{"id":13301,"date":"2020-05-10T14:27:19","date_gmt":"2020-05-10T12:27:19","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?page_id=13301"},"modified":"2020-05-11T16:36:28","modified_gmt":"2020-05-11T14:36:28","slug":"wedrowki-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/","title":{"rendered":"Rozdzia\u0142 2"},"content":{"rendered":"
\n

Narodowo\u015b\u0107 i stany gubernji.<\/h4>\n

Obyczaje narod\u00f3w daj\u0105 pozna\u0107 ich rozum i serce. Wierzchnia barwa ca\u0142ego kraju nadawa\u0107 mo\u017ce narodowi s\u0142aw\u0119 wielki\u00e9j o\u015bwiaty i szlachetno\u015bci, a jednak w szczeg\u00f3\u0142ach jego znale\u017a\u0107 mo\u017cna ciemnot\u0119 i poni\u017cenie. We wszystkich krajach taka sprzeczno\u015b\u0107 dostrzedz si\u0119 mo\u017ce; od kt\u00f3r\u00e9j nasz kraj a nawet prowincja nasza nie jest woln\u0105.<\/p>\n

Ju\u017ce\u015bmy w poprzednim rozdziale nadmienili, \u017ce gubernja augustowska nie jest to po\u015bledniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kraju naszego; ten sam polor i te same og\u00f3lne zwyczaje s\u0105 w Suwa\u0142kach i Marjampolu, jakie widzimy w Warszawie, Radomiu, Lublinie i P\u0142ocku; lecz ka\u017cda miejscowo\u015b\u0107 ma w\u0142a\u015bciwe sobie odcienie, kt\u00f3re z posuni\u0119ciem si\u0119 ku wsiom i miasteczkom urozmaicaj\u0105c si\u0119, przekszta\u0142caj\u0105 obraz indywidu\u00f3w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105cych.<\/p>\n

Chc\u0105c przedstawi\u0107 wierny obraz tych odmian, trzebaby, d\u0142ugich studj\u00f3w nad niemi, a opisy ich utworzy\u0142yby tomy w liczbie i obj\u0119to\u015bci ogromne; my tylko zamierzyli\u015bmy podawa\u0107 szkice, a to z t\u00e9j zasady, \u017ce dzi\u015b rozwlek\u0142o\u015b\u0107 w nicz\u00e9m spodoba\u0107 si\u0119 nie mo\u017ce, bo wszystko post\u0119puje dal\u00e9j i dal\u00e9j, nie zatrzymuj\u0105c si\u0119 d\u0142ugo nad jednym i tym samym przedmiotem.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Zaczynaj\u0105c przegl\u0105d gubernji od po\u0142udnia, zajrzymy naprz\u00f3d w \u017cycie Kurpi\u00f3w. Lud ten przyw\u0119drowawszy cz\u0119\u015bci\u0105 z Karpat, ju\u017c z innych okolic kraju, osiad\u0142 w puszczy Ostro\u0142\u0119cki\u00e9j, kt\u00f3r\u00e9j cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocna rozprzestrzenia\u0142a si\u0119 za miasteczkiem Nowogrod i ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 a\u017c do granic dawn\u00e9j Litwy, \u0142\u0105cz\u0105c si\u0119 z lasami grodzie\u0144skiemi. P\u00f3ki walki najezdnicze i \u0142upieztwo by\u0142y w \u00f3wczesn\u00e9m ich przekonaniu godziwym przemys\u0142em, a \u0142owiectwo i rybo\u0142\u00f3wstwo swobodn\u0105 rozrywk\u0105, p\u00f3ty dobry byt ich nie odst\u0119powa\u0142. Zmys\u0142owo\u015b\u0107 bowiem by\u0142a w\u00f3wczas cech\u0105 szlachetn\u0105 lud\u00f3w p\u00f3\u0142dzikich, po lasach osiad\u0142ych, i dogodzenie j\u00e9j by\u0142o warunkiem \u017cycia. To t\u00e9\u017c \u017cycie ludzkie ma\u0142o by\u0142o cenione, bo godno\u015bci i w\u0142a\u015bciwego przeznaczenia cz\u0142owieka jeszcze ten lud nie pojmowa\u0142. Nie mo\u017cna jednak\u017ce nazwa\u0107 ich z\u0142oczy\u0144cami; bo to, co dzi\u015b nazywamy zbrodni\u0105, w wieku XIVtym<\/sup> i wcze\u015bni\u00e9j w poj\u0119ciu tego ludu by\u0142o jeszcze cnot\u0105. Na sile i zr\u0119czno\u015bci zasadza\u0142a si\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u017cycia, oraz dobry byt i powszechny szacunek. Lecz gdy \u015bwiat\u0142o prawdziwe przez przerzedzone puszcze przenik\u0142o do siedlisk Kurpi\u00f3w, inne poj\u0119cie o cnocie w ich przekonaniu zrodzi\u0107 si\u0119 musia\u0142o. Rozum przekona\u0142, \u017ce zasady dawne s\u0105 w\u0105t\u0142e i nietrwa\u0142e w spo\u0142ecze\u0144stwie; lecz serce przywyk\u0142e do dawnych nami\u0119tno\u015bci nie tak \u0142atwo od nich odzwyczai\u0107 si\u0119 mo\u017ce. Wieki up\u0142yn\u0119\u0142y a Kurp\u2019 zawsze zachowuje dawne zami\u0142owanie do \u017cycia p\u00f3\u0142dzikiego. Ale gdy wnikniemy w przyczyny, nie uznamy tego za up\u00f3r, lecz za konieczno\u015b\u0107; lud ten bowiem osiad\u0142 w\u015br\u00f3d puszczy na gruncie borowym i ja\u0142owym, pomi\u0119dzy bagnami i piaskami lotnemi, gdzie nakazane mu rolnictwo z trudno\u015bci\u0105 i wielkim nak\u0142adem prowadzone by\u0107 mo\u017ce. Obok posiadania obszernych wiadomo\u015bci w t\u00e9j ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u krajowego dot\u0105d wynalezionych, mie\u0107 potrzeba liczne stada byd\u0142a, zas\u00f3b narz\u0119dzi stosownych i zapas pieni\u0119\u017cny lecz jakim sposobem Kurp\u2019 na to wszystko zdob\u0119dzie si\u0119? Je\u015bli kiedy urodzaj mu dopisze, to si\u0119 frasuje, jak zbo\u017ce, spieni\u0119\u017cy\u0107 z korzy\u015bci\u0105? bo kolei \u017celazn\u00e9j nie ma, szosa a\u017c w \u0141om\u017cy za kurpiowsk\u0105 ziemi\u0105; w m. Nowogrodzie, jakby stolicy tutejszych Kurpi\u00f3w, handel ma\u0142owa\u017cny; w miastach \u0141om\u017cy i Kolnie wa\u017cniejszy ni\u017c w pierwsz\u00e9m, lecz odleglejsza dostawa; Narew i Pisn\u0119, dwie rzeki oblewaj\u0105ce t\u0119 ziemi\u0119, zaledwie teraz zamierzono uczyni\u0107 przydatnemi do \u017ceglugi parow\u00e9j. To t\u00e9\u017c, co si\u0119 urodzi, musi p\u00f3j\u015b\u0107 za lich\u0105 cen\u0119 w r\u0119ce \u017cyd\u00f3w, lub w cz\u0119\u015bci do karczmy, na zabicie, a racz\u00e9j zalanie trosk i k\u0142opot\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Nic przeto dziwnego, \u017ce tak biedn\u0105 ziemic\u0119 cechuje n\u0119dza. Pola w\u015br\u00f3d las\u00f3w i b\u0142ot, jak wysepki tu i owdzie wyrobione, po kilkoletniej miern\u00e9j lub z\u0142\u00e9j uprawie, cz\u0119stokro\u0107 znowu przez lat kilka od\u0142ogiem le\u017ce\u0107 musz\u0105, bo bez nawozu wycie\u0144czone grunta, plon\u00f3w po\u017c\u0105danych wyda\u0107 nie mog\u0105. Chaty wiejskie tak\u017ce po wi\u0119ksz\u00e9j cz\u0119\u015bci s\u0105 liche i \u017ale utrzymane; nawet ko\u015bcio\u0142y tutejsze harmonizuj\u0105 z bytem tego ludu, bo ofiary jego nie mog\u0105 by\u0107 sowite. W t\u00e9m wszystki\u00e9m s\u0105 wyj\u0105tki, ale to zawsze tylko wyj\u0105tki. S\u0105 po wsiach chaty porz\u0105dne, s\u0105 pola i ogrody dobrze uprawione, s\u0105 Kurpie zamo\u017cni i bogobojni, ale takich nie wiele. Powszechnie biedzie towarzysz\u0105: pr\u00f3\u017cniactwo, niechlujstwo i do\u015b\u0107 cz\u0119sto bezbo\u017cno\u015b\u0107. Najn\u0119dzniejsza strawa, przygar\u015b\u0107 ziemniak\u00f3w, dostateczn\u0105 jest do wstrzymania Kurpia na par\u0119 dni od zarobku. Lada \u0142achman, w po\u0142owie tylko cia\u0142o pokrywaj\u0105cy, zadowalnia Kurpia, ochraniaj\u0105c go od szukania przez prac\u0119 lepsz\u00e9j odzie\u017cy. Bezbo\u017cno\u015b\u0107 widzie\u0107 si\u0119 daje nie tylko w niezbyt ch\u0119tn\u00e9m ucz\u0119szczaniu do przybytk\u00f3w boskich, ale w pochopno\u015bci do nieprawego nabytku cudz\u00e9j w\u0142asno\u015bci i w zem\u015bcie osobist\u00e9j, targaj\u0105c\u00e9j si\u0119 niekiedy na \u017cycie swego brata z pochodzenia.<\/p>\n

Lecz to z\u0142e jest na drodze poprawy, bo si\u0119 dopuszcza ze z\u0142\u00e9j sk\u0142onno\u015bci nie z przekonania fa\u0142szywego a uznanie z\u0142ego, jest ju\u017c po\u0142ow\u0105 poprawy. Wiele jednak\u017ce jeszcze i bardzo wiele potrzeba usilno\u015bci i pracy dla udoskonalenia t\u00e9j garstki ludu; co wszystko naj\u0142atwi\u00e9j duchowie\u0144stwo dokona\u0107by mog\u0142o.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Inny widzim lud da Mazowszu \u0142om\u017cy\u0144ski\u00e9m. Spryt i weso\u0142o\u015b\u0107, cechy znane pomi\u0119dzy ludem w okolicach Warszawy zamieszka\u0142ym, i tu \u0142atwo dostrzedz mo\u017cna. Kiedy si\u0119 modli Mazur, to w nim zna\u0107 pobo\u017cnego chrze\u015bcianina; a gdy hula, dojrzysz ducha swobody i niezmy\u015blonego wesela. I Mazur, podobnie Kurpiowi, dozwala sobie przekroczy\u0107 granice cnoty lub uczciwo\u015bci, ale w wykonaniu i w t\u00e9m si\u0119 r\u00f3\u017cni od tamtego. Kiedy Kurp\u2019 prosto d\u0105\u017cy do celu to Mazur, w dobr\u00e9m czy z\u0142\u00e9m przedsi\u0119wzi\u0119ciu, umie ka\u017cdy czyn upoetyzowa\u0107 czyli upi\u0119kszy\u0107 akcessoryami i t\u00e9m sam\u00e9m z\u0142e z\u0142agodzi\u0107. W tym ludzie w ka\u017cdym post\u0119pku dojrzysz cech\u0119 wcze\u015bniejsz\u00e9j o\u015bwiaty i lepszego poj\u0119cia \u017cycia ludzkiego. W og\u00f3lno\u015bci Mazur jest czynniejszym od Kurpia, to t\u00e9\u017c i byt jego pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem jest lepszym.<\/p>\n

Na po\u0142udnio-wschodzie gubernji, nad rzeczk\u0105 Narwi\u0105 i Nurcem, w dawnych ziemiach Bielski\u00e9j i Drohicki\u00e9j oko\u0142o miasta Tykocina, Wysokiego Mazowieckiego i Ciechanowca, na ziemi Jad\u017awing\u00f3w, osiedli Podlasianie, kt\u00f3rzy ze sposobu \u017cycia i obyczaj\u00f3w w nicz\u00e9m si\u0119 dzi\u015b nie r\u00f3\u017cni\u0105 od Mazur\u00f3w. Kilka znacznych fabryk nad Narwi\u0105 w Choroszczu i Bia\u0142ymstoku, dobry wp\u0142yw wywieraj\u0105 na tutejszy przemys\u0142 w chowie trz\u00f3d i owiec, oraz w rolnictwie.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Na dalszym wschodzie gubernji, w dawnym powiecie grodzie\u0144skim, na kra\u0144cu ziemi Jad\u017awing\u00f3w, pomi\u0119dzy Niemnem i Bobr\u0105, osiad\u0142a Ru\u015b. Obszerne dot\u0105d lasy, szcz\u0105tki dawn\u00e9j puszczy grodzie\u0144ski\u00e9j czyli persto\u0144ski\u00e9j, w kt\u00f3r\u00e9j ten lud osiedli\u0142 si\u0119, z samego po\u0142o\u017cenia uczyni\u0142y go le\u015bnym i dziko\u015bci\u0105 nacechowanym. Rusini z ducha wi\u0119c\u00e9j s\u0105 podobni do Kurpi\u00f3w ni\u017c do Mazur\u00f3w; lecz rodzajem \u017cycia sobie tylko w\u0142a\u015bciwym od obydwu tych lud\u00f3w odr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119. K\u0142usownictwo czyli \u0142owiectwo po cudzych lasach, dot\u0105d ulubionym jest ich przemys\u0142em; a chocia\u017c broni paln\u00e9j w\u0142o\u015bcianinowi mie\u0107 nie wolno, jednak\u017ce Rusin potrafi j\u0105 ukry\u0107 w lesie i upatrzon\u0105 zwierzyn\u0119 musi ubi\u0107. To t\u00e9\u017c zar\u00f3wno ze \u015bwitem lub z p\u00f3\u0142nocy jeszcze Rusin, b\u0142\u0105ka si\u0119 \u015bwiadomo po lesie i roznieciwszy ogie\u0144, czyha na sarn\u0119 lub g\u0142uszca, a gdy zdobycz otrzyma, unosi si\u0119 z lasu, zapominaj\u0105c o pogaszeniu roznieconego ognia. Zt\u0105d-to cz\u0119ste po\u017cary, w pocz\u0105tku lata w lasach bywaj\u0105, mianowicie gdy cietrzewie i g\u0142uszce tokuj\u0105, a winnego wykry\u0107 trudno, bo sw\u00f3j swego nigdy nie wyda.<\/p>\n

\u017bycie ludzkie Rusin wi\u0119cej ceni ni\u017c Kurp\u2019 i chocia\u017c lubi niekiedy pr\u00f3\u017cnowanie, wi\u0119c\u00e9j jednak od tamtego ma zami\u0142owania do pracy i dlatego byt jego jest lepszym.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Rolnictwo u Rusin\u00f3w jest na wy\u017cszym stopniu doskona\u0142o\u015bci ni\u017c u Kurpi\u00f3w; \u017cyto, j\u0119czmie\u0144, owies, tatark\u0119 i miejscami pszenic\u0119, a nawet i len Rusini uprawiaj\u0105; produkta za\u015b wiejskie sprzedaj\u0105 w Lipsku i Sopockiniach, a niekiedy wo\u017c\u0105 a\u017c do Grodna, dok\u0105d ubi\u0142a zwierzyna zwykle odchodzi.<\/p>\n

Jazda w ho\u0142oblach i dudze o jednym koniu, jest w\u0142a\u015bciw\u0105 Rusinom, bo dr\u00f3\u017cki le\u015bne s\u0105 za w\u0105zkie do jazdy parokonn\u00e9j, a przyt\u00e9m zwyczaj pradziad\u00f3w zostaje u nich dot\u0105d w poszanowaniu.<\/p>\n

Szuka\u0107 zarobku Rusin nie lubi i gdy go zamo\u017cniejszy wzywa do pracy, czyli pomocy za stosowne wynagrodzenie, z trudno\u015bci\u0105 nak\u0142oni\u0107 si\u0119 daje; lecz gdy cudze nieszcz\u0119\u015bcie nadarzy rych\u0142y i \u0142atwy zarobek, Rusin do takowego jest ch\u0119tnym.<\/p>\n

Pobo\u017cno\u015b\u0107 tego ludu jest umiarkowan\u0105; krzy\u017ce, w r\u00f3wnie niewielki\u00e9j ilo\u015bci jak u Kurpi\u00f3w, i te bez ozd\u00f3b w innych okolicach kraju u\u017cywanych, widzie\u0107 si\u0119 tu daj\u0105.<\/p>\n

Przejdziemy teraz na Litw\u0119, kt\u00f3ra jest dusz\u0105 gubernji. Tu wszystko widzim w inn\u00e9j postaci, bo praca i religja s\u0105 podstawami \u017cycia tego ludu. Si\u0142 i tu wady oraz wyst\u0119pki wsp\u00f3lne Kurpiom i Rusinom, ale cnoty s\u0105 tu bardzi\u00e9j upowszechnione ni\u017c pomi\u0119dzy tamtymi ludami. Litwin, podobnie tamtym dw\u00f3m, osiad\u0142 w\u015br\u00f3d las\u00f3w, wi\u0119c\u00e9j jednak\u017ce polubi\u0142 rolnictwo i prac\u0119 ni\u017c tamci. Wprawdzie tu grunt jest lepszy i praca dla roli po\u015bwi\u0119cona sowici\u00e9j si\u0119 wynagradza; tam za\u015b bieda bied\u0119 p\u0119dzi i zaledwie niekiedy rok pomy\u015blniejszy dozwala zadane w gospodarstwie roln\u00e9m rany zagoi\u0107.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Izb\u0119 Litwina, czy to kurn\u0105 czyli t\u00e9\u017c kominow\u0105, zawsze zdobi\u0105 kro\u015bna, kt\u00f3rych trudno znale\u017a\u0107 w chacie Rusina, a jeszcze trudni\u00e9j u Kurpia. \u015awiron jego czyli spichrz, pe\u0142en jest w\u0119dliny, kie\u0142bas, p\u0142\u00f3tna i innych tkanin, oraz zbo\u017ca i innych produkt\u00f3w wiejskich prac\u0105 w\u0142asn\u0105, nie za pieni\u0105dze nabytych.<\/p>\n

Litwin pracowity i zamo\u017cny nie ma czasu ani potrzeby my\u015ble\u0107 o nieprawnym nabytku cudz\u00e9j w\u0142asno\u015bci, lub innym wyst\u0119pku; zt\u0105d t\u00e9\u017c mni\u00e9j tu wad og\u00f3lnych i wi\u0119c\u00e9j pobo\u017cno\u015bci, bo\u0107 on kocha sw\u0105 ziemi\u0119 za to, \u017ce jest dobroczynn\u0105, \u017cywi go i rozwesela. Lecz natomiast u Litwin\u00f3w jest jedna wada powszechniejsz\u0105 ni\u017c gdzieindzi\u00e9j, kt\u00f3ra z dobrego bytu i rozkosznego \u017cycia wyradza si\u0119; tak\u0105 jest \u017ale poj\u0119ta mi\u0142o\u015b\u0107, dla kt\u00f3rej wstyd i cnota niekiedy si\u0119 po\u015bwi\u0119caj\u0105. Ale jak rych\u0142y bywa upadek, tak rychle bywa powstanie; bo Litwini p\u0142ci obi\u00e9j s\u0105 szczerze pobo\u017cnymi, i poznawszy sw\u00f3j b\u0142\u0105d nie taj\u0105 go przed kap\u0142anem, kt\u00f3ry \u015brodkami religijnemi rych\u0142o ich na drog\u0119 cnoty naprowadza.<\/p>\n

Pobo\u017cno\u015b\u0107 Litwina w ka\u017cdym czynie widzie\u0107 si\u0119 daje. Gdy si\u0119 z kim spotyka w drodze, lub gdy wchodzi do domu czy to swego czyli t\u00e9\u017c obcego, zdejmuj\u0105c czapk\u0119 z g\u0142owy zawsze wita temi s\u0142owy: \u201elegul bus pagarbintas Jezusas Krystusas<\/i>.\u201d (Niech b\u0119dzie pochwalony Jezus Chrystus.) Przed ka\u017cd\u0105 robot\u0105 i przed jedzeniem, r\u00f3wnie\u017c gdy grzmi i b\u0142yska, Litwin si\u0119 \u017cegna; to t\u00e9\u017c kto z Bogiem poczyna, temu B\u00f3g we wszystki\u00e9m dopomaga.<\/p>\n<\/div>\n

\n

A ile to na t\u00e9j ziemi jest krzy\u017c\u00f3w! Na ka\u017cd\u00e9j rozstajn\u00e9j drodze, przy polach i ogrodach, w\u015br\u00f3d wsi i w lesie, wsz\u0119dzie wzniesione jest god\u0142o religji, kapliczka lub krzy\u017c, blach\u0105 z wierzchu, promieniami metalicznemi po bokach i innemi \u015bwiecide\u0142kami upi\u0119kszony. Ka\u017cdy z tych pomnik\u00f3w ma swoje znaczenie: ten postawiony zosta\u0142 w dzie\u0144 urodzin syna, tamten na pami\u0105tk\u0119 szcz\u0119\u015bliwie zawartego zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego, inny jest oznak\u0105 dzi\u0119kczynienia Tw\u00f3rcy za przywr\u00f3cone zdrowie ukochan\u00e9j osobie, inny znowu jest pami\u0105tk\u0105 dnia zej\u015bcia ze \u015bwiata ojca lub matki, m\u0119\u017ca lub \u017cony i t. p. To t\u00e9\u017c ka\u017cdy krzy\u017c jest w poszanowaniu u ludu i gdy go mija, zdj\u0105wszy czapk\u0119 oddaje mu cze\u015b\u0107 pok\u0142onem.<\/p>\n

Obsadzanie drzewami dr\u00f3g, osad i ogrod\u00f3w, jest zwyczajem na Litwie i obok u\u017cyteczno\u015bci pi\u0119kny widok wsiom litewskim ziele\u0144 drzew nadaje, czego u Kurpi\u00f3w ani u Rusin\u00f3w dostrzedz nie mo\u017cna.<\/p>\n

Siedziby Tatar\u00f3w w pow. kalwaryjskim tworz\u0105 jedn\u0105 parafj\u0119: och\u00f3dstwo w domach i w ubiorze, oraz rozkoszna po\u015bciel, a przyt\u00e9m nieodst\u0119pstwo wiary przodk\u00f3w, s\u0105 ich tradycyjnemi cechami; inne przymioty na ziemi nasz\u00e9j nabyte, s\u0105 te\u017c same jak u S\u0142owian.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Filiponi w powiecie sejne\u0144skim s\u0105 dwojakiego wyznania: starowiercy<\/i>, czyli w\u0142a\u015bciwi Filiponi<\/i> and jednowiercy<\/i> czyli prawos\u0142awni.<\/p>\n

Tu i \u00f3wdzie widzie\u0107 mo\u017cna osady rolne \u017cyd\u00f3w, kt\u00f3rzy zwykle w robocie wyr\u0119czaj\u0105 si\u0119 chrze\u015bcijanami. \u017byd, czy to w mie\u015bcie mieszka, czyli t\u00e9\u017c na wsi, czy jest zamo\u017cnym czyli t\u00e9\u017c biednym, zawsze pozna\u0107 si\u0119 daje z niechlujstwa i nieporz\u0105dku. Pod at\u0142asem i jedwabiami dostrze\u017cesz na \u017cydzie lub \u017cyd\u00f3wce brudne \u0142achmany; a o ich sposobie \u017cycia, cnotach i wyst\u0119pkach, to samo rozumie\u0107 nale\u017cy w gub. august. co i w reszcie kraju.<\/p>\n

Pierwszym krokiem do cywilizacji, pod\u0142ug mniemania izraelit\u00f3w, jest ubi\u00f3r wytworny, na kt\u00f3ry tak m\u0119\u017cczy\u017ani jak i kobiety wysilaj\u0105 si\u0119. A \u017ce na to potrzeba pieni\u0119dzy, to t\u00e9\u017c od szabasu do szabasu my\u015bl jedna wszystkich izraelit\u00f3w zajmuje: zk\u0105d i jak od goj\u00f3w<\/i> dosta\u0107 pieni\u0119dzy? Sposoby doj\u015bcia od z\u0142p. dw\u00f3ch lub rubla jednego do 10 i 100, a nast\u0119pnie do tysi\u0119cy i milion\u00f3w, znane s\u0105 nam wszystkim i opisywa\u0107 takowych nie mamy potrzeby; to tylko nadmieni\u0107 wypada, \u017ce skoro \u017cyd dojdzie do bogactwa, ma zwykle t\u0119 dobr\u0105 cech\u0119, \u017ce ch\u0119tnie wspiera swych biednych jednowierc\u00f3w, acz niewielkim datkiem. Lecz \u017c\u0105dza powi\u0119kszenia zasob\u00f3w pieni\u0119\u017cnych nigdy w nim nie ustaje; na ma\u0142e korzy\u015bci \u017cyd bogaty nie po\u015bwi\u0119ca si\u0119, m\u00f3wi\u0105c: \u201eto bagatela, ma\u0142y interes, nie dla mnie,\u201c lecz obracaj\u0105c tysi\u0105cami lub milionem, marzy o rych\u0142\u00e9m podwojeniu t\u00e9j summy.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Inaczej rzecz si\u0119 ma z tymi izraelitami, kt\u00f3rzy o\u015bwiat\u0119 w zak\u0142adach naukowych odebrali: ci zwykle bywaj\u0105 rzetelni, uczciwi i mni\u00e9j daleko pochopni do lichwy; owszem tacy, je\u015bli otrzymali maj\u0105tek w sukcessji, lekko go pu\u015bci\u0107 usi\u0142uj\u0105: ci za\u015b kt\u00f3rzy sami dorabia\u0107 si\u0119 musz\u0105 maj\u0105tku, szczer\u0105 prac\u0105 na takowy si\u0119 zdobywaj\u0105.<\/p>\n

Pozostaje jeszcze s\u0142\u00f3wko doda\u0107 o mieszka\u0144cach miast i dwor\u00f3w, czyli o klassie wy\u017csz\u00e9j naszego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Ka\u017cdy obywatel czy t\u00e9\u017c urz\u0119dnik z familj\u0105, stanowi sw\u00f3j oddzielny \u015bwiat, kt\u00f3rego opis szczeg\u00f3\u0142owy przechodzi\u0142by ramy tego pisma.<\/p>\n

Wszyscy post\u0119puj\u0105c w zastosowaniu si\u0119 do ducha i czasu i ka\u017cdy w sw\u00e9m k\u00f3\u0142ku pe\u0142ni to, co uznaje za dobre i doskona\u0142e dla siebie i dla spo\u0142ecze\u0144stwa, \u015br\u00f3d kt\u00f3rego si\u0119 znajduje.<\/p>\n

Ka\u017cdy z nas, czy to obywatel, czyli t\u00e9\u017c urz\u0119dnik, przedewszystki\u00e9m si\u0119 stara, pod\u0142ug mo\u017cno\u015bci o wytworne lub ozdobne i wygodne mieszkanie, oraz przyzwoite ubranie dla siebie i dla ca\u0142\u00e9j familji. Zdaje si\u0119, \u017ce jedna my\u015bl jednakowo wykonan\u0105 by\u0107 powinna, ale tak nie jest; zale\u017cy to od uznania prawdziwego pi\u0119kna.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Z mieszkania cz\u0119stokro\u0107 poznajemy mieszka\u0144c\u00f3w. Widzimy niejednokrotnie umeblowane kosztownie komnaty bogacza, jednak przyzna\u0107 nie mo\u017cna, \u017ce s\u0105 pi\u0119knie umeblowane, i przeciwnie w skromnych cz\u0119stokro\u0107 pokojach dostrzegamy pi\u0119kno\u015b\u0107 i gust wyborny. U porz\u0105dnego cz\u0142owieka wszystko w domu znajdzie si\u0119 w porz\u0105dku, ka\u017cdy przedmiot ma w\u0142a\u015bciwe sobie miejsce, bo nieporz\u0105dek jest ruin\u0105 mienia.<\/p>\n

Wiele to jest po naszych domach rzeczy, kt\u00f3re tylko daremnie zajmuj\u0105 miejsce, bo \u017cadnego u\u017cytku z nich nie mamy. Przejrzyjmy nasze obrazy, ryciny, ksi\u0105\u017cki i \u015bwiecid\u0142a, jak tam wiele znajdzie si\u0119 do wyrzucenia! Nie tylko w tych drobniejszych przedmiotach, ale w samych nawet meblach znajdziemy przedmioty niezgodne z duchem czasu, kt\u00f3remu ho\u0142dowa\u0107 chcemy.<\/p>\n

U nas po dworach obywatelskich ma\u0142o widzie\u0107 si\u0119 daje bilard\u00f3w, lecz za to wsz\u0119dzie znajdzie si\u0119 jeden lub kilka sto\u0142\u00f3w do kart; a dlaczego to? bo bilard zajmuje du\u017co miejsca i nie wsz\u0119dzie ustawiony by\u0107 mo\u017ce; przyt\u00e9m bilard jest zabaw\u0105 wprawiaj\u0105c\u0105 w ruch graj\u0105cego, a t\u00e9m sam\u00e9m dla zdrowia u\u017cyteczn\u0105; karty za\u015b przeciwnie, ucz\u0105 milczenia i zapomnienia mowy, oraz wypr\u00f3\u017cniaj\u0105 sakiewki, a przyt\u00e9m sprowadzaj\u0105 na graj\u0105cych rozmaite cierpienia, wymagaj\u0105ce zagranicznej kosztown\u00e9j kuracji. Sprawiedliwie kto\u015b wyrzek\u0142, co\u015bmy ju\u017c w inn\u00e9m pi\u015bmie powt\u00f3rzyli: \u201eTrzeba \u0142otra, aby gra\u0142 w celu ogrania kogo\u015b; szalonego, by gra\u0142 w celu przegrania swoich fundusz\u00f3w, a cho\u0107by tylko dochod\u00f3w. W najlepszym razie, dowodzi gra w karty bez pieni\u0119dzy, \u017ce ludzie lubi\u0105 si\u0119 bawi\u0107 z ludzmi, \u017ce ceni\u0105 sobie towarzystwo ludzkie i \u017ce lubi\u0105 si\u0119 wyrzeka\u0107 swoich przywilej\u00f3w, a w tym razie najwi\u0119kszego jaki maj\u0105 \u2014 mowy. Je\u017celi za\u015b gospodarz nie wi\u00e9 co robi\u0107 z go\u015b\u0107mi, je\u017celi ci jeden drugiemu nie ufaj\u0105, chc\u0105 si\u0119 bawi\u0107, byleby nie m\u00f3wi\u0107, wi\u0119c bawi\u0107 nie jak rozumne, ale jak ob\u0142udne stworzenia, to ja upadam do n\u00f3g za tak\u0105 zabaw\u0119 i ob\u0142ud\u0119, a ziemianina pytam: na co mu ob\u0142udy?\u201d<\/p>\n<\/div>\n

\n

A czy\u017c to nie szlachetniejsz\u0105 i stosowniejsz\u0105 do naszego czasu by\u0142oby zabaw\u0105, w braku tre\u015bci do potoczn\u00e9j rozmowy, czytanie pism krajowych i zastanawianie si\u0119 nad tym lub owym artyku\u0142em? C\u00f3\u017c po t\u00e9m, \u017ce Warszawa sili si\u0119 na wydawanie wielu pism i dzie\u0142 u\u017cytecznych, kiedy my takowych czyta\u0107 nie chcemy? Jedna gazeta w domu obywatelskim i to nie w ka\u017cdym, a\u017c nadto jest wystarczaj\u0105ca i t\u0119 czyta po wi\u0119ksz\u00e9j cz\u0119\u015bci tylko p\u0142e\u0107 pi\u0119kna, wtedy gdy jest w ni\u00e9j powie\u015b\u0107 lub jaki\u015b lekki artykulik.<\/p>\n

Urz\u0119dnicy tylko u nas, jako ludzie wi\u0119c\u00e9j zami\u0142owani w nauce i d\u0105\u017c\u0105cy do post\u0119pu, trzymaj\u0105 po miastach i wsiach rozmaite gazety i dzie\u0142a u\u017cyteczne; wi\u0119c ci, co mniej maj\u0105 zasob\u00f3w i z szczup\u0142\u00e9j pensyi tylko utrzymuj\u0105 si\u0119, ci, m\u00f3wi\u0119, podtrzymuj\u0105 pi\u015bmiennictwo krajowe.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Lecz gdyby nasze pisma wi\u0119c\u00e9j by\u0142y upowszechnione pomi\u0119dzy obywatelami ziemskimi i nie dla sam\u00e9j s\u0142awy, lecz dla czytania utrzymywane, ile\u017cby to korzy\u015bci na gospodarstwo rolne i domowe, a najbardziej na ukszta\u0142cenie umys\u0142\u00f3w sp\u0142yn\u0119\u0142o !?<\/p>\n

Od gazet i ksi\u0105g \u0142atwe przej\u015bcie do obraz\u00f3w, to t\u00e9\u017c o tych s\u0142\u00f3wko powiemy. Przejrzyjmy wszystkie mieszkania naszych obywateli i urz\u0119dnik\u00f3w, c\u00f3\u017c w nich znajdziemy? malowid\u0142a flamandzkie nie wybornego pendzla, francuzkie lub niemieckie ryciny i kopersztychy, a nawet trafia\u0142o si\u0119 widzie\u0107 cz\u0119stochowskie mazaniny, rzadko za\u015b gdzie jaki obraz swojski. Czy\u017c to s\u0105 pami\u0105tki krajowe historyczne? czy one zrobi\u0105 mi\u0142e wspomnienie? czy dzieci nasze powezm\u0105 jak\u0105 nauk\u0119 z tego? Dobrze \u017ce przynajmniej fotografje i daguerotypy namno\u017cy\u0142y tanich portret\u00f3w, to t\u00e9\u017c w ka\u017cdym domu widzie\u0107 si\u0119 daj\u0105; nawet ju\u017c Chackiela i Jankiela na publiczn\u00e9j wystawie jako osobliwo\u015b\u0107 ogl\u0105da\u0107 mo\u017cna.<\/p>\n

A wszak\u017ce mamy dobrych i nawet znakomitych artyst\u00f3w malarzy, jakimi s\u0105: Hadziewicz, Suchodolski, Lesser, Kaniewski, Kossak, Kostrzewski, Gerson, Pilatti i wielu innych. Dlaczego\u017c ich dzie\u0142a, tyle w pismach publicznych chwalone, nie s\u0105 dot\u0105d rozpowszechnione? Trudno wymaga\u0107, aby kosztowne malowid\u0142a ka\u017cdy niezamo\u017cny obywatel lub urz\u0119dnik posiada\u0142; ale\u017c mo\u017cna obraz z p\u0142\u00f3tna na papier przenie\u015b\u0107 i uczyni\u0107 go przyst\u0119pnym dla ka\u017cdego.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Naj\u0142atwi\u00e9j dokona\u0107 tego m\u00f3gliby Fajans i Pecq, kt\u00f3rzy na t\u00e9m wielce m\u00f3gliby zyska\u0107, byleby niedrogo swe ryciny sprzedawali. Mamy ju\u017c wprawdzie kilka album\u00f3w krajowych, kt\u00f3remi zast\u0105pi\u0107by mo\u017cna francuzkie i niemieckie kopersztychy, ale jeszcze ich niewiele i cena zbyt wyg\u00f3rowana, do kt\u00f3r\u00e9j p. Fajans stosowa\u0107 si\u0119 nie powinien.<\/p>\n

Ma\u0142o\u015bmy powiedzieli o t\u00e9j ostatniej klassie ludno\u015bci nasz\u00e9j, o kt\u00f3r\u00e9j najwi\u0119c\u00e9j wypada\u0142o m\u00f3wi\u0107: ale liczne korrespondencye w rozmaitych pismach, ju\u017c poda\u0142y do wiadomo\u015bci wiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych powtarzanie by\u0142oby zbyteczn\u00e9m.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Narodowo\u015b\u0107 i stany gubernji. Obyczaje narod\u00f3w daj\u0105 pozna\u0107 ich rozum i serce. Wierzchnia barwa ca\u0142ego kraju nadawa\u0107 mo\u017ce narodowi s\u0142aw\u0119 wielki\u00e9j o\u015bwiaty i szlachetno\u015bci, a jednak w szczeg\u00f3\u0142ach jego znale\u017a\u0107 mo\u017cna ciemnot\u0119 i poni\u017cenie. We wszystkich krajach taka sprzeczno\u015b\u0107 dostrzedz si\u0119 mo\u017ce; od kt\u00f3r\u00e9j nasz kraj a nawet prowincja nasza nie jest woln\u0105. Ju\u017ce\u015bmy w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13384,"parent":13294,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"class_list":["post-13301","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"\nRozdzia\u0142 2 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rozdzia\u0142 2 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Narodowo\u015b\u0107 i stany gubernji. Obyczaje narod\u00f3w daj\u0105 pozna\u0107 ich rozum i serce. Wierzchnia barwa ca\u0142ego kraju nadawa\u0107 mo\u017ce narodowi s\u0142aw\u0119 wielki\u00e9j o\u015bwiaty i szlachetno\u015bci, a jednak w szczeg\u00f3\u0142ach jego znale\u017a\u0107 mo\u017cna ciemnot\u0119 i poni\u017cenie. We wszystkich krajach taka sprzeczno\u015b\u0107 dostrzedz si\u0119 mo\u017ce; od kt\u00f3r\u00e9j nasz kraj a nawet prowincja nasza nie jest woln\u0105. Ju\u017ce\u015bmy w […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-11T14:36:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/stroj-ludowy-litwa.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"555\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"733\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"18 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-2\\\/\",\"name\":\"Rozdzia\u0142 2 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/stroj-ludowy-litwa.jpg\",\"datePublished\":\"2020-05-10T12:27:19+00:00\",\"dateModified\":\"2020-05-11T14:36:28+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/stroj-ludowy-litwa.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/stroj-ludowy-litwa.jpg\",\"width\":555,\"height\":733},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/wedrowki-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"W\u0119dr\u00f3wki po guberni augustowskiej w celu naukowym odbyte\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Rozdzia\u0142 2\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rozdzia\u0142 2 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Rozdzia\u0142 2 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","og_description":"Narodowo\u015b\u0107 i stany gubernji. Obyczaje narod\u00f3w daj\u0105 pozna\u0107 ich rozum i serce. Wierzchnia barwa ca\u0142ego kraju nadawa\u0107 mo\u017ce narodowi s\u0142aw\u0119 wielki\u00e9j o\u015bwiaty i szlachetno\u015bci, a jednak w szczeg\u00f3\u0142ach jego znale\u017a\u0107 mo\u017cna ciemnot\u0119 i poni\u017cenie. We wszystkich krajach taka sprzeczno\u015b\u0107 dostrzedz si\u0119 mo\u017ce; od kt\u00f3r\u00e9j nasz kraj a nawet prowincja nasza nie jest woln\u0105. Ju\u017ce\u015bmy w […]","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_modified_time":"2020-05-11T14:36:28+00:00","og_image":[{"width":555,"height":733,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/stroj-ludowy-litwa.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"18 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/","name":"Rozdzia\u0142 2 - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/stroj-ludowy-litwa.jpg","datePublished":"2020-05-10T12:27:19+00:00","dateModified":"2020-05-11T14:36:28+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/stroj-ludowy-litwa.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/stroj-ludowy-litwa.jpg","width":555,"height":733},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/wedrowki-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"W\u0119dr\u00f3wki po guberni augustowskiej w celu naukowym odbyte","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/wedrowki-po-guberni-augustowskiej-w-celu-naukowym-odbyte\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Rozdzia\u0142 2"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]}]}},"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13301"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13301\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}