{"id":13364,"date":"2020-05-11T15:04:47","date_gmt":"2020-05-11T13:04:47","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?page_id=13364"},"modified":"2020-05-12T14:04:46","modified_gmt":"2020-05-12T12:04:46","slug":"wedrowki-17","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/","title":{"rendered":"Rozdzia\u0142 17"},"content":{"rendered":"

Balwierzyszki. – Rzeki: Rawona, Wicia i Jesia w pstr\u0105gi obfituj\u0105ce. – \u0179r\u00f3d\u0142a mineralne narewskie. – Pogiermo\u0144, pomnik Karola Gustawa Henke. – Gaje i rzeki \u015bwi\u0119te. – Grunta i rzeka do djab\u0142\u00f3w nale\u017c\u0105ce. – Kara przez Szwed\u00f3w wymierzona za nierzetelny handel. – Boczkieniki i Boczkienikiele. – Sobolany, Lepo\u0142aty, Obelino i Moroszkinie. – Lasy Wangos i Druski. – \u015alady \u0142o\u017cysk nied\u017awiedzich. – Taorukiemie, Pokojnie, Budry i Bojary, Dziewogo\u0142a.<\/h4>\n
\n

W czasie wojen Krzy\u017cak\u00f3w z Litwinami dla \u0142atwiejsz\u00e9j przeprawy swych wojsk przez Niemen, krajowcy urz\u0105dzili liczne kamienne brody czyli mosty, kt\u00f3re w czasach p\u00f3\u017aniejszych wod\u0105 podmyte i z \u0142o\u017cysk swych wzruszone dla \u017ceglarzy sta\u0142y si\u0119 zawa\u0142ami przeszkadzaj\u0105cemi \u017cegludze, znanemi pod nazwiskiem raf. Jedna z takich raf, poni\u017c\u00e9j Olity i Pu\u0144 po\u0142o\u017cona, przez \u017ceglarzy nazwan\u0105 zosta\u0142a Barbiera<\/i>, co oznacza z niemiecka golibroda<\/i>, dlatego, \u017ce psu\u0142a czyli goli\u0142a statki \u017ceglarzy. Od t\u00e9j rafy nazwano rzeczk\u0119 z lewego brzegu do Niemna tu wpadaj\u0105c\u0105 i nazywan\u0105 inacz\u00e9j Perczajk\u0105<\/i>. Gdy nast\u0119pnie Litwini za\u0142o\u017cyli tu osad\u0119, nazwali tak\u017ce Barbieryszki<\/i>, kt\u00f3re pot\u00e9m spolszczono na Balwierzyszki<\/i>. Za panowania Zygmunta I osada ta ju\u017c wzros\u0142a do wsi ludn\u00e9j, w kt\u00f3r\u00e9j zbudowany by\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 z drzewa, dlatego \u017ce parafjalna \u015bwi\u0105tynia w Mereczu odlegle zt\u0105d i na prawym brzegu Niemna po\u0142o\u017con\u0105 by\u0142a, do kt\u00f3r\u00e9j ucz\u0119szczanie utrudzone by\u0142o przepraw\u0105 przez rzek\u0119. Pierwszym komendarzem tego ko\u015bcio\u0142a by\u0142 ksi\u0105dz Marcin Abrahamowicz, kt\u00f3ry od r. 1522 wystara\u0142 si\u0119 o probostwo dla sw\u00e9j trzody duchown\u00e9j i o tytu\u0142 plebana dla siebie.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Dobra Balwierzyszki nadane zosta\u0142y przez Zygmunta I Jaros\u0142awowi, synowi Jaros\u0142awa, ksi\u0119ciu Rafa\u0142owskiemu Ho\u0142owczy\u0144skiemu, w kt\u00f3rego familji posiadaniu zostawa\u0142y a\u017c do czas\u00f3w W\u0142adys\u0142awa IVgo.<\/p>\n

Po \u015bmierci ksi\u0119dza Abrahamowicza, oko\u0142o roku 1540 zosta\u0142 plebanem balwierzyskim ksi\u0105dz Miko\u0142aj Wierzbi\u0142\u0142o inacz\u00e9j zwany Wierzbi\u0142\u0142owicz, kt\u00f3ry rz\u0105dzi\u0142 parafj\u0105 do ko\u0144ca \u017cycia swego, tojest do roku 1589.<\/p>\n

Tymczasem ko\u015bci\u00f3\u0142 podstarza\u0142 i ku ruinie chyli\u0142 si\u0119, a Niemc\u00f3w coraz wi\u0119c\u00e9j gromadzi\u0142o si\u0119 do Balwierzyszek dla dogodnego przemys\u0142u i handlu, lecz nie by\u0142o w blizko\u015bci ko\u015bcio\u0142a ewangielickiego. Dbaj\u0105c o wzrost miasta dziedzic \u00f3wczesny Samuel Konstantynowicz Ho\u0142owczy\u0144ski, zabrawszy od Rudominy kasztelana smole\u0144skiego dobra Sapie\u017cyszki, o kt\u00f3re od roku 1611 do 1635 mia\u0142 z nim proces, postanowi\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki odda\u0107 na zbor kalwinom, co w r. 1611 dope\u0142ni\u0142. Nie zwa\u017caj\u0105c na takie post\u0105pienie Ho\u0142owczy\u0144skiego, biskup wile\u0144ski przeznaczy\u0142 ksi\u0119dza Stanis\u0142awa Witkiewicza na proboszcza w Balwierzyszkach; lecz gdy ten przyby\u0142 na miejsce i nie m\u00f3g\u0142 znale\u017a\u0107 dla siebie w\u0142a\u015bciwego przytu\u0142ku, zapozwa\u0142 Adama Rajeckiego, chor\u0105\u017cego parnawskiego aktora zbor\u00f3w w. ks. lit. do urz\u0119du ziemskiego kowie\u0144skiego o zab\u00f3r ko\u015bcio\u0142a katolickiego i plebanji, lecz urz\u0105d ziemski dekretem z dnia 30 pa\u017adziernika 1643 r. obmowy i obrony ks. Witkiewicza na stron\u0119 od\u0142o\u017cy\u0142 i plebanj\u0119 balwierzysk\u0105 z ko\u015bcio\u0142em, apparatami, z paszni\u0105 (rol\u0105), poddanemi i ze wszystkiemi po\u017cytkami do t\u00e9j plebanji nale\u017c\u0105cemi, na zbor JPanu Rajeckiemu przys\u0105dzi\u0142 i gwa\u0142tu 20 kop groszy lit. wskaza\u0142. Od tego wyroku ks. Witkiewicz appellowa\u0142 do trybuna\u0142u g\u0142\u00f3wnego wielk. ks. lit., gdzie w obronie jego stawa\u0142 Samuel Lauda\u0144ski, ze strony za\u015b Rajeckiego Dekapolit Malewicz. Trybuna\u0142 dekretem z d. 10 maja 1644 r. uniewa\u017cniwszy wyrok urz\u0119du ziemskiego kowie\u0144skiego, ko\u015bci\u00f3\u0142 katolikom zwr\u00f3cili i Rajeckiego na kar\u0119 101 kop groszy lit. skaza\u0142.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Po odbiorze ko\u015bcio\u0142a, ksi\u0105dz Witkiewicz wyrestaurowa\u0142 go na nowo i w roku 1619 rozpocz\u0105\u0142 w nim dawne nabo\u017ce\u0144stwo. Ta\u017c sama \u015bwi\u0105tynia drewniana, pod wezwaniem \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a aposto\u0142\u00f3w, dot\u0105d istnieje, przy kt\u00f3r\u00e9j ustanowione jest bractwo Imienia Jezus.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Od Ho\u0142owczy\u0144skich przesz\u0142y dobra Balwierzyszki do Tadeusza Tyszkiewicza b. jenera\u0142a brygadjera kawalerji wojsk polskich, za\u015b d. 1 sierpnia 1833 r. zaj\u0119te pod administracj\u0119 skarbow\u0105.<\/p>\n

Tymczasem Pawe\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Sapieha dziedzic d\u00f3br Wysokie w gubernji grodzie\u0144ski\u00e9j wyst\u0105pi\u0142 do rz\u0105du z pretensj\u0105 do d\u00f3br Balwierzyszek, na kt\u00f3rych po Tadeuszu hr. Tyszkiewiczu mia\u0142 w z\u0142ocie 5000 dukat\u00f3w kapita\u0142u i 625 dukat\u00f3w procentu zaleg\u0142ego od roku 1832; skutkiem czego rz\u0105d wystawi\u0142 te dobra w 1844 na licytacj\u0119 dla sp\u0142acenia pomienionego d\u0142ugu. Lecz nim ta sprzeda\u017c przysz\u0142a do skutku, N. Cesarz MIKO\u0141AJ I w Bogu spoczywaj\u0105cy, w drodze \u0142aski uwolni\u0142 z pod konfiskaty dobra Balwierzyszki i powr\u00f3ci\u0142 je c\u00f3rkom Tadeusza Tyszkiewicza, hrabiance Marji za\u015blubion\u00e9j Ignacemu \u0141empickiemu i hrabiance J\u00f3zefie ma\u0142\u017conce Karola Wodzi\u0144skiego, kt\u00f3rym rz\u0105d odda\u0142 w possessj\u0119 d. 9 (21) lutego 1847 r. \u2014 Dobra Balwie\u017cyszki sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z folwark\u00f3w: Balwierzyszki, Ludwik\u00f3w, Iwaniszki, Tadeuszowo, Marynka i Dowgierdyszki; nadto folwark probostwa Niszejki. Rozleg\u0142o\u015b\u0107 d\u00f3br z lasami wynosi w\u0142\u00f3k 600, na kt\u00f3rych jest miasto jedno i wsi 29. Grunta tutejsze s\u0105 gliniaste i \u017cyzne; po\u0142o\u017cenie nad Niemnem urocze.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Probostwo zawiera gruntu w\u0142\u00f3k 27 morg\u00f3w 9 pr\u0119t\u00f3w 27; ma przyt\u00e9m rybo\u0142\u00f3wstwo na Niemnie.<\/p>\n

W lasach balwierzyskich ros\u0142y niegdy\u015b cisy, lecz teraz rzadko gdzie kar\u0142owaty krzew natrafia si\u0119, bo je wyrzyna lud na lekarstwo od w\u015bcieklizny oraz na biczyska lub na inne sprz\u0119ty gospodarskie.<\/p>\n

Miasto 1<\/a><\/sup> le\u017c\u0105c dzi\u015b na uboczu, straci\u0142o dawne swe znaczenie handlowe; ma dom\u00f3w drewnianych 152 i mieszka\u0144c\u00f3w 3004; w t\u00e9j liczbie katolik\u00f3w 1753, ewangielik\u00f3w 65 i \u017cyd\u00f3w 1186.<\/p>\n

Za Balwierzyszkami posuwaj\u0105c si\u0119 nad Niemnem ku p\u00f3\u0142nocy, z g\u00f3ry ujrzymy w dolinie le\u017c\u0105cy folwark rz\u0105dowy \u017bydowiszki<\/i>, dzi\u015b \u017bytowiszkami zwany, przy kt\u00f3rym ku po\u0142udniu, na pochy\u0142o\u015bci nadnieme\u0144ski\u00e9j zieleni si\u0119 lasek U\u017cupie<\/i> (Zarzecze) zwany, gdzie najwi\u0119kszy bywa na wiosn\u0119 przylot s\u0142owik\u00f3w. Kto chce pos\u0142ucha\u0107 koncertu tych artyst\u00f3w przez Stw\u00f3rc\u0119 utalentowanych, niech si\u0119 tu uda, a ca\u0142e dnie i noce zlej\u0105 mu si\u0119 w jedn\u0105 kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119 melodji i oczarowania.<\/p>\n

Nieco dal\u00e9j posun\u0105wszy si\u0119 ku p\u00f3\u0142nocy, w lesie rz\u0105dowym ujrzym darniowe kanapki i dr\u00f3\u017cki jakby w parku, a tu\u017c na brzegu Niemna kilka \u017ar\u00f3de\u0142, jakby w kipieniu, wod\u0119 wybuchaj\u0105cych, do kt\u00f3rych go\u0142\u0119bie i inne ptastwo zlatuje si\u0119 dla poratowania zdrowia i ugaszenia pragnienia. S\u0105 to \u017ar\u00f3d\u0142a mineralne, s\u0142one, zwane Narawskiemi<\/i>, oczekuj\u0105ce przedsi\u0119biercy, kt\u00f3ryby urz\u0105dziwszy tu zak\u0142ad leczebny, przyni\u00f3s\u0142 pomoc ziomkom szukaj\u0105cym za granic\u0105 ulgi w cierpieniach i wp\u0142yn\u0105\u0142 na lepszy byt mieszka\u0144c\u00f3w t\u00e9j okolicy. Wody narawskie maj\u0105 smak i w\u0142asno\u015b\u0107 w\u00f3d birszta\u0144skich i druskiennickich.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Zbli\u017caj\u0105c si\u0119 ku Prenom, przeby\u0107 musim p\u0142yn\u0105c\u0105 przez las Moczuny zwany rzeczk\u0119 Drobing\u0119<\/i>, w kt\u00f3r\u00e9j po\u0142awiaj\u0105 si\u0119 obficie pstr\u0105gi i \u0142ososio-pstr\u0105gi, a j\u00e9j woda jest czynnikiem g\u0142\u00f3wnym papierni do Szulca, niegdy\u015b le\u015bnika, nale\u017c\u0105c\u00e9j.<\/p>\n

Za Prenami i zamczyskiem bogramskim ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119, za czas\u00f3w Litwy przedchrze\u015bcija\u0144ski\u00e9j, ponad kr\u00f3lem rzek litewskich gaje \u015bwi\u0119te, kt\u00f3rych cz\u0105stka tylko dzi\u015b pozosta\u0142a tworzy obr\u0119b rz\u0105dowy Wangi, a j\u00e9j \u015blady pozosta\u0142y w nazwisku rzeczki \u015awi\u0119t\u0105<\/i> i Szwentup\u0105<\/i> zwan\u00e9j, oraz wsi Po\u015bwi\u0119cie<\/i> i Po\u015bwi\u0119tupie<\/i>.<\/p>\n

Za gajami \u015bwi\u0119temi ku p\u00f3\u0142noco-zachodowi, tam gdzie le\u017cy dzi\u015b wie\u015b Kiebliszki, by\u0142y grunta djab\u0142om oddane<\/i>, na kt\u00f3rych tylko bagna nieu\u017cyteczne rozpo\u015bcieraj\u0105 si\u0119 i mech ro\u015bnie. W\u0142a\u015bnie, co ludziom ani zwierz\u0119tom jest nieprzydatne, Litwini przeznaczyli na harce djab\u0142om i uroczysko to nazwali Welniszker<\/i> (grunta djable), rzeczk\u0119 za\u015b przez takowe przep\u0142ywaj\u0105c\u0105 Welniszkonie<\/i> (djabla) od welnis<\/i>\u2014djabe\u0142.<\/p>\n<\/div>\n

\n

W t\u00e9j okolicy, w gruntach d\u00f3br niegdy\u015b rz\u0105dowych, dzi\u015b prywatnych Pogiermo\u0144<\/i>, nad rzeczk\u0105 Tejtupis usypana jest g\u00f3ra, na pami\u0105tk\u0119 kary za nierzetelny handel. G\u00f3ra ta jest brzemienn\u0105 i z latami j\u00e9j garb maleje w stosunku ubytku brzemienia. Podanie pi\u015bmienne w tradycji akt rz\u0105dowych Pogiermonia pozostawione \u015bwiadczy, \u017ce za czas\u00f3w naj\u015bcia na kraj wojsk szwedzkich Karola XII istnia\u0142a tu karczma, w kt\u00f3r\u00e9j karczmarz, zapewne \u017cyd, nierzetelnie prowadzi\u0142 sw\u00f3j proceder, i gdy o to posp\u00f3lstwo skarzy\u0142o si\u0119 cz\u0119sto przed \u017co\u0142nierzami szwedzkiemi w okolicy t\u00e9j pod\u00f3wczas kwateruj\u0105cymi, ci zamkn\u0105wszy karczmarza z familj\u0105 jego w karczmie, budowl\u0119 ca\u0142\u0105 zasypali ziemi\u0105. Zt\u0105dto z up\u0142ywem lat, gdy karczma zgni\u0142a i rozwala\u0107 si\u0119 pocz\u0119\u0142a, brzemie g\u00f3ry usypan\u00e9j maleje z obni\u017ceniem si\u0119 ziemi. Ciekawe i zajmuj\u0105ce by\u0142oby tu wykopalisko dla archeolog\u00f3w!<\/p>\n

Dobra Pogiermo\u0144 przez Rz\u0105d sprzedane zosta\u0142y z lasami Puschowi, przez kt\u00f3re p\u0142ynie do Niemna rzeczka Wicia<\/i> zar\u00f3wno jak pomieniona wy\u017c\u00e9j Drobinga, obfituj\u0105ca w pstr\u0105gi.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Przy drodze z Pogiermonia do m. Poniemonia, po praw\u00e9j stronie, nieopodal od wsi Wojnotraki<\/i>, kt\u00f3ra na trzebiskach le\u015bnych po wojnie (wajna<\/i>\u2014wojna i trakas\u2014trzebisko, pnie) usadowi\u0142a si\u0119, widzie\u0107 si\u0119 daje szaniec szwedzki Pogiermo\u0144<\/i> zwany, kt\u00f3ry z dw\u00f3ch stron rzekami Strawni\u0105 i Wici\u0105 jest oblany. Tu pochowany zosta\u0142 Karol Fryderyk Gustaw Henke<\/i> b. inspektor las\u00f3w rz\u0105dowych, professor le\u015bnictwa w instytucie gospodarstwa wiejskiego i le\u015bnictwa w Marymoncie, oraz autor dzie\u0142: Zbi\u00f3r wyrachowa\u0144 mi\u0105\u017cszo\u015bci i innych rozmiar\u00f3w drzewa<\/i>, tudzie\u017c Nauka urz\u0105dzenia, szacowania i oceniania las\u00f3w<\/i>. Henke urodzi\u0142 si\u0119 roku 1799 w Rh\u00fcle w ksi\u0119ztwie brun\u015bwicki\u00e9m, zk\u0105d po uko\u0144czeniu kursu nauk gimnazjalnych i le\u015bnych r. 1819 sprowadzony zosta\u0142 przez Rz\u0105d tutejszy na konduktura czyli taksatora le\u015bnego do urz\u0105dzenia las\u00f3w. Tu niezmordowan\u0105 prac\u0105 i nauk\u0105 wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 rych\u0142o do wy\u017cszych urz\u0119d\u00f3w i obrawszy Polsk\u0119 za drug\u0105 ojczyzn\u0119, r. l827 o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Otylj\u0105 Pusch c\u00f3rk\u0105 obywatela ziemskiego i w\u0142a\u015bciciela d\u00f3br Pogiermo\u0144, w posagu kt\u00f3r\u00e9j otrzyma\u0142 folwark do tych d\u00f3br nale\u017c\u0105cy Ro\u017cele<\/i>. Zmar\u0142 d. 2 kwietnia 1852 r., pozostawiwszy z powy\u017cszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa dw\u00f3ch syn\u00f3w i jedn\u0119 c\u00f3rk\u0119, oraz z drugi\u00e9j \u017cony J\u00f3zefiny Westfal trzy c\u00f3rki i syna. Mogi\u0142\u0119 jego zdobi grobowiec z napisem daty urodzenia i \u015bmierci, kt\u00f3ry podw\u00f3jn\u0105 jest pami\u0105tk\u0105 krajow\u0105, bo w sw\u00e9m \u0142onie mie\u015bci popio\u0142y m\u0119\u017c\u00f3w poleg\u0142ych w walce ze Szwedami i zw\u0142oki m\u0119\u017ca z nauki i us\u0142ug moralnych krajowi znanego. Urocze to miejsce zas\u0142uguje na zwiedzenie i rozpowszechnienie w kraju przez rysunek.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Ku po\u0142udniu od folwarku Pogiermo\u0144 le\u017c\u0105 dobra gracjalne Jakimiszki<\/i>, dzi\u015b do spadkobierc\u00f3w Szulca nale\u017c\u0105ce, w obr\u0119bie kt\u00f3rych po\u0142o\u017con\u0105 jest przy drodze z Oposzaty do Pokajewia, wie\u015b Antokol<\/i>, a j\u00e9j nazwisko przypomina miejsce \u015bwi\u0105tyni Litwin\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skich.<\/p>\n

W t\u00e9j okolicy ku po\u0142udniu i ku p\u00f3\u0142noco-zachodowi w wiekach zesz\u0142ych wyrabiano z olbrzymich d\u0119b\u00f3w puszczy klepk\u0119, kt\u00f3r\u00e9j przemys\u0142owcy za\u0142o\u017cyli dwie osady Boczkieniki<\/i>, dzi\u015b wie\u015b rz\u0105dow\u0105 i Boczkienikiele<\/i> folwark darowany p\u00f3\u0142kownikowi Iwanow. Nazwisko tych wsi w\u0142a\u015bciwie oznacza bednarzy<\/i> lub klepkarzy<\/i>.<\/p>\n

Puszcza pre\u0144ska zamo\u017cn\u0105 by\u0142a we wszystkie dary przyrody lasom w\u0142a\u015bciwe: drzewa i krzewy szacowne, rozmaite ro\u015bliny kwieciste i dla ludzi przydatne, zwierz\u0119ta dzikie w\u0142a\u015bciwe dzi\u015b pustyniom syberyjskim i ameryka\u0144skim oraz wszelka zwierzyna \u0142owna, wszystko to znale\u017a\u0107 mo\u017cna by\u0142o w tych lasach nadnieme\u0144skich. \u015alady wszystkiego tego dzi\u015b pozosta\u0142y w starych pniach drzew, rzadko zjawiaj\u0105cych si\u0119 osobliwych ro\u015blinach, a najbardzi\u00e9j w nazwiskach wsi i uroczysk, bo cywilizacja zu\u017cy\u0142a rych\u0142o te nadmierne bogactwa przyrody, pozostawiaj\u0105c tylko dla potomk\u00f3w \u017cyzn\u0105 ziemi\u0119, rodz\u0105c\u0105 zawsze chleb przez prac\u0119 w pocie czo\u0142a podejmowan\u0105.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Co do drzew, stra\u017c rz\u0105dowa D\u0105browa<\/i> i wie\u015b tego nazwiska usprawiedliwiaj\u0105 istnienie d\u0105browy czyli las\u00f3w d\u0119bowych, a w okolicy wsi Warnabudy dot\u0105d s\u0105 znajdywane pnie ogromne po \u015bci\u0119tych cisach, nawet cz\u0119\u015b\u0107 lasu zowie si\u0119 dot\u0105d Cisowe<\/i>. W obr\u0119bie le\u015bnym Roki, jeden okr\u0119g zowi\u0105cy si\u0119 Obelino<\/i>, jak r\u00f3wnie\u017c i wie\u015b rz\u0105dowa tego\u017c nazwiska udowadniaj\u0105 obfito\u015b\u0107 jab\u0142oni i jab\u0142ek, gdy\u017c obalis<\/i> po litewsku znaczy jab\u0142ko<\/i>; przyleg\u0142e za\u015b dwa okr\u0119gi zowi\u0105 si\u0119 Moroszkinie<\/i> od krzewu moroszki (gatunek maliny \u017c\u00f3\u0142t\u00e9j) i Teterwinurajstys<\/i> oznaczaj\u0105cy \u017ar\u00f3d\u0142o czyli bagno cietrzewi. W obr\u0119bie le\u015bnym Pogrej\u017ce znajdujemy okr\u0119g i przyleg\u0105 mu wie\u015b Lepo\u0142aty<\/i>, kt\u00f3ra za\u0142o\u017con\u0105 zosta\u0142a przez \u0142odziarzy litewskich; gdy\u017c lepo\u0142otaj<\/i> oznacza \u0142odzie lipowe. Nie brak tu jeszcze dot\u0105d lip, z kt\u00f3rych pszczo\u0142y dobywaj\u0105 mi\u00f3d bia\u0142y, przyjemnie pachn\u0105cy, w handlu pod nazwiskiem lipca<\/i> znany.<\/p>\n

Przy wsi Dobila<\/i>, kt\u00f3ra oznacza koniczyn\u0119, w lesie przyleg\u0142ym okr\u0119g zowie si\u0119 O\u017cukpiewie<\/i>, po polsku \u0142\u0105ka sarn<\/i>, gdzie podzi\u015bdzie\u0144 cho\u0107 w ma\u0142\u00e9j ilo\u015bci chowaj\u0105 si\u0119 te mi\u0142e i smakowite zwierz\u0105tka. W gminie Jakimiszki wie\u015b Sobolany<\/i> i w gminie Rumbowicze folwark Soboliszki<\/i> wierzy\u0107 nakazuj\u0105 podaniu, \u017ce w tych lasach by\u0142o niegdy\u015b mn\u00f3stwo soboli. \u017be tu cz\u0119sto mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 si\u0119 z nied\u017awiedziem, po litewsku meszka<\/i> zwanym, o t\u00e9m nikt nie w\u0105tpi, a nazwiska wsi Meszkopiewie<\/i> (\u0142\u0105ka nied\u017awiedzia), Meszkinie<\/i> (nied\u017awiedzia) i Meszkabuszie<\/i> (buda nied\u017awiedzia) w gminie Michaliszki, tudzie\u017c okr\u0119g Meszkopiewie<\/i> obr\u0119bu le\u015bnego Moczuny, przekonanie to na wieki utrwalaj\u0105. Nie brak\u0142o w t\u00e9j puszczy i \u017cubr\u00f3w, kt\u00f3rych Litwini nazywali tauras<\/i>, co my spolszczyli\u015bmy na tura, odr\u00f3\u017cniaj\u0105c go niew\u0142a\u015bciwie od \u017cubra, chocia\u017c rzeczywi\u015bcie mog\u0142y by\u0107 odmienne gatunki \u017cubr\u00f3w, kt\u00f3re ju\u017c \u017cubrami, ju\u017c turami nazywano. Bytno\u015bci tego zwierza wspania\u0142ego \u015blad znajdujemy w nazwisku wsi Taurokiemie<\/i> (wie\u015b turza) w gminie Potomulsze po\u0142o\u017con\u00e9j.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Jak na po\u0142udniu od m. Pren, tak i na p\u00f3\u0142nocy ponad brzegiem lewym Niemna, s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a s\u0142one mineralne, a nawet cz\u0119\u015b\u0107 lasu rz\u0105dowego w obr\u0119bie Eiksnokiemie zowie si\u0119 z t\u00e9j przyczyny Druski<\/i> (sole).<\/p>\n

Puszcza pre\u0144ska styka\u0142a si\u0119 z puszczami dorsunisk\u0105<\/i> i frejd\u0105<\/i> oraz kowie\u0144sk\u0105<\/i>; nic przeto dziwnego, \u017ce w takim obszarze ci\u0105g\u0142ych las\u00f3w by\u0142y takie osobliwo\u015bci. Ile tu rzek, rzeczek i strumyk\u00f3w rozkosznie do Niemna spiesz\u0105cych, kt\u00f3re udogadniaj\u0105c stanowisko dzikich zwierz\u0105t, wskaza\u0142y pot\u00e9m ludno\u015bci nap\u0142ywow\u00e9j rozkoszne miejsca do utworzenia nowych osad. Pomi\u0119dzy wsiami Sza\u0142tupie i Isz\u0142au\u017ce przep\u0142ywaj\u0105c wzmiankowana wy\u017c\u00e9j rzeczka \u015awi\u0119tupa, wpada do Jesi<\/i>, kt\u00f3ra przez rozkoszne okolice p\u0142yn\u0105c, doczeka\u0142a si\u0119 mostu kosztownego pod kol\u00e9j \u017celazn\u0105 ejtku\u0144sko-kowie\u0144sk\u0105 i posila\u0107 kiedy\u015b b\u0119dzie turyst\u00f3w zagranicznych swemi pstr\u0105gami, jakie i w rzece Rawonie<\/i> przez las rz\u0105dowy moczu\u0144ski ciek\u0105c\u00e9j tak\u017ce s\u0105 po\u0142awiane.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Wspomniane tu dobra prywatne Pogiermo\u0144 stanowi\u0142y niegdy\u015b oddzielne starostwo, kt\u00f3rego ostatnim w\u0142a\u015bcicielem przed rozbiorem kraju by\u0142 J\u00f3zef Osipowski podkomorzy smole\u0144ski, jenera\u0142-major wojsk litewskich i kawaler orderu \u015a. Stanis\u0142awa klassy I. Ten fundowa\u0142 we wsi Pokojnie<\/i> do tych d\u00f3br nale\u017c\u0105c\u00e9j ko\u015bci\u00f3\u0142 z drzewa parafjalny i nada\u0142 aktem w Kownie, d. 22 lutego r. 1794 spisanym, na uposa\u017cenie proboszcza 3 w\u0142\u00f3ki litewskie 2<\/a><\/sup>, oraz morg\u00f3w 3 pod cmentarz grzebalny, tak\u017ce siana woz\u00f3w parokonnych 10 i wolny wr\u0119b do las\u00f3w starostwa pogiermo\u0144skiego, jak niemi\u00e9j wolne po tych\u017ce lasach pastwiska. Nadaj\u0105c takie uposa\u017cenie proboszczowi, starosta zastrzeg\u0142, \u017ce gdyby podoba\u0142o si\u0119 rz\u0105dowi nadanie to uchyli\u0107, w takim razie zabezpiecza to uposa\u017cenie na swoich dobrach Wejliszki w powiecie kowie\u0144skim po\u0142o\u017conych. Dla zaprowadzenia za\u015b pocz\u0105tkowego gospodarstwa, udzieli\u0142 \u00f3wczasowemu proboszczowi 5 korcy \u017cyta, 8 korcy j\u0119czmienia, 8 korcy owsa i korzec grochu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Pokojni zbudowany w kszta\u0142cie prostok\u0105ta, ma o\u0142tarz\u00f3w 3; w wielkim jest obraz \u015a. Tr\u00f3jcy.<\/p>\n<\/div>\n

\n

W puszczach tych, jak i na ca\u0142\u00e9j Litwie, w wiekach up\u0142ynionych krz\u0105tano si\u0119 oko\u0142o zniszczenia rych\u0142ego las\u00f3w; przemys\u0142owcy osiadali w rozmaitych punktach w budach<\/i> i trudnili si\u0119 dobywaniem pota\u017cu, wyrabianiem klepek i topieniem rudy \u0142\u0105czn\u00e9j na \u017celazo. Zt\u0105dto powsta\u0142y wsie budnik\u00f3w: Cichabuda<\/i>, Ma\u0142dabudzie<\/i>, (buda do modlitwy), Meszkabudzie<\/i>, Warnabuda<\/i>, Jodbudzie<\/i>, Szarabuda<\/i>, Ruda<\/i> i inne.<\/p>\n

Na p\u00f3\u0142noco-zachodnim zakr\u0119cie Niemna, blisko folwarku Po\u017caj\u015bcie, zk\u0105d wida\u0107 za Niemnem wznosz\u0105ce si\u0119 wie\u017ce ko\u015bcio\u0142a marmurowego i eremu przez Krzysztofa Paca oraz \u017con\u0119 jego Klar\u0119 Izabell\u0119 Eugenj\u0119 r. 1550 fundowanych, uroczo zieleni si\u0119 nad wspania\u0142\u0105 rzek\u0105 litewsk\u0105 las rz\u0105dowy, kt\u00f3rego cz\u0119\u015b\u0107 zowie si\u0119 Wangos<\/i> lub Walerjan\u00f3<\/span>w<\/i>. Nazwisko Wangos jest podobne do Wejgi<\/i> u dawnych kronikarzy wspominanych i przypuszcza\u0107 ka\u017ce, \u017ce albo kronikarze nie znaj\u0105c j\u0119zyka litewskiego albo t\u00e9\u017c przepisywacze kronik omy\u0142k\u0119 pope\u0142nili, bior\u0105c lud tutejszy Gogami<\/i> i Wangami<\/i> zwany za Wejg\u00f3w. W\u0142a\u015bnie zt\u0105d na po\u0142udnie, za lasem, blisko wsi Pilona, jest uroczysko Gogi<\/i>, gdzie najobfici\u00e9j pojawiaj\u0105 si\u0119 w Niemnie lampredy czyli minogi. Wracaj\u0105c z Gog ku Po\u017caj\u015bciu, za wsi\u0105 Dworaliszkami ci\u0105gn\u0105 si\u0119 g\u00f3ry i wzg\u00f3rza, cz\u0119\u015bci\u0105 naturalne, cz\u0119\u015bci\u0105 r\u0119k\u0105 ludzk\u0105 przez Litwin\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skich w wojnie z Krzy\u017cakami, tudzie\u017c przez Szwed\u00f3w w czasie najazdu i wreszcie w r. 1812 przez Francuz\u00f3w usypane, kt\u00f3re niejaki czas s\u0142u\u017cy\u0142y za jaskini\u0119 dla \u0142otr\u00f3w i zb\u00f3jc\u00f3w, a zt\u0105d strachem przejmowa\u0142y podr\u00f3\u017cuj\u0105cych tu okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Za Poniemoniem dal\u00e9j ku zachodowi zaczyna\u0142y si\u0119 znowu \u015bwi\u0119te gaje<\/i> nale\u017c\u0105ce do bogini Aleksoty, kt\u00f3r\u00e9j pi\u0119kno\u015b\u0107 w pos\u0105gu ani w malowidle wyobra\u017con\u0105 by\u0107 nie mog\u0142a. Gdzie le\u017cy dzi\u015b wie\u015b Dziewogo\u0142a<\/i> do gminy Fredy nale\u017c\u0105ca, tu by\u0142 w\u0142a\u015bnie pocz\u0105tek tych gaj\u00f3w; albowiem diewa ga\u0142as<\/i> oznacza pocz\u0105tek lub koniec b\u00f3ztwa.<\/p>\n

W t\u00e9j\u017ce gminie Freda po\u0142o\u017cone s\u0105 wsie Budry<\/i> i Bojary<\/i>, o kt\u00f3rych podanie twierdzi, \u017ce za\u0142o\u017cone zosta\u0142y przez Budrys\u00f3w i innych znakomitych rodem Litwin\u00f3w; bajoras<\/i> bowiem oznacza szlachcica. Takto znakomito\u015b\u0107 rodu, stosown\u00e9m bogactwem niepoparta, maleje, upada i zni\u017ca si\u0119 do niezazdro\u015bnego stanu kmiecia.<\/p>\n

W ko\u0144cu nadmieni\u0107 winni\u015bmy, \u017ce wzmiankowany tu folwark donacyjny Boczkienikiele do\u015b\u0107 d\u0142ugo posiada\u0142 historyczn\u0105 pami\u0105tk\u0119 z roku 1812.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Tu bowiem we dworze przez czas przeprawy wojsk za Niemen mieszkali Eugenjusz Beauharnais i Micha\u0142 Ney, a ze spichrza obserwowali poruszenia wojsk na polach dorsuniskich za Niemnem po\u0142o\u017conych. Dw\u00f3r ten w styczniu roku 1858 spali\u0142 si\u0119, a z nim zgorza\u0142y \u0142\u00f3\u017cka, na kt\u00f3rych ci jenera\u0142owie francuzcy sypiali.<\/p>\n<\/div>\n

    \n
  1. Przywileje miastu nadane by\u0142y w r. 1520 przez Korwinow\u0119 G\u0105siewsk\u0105 podskarbin\u0119 wielk\u0105 i hetmanow\u0105 poln\u0105 w. ks. lit., kt\u00f3re za rz\u0105du pruskiego z\u0142o\u017cone zosta\u0142y kamerze bia\u0142ostocki\u00e9j i ztamt\u0105d oddane nast\u0119pnie do Komissji wojew\u00f3dzki\u00e9j augustowski\u00e9j; w czasie po\u017caru domu rz\u0105dowego w r. 1818 spali\u0142y si\u0119.[↩<\/a>]<\/span><\/li>\n
  2. W\u0142\u00f3ka polska do w\u0142\u00f3ki litewskiej ma si\u0119 jak 7 : 9, czyli w\u0142\u00f3ka litewska jest wi\u0119ksz\u0105 od nowopolski\u00e9j przesz\u0142o o \u00bc.[↩<\/a>]<\/span><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Balwierzyszki. – Rzeki: Rawona, Wicia i Jesia w pstr\u0105gi obfituj\u0105ce. – \u0179r\u00f3d\u0142a mineralne narewskie. – Pogiermo\u0144, pomnik Karola Gustawa Henke. – Gaje i rzeki \u015bwi\u0119te. – Grunta i rzeka do djab\u0142\u00f3w nale\u017c\u0105ce. – Kara przez Szwed\u00f3w wymierzona za nierzetelny handel. – Boczkieniki i Boczkienikiele. – Sobolany, Lepo\u0142aty, Obelino i Moroszkinie. – Lasy Wangos i Druski. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13454,"parent":13294,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"footnotes":""},"class_list":["post-13364","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"\nRozdzia\u0142 17 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rozdzia\u0142 17 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Balwierzyszki. – Rzeki: Rawona, Wicia i Jesia w pstr\u0105gi obfituj\u0105ce. – \u0179r\u00f3d\u0142a mineralne narewskie. – Pogiermo\u0144, pomnik Karola Gustawa Henke. – Gaje i rzeki \u015bwi\u0119te. – Grunta i rzeka do djab\u0142\u00f3w nale\u017c\u0105ce. – Kara przez Szwed\u00f3w wymierzona za nierzetelny handel. – Boczkieniki i Boczkienikiele. – Sobolany, Lepo\u0142aty, Obelino i Moroszkinie. – Lasy Wangos i Druski. […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-12T12:04:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/pstrag.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"16 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-17\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-17\\\/\",\"name\":\"Rozdzia\u0142 17 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-17\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-17\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/pstrag.jpg\",\"datePublished\":\"2020-05-11T13:04:47+00:00\",\"dateModified\":\"2020-05-12T12:04:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-17\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-17\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-17\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/pstrag.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/pstrag.jpg\",\"width\":750,\"height\":920},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-17\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"W\u0119dr\u00f3wki po guberni augustowskiej w celu naukowym odbyte\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Rozdzia\u0142 17\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rozdzia\u0142 17 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Rozdzia\u0142 17 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","og_description":"Balwierzyszki. – Rzeki: Rawona, Wicia i Jesia w pstr\u0105gi obfituj\u0105ce. – \u0179r\u00f3d\u0142a mineralne narewskie. – Pogiermo\u0144, pomnik Karola Gustawa Henke. – Gaje i rzeki \u015bwi\u0119te. – Grunta i rzeka do djab\u0142\u00f3w nale\u017c\u0105ce. – Kara przez Szwed\u00f3w wymierzona za nierzetelny handel. – Boczkieniki i Boczkienikiele. – Sobolany, Lepo\u0142aty, Obelino i Moroszkinie. – Lasy Wangos i Druski. […]","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_modified_time":"2020-05-12T12:04:46+00:00","og_image":[{"width":750,"height":920,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/pstrag.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"16 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/","name":"Rozdzia\u0142 17 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/pstrag.jpg","datePublished":"2020-05-11T13:04:47+00:00","dateModified":"2020-05-12T12:04:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/pstrag.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/pstrag.jpg","width":750,"height":920},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-17\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"W\u0119dr\u00f3wki po guberni augustowskiej w celu naukowym odbyte","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Rozdzia\u0142 17"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]}]}},"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13364"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13364\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}