{"id":13343,"date":"2020-05-11T13:08:43","date_gmt":"2020-05-11T11:08:43","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?page_id=13343"},"modified":"2020-05-12T11:49:36","modified_gmt":"2020-05-12T09:49:36","slug":"wedrowki-12","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/","title":{"rendered":"Rozdzia\u0142 12"},"content":{"rendered":"

Sejny<\/h4>\n
\n

1<\/a><\/sup>W dawn\u00e9j puszczy olitski\u00e9j, kt\u00f3ra znaczn\u0105 przestrze\u0144 ziemi litewski\u00e9j zalega\u0142a, na kra\u0144cu po\u0142udniowym \u00f3wczesnego le\u015bnictwa prze\u0142omskiego, nad jedn\u00e9m z licznych jezior tera\u017aniejsz\u0105 gubernj\u0119 augustowsk\u0105 oblewaj\u0105cych, strudzeni obron\u0105 kraju od napadu Krzy\u017cak\u00f3w, trzej rycerze litewscy za\u0142o\u017cyli osady, w kt\u00f3rych stare swe lata spokojnie przep\u0119dzi\u0107 zamierzyli. By\u0142o to za panowania W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y, ju\u017c po \u015bmierci Witowda przez nar\u00f3d op\u0142akiwanego, w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy Boles\u0142aw Swidrygaj\u0142o, brat kr\u00f3la, wszelkich zabieg\u00f3w u\u017cywa\u0142 do utrzymania si\u0119 na tronie wielkiego ksi\u0119cia litewskiego, chocia\u017c nar\u00f3d nie bardzo ch\u0119tnie tego sobie \u017cyczy\u0142. Od czasu po\u0142\u0105czenia si\u0119 Litwy z Koron\u0105, gdy W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o \u015bwiat\u0142o wiary Chrystusa do sw\u00e9j ojczyst\u00e9j ziemi wprowadzi\u0142, Litwini traci\u0107 pocz\u0119li ducha wojowniczego i chleb w pracy spokojn\u00e9j nabyty nad pyszne \u0142upy zwyci\u0119zkie przenosili i sama tylko w poga\u0144stwie do r. 1549 zostaj\u0105ca \u017bmud\u017a, utrzymywa\u0142a w sobie ogie\u0144 nienawi\u015bci ku chrze\u015bcijanom, kt\u00f3rych tylko w najezdniczych Krzy\u017cakach zna\u0142a i zemst\u0105 za zrz\u0105dzone przez nich krzywdy pa\u0142a\u0142a. Litwini za\u015b, pod b\u0142ogiemi rz\u0105dami sprzymierzonych chrze\u015bcian, zamy\u015blali o rozkrzewieniu pomi\u0119dzy swymi bra\u0107mi t\u00e9j o\u015bwiaty, kt\u00f3ra podnosi\u0142a w ich oczach godno\u015b\u0107 i dum\u0119 m\u0142odych sprzymierze\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n

\n

To t\u00e9\u017c trzej wzmiankowani rycerze osiedli w taki\u00e9m miejscu, gdzie las dostarcza\u0142 potrzebnego do budowl opa\u0142u i drzewa, oraz do po\u017cywienia wszelkiego zwierza, a jezioro i rzeczka w pobli\u017cu p\u0142yn\u0105ca obiecywa\u0142y mn\u00f3stwo ryb rozmaitych i innych w\u0142a\u015bciwych u\u017cytk\u00f3w. Takie dogodne miejsce zwr\u00f3ci\u0142o uwag\u0119 innych w\u0119drownik\u00f3w krajowych kt\u00f3rzy roznosili po kraju wie\u015b\u0107 o osadzie, nazywaj\u0105c j\u0105 Sieniej<\/i>, tojest starcy<\/i>. Zacz\u0119li si\u0119 wi\u0119c zewsz\u0105d \u015bci\u0105ga\u0107 do osady Sieniej krajowcy i na karczunkach le\u015bnych wznosi\u0107 budowle, kt\u00f3re postawione na dw\u00f3ch wzg\u00f3rzach nad jeziorem i na trzeci\u00e9m nad rzek\u0105 Sejenk\u0105, w ci\u0105gu lat 100, tojest za kr\u00f3la Zygmunta I, ju\u017c przybra\u0142y posta\u0107 miasta, zwanego w pismach urz\u0119dowych z ruska Sieno<\/i>.<\/p>\n<\/div>\n

\n

To ostatnie w\u0142a\u015bnie nazwisko utworzy\u0142o p\u00f3\u017aniejsze podanie, \u017ce miasto nazwane zosta\u0142o od obfito\u015bci \u0142\u0105k w siano; co wszak\u017ce jest myln\u00e9m 2<\/a><\/sup>.<\/p>\n

Pierwiastkowe miasto, kt\u00f3re dzi\u015b nazywa si\u0119 Sejny<\/i>, by\u0142o daleko wi\u0119ksz\u00e9m ni\u017c dzisiaj, albowiem mie\u015bci\u0142o w sobie kilkaset domow murowanych i prawie tyle\u017c drewnianych, trzy ko\u015bcio\u0142y i dwie drukarnie, rozci\u0105ga\u0142o si\u0119 za\u015b od folwarku zwanego Wysokie Sejny<\/i> lub Wysoki dw\u00f3r<\/i> na p\u00f3\u0142nocy miasta le\u017c\u0105cego, a\u017c do wsi Posejny<\/i> za miastem dzisiejsz\u00e9m na po\u0142udnie po\u0142o\u017con\u00e9j i by\u0142o niejaki czas w\u0142asno\u015bci\u0105 ksi\u0119cia Wi\u015bniowieckiego, jednego z przodk\u00f3w kr\u00f3la Micha\u0142a. W\u0142a\u015bnie w dzisiejszym lesie Borek<\/i> zwanym, na p\u00f3\u0142wyspie Ostrowie<\/i> do jeziora sejne\u0144skiego przytykaj\u0105cym, za panowania Zygmunta Augusta, sta\u0142 wspania\u0142y pa\u0142ac tego ksi\u0119cia. Na wsch\u00f3d bowiem to miasto rozprzestrzenia\u0142o si\u0119 za las rz\u0105dowy dzisiejszy a\u017c pod wie\u015b prywatn\u0105 \u017begary<\/i>, dawni\u00e9j do Ejsmunt\u00f3w, dzi\u015b do Kunata nale\u017c\u0105c\u0105. Odgraniczenie miasta dokonane by\u0142o za panowania Zygmunta Augusta roku 1564.<\/p>\n

Po up\u0142ywie lat 90, a mianowicie r. 1655, gdy Szwedzi, \u017c\u0105dz\u0105 \u0142upieztw m\u0142odego Karola Gustawa podnieceni, napadli na ca\u0142y nasz kraj, w\u00f3wczas i Sejny przez nich zniszczone zosta\u0142y, tak, \u017ce ledwie pozosta\u0142o kilka dom\u00f3w, klasztor w po\u0142owie zrujnowany ksi\u0119\u017cy Dominikan\u00f3w i ko\u015bci\u00f3\u0142 jeden pod wezwaniem \u015a. Jerzego, fundacji Jerzego Grodzi\u0144skiego, le\u015bniczego puszcz prze\u0142omskich. Przy t\u00e9j po\u017codze spali\u0142y si\u0119 dwa inne ko\u015bcio\u0142y, z kt\u00f3rych jeden, pod wezwaniem \u015a. Ducha, sta\u0142 przy ulicy kalwaryjski\u00e9j, gdzie dzi\u015b istnieje dom \u017cyda Abrahama Mauerbergera, kt\u00f3ry okolony by\u0142 cmentarzem grzebalnym katolickim, jak o t\u00e9m przekonywaj\u0105 rozkopane w r. 1826 przy niwellacji t\u00e9j ulicy mogi\u0142y i wydobyty z \u0142ona ziemi krzy\u017c drewniany.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Wzmiankowany Grodzi\u0144ski by\u0142 wyznania kalwi\u0144skiego, lecz zachorowawszy niebezpiecznie, mia\u0142 we \u015bnie widzenie, przedstawiaj\u0105ce ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor, oraz zakonnika zgromadzenia ksi\u0119\u017cy Dominikan\u00f3w, kt\u00f3ry wzywa\u0142 go do pokuty i opuszczenia b\u0142\u0119dnych zasad kalwinizmu, gro\u017c\u0105c mu rych\u0142\u0105 \u015bmierci\u0105, je\u015bli si\u0119 nie nawr\u00f3ci do prawdziw\u00e9j religji Chrystusa. Przera\u017cony okropn\u0105 przepowiedni\u0105, gdy si\u0119 obudzi\u0142 ze snu, Grodzi\u0144ski przywo\u0142a\u0142 kap\u0142ana i uczyniwszy przed nim zeznanie wiary oraz spowied\u017a, wnet ozdrowia\u0142 i wywdzi\u0119czaj\u0105c si\u0119 Bogu za doznan\u0105 \u0142ask\u0119, wystawi\u0142 pod\u0142ug widzenia ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor, kt\u00f3re w roku 1619 oddawszy pod zarz\u0105d Dominikanom, w rok pot\u00e9m, tojest w roku 1620 swe \u017cycie pobo\u017cne zako\u0144czy\u0142.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Klasztor tutejszy ma kszta\u0142t prostok\u0105ta zamkni\u0119tego; d\u0142ugo\u015b\u0107 jego wynosi \u0142okci 76, szeroko\u015b\u0107 \u0142okci 20\u00bd, wysoko\u015b\u0107 pod dach \u0142okci 14\u00be, zbudowany jest z ceg\u0142y o pi\u0119trze, \u015bciany ma 3 \u0142okcie grube; pokryty jest dach\u00f3wk\u0105; po rogach wzniesione s\u0105 cztery bastjony okr\u0105g\u0142e, kt\u00f3rych dachy gzymsowe t\u0119po spiczaste pokryte s\u0105 bia\u0142\u0105 blach\u0105 i opatrzone zwierzchu chor\u0105giewkami blaszanemi, wskazuj\u0105cemi dat\u0119 za\u0142o\u017cenia klasztoru.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 przez Grodzi\u0144skiego wystawiony, o po\u0142ow\u0119 by\u0142 mniejszy od dzisiejszego z wie\u017cyczk\u0105 nad \u015brodkiem wzniesion\u0105, w kt\u00f3r\u00e9j by\u0142a sygnaturka. Front pierwotny tego ko\u015bcio\u0142a obr\u00f3cony by\u0142 do klasztoru i oko\u0142o tego placu, na kt\u00f3rym dzi\u015b urz\u0105dzona jest studnia, by\u0142 kru\u017cganek, po kt\u00f3rym processje odbywa\u0142y si\u0119.<\/p>\n

W wielkim o\u0142tarzu umieszczona jest statua Matki Boski\u00e9j, cudami s\u0142yn\u0105ca. O pochodzeniu j\u00e9j podanie m\u00f3wi, \u017ce Grodzi\u0144ski na uko\u0144czeniu ko\u015bcio\u0142a mia\u0142 we \u015bnie drugie widzenie, kt\u00f3r\u00e9m wezwany zosta\u0142 do wykupienia od snycerza w mie\u015bcie Kr\u00f3lewcu Matki Boski\u00e9j sprzedan\u00e9j przez jakiego\u015b poganina, kt\u00f3r\u0105 sprowadzi\u0107 ma do nowo buduj\u0105cego si\u0119 ko\u015bcio\u0142a. Pobo\u017cny Grodzi\u0144ski niezw\u0142ocznie uda\u0142 si\u0119 do wskazanego we \u015bnie miejsca i z wielk\u0105 trudno\u015bci\u0105 dobiwszy ze snycerzem targu, nabyt\u0105 statu\u0119 u\u0142o\u017cy\u0142 na bryce ko\u0144mi gniademi ci\u0105gnion\u00e9j. Skoro wyruszy\u0142 z tym kosztownym nabytkiem w drog\u0119, pozosta\u0142y w Kr\u00f3lewcu snycerz po\u017ca\u0142owa\u0142, \u017ce zama\u0142o jeszcze wzi\u0105\u0142 od Grodzi\u0144skiego za sw\u00f3j towar i pu\u015bciwszy si\u0119 w pogo\u0144 za nim, chcia\u0142 mu zwr\u00f3ci\u0107 wzi\u0119te pieni\u0105dze, je\u015bli wy\u017csz\u00e9j ceny pod\u0142ug \u017c\u0105dania jego nie post\u0105pi; lecz tak si\u0119 znu\u017cy\u0142 daremn\u0105 pogoni\u0105, i\u017c traci\u0142 ju\u017c ch\u0119\u0107 dal\u00e9j zap\u0119dza\u0107 si\u0119, a\u017c wreszcie uda\u0142o mu si\u0119 zoczy\u0107 i dop\u0119dzi\u0107 Grodzi\u0144skiego, lecz jak\u017ce si\u0119 dziwi\u0142, gdy w miejsce koni gniadych, ujrza\u0142 do bryki Grodzi\u0144skiego zaprz\u0119\u017cone siwosze; co wi\u0119c\u00e9j gdy zatrzymawszy si\u0119 na drodze, obadwa szukali w bryce statuy, znalezion\u0105 by\u0107 nie mog\u0142a; co spowodowa\u0142o powr\u00f3t wsp\u00f3lny do Kr\u00f3lewca; dok\u0105d jad\u0105c, szukali po drodze sw\u00e9j zguby, jednak\u017ce na pr\u00f3\u017cno, bo statua zrz\u0105dzeniem cudown\u00e9m znalezion\u0105 zosta\u0142a u snycerza w t\u00e9m sam\u00e9m miejscu, zk\u0105d wzi\u0119t\u0105 by\u0142a. Ten cud wi\u0119ksz\u0105 jeszcze chciwo\u015b\u0107 snycerza wzbudzi\u0142, kt\u00f3ry postanowi\u0142 \u017c\u0105da\u0107 za statu\u0119 tyle z\u0142ota, ile ona zawa\u017cy. Grodzi\u0144ski zrazu zw\u0105tpi\u0142 o dopi\u0119ciu swego zamiaru, lecz nast\u0119pnie westchn\u0105wszy do Boga, postanowi\u0142 ca\u0142e swe mienie sprzeda\u0107, byleby t\u0119 statu\u0119 m\u00f3g\u0142 dosta\u0107. Lecz jakie\u017c ich obydwu by\u0142o zdziwienie, gdy statua zawa\u017cy\u0142a mni\u00e9j od poprzednio zap\u0142acon\u00e9j snycerzowi warto\u015bci. Przeto, chc\u0105c niechc\u0105c, snycerz poprzesta\u0107 musia\u0142 na warto\u015bci ostatecznie przez si\u0119 ustanowion\u00e9j. Grodzi\u0144ski zabrawszy powt\u00f3rnie statu\u0119, przywi\u00f3z\u0142 j\u0105 bez przeszkody do Sejn; lecz gdy ko\u015bci\u00f3\u0142 nie by\u0142 jeszcze uko\u0144czony, postanowi\u0142 j\u0105 tymczasowo umie\u015bci\u0107 w jednym z ko\u015bcio\u0142\u00f3w katolickich w Grodnie. Ale, gdy ani konie, ani t\u00e9\u017c wo\u0142y, naprzemian zaprz\u0119\u017cone, w \u017caden spos\u00f3b tego ci\u0119\u017caru z miejsca ruszy\u0107 nie mog\u0142y, Grodzi\u0144ski uznaj\u0105c w t\u00e9m wol\u0119 Boga, pozostawi\u0142 statu\u0119 w Sejnach. Mie\u015bci si\u0119 dzi\u015b w wkl\u0119s\u0142o\u015bci o\u0142tarza gipsowego; przedstawia wyobra\u017cenie loreta\u0144skie, w szacie srebrn\u00e9j otwieran\u00e9j, w kwiaty z\u0142ote przyozdobion\u00e9j, z koron\u0105 tak\u0105\u017c nad g\u0142ow\u0105. Ca\u0142a wkl\u0119s\u0142o\u015b\u0107, w kt\u00f3r\u00e9j ustawiona jest figura, wybita blach\u0105 srebrn\u0105; u g\u00f3ry dwaj anio\u0142owie ze srebra utrzymuj\u0105 koron\u0119 nad g\u0142ow\u0105 statuy, u do\u0142u za\u015b dwaj inni trzymaj\u0105 \u015bwieczniki. Wota liczne ze srebra u statuy zawieszone \u015bwiadcz\u0105 o pobo\u017cno\u015bci ludu, kt\u00f3ry dawni\u00e9j do tego cudownego miejsca z dalekich okolic na odpusty zgromadza\u0142 si\u0119.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Po wojnie szwedzki\u00e9j, Dominikanie stawszy si\u0119 panami zgliszcz i szcz\u0105tk\u00f3w miasta, oraz zebrawszy z zapis\u00f3w magnat\u00f3w litewskich znaczne fundusze, zacz\u0119li wznosi\u0107 nowe miasto oko\u0142o swego klasztoru, dok\u0105d ludno\u015b\u0107 wszelkiego wyznania z r\u00f3\u017cnych miejsc \u015bci\u0105gali wyznaczaj\u0105c nowym osadnikom place i udzielaj\u0105c bezp\u0142atnie z swych las\u00f3w drzewo do budowl potrzebne.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Dominikanie nie zasypiali swego dzie\u0142a rozpocz\u0119tego i stawszy si\u0119 dziedzicami obszern\u00e9j w\u0142o\u015bci, bo opr\u00f3cz plac\u00f3w miejskich, posiadali folwark Wysokie Sejny oraz wsie: Posejny, Posejanka, Zaleskie, Radziuszki i Babance oraz las Borek<\/i> zwany, zbudowali w \u015brodku nowego miasta nowy ko\u015bci\u00f3\u0142 filijalny z drzewa pod wezwaniem tak\u017ce \u015ago Jerzego, przy kt\u00f3rym ustanowili wikarego z duchowie\u0144stwa \u015bwieckiego do sprawowania pos\u0142ug religijnych w cz\u0119\u015bci parafji berznicki\u00e9j do Sejn przytykaj\u0105c\u00e9j, kt\u00f3rej ten ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 filj\u0105.<\/p>\n

Sejny w korzystn\u00e9m dla handlu miejscu po\u0142o\u017cone by\u0142y: t\u0119dy bowiem z Prus przez Filip\u00f3w, Suwa\u0142ki i Krasnopol droga sz\u0142a do Grodna, Liszkowa i Merecza; zt\u0105d tak\u017ce zwraca\u0142a si\u0119 droga do Kalwarji i Kowna oraz na \u017bmud\u017a; dla wygody wi\u0119c podr\u00f3\u017cuj\u0105cych Dominikanie zbudowali kilka na\u00f3wczas porz\u0105dnych kafenhauz\u00f3w, z kt\u00f3rych jeden pod imieniem domu spadkobierc\u00f3w Litwi\u0144skiego znany, dot\u0105d istnieje; a chocia\u017c przez p\u00f3\u017aniejszych w\u0142a\u015bcicieli zosta\u0142 troch\u0119 przekszta\u0142cony, tyle jest jeszcze porz\u0105dnym, \u017ce cesarz Napoleon I, w odwrocie swym z Moskwy w r. 1812 nie waha\u0142 si\u0119 w nim spocz\u0105\u0107.<\/p>\n

\u017be za\u015b \u017cydzi nasi zwykle sw\u0105 fortun\u0119 zak\u0142adaj\u0105 na groszu kmiotk\u00f3w, to t\u00e9\u017c gdy przybywaj\u0105cy ze wsi lud stawa\u0142 zawsze przed ko\u015bcio\u0142em nowym \u015a. Jerzego, tam w\u0142a\u015bnie, w dzisiejsz\u00e9j ulicy zwan\u00e9j Koszary, izraelici w najwi\u0119kszym nie\u0142adzie swe budowle stawiali; co dostrzeg\u0142szy ksi\u0105dz Bortkiewicz przeor miejscowy, chc\u0105c zarazem przeszkodzi\u0107 wznoszeniu przez Antoniego Tyzenhauza podskarbiego nadw. lit. o mil 2 zt\u0105d ku wschodowi nowego miasta Krasnopolem zwanego i \u0142atwi\u00e9j przyn\u0119ci\u0107 do Sejn \u017cyd\u00f3w, w r. 1778 zbudowa\u0142 im z drzewa, w blisko\u015bci ko\u015bcio\u0142a, przy ulicy Grodzie\u0144sk\u00e9j, synagog\u0119 gontami kryt\u0105 z wystaw\u0105 od frontu i kolumnad\u0105; za co uzyska\u0142 ich przychylno\u015b\u0107 i wdzi\u0119czno\u015b\u0107, kt\u00f3remi powodowani, nietyko licznie w t\u00e9m mie\u015bcie osiedli, ale nawet w bo\u017cnicy imi\u0119 Bortkiewicza ze czci\u0105 przez d\u0142ugie lata wspominali.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Aby za\u015b zupe\u0142nie odpowiedzie\u0107 warunkom miasta, ksi\u0105dz Bortkiewicz zbudowa\u0142 na rynku, wprost dzisiejszego domu Rafa\u0142a Lejpunera, ratusz w stylu szkockim, kszta\u0142tu kwadratowego, kolumnami na oko\u0142o opasany, nad kolumnad\u0105 za\u015b wzni\u00f3s\u0142 pi\u0119tro z dachem sto\u017ckowatym, zako\u0144czonym u wierzchu chor\u0105giewk\u0105, nied\u017awiedzia, tojest herb \u017bmudzi wyobra\u017caj\u0105c\u0105; w tym gmachu osadzi\u0142 landw\u00f3jta i uposa\u017cy\u0142 go w grunta. Kolumny ratusza zast\u0119powa\u0142y pr\u0119gierz; do nich bowiem uwi\u0105zywano z rozkazu landw\u00f3jta winowajc\u00f3w na ch\u0142ost\u0119 skazanych. Dzi\u015b ta budowla ju\u017c nie istnieje.<\/p>\n

Dla nale\u017cytego uczczenia cudownej statuy Matki Boski\u00e9j, Dominikanie, nale\u017c\u0105c w\u00f3wczas do dyecezji wile\u0144ski\u00e9j, za szczeg\u00f3lnemi pozwoleniami biskupa dyecezalnego, ustanowili trzy odpusty, a mianowicie w dni: Oczyszczenia Matki Boski\u00e9j dnia 2 lutego i Nawiedzenia Matki Boski\u00e9j dnia 2 lipca, oraz N. Marji Panny Ro\u017ca\u0144cow\u00e9j w pierwsz\u0105 niedziel\u0119 pa\u017adziernika, nadto otrzymali z Rzymu indulgencye, jako to: dnia 21 listopada 1753 r. od Papie\u017ca Benedykta XIV, na odpust w dzie\u0144 \u015ago Jerzego dnia 23 kwietnia; drug\u0105 od Piusa VI dnia 3 pa\u017adziernika 1784 roku na odpust w dzie\u0144 Nawiedzenia Matki Boski\u00e9j; trzeci\u0105 i czwart\u0105 od tego\u017c w roku 1789 na odpusty w dzie\u0144 Naj\u015bwi\u0119tsz\u00e9j Marji Panny Ro\u017cancow\u00e9j i \u015a. Agaty 5 lutego. A gdy lud pobo\u017cny przywykaj\u0105c do tych odpust\u00f3w, licznie zbiera\u0142 si\u0119 do Sejn, w\u00f3wczas ks. Bortkiewicz nie zaniecha\u0142 wprowadzi\u0107 w tych dniach jarmarki oraz dwakro\u0107 w tydzie\u0144, w poniedzia\u0142ek i czwartek targi, i na wszystkie te urz\u0105dzenia uzyska\u0142 od kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta w r. 1787 przywil\u00e9j.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Aby ogie\u0144 nigdy tak pi\u0119knie wzrastaj\u0105cego miasta nie zniszczy\u0142, na rynku ko\u015bcio\u0142a Dominika\u0144skiego, ze sk\u0142adki pobo\u017cnego ludu, zbudowan\u0105 zosta\u0142a kapliczka murowana z dachem \u015bci\u0119tym sto\u017ckowatym, nad kt\u00f3rym umieszczono wizerunek snycerski\u00e9j roboty S. Agaty, patronki od po\u017caru, kt\u00f3r\u00e9j uroczysto\u015b\u0107 obchodzi si\u0119 z processy\u0105 po mie\u015bcie. Kaplica ta w drugi\u00e9j po\u0142owie wieku zesz\u0142ego zbudowana, uleg\u0142a by\u0142a, dawno\u015bci\u0105 czasu, ruinacji, lecz staraniem i kosztem Rowi\u0144skiego b. naczelnika powiatu Sejne\u0144skiego, zosta\u0142a wyrestaurowan\u0105 i barjer\u0105 ogrodzon\u0105.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Pomi\u0119dzy wa\u017cniejszemi dobrodziejami Dominikan\u00f3w sejne\u0144skich licz\u0105 si\u0119: Franciszek H\u0142aski, Struty\u0144scy i ksi\u0105\u017c\u0119ta Lubeccy. Najbli\u017cszym z tych s\u0105siadem Sejn, by\u0142 Struty\u0144ski starosta wi\u017cajnski, kt\u00f3rego dw\u00f3r by\u0142 w Sejnach, o mil 3 od tego miasta po\u0142o\u017conych. Jak na Ukrainie o staro\u015bcie kaniowskim, tak tu na Litwie o staro\u015bcie wi\u017cajnskim wiele poda\u0144 ciekawych pozosta\u0142o; Struty\u0144ski bowiem s\u0142yn\u0105\u0142 z dziwactwa i rozmaitych figl\u00f3w, niejednokrotnie \u015bmierci\u0105 ludzk\u0105 ko\u0144cz\u0105cych si\u0119. Z pomi\u0119dzy wielu poda\u0144, przytoczymy tu niekt\u00f3re dla poj\u0119cia charakteru jego.<\/p>\n

Raz, gdy starosta otoczony licznym dworem i hajdukami przeje\u017cd\u017ca\u0142 przez swe ziemie, spotka\u0142 \u017cyda wioz\u0105cego beczk\u0119 smo\u0142y, kt\u00f3ry nie mog\u0105c rych\u0142o ust\u0105pi\u0107 z drogi, poni\u00f3s\u0142 strat\u0119 przez obalenie wozu z beczk\u0105, z kt\u00f3rej smo\u0142a wyla\u0142a si\u0119. \u017bal\u0105c si\u0119 nad t\u0105 strat\u0105 starosta, zap\u0142aci\u0142 poszkodowanemu warto\u015b\u0107 smo\u0142y pod\u0142ug jego \u017c\u0105dania; lecz skoro tylko oddali\u0142 si\u0119, \u017cyd zaj\u0105\u0142 si\u0119 zbieraniem z ziemi smo\u0142y rozlan\u00e9j. Co jeden z dworskich dostrzeg\u0142szy, doni\u00f3s\u0142 o t\u00e9m Struty\u0144skiemu, kt\u00f3ry powr\u00f3ciwszy do \u017cyda na drodze pozostawionego, postanowi\u0142 ukara\u0107 go za t\u0119 chciwo\u015b\u0107; jako\u017c wybi\u0107 kaza\u0142 oba dna beczki i \u017cydowi przez t\u0119 beczk\u0119 przeczo\u0142ga\u0107 si\u0119.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Innego razu jad\u0105c przez las, us\u0142ysza\u0142 g\u0142os kuku\u0142ki; lecz gdy si\u0119 zbli\u017cy\u0142 do miejsca, z kt\u00f3rego ten g\u0142os pochodzi\u0142, dostrzeg\u0142 cygank\u0119 na drzewie siedz\u0105c\u0105, kt\u00f3r\u0105 za takie na\u015bladownictwo zastrzeli\u0142.<\/p>\n

Odmienny charakter mia\u0142a R\u00f3\u017ca z Plater\u00f3w, \u017cona Struty\u0144skiego, starosty sejne\u0144skiego i wi\u017caj\u0144skiego, kt\u00f3ra przej\u0119ta pobo\u017cno\u015bci\u0105, nie szcz\u0119dzi\u0142a znacznych fundusz\u00f3w na chwa\u0142\u0119 Bo\u017c\u0105. Ona to ko\u015bci\u00f3\u0142 dominika\u0144ski wyrestaurowa\u0142a i powi\u0119kszy\u0142a, przez zmian\u0119 frontu na stron\u0119 przeciwleg\u0142\u0105 i wymurowanie od nowego frontu dw\u00f3ch wie\u017c, oraz dobudowanie z lew\u00e9j strony, wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a, kaplicy pod wezwaniem Opatrzno\u015bci Boski\u00e9j. J\u00e9j kosztem trzy dzwony, ze star\u00e9j zrujnowan\u00e9j dzwonnicy wzi\u0119te, w nowych wie\u017cach umieszczono, \u015bciany ko\u015bcio\u0142a al fresco<\/i> pomalowano i nade drzwiami \u015bwi\u0105tyni zewn\u0105trz wyobra\u017cono Matk\u0119 Bosk\u0105 w taki\u00e9j postaci, jaka jest w o\u0142tarzu wielkim; po obu stronach kt\u00f3rego obrazu powiesi\u0107 kaza\u0142a w p\u0142askorze\u017abach swe herby familijne, po lew\u00e9j herb Sas<\/i> Struty\u0144skich, na tarczy w polu b\u0142\u0119kitn\u00e9m p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyca, w \u015brodku jego strza\u0142a, kt\u00f3ra przechodz\u0105c w g\u00f3r\u0119, za he\u0142m i koron\u0119, przeszywa pi\u00f3ra strusie nad koron\u0105 umieszczonej; po praw\u00e9j stronie obrazu, herb Plater<\/i>, na tarczy w polu czerwon\u00e9m wyobra\u017ca trzy pasy bia\u0142e w poprzek przechodz\u0105ce, kt\u00f3re przecina na ukos pas czwarty; nad tarcz\u0105 he\u0142m i korona, a nad koron\u0105 dwa skrzyd\u0142a orle.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Na jedn\u00e9j z tych wie\u017c, w okienku umieszczony zosta\u0142 w r. 1845 zegar, kosztem rz\u0105du i staraniem ksi\u0119dza Straszy\u0144ski\u00e9go, biskupa dyecezji augustowski\u00e9j sporz\u0105dzany. W drugi\u00e9j za\u015b wie\u017cy znajduje si\u0119 ciemna g\u0142\u0119boka framuga z nizki\u00e9m wej\u015bciem, w kt\u00f3r\u00e9j wykuty jest z kamienia tapczan; kryj\u00f3wka ta za Dominikan\u00f3w przeznaczon\u0105 by\u0142a na carcer<\/i> czyli wie\u017c\u0119, w kt\u00f3r\u00e9j grzesznik\u00f3w cywilnych i zakonnych za kar\u0119 sadzano.<\/p>\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 tera\u017aniejszego ko\u015bcio\u0142a wynosi \u0142okci 82, szeroko\u015b\u0107 \u0142okci 35, blach\u0105 kryty; wewn\u0105trz posadzka taflowa marmurowa, sufit arkadowy z ceg\u0142y wspiera si\u0119 na 10 filarach, przy kt\u00f3rych urz\u0105dzone s\u0105 o\u0142tarze gipsowe; przy trzecim za\u015b filarze z lew\u00e9j strony jest urz\u0105dzon\u0105 z boku o\u0142tarza ambona tak\u017ce gipsowa. Obrazy w tych o\u0142tarzach umieszczone, jako to; \u015a\u015a. Dominika i Romualda, Jacka i Jana Chrzciciela, Magdaleny i Piotra Aposto\u0142a, Piusa Papie\u017ca i Augustyna biskupa, Tadeusza Aposto\u0142a i Katarzyny M\u0119czenniczki, Tomasza z Akwinu i El\u017cbiety, Wincentego Ferreryusza i Katarzyny Sejne\u0144ski\u00e9j, Anio\u0142a Str\u00f3\u017ca i Paw\u0142a Apost., R\u00f3\u017cy Lima\u0144ski\u00e9j i Teressy, oraz Antoniego Padewskiego i Jana Nepomucena, wszystkie s\u0105 miernego p\u0119dzla. Po lew\u00e9j stronie ko\u015bcio\u0142a za naw\u0105, jest powy\u017c\u00e9j wzmiankowana kaplica Opatrzno\u015bci Boski\u00e9j, fundacji Struty\u0144ski\u00e9j, w kt\u00f3r\u00e9j obraz dawniejszy za czas\u00f3w ksi\u0119dza B\u0142ockiego, administratora dyecezji augustowski\u00e9j zniesiono, a natomiast kosztem jego urz\u0105dzono figur\u0119 Pana Jezusa snycerski\u00e9j roboty na krzy\u017cu rozpi\u0119tego, t\u0142o za\u015b suknem ponsow\u00e9m wybite. Tu\u017c wisi obraz w ramach z\u0142oconych, przedstawiaj\u0105cy M\u0119k\u0119 Pa\u0144sk\u0105, bardzo znakomitego p\u0119dzla. Godny jest tak\u017ce uwagi organ tutejszy, ogrodzony, z trzech cz\u0119\u015bci sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119, jako to: manua\u0142u, pozytywa i peda\u0142u, o trzech klawiaturach, zawieraj\u0105cy 33 glosy.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Po lew\u00e9j stronie ko\u015bcio\u0142a na \u015bcianie murow\u00e9j zawieszony jest portret Jerzego Grodzi\u0144skiego w ca\u0142ej figurze, kt\u00f3ry wyobra\u017cony w kontuszu bia\u0142ym, pasem litym przepasany, w p\u0142aszczu gronostajami podbitym, spi\u0119tym pod szyj\u0105 i spadaj\u0105cym z ramienia lewego, w butach bia\u0142ych; ma g\u0142ow\u0119 podgolon\u0105 siw\u0105 i br\u00f3dk\u0119 male\u0144k\u0105 tak\u017ce siw\u0105, korabela u boku, czapka za\u015b bia\u0142a czworoboczna z siwym barankiem, na stoliku umieszczona. Przed nim widok ko\u015bcio\u0142a pierwotnego i klasztoru Dominikan\u00f3w, u do\u0142u obrazu przy stoliku okr\u0105g\u0142ym pancerz \u017celazny. Na drugi\u00e9j \u015bcianie wisi portret Franciszka H\u0142askiego, horodniczego wojew\u00f3dztwa po\u0142ockiego, bu\u0144czucznego wojsk w. ks. lit., kt\u00f3ry wyobra\u017cony w pancerzu \u017celaznym; pod portretem tablica marmurowa wskazuje katakumb\u0119, w kt\u00f3r\u00e9j zw\u0142oki jego s\u0105 z\u0142o\u017cone.<\/p>\n

Po praw\u00e9j stronie ko\u015bcio\u0142a wisi na \u015bcianie portret w ca\u0142\u00e9j figurze R\u00f3\u017cy z Plater\u00f3w Struty\u0144ski\u00e9j: wyobra\u017con\u0105 jest w postawie stoj\u0105cej w sukni zielonej w\u0105zki\u00e9j z bawetem i ogonem; pier\u015b wygorsowana, szemizetk\u0105 przykryta, r\u0119kawki kr\u00f3tkie garnirowane, wachlarzyk w r\u0119ku; trzewiki z nosami spiczastemi; twarz \u015bredniego wieku wyra\u017ca obok pobo\u017cno\u015bci, szlachetno\u015b\u0107 i wspania\u0142o\u015b\u0107; w\u0142osy na g\u0142owie pudrowane, warkocz zwi\u0105zany wst\u0105\u017ceczk\u0105 ponsow\u0105 w kokard\u0119: zmar\u0142a ta pani dnia 12 kwietnia 1793 r.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Na sklepieniu nawy zawieszone s\u0105 5 \u017cyrandoli kryszta\u0142owych z bronzami; z tych dwa pozosta\u0142y po Dominikanach, trzy za\u015b s\u0105 darem ksi\u0119dza Straszy\u0144skiego biskupa.<\/p>\n

W sklepach ko\u015bcielnych, do kt\u00f3rych jest dwoje drzwi kamiennych, przechowuj\u0105 si\u0119 zw\u0142oki nabalsamowane ramilji Struty\u0144skich, i biskupa Starzy\u0144skiego oraz Dominikan\u00f3w. O grobach ramilji Grodzi\u0144skiego i o dacie \u015bmierci pierwszego fundatora ko\u015bcio\u0142a, akta miejscowe \u017cadn\u00e9j wiadomo\u015bci nie podaj\u0105.<\/p>\n

Struty\u0144ska powi\u0119kszywszy ko\u015bci\u00f3\u0142, urz\u0105dzi\u0142a przy nim cmentarz z dw\u00f3ch bok\u00f3w murem, od frontu za\u015b sztachetami, pomi\u0119dzy s\u0142upami murowanemi, czarno malowanemi opasany, z bram\u0105 w po\u0142owie sztachetow\u0105.<\/p>\n

Dla wzniesienia o\u015bwiaty w kraju traktu Zapuszcza\u0144skiego<\/i>, ksi\u0105dz Bortkiewicz urz\u0105dzi\u0142 w Sejnach dwie szko\u0142y: elementarn\u0105 i wy\u017csz\u0105, do kt\u00f3rych m\u0142odzie\u017c z ca\u0142\u00e9j Litwy przednieme\u0144ski\u00e9j na nauk\u0119 garn\u0119\u0142a si\u0119.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Po r. 1796 gdy ta cz\u0119\u015b\u0107 kraju wcielon\u0105 zosta\u0142a do Prus, dobra Dominikan\u00f3w sejne\u0144skich zaj\u0119te zosta\u0142y na skarb, klasztor ich suprymowany i zakonnicy r. 1794 przenie\u015bli si\u0119 do Bia\u0142egostoku za Niemen. Klasztor jedna\u017ce z ko\u015bcio\u0142em oddany by\u0142 ksi\u0119dzu Tomaszowi Pi\u0142suckemu Dominikanowi, kt\u00f3ry dobudowa\u0142 do ko\u015bcio\u0142a zakrysty\u0119 piecem ogrzewan\u0105 i wzni\u00f3s\u0142 nad ni\u0105 pi\u0119tro dla skarbcu.<\/p>\n

Tym sposobem szko\u0142a Dominikan\u00f3w w Sejnach, kt\u00f3ra od roku 1768 przez lat 25 lat wielkim po\u017cytkiem dla kraju i chlub\u0105 dla zakonu kaznodziejskiego istnia\u0142a, zamkni\u0119t\u0105 zosta\u0142a. Pozosta\u0142o jeszcze wprawdzie na Litwie kilka zak\u0142ad\u00f3w naukowych, jako to: akademja w Wilnie, szko\u0142a wydzia\u0142owa przez Dominikan\u00f3w utrzymywana w Grodnie i szko\u0142a o trzech klassach tak\u017ce dominika\u0144ska w Mereczu; lecz dla mieszka\u0144c\u00f3w t\u00e9j prowincji wszystkie te trzy zak\u0142ady by\u0142y zbyt odleg\u0142emi, t\u00e9mbardzi\u00e9j, \u017ce w kraju odpad\u0142ym do Cesarstwa po\u0142o\u017cone by\u0142y. Opustosza\u0142y Sejny; \u017cal by\u0142o Dominikan\u00f3w wyrugowanych, a wi\u0119kszy jeszcze smutek powszechny w tutejsz\u00e9j Litwie panowa\u0142, dla braku mo\u017cno\u015bci udzielenia potrzebn\u00e9j zawsze o\u015bwiaty dla m\u0142odzie\u017cy. Poj\u0105wszy t\u0119 wielk\u0105 potrzeb\u0119 rz\u0105d pruski postanowi\u0142 w Sejnach urz\u0105dzi\u0107 liceum<\/i> i w tym celu na wyrestaurowanie mur\u00f3w podominika\u0144skich pustkami stoj\u0105cych, w kt\u00f3rych poprzednie szko\u0142y mie\u015bci\u0142y si\u0119, przeznaczy\u0142 funduszu talar\u00f3w 4000; lecz polityczna zmiana kraju w roku 1807 nast\u0105piona, zamiaru tego do skutku doprowadzi\u0107 nie dozwoli\u0142a.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Z zamiarem urz\u0105dzenia w Sejnach liceum, rz\u0105d pruski po\u0142\u0105czy\u0142 my\u015bl o wzniesieniu tego miasta do dawnego znaczenia i by\u0142\u00e9j niegdy\u015b zamo\u017cno\u015bci. Jako\u017c ustanowion\u0105 tu zosta\u0142a jurysdykcja s\u0105dowa, polecono dope\u0142ni\u0107 pomiar szczeg\u00f3\u0142owy grunt\u00f3w miejskich i zarazem zaj\u0105\u0107 si\u0119 wyszukaniem przywilej\u00f3w miastu s\u0142u\u017c\u0105cych. Lecz Dominikanie przewiduj\u0105c w tych b\u0142ogich zamiarach rz\u0105du sw\u00f3j upadek nie tylko materjalny lecz i moralny, wszystkie akta, ksi\u0119gi i dyplomata Sejn tycz\u0105ce si\u0119, jak o t\u00e9m miejscowe ko\u015bcielne akta przekonywaj\u0105, spalili, a to dlatego, \u017ceby si\u0119 nie wyda\u0142o, i\u017c grunta, na kt\u00f3rych przed wzmiankowan\u0105 wy\u017c\u00e9j wojn\u0105 szwedzk\u0105 wielkie miasto istnia\u0142o, jure caduco<\/i> zaj\u0119te zosta\u0142y przez zgromadzenie zakonne na w\u0142asno\u015b\u0107 i nast\u0119pnie wydzier\u017cawione by\u0142y za czynsz wieczysty nowoosiedlaj\u0105cym si\u0119 w mie\u015bcie mieszka\u0144com.<\/p>\n

Gdy tym sposobem trudno by\u0142o wynale\u017a\u0107 dawne przywileje miasta, kr\u00f3l pruski udarowa\u0142 je nowym przywilejem; lecz takowy nie doszed\u0142 magistratu, bo \u00f3wczesny landrat powiatu wigierskiego Hipil przywi\u00f3z\u0142szy do Sejn kr\u00f3lewski mandat, \u017c\u0105da\u0142 od mieszczan op\u0142aty talar\u00f3w 700: lecz gdy mieszczanie t\u00e9j summy uj\u015bci\u0107 nie mogli, a kupcy izraelici Abraham Simon Sender i Chackiel Dawidowicz dawali tylko 400 talar\u00f3w, Hipil nie przyj\u0105wszy takowych, z przywilejem odjecha\u0142. Nie zgin\u0105\u0142 jednak\u017ce ten dokument, bo by\u0142 zaaktykowany<\/i> w grodztwie grodzie\u0144ski\u00e9m, zk\u0105d dla w\u0142asnego u\u017cytku dosta\u0142 kopi\u0119 onego kupiec miejscowy m. Sejn dzi\u015b \u017cyj\u0105cy Rafa\u0142 Lejpuner.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Wojna w latach 1806 i 1807 zdarzona wp\u0142yn\u0119\u0142a na zmian\u0119 rz\u0105du na Litwie i w Koronie, gdzie z prowincji prusko-wschodni\u00e9j utworzy\u0142o si\u0119 ksi\u0119stwo Warszawskie, a traktat tyl\u017cycki z d. 12 lipca 1807 r., zawarty zawarowa\u0142, aby to wszystko, co rz\u0105d pruski w t\u00e9j prowincji postanowi\u0142, do skutku doprowadzon\u00e9m by\u0142o.<\/p>\n

Jako\u017c Fryderyk August kr\u00f3l saski, ksi\u0105\u017c\u0119 warszawski zaprowadzi\u0142 w Sejnach liceum, do kt\u00f3rego liczna m\u0142odzie\u017c krajowa garn\u0119\u0142a si\u0119 t\u0119skni\u0105c do nauk i szukaj\u0105c o\u015bwiaty do\u015b\u0107 d\u0142ugo przedt\u00e9m zaniedban\u00e9j. Prawie jednocze\u015bnie wprowadzono tu biuro podprefekta i przeznaczono miasto na stolic\u0119 powiatu,<\/p>\n

Po wskrzeszeniu Kr\u00f3lestwa polskiego, w skutek starania obywateli powiat\u00f3w \u0142om\u017cy\u0144skiego, tykoci\u0144skiego i biebrza\u0144skiego, liceum sejne\u0144skie z bibliotek\u0105 wzbogacon\u0105 przez samych obywateli w r. 1817 wyprowadzono do miasta wojew\u00f3dzkiego \u0141om\u017cy, a w to miejsce urz\u0105dzono w Sejnach szko\u0142\u0119 wydzia\u0142ow\u0105<\/i>. W roku 1818 zniesiono Rady tymczasowe powiatowe w miejsce podprefekt\u00f3w w czasie wojny ustanowione i zamieniono je na w\u0142adze komissarzy obwodowych.<\/p>\n<\/div>\n

\n

W roku 1825 szko\u0142a wydzia\u0142owa sejne\u0144ska zamienion\u0105 zosta\u0142a na szko\u0142\u0119 wojew\u00f3dzk\u0105<\/i> o 6 klassach, kt\u00f3ra licz\u0105c corocznie pod swym zarz\u0105dem oko\u0142o 300 uczni\u00f3w przetrwa\u0142a do ko\u0144ca r. 1832. W roku nast\u0119pnym urz\u0105dzono tu gimnazjum<\/i>, kt\u00f3re trwa\u0142o do roku 1839, nim do m. Suwa\u0142k wyprowadzone zosta\u0142o; natomiast w Sejnach utworzono szko\u0142\u0119 powiatow\u0105<\/i>, lecz i ta po kilku latach swego istnienia przeniesion\u0105 zosta\u0142a do m. Marjampola.<\/p>\n

Ze zniesieniem szk\u00f3\u0142 w Sejnach, zacz\u0105\u0142 si\u0119 upadek miasta: wiele familji sta\u0142e tu zamieszka\u0142ych wyprowadzi\u0142o si\u0119, domy dla braku ludno\u015bci opustosza\u0142y i ku upadkowi nak\u0142ania\u0107 si\u0119 zacz\u0119\u0142y, w\u0142a\u015bciciele onych nie maj\u0105c procentu od kapita\u0142\u00f3w na budowy wy\u0142o\u017conych, do tyla zubo\u017celi, \u017ce niekt\u00f3rzy z nich nie s\u0105 w mo\u017cno\u015bci op\u0142acania przypadaj\u0105cych skarbowi podatk\u00f3w. Z upadkiem materjalnym o\u015bwiata tak\u017ce trudniejsz\u0105 si\u0119 sta\u0142a, t\u00e9mbardzi\u00e9j, \u017ce do wszystkich szk\u00f3\u0142 t\u00e9j gubernji, w Suwa\u0142kach, \u0141om\u017cy i Marjampolu, z powiatu sejne\u0144skiego do\u015b\u0107 odlegle.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Do upadku miasta przyczyni\u0142 si\u0119 niema\u0142o po\u017car w roku 1818 zdarzony, kt\u00f3ry niszczac mienie mieszczan, zarazem akta magistratury miejski\u00e9j poch\u0142on\u0105\u0142. A chocia\u017c dla podniesienia handlu w mie\u015bcie, mieszka\u0144cy Sejn uzyskali przywil\u00e9j ksi\u0119cia Namiestnika kr\u00f3lewskiego zatwierdzaj\u0105cy dawne jarmarki i ustanawiaj\u0105cy trzy nowe: w dzie\u0144 \u015bw. Kazimierza, \u015bw. Stanis\u0142awa biskupa i \u015bw. Miko\u0142aja biskupa, jednak nie wiele te wp\u0142ywaj\u0105 na zamo\u017cno\u015b\u0107 miasta, bo opr\u00f3cz grzyb\u00f3w suszonychi dla nabycia kt\u00f3rych wy\u017csza klassa spo\u0142ecze\u0144stwa tu przybywa, inne przedmioty stanowi\u0105 wzajemn\u0105 zamian\u0119 produkt\u00f3w wiejskich pomi\u0119dzy kolonistami i w\u0142o\u015bcianami.<\/p>\n

Jeszcze i to wp\u0142yn\u0119\u0142o na upadek miasta, \u017ce go\u015bciniec z Warszawy do Wilna, Moskwy i Petersburga t\u0119dy dawni\u00e9j przechodz\u0105cy, przez urz\u0105dzenie drogi bi\u00e9j poprowadzon\u00e9j na Suwa\u0142ki i Kowno, zostawi\u0142 Sejny na ustroniu w zupe\u0142n\u00e9m zapomnieniu.<\/p>\n

Najwi\u0119kszym zaszczytem miasta jest dzi\u015b katedra biskupia. Utworzona bowiem pierwiastkowo w Wigrach, za staraniem ksi\u0119dza Karpowicza biskupa, kaledra dyecezji wigierski\u00e9j, dla braku fundusz\u00f3w na uposa\u017cenie kapitu\u0142y by\u0142a nieodpowiedni\u0105, bo przeznaczona przez rz\u0105d pruski pensja dla biskupa dyecezalnego w ilo\u015bci talar\u00f3w 4000 rocznie, przy dochodach ze szczup\u0142ych grunt\u00f3w, zaledwie w\u0142\u00f3k magdeb. 4 morg\u00f3w 5 zawieraj\u0105cych, nie by\u0142a wystarczaj\u0105c\u0105 na utrzymanie przyzwoite ca\u0142ej s\u0142u\u017cby; a przyt\u00e9m po\u0142o\u017cenie Wigier na ustroniu, w\u015br\u00f3d las\u00f3w i jezior, by\u0142o tylko w\u0142a\u015bciw\u00e9m na pomieszkanie zakonnik\u00f3w i pustelnik\u00f3w, nie za\u015b biskupa i pra\u0142at\u00f3w ci\u0105g\u0142e stosunki z narodem maj\u0105cych. To t\u00e9\u017c nie tylko Karpowicz pierwszy biskup wigierski, ale i jego nast\u0119pca Go\u0142aszewski przykrz\u0105c sobie w Wigrach, starali si\u0119 u rz\u0105du o polepszenie bytu swego i ca\u0142\u00e9j kapitu\u0142y. Jako\u017c w r. 1817 ustanowiono katedr\u0119 biskupi\u0105 w Sejnach, dok\u0105d ju\u017c po \u015bmierci Go\u0142aszewskiego, Czy\u017cewski Ignacy biskup dyecezji wigierski\u00e9j przemianowan\u00e9j na augustowsk\u0105, katedr\u0119 sw\u0105 w roku 1823 perzeprowadzi\u0142 i klasztror podominika\u0144ski na seminarjum duchowne zaj\u0105\u0142.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Przy urz\u0105dzeniu katedry biskupi\u00e9j w ko\u015bciele podominika\u0144skim, dla pomieszczenia w presbyterium stall kanonickich, musiano znie\u015b\u0107 dwa dawne o\u0142tarze boczne; reszta wszystko po dawnemu pozosta\u0142o.<\/p>\n

Po Czy\u017cewskim, czwartym biskupem dyecezji augustowski\u00e9j by\u0142 ksi\u0105dz Miko\u0142aj Jan Manugiewicz, kt\u00f3ry \u017cadnej po sobie pami\u0105tki w Sejnach nie zostawi\u0142. Pi\u0105ty i ostatni biskup Straszy\u0144ski by\u0142 czynniejszym od swych poprzednik\u00f3w, albowiem zaj\u0105\u0142 si\u0119 uporz\u0105dkowaniem ko\u015bcio\u0142\u00f3w tak w Sejnach jaki i za obr\u0119bem miasta w powierzonej mu dyecezyji, o ile mo\u017cno\u015b\u0107 i fundusze dozwalaly. Po utworzeniu parafji w katedrze, ko\u015bci\u00f3\u0142 drewniany \u015bw. Jerzego zosta\u0142 filjalnym i d\u0142ugo bez opieki nale\u017cyt\u00e9j stoj\u0105c pustkami w\u015br\u00f3d dom\u00f3w \u017cydowskich, przez izraelit\u00f3w by\u0142 profanowanym; to t\u00e9\u017c Straszy\u0144ski chc\u0105c zaradzi\u0107 taki\u00e9j niew\u0142a\u015bciwo\u015bci, rozkaza\u0142 t\u0119 star\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 rozebra\u0107, pozostawiaj\u0105c tylko dawny cmentarz, kt\u00f3ry staraniem ksi\u0119dza Zalewskiego b. professora seminarjum, ze sk\u0142adek parafjan opasany zosta\u0142 rowem i wa\u0142em oraz w\u0142a\u015bciwie przyozdobiony krzy\u017cem drewnianym w \u015brodku postawionym. Straszy\u0144ski t\u00e9\u017c wyjednawszy u rz\u0105du fundusz, wyrestaurowa\u0142 parkan murowany cmentarza okalaj\u0105cego ko\u015bci\u00f3\u0142 katedralny i obsadzi\u0142 wko\u0142o topolami. Obok t\u00e9j gorliwo\u015bci o chwa\u0142\u0119 Boga, Straszy\u0144ski ma jednak sobie zarzut niecierpienia j\u0119zyka litewskiego, kt\u00f3rego do ko\u0144ca swego \u017cycia nie wyuczy\u0142 si\u0119, pomimo \u017ce ci\u0105g\u0142e mia\u0142 stosunki z Litwinami i \u017cy\u0142 w\u015br\u00f3d Litwin\u00f3w. Ta nienawi\u015b\u0107 jego ku j\u0119zykowi ludu posuwa\u0142a si\u0119 do takiego stopnia, \u017ce usi\u0142owa\u0142 we wszystkich ko\u015bcio\u0142ach znie\u015b\u0107 kazania i spowied\u017a w j\u0119zyku litewskim od wiek\u00f3w odbywane. To t\u00e9\u017c lud litewski czcz\u0105cy zawsze kap\u0142an\u00f3w, nie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 nale\u017cy\u00e9j mi\u0142o\u015bci dla swego pasterza za to, \u017ce ten nienawidzi\u0142 narodowo\u015bci jego.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Opr\u00f3cz dw\u00f3ch wzmiankowanych cmentarzy, na kt\u00f3rych ju\u017c teraz nie grzebi\u0105 zmar\u0142ych, jest za miastem w gaiku sosnowym trzeci, tak\u017ce wa\u0142em ziemnym opasany i drzewami obsadzony, gdzie chowaj\u0105 si\u0119 zw\u0142oki katolik\u00f3w i ewangielik\u00f3w. Tu znajduje si\u0119 wiele nagrobk\u00f3w i dwie kapliczki murowane, jedna fundacji Wolmera w\u0142a\u015bciciela d\u00f3br Ho\u0142ny, w kt\u00f3r\u00e9j w ka\u017cdy pi\u0105tek msza za umar\u0142ych odprawia si\u0119; druga za\u015b fundacji Szumkowskiego.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Miasto Sejny ze wszech stron, zw\u0142aszcza z przyjazdu od Suwa\u0142k, tojest od zachodu, przedstawia si\u0119 pi\u0119knie; ko\u015bci\u00f3\u0142 katedralny o dw\u00f3ch wie\u017cach wysokich przypomina ko\u015bci\u00f3\u0142 warszawski \u015a. Krzy\u017ca; na ma\u0142\u00e9j wynios\u0142o\u015bci nad rzek\u0105 sp\u0142awn\u0105 Marych\u0105 (dawni\u00e9j Sejenk\u0105) po\u0142o\u017cone, do\u015b\u0107 schludnie wygl\u0105da; mie\u015bci w sobie dom\u00f3w murowanych 17 i drewnianych 272; mieszka\u0144c\u00f3w za\u015b liczy 2144, w t\u00e9j liczbie \u017cyd\u00f3w 1368. Przy rynku targowym w roku 1844 wzniesiony zosta\u0142 ratusz murowany o pi\u0119trze z wie\u017c\u0105, blach\u0105 kryty. Kramnic murowanych w formie tr\u00f3jk\u0105ta w roku 1829 zbudowanych jest 24. Przy seminarjum jest ogr\u00f3d owocowy podominika\u0144ski, przesz\u0142o morg ziemi zajmuj\u0105cy, licznemi alejami poprzerzynany i do\u015b\u0107 porz\u0105dnie utrzymywany, kt\u00f3ry zdobi\u0105c miasto, s\u0142u\u017cy zarazem za miejsce spaceru publicznego dla mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Pod wzgl\u0119dem historycznym, opr\u00f3cz napadu Szwed\u00f3w na miasto, najdobitni\u00e9j przedstawia si\u0119 armja Napoleona Igo, kt\u00f3ra w roku 1812 w znaczn\u00e9j cz\u0119\u015bci ci\u0105gn\u0119\u0142a ku Niemnowi go\u015bci\u0144cem sejne\u0144skim, w kilka za\u015b miesi\u0119cy, po po\u017carze Moskwy, cofa\u0142y si\u0119 t\u0119dy napowr\u00f3t j\u00e9j szcz\u0105tki, zostawiaj\u0105c mn\u00f3stwo chorych i rannych w szpitalu, kt\u00f3ry w Sejnach z rozkazu w\u0142adz \u00f3wczesnych by\u0142 urz\u0105dzony. Sam Napoleon uprzedzaj\u0105c odwr\u00f3t armji, w prostych \u0142ubianych saniach wraca\u0142 t\u0105\u017c drog\u0105 sejne\u0144sk\u0105 do Pary\u017ca i zabawiwszy kilka chwil w Sejnach dla przeprz\u0105gu koni, uda\u0142 si\u0119 w dalsz\u0105 podr\u00f3\u017c na August\u00f3w i \u0141om\u017c\u0119 do Warszawy.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Ca\u0142a przeto przesz\u0142o\u015b\u0107 i tera\u017aniejszo\u015b\u0107 Sejn tworzy ciekawy dla nas przedmiot, godny bli\u017cszego poznania i dlatego za dobr\u0105 przys\u0142ug\u0119, rodakom przez pana Mysierowicza uczynion\u0105, poczytujemy to, \u017ce cho\u0107 w ma\u0142\u00e9j cz\u0119\u015bci widokiem Sejn przyozdobi\u0142 sw\u00f3j Przegl\u0105d augustowski<\/i>.<\/p>\n

Poeci i malarze swojscy znajd\u0105 tu wiele tre\u015bci do swych utwor\u00f3w artystycznych, przez wyobra\u017cenie nam ust\u0119p\u00f3w z \u017cycia wydatniejszych w historji tego miasta os\u00f3b, jakiemi by\u0142y: Grodzi\u0144ski pierwszy fundator ko\u015bcio\u0142a; ksi\u0105dz Bortkiewicz przeor, ekonomik i protektor \u017cyd\u00f3w; Struty\u0144ski starosta, fantastyk i R\u00f3\u017ca z hr. Plater\u00f3w Struty\u0144ska, pobo\u017cna i szlachetna pani; tudzie\u017c Hipil chciwiec i inne. Trzeba tylko mi\u0142o\u015bci dla kraju i rzeczy swojskich, a \u0142atwo znajdziemy na sw\u00e9j ziemi takie pi\u0119kne rzeczy, kt\u00f3rych z wielk\u0105 strat\u0105 pieni\u0119dzy, a cz\u0119stokro\u0107 rozumu i serca, szukamy za granic\u0105.<\/p>\n<\/div>\n

    \n
  1. Rzecz wzi\u0119ta z akt urz\u0119dowych i podania ludu miejscowego.[↩<\/a>]<\/span><\/li>\n
  2. Na poparcie tego podania, przywodz\u0105 to, \u017ce w\u015br\u00f3d miasta pomi\u0119dzy placami mieszczan znajduj\u0105 si\u0119 dwie wielkie \u0142\u0105ki przesz\u0142o 5 morg\u00f3w zawieraj\u0105ce, Bierzmalin\u0105 podmogiln\u0105<\/i> zwane; lecz zapominaj\u0105 o t\u00e9m, \u017ce Sejny stan\u0119\u0142y na litewski\u00e9j ziemi, a nawet nazwisko \u0142\u0105k jest litewskie.[↩<\/a>]<\/span><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Sejny 1W dawn\u00e9j puszczy olitski\u00e9j, kt\u00f3ra znaczn\u0105 przestrze\u0144 ziemi litewski\u00e9j zalega\u0142a, na kra\u0144cu po\u0142udniowym \u00f3wczesnego le\u015bnictwa prze\u0142omskiego, nad jedn\u00e9m z licznych jezior tera\u017aniejsz\u0105 gubernj\u0119 augustowsk\u0105 oblewaj\u0105cych, strudzeni obron\u0105 kraju od napadu Krzy\u017cak\u00f3w, trzej rycerze litewscy za\u0142o\u017cyli osady, w kt\u00f3rych stare swe lata spokojnie przep\u0119dzi\u0107 zamierzyli. By\u0142o to za panowania W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y, ju\u017c po \u015bmierci Witowda […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13439,"parent":13294,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"footnotes":""},"class_list":["post-13343","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"\nRozdzia\u0142 12 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rozdzia\u0142 12 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sejny 1W dawn\u00e9j puszczy olitski\u00e9j, kt\u00f3ra znaczn\u0105 przestrze\u0144 ziemi litewski\u00e9j zalega\u0142a, na kra\u0144cu po\u0142udniowym \u00f3wczesnego le\u015bnictwa prze\u0142omskiego, nad jedn\u00e9m z licznych jezior tera\u017aniejsz\u0105 gubernj\u0119 augustowsk\u0105 oblewaj\u0105cych, strudzeni obron\u0105 kraju od napadu Krzy\u017cak\u00f3w, trzej rycerze litewscy za\u0142o\u017cyli osady, w kt\u00f3rych stare swe lata spokojnie przep\u0119dzi\u0107 zamierzyli. By\u0142o to za panowania W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y, ju\u017c po \u015bmierci Witowda […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-12T09:49:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/sejny-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"590\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"948\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"28 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-12\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-12\\\/\",\"name\":\"Rozdzia\u0142 12 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-12\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-12\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/sejny-1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-05-11T11:08:43+00:00\",\"dateModified\":\"2020-05-12T09:49:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-12\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-12\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-12\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/sejny-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/sejny-1.jpg\",\"width\":590,\"height\":948},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-12\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"W\u0119dr\u00f3wki po guberni augustowskiej w celu naukowym odbyte\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Rozdzia\u0142 12\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rozdzia\u0142 12 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Rozdzia\u0142 12 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","og_description":"Sejny 1W dawn\u00e9j puszczy olitski\u00e9j, kt\u00f3ra znaczn\u0105 przestrze\u0144 ziemi litewski\u00e9j zalega\u0142a, na kra\u0144cu po\u0142udniowym \u00f3wczesnego le\u015bnictwa prze\u0142omskiego, nad jedn\u00e9m z licznych jezior tera\u017aniejsz\u0105 gubernj\u0119 augustowsk\u0105 oblewaj\u0105cych, strudzeni obron\u0105 kraju od napadu Krzy\u017cak\u00f3w, trzej rycerze litewscy za\u0142o\u017cyli osady, w kt\u00f3rych stare swe lata spokojnie przep\u0119dzi\u0107 zamierzyli. By\u0142o to za panowania W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y, ju\u017c po \u015bmierci Witowda […]","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_modified_time":"2020-05-12T09:49:36+00:00","og_image":[{"width":590,"height":948,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/sejny-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"28 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/","name":"Rozdzia\u0142 12 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/sejny-1.jpg","datePublished":"2020-05-11T11:08:43+00:00","dateModified":"2020-05-12T09:49:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/sejny-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/sejny-1.jpg","width":590,"height":948},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-12\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"W\u0119dr\u00f3wki po guberni augustowskiej w celu naukowym odbyte","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Rozdzia\u0142 12"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]}]}},"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13343"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13343\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}