48+00:00","description":"Parafia raczki. Historia Raczek i okolic w opracowaniu Zygmunta Filipowicza oraz indeksy z nielicznych ksi\u0105g, kt\u00f3re ocala\u0142y.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/parafie\/raczki\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/parafie\/raczki\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/parafie\/raczki\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/200708231315-662136117.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/200708231315-662136117.jpg","width":600,"height":450,"caption":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Raczkach"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/parafie\/raczki\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Parafie","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/parafie\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Raczki"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]}]}},"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1358"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1358\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}