{"id":12784,"date":"2020-04-27T00:57:46","date_gmt":"2020-04-26T22:57:46","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?page_id=12784"},"modified":"2020-04-27T00:57:46","modified_gmt":"2020-04-26T22:57:46","slug":"j-jansbork","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/","title":{"rendered":"Litera J – Jansbork"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku<\/h3>\n

Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom III.<\/p>\n

Ja\u0144sbork<\/a>, Ja\u0144sborski powiat<\/a>.<\/p>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/a>Ja\u0144sbork,<\/b> niem. Johannisburg<\/i>, [Dzi\u015b Pisz<\/i>.],<\/span> miasto pow. w Prusach wschodnich, nad znacznem jeziorem ja\u0144sborskiem albo raczej warznie\u0144skiem (niem. Warschau See, w dok. Warsen), zk\u0105d rzeka Pisek<\/a> p\u0142ynie do Narwi, na bitym trakcie z Bia\u0142ej do Z\u0105dzborku i z Lecu do Polski, oko\u0142o 2 i p\u00f3\u0142 mil od polskiej granicy, na t. zw. pruskich Mazurach, w obw. g\u0105bi\u0144skim, pod 53\u00b037′ i 39\u00b029′. W J. znajduj\u0105 si\u0119 zwyk\u0142e w\u0142adze powiatowe, komora celna, magistrat, ko\u015bci\u00f3\u0142 nowoza\u0142o\u017cony misyjny katolicki, ko\u015bci\u00f3\u0142 luterski, synagoga, poczta, stacya telegr., szko\u0142a miejska, apteka, dokt\u00f3r, m\u0142yn parowy, browar itd. Targi doroczne odbywaj\u0105 si\u0119: 4 kramne, 4 na byd\u0142o i konie, 1 na p\u0142\u00f3tno. Najbli\u017csza stacya kolei \u017cel. mazurskiej oko\u0142o 5 mil w E\u0142ku. Nieco ruchu dodaje \u017cegluga wodna, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 dot\u0105d z 5 parowc\u00f3w, kt\u00f3re jeziorami i kana\u0142ami kursuj\u0105 mi\u0119dzy Ja\u0144sborkiem, Lecem, Rynem, W\u0119goborkiem itd. Dm. mieszk. licz\u0105 186, ludno\u015bci po najwi\u0119kszej cz\u0119\u015bci luterskiej i mazurskiej oko\u0142o 3000. J. mi\u0119dzy jeziorami w borach mia\u0142 obronne z natury po\u0142o\u017cenie. Krzy\u017cacy zbudowali tu zamek obronny, tak potrzebny w wojnach cz\u0119stych z Polsk\u0105 i Litw\u0105. Fundowany jest r. 1344 al. 1345 przez komtura z Balgi, kt\u00f3ry tu w\u00f3jta swojego utrzymywa\u0142. Pod\u00f3wczas daleko naok\u00f3\u0142 \u017cadnej jeszcze nie by\u0142o osady w tej okolicy. Zapewne teraz dopiero osiedlili si\u0119 pierwsi rybacy w pobli\u017cu zamku, kt\u00f3rzy dali pocz\u0105tek p\u00f3\u017aniejszemu miastu. R. 1366 ksi\u0105\u017c\u0119 litewski Kiejstut, powa\u015bniwszy si\u0119 z krzy\u017cakami, napad\u0142 J. i zdoby\u0142 go. Tylko za\u0142oga trzyma\u0142a si\u0119 w jakiej\u015b wie\u017cy pod kloak\u0105. Kiejstut kaza\u0142 podprowadzi\u0107 statek pod wie\u017c\u0119, nape\u0142ni\u0142 drzewem, pakiem i podpali\u0142; musieli si\u0119 krzy\u017cacy podda\u0107. R. 1367 komtur z Balgi Ulryk Fricke nada\u0142 1-szy przywilej osadnikom oko\u0142o zamku b\u0119d\u0105cym. O rolnictwie nie masz w nim jeszcze mowy. Mieszka\u0144cy trudni\u0105 si\u0119 li tylko rybitw\u0105 i my\u015blistwem. Ryby mog\u0105 \u0142owi\u0107 we wszystkich jeziorach pobliskich z wyj\u0105tkiem Warzna i Neden. W borach tak\u017ce im wolno bi\u0107 zwierza dzikiego, pocz\u0105wszy od rzeki Kerwik (\u0142\u0105czy jezioro Mokre i Kurwit) a\u017c w g\u0142\u0105b ziemi litewskiej, jak daleko przed nieprzyjacielem b\u0119d\u0105 mogli. W\u00f3jt tutejszy utrzymywa\u0142 sk\u0142ady r\u00f3\u017cnych towar\u00f3w, kt\u00f3re mieszka\u0144com pobliskich wsi sprzedawa\u0142. R. 1377 mistrz w. krzy\u017cacki Winryk von Kniprode, z Rynu jad\u0105c wod\u0105, zwiedzi\u0142 tutejszy zamek, wi\u00f3d\u0142 wtedy wojn\u0119 z L<\/span>itwinami. R. 1391 wrza\u0142a wojna zakonu z Jagie\u0142\u0142\u0105. Najwy\u017cszy marsza\u0142ek krzy\u017cacki Engebrd Rabe przyby\u0142 tu z wielkiem wojskiem. Wyprawiono wspania\u0142\u0105 uczt\u0119 na zamku, przy kt\u00f3rej 1-sze miejsce dano niejakiemu Apelowi Fuchs z Frankonii, kt\u00f3ry obnosi\u0142 sztandar \u015bw. Jerzego. Zt\u0105d udali si\u0119 potem wod\u0105 w g\u0142\u0105b Mazowsza i zaj\u0119li zamek Suracz nad Narwi\u0105. R. 1393 ten\u017ce marsza\u0142ek i dow\u00f3dca ci\u0105gn\u0105\u0142 znowu z wojskiem ku Litwie, prowadzi\u0142 z sob\u0105 wielu pomocnik\u00f3w z Holandyi, Geldryi, Francyi itd. P\u0142yn\u0119li statkami pocz\u0105wszy od Rynu po jeziorach, potem z Ja\u0144sborka rzek\u0105 Pis\u0105 i Narwi\u0105, Bobrem i Net\u0105 (?) a\u017c do augustowskiego jeziora. Zt\u0105d \u0142odzie pok\u0142adli na wozy i tak dalej jechano po kniejach i borach. Na zamku tutejszym siedzieli krzy\u017caccy w\u00f3jtowie (Pf1eger) i, jak si\u0119 wspomnia\u0142o, zale\u017cni byli od komtur\u00f3w w Baldze. Znani s\u0105 nast\u0119puj\u0105cy: Jan Kollin K\u00f6llen) 1361, Jan v. Klett<\/span>enberg 1439, Ulryk v. Ottenberg 1461, Hans v. Helmstadt 1476, Jerzy v. Kolbitz 1495, Fryderyk Herr zu Heideck 1522. R. 1450 mistrz w. krzy\u017cacki Ludwik v. Erlichshausen obje\u017cd\u017ca\u0142 polskie Mazury; d. 14 sierpnia by\u0142 w J., gdzie mu polscy posiadacze ho\u0142dowali z tej okolicy \u201edie polnischen Freien um Johannisburg gesessen alle gross und klein huldigten am Abende Assumptionis Mariae.\u201c R. 1519 kiedy ostatni mistrz krzy\u017cacki Albrecht brandeburski rozpocz\u0105\u0142 wojn\u0119 z Polsk\u0105, oddzia\u0142 wojska polskiego zbli\u017cy\u0142 si\u0119 pod J. Dow\u00f3dca krzy\u017cacki Hans Colwitz pierzchn\u0105\u0142 na sam\u0105 wie\u015b\u0107 o zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 nieprzyjacielu, zostawuj\u0105c wszelk\u0105 amunicy\u0105 i zapasy \u017cywno\u015bci. Szlachta okoliczna polska bardzo wtedy P<\/span>olakom sprzyja\u0142a. W lipcu oko\u0142o 300 polskiej jazdy z Ja\u0144sborka uczyni\u0142o wycieczk\u0119 na zdobycz; po drodze spalili Z\u0105dzbork, a zabrawszy byd\u0142o, koni itd. podd<\/span>ostatkiem, wr\u00f3cili na zamek d. 22 lipca. Tej samej nocy niespodzianie oddzia\u0142 krzy\u017cacki w liczbie 5000 piechoty i 100 jazdy napad\u0142 ich we \u015bnie pogr\u0105\u017conych. Naczelnik polski Jerzy Talfus zaledwie zdo\u0142a\u0142 skoczy\u0107 w wod\u0119 i p\u0142ywaj\u0105c uszed\u0142. Przesz\u0142o stu czeskich i polskich \u017co\u0142nierzy po karczmach rozlokowanych zabito. Zamek zdobyli dopiero kiedy naszym zabrak\u0142o amunicyi. Tak\u017ce oko\u0142o stu naszych poleg\u0142o na zamku. R. 1500 prob. tutejszy nie pobiera\u0142 jeszcze \u017cadnych dziesi\u0119cin w zbo\u017cu, z czego wnioskuj\u0105 niekt\u00f3rzy, i\u017c uprawa roli sta\u0142a wtedy na niskim stopniu, ani sam proboszcz roli \u017cadnej na uposa\u017cenie nie posiada\u0142. R. 1531 kiedy reformacya ju\u017c by\u0142a na Mazurach zaprowadzona, prob. Marcin szerzy\u0142 tu zasady anabaptyst\u00f3w; zosta\u0142 za to urz\u0119du pozbawiony, ale wkr\u00f3tce potem przywr\u00f3cony. R. 1533 przebywa\u0142 tu przez niejaki czas ksi\u0105\u017c\u0119 Albrecht. R. 1538 w miesi\u0105cu lutym znowu si\u0119 tu schroni\u0142 na d\u0142u\u017cszy czas przed powietrzem morowem kt\u00f3re wtedy w Kr\u00f3lewcu grasowa\u0142o. Ten\u017ce ksi\u0105\u017c\u0119 kaza\u0142 zamek ja\u0144sborski wa\u0142ami i fosami lepiej obwarowa\u0107. Osada tutejsza tak\u017ce si\u0119 znacznie podnios\u0142a. Odbywa\u0142 si\u0119 tu o\u017cywiony handel z Polsk\u0105, mianowicie rybami. Z Mazowsza do Prus g\u0142\u00f3wny trakt wi\u00f3d\u0142 wtedy przez J. Wo\u0142y a\u017c Podola p\u0119dzono tym traktem do Gda\u0144ska. Tak\u017ce zjazdy liczne ksi\u0105\u017c\u0105t i szlachty na wielkie \u0142owy cz\u0119sto si\u0119 tu odbywa\u0142y. R. 1569 ks. Albrecht Fryderyk, jad\u0105c ho\u0142d sk\u0142ada\u0107 P<\/span>olakom do Lublina, by\u0142 w J. R. 1594 ubiegali si\u0119 mieszka\u0144cy J. o prawa miejskie, kt\u00f3re im jednak dla r\u00f3\u017cnych przeszk\u00f3d dopiero p\u00f3\u017aniej u\u017cyczone zosta\u0142y. Od r. 1550 by\u0142 proboszczem ja\u0144sborskim Marcin Glossa, wypr\u00f3bowany reformator luterski, kt\u00f3ry ju\u017c od r. 1524 miewa\u0142 uczone prelekcye o reformacyi w Krakowie; r. 1546 powo\u0142a\u0142 go ztamt\u0105d ksi\u0105\u017c\u0119 Albrecht do Kr\u00f3lewca, a teraz tu przys\u0142a\u0142, \u017ceby polskie Mazury z gruntu i do ostatka zreformowa\u0142. R. 1628 zamek powi\u0119kszano i obwarowywano. R. 1642 powsta\u0142y sprzeczki graniczne, jak si\u0119 zdaje gwoli \u0142ow\u00f3w, pomi\u0119dzy Hieronimem Radziejowskim, starost\u0105 \u0142om\u017cy\u0144skim, p\u00f3\u017aniej wicekanclerzem koronnym, a zamkiem tutejszym. Ludzie Radziejowskiego po 2-kro\u0107 w listopadzie z moc\u0105 zbrojn\u0105 zamek z miastem napadli i zadosy\u0107uczynienie otrzymali. R. 1655 znowu tu zamek powi\u0119kszono i mocniej obwarowano. R. 1657 Pawe\u0142 Sapieha z oddzia\u0142em swoim naszed\u0142 Mazury, zamek tutejszy oblega\u0142, ale nie zdo\u0142a\u0142 zdoby\u0107, bo by\u0142 zbyt mocno obwarowany; tylko miasto zaj\u0119li i pobli\u017csze wioski, przez co wielkie by\u0142o spustoszenie. Tego\u017c r. 1657 panowa\u0142o straszne morowe powietrze na Mazurach i w ja\u0144sborskiem, kt\u00f3re jeszcze wi\u0119ksze spustoszenie na ca\u0142\u0105 t\u0119 okolic\u0119 sprowadzi\u0142o. Nawet biedne zwierz\u0119ta pozdycha\u0142y: w obszernej tutejszej parafii nie pozosta\u0142o ani jednego konia; w starostwie ja\u0144sborskiem przesz\u0142o 1000 w\u0142\u00f3k le\u017ca\u0142o pustych. R. 1645 kurfirszt Fryderyk Wilhelm nada\u0142 wreszcie tyle oddawna upraszany miejski przywilej tutejszym mieszka\u0144com. Prawo otrzymali che\u0142mi\u0144skie. \u201eBurmistrza, radnych, s\u0119dzi\u00f3w sami sobie mog\u0105 obiera\u0107 w obecno\u015bci naszego starosty, jak si\u0119 dzieje po innych miastach. Co do s\u0105d\u00f3w w sprawach cywilnych, je\u017celi dobrowolnie si\u0119 nie ugodz\u0105, mog\u0105 i\u015b\u0107 do burmistrza, a od burmistrza do s\u0119dziego. Krymina\u0142y li tylko przed s\u0119dziego nale\u017c\u0105, kt\u00f3ry jednak wyroku swego nie wyda wprz\u00f3d, nim najwy\u017cszy nasz s\u0105d (Hofgericht) go nie potwierdzi. Dochody od ma\u0142ych s\u0105d\u00f3w w 3-ej cz\u0119\u015bci do s\u0119dziego nale\u017c\u0105, a za pokaleczenie i pobicie (f\u00fcr Blut und Blau) w ca\u0142o\u015bci. Zwolni\u0107 mo\u017ce od kar s\u0105dowych jedynie starosta albo my sami. Czynsze z jatek kupieckich jako i od \u0142azienek (Badestube) pobiera miasto. W borze jak dawniej za op\u0142at\u0105 (1 m.) mog\u0105, bra\u0107 drzewo do potrzeby, tak\u017ce i byd\u0142o swoje tam wyp\u0119dza\u0107. Za to i nam wolno b\u0119dzie byd\u0142o nasze z folw. naszego \u0141upki na miejskie pola p\u0119dzi\u0107.\u201c Pierwszym burmistrzem obrany zosta\u0142 Fryd. Adam Zierniewski, kt\u00f3ry najwi\u0119cej do uzyskania powy\u017cszego przywileju si\u0119 przyczyni\u0142. R. 1682 miasto w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci zgorza\u0142o. R. 1684 zamek tutejszy na nowo zosta\u0142 z gruntu naprawiony; komendantem by\u0142 wtedy genera\u0142 von Waldeck. R. 1697 i 1698 znaczne znowu podejmowano roboty oko\u0142o zamku i prawie znowa go odbudowano. Tego\u017c r. 1697 odby\u0142 si\u0119 s\u0142awny zjazd kr\u00f3la polskiego Fryderyka Augusta z kurfirsztem Fryderykiem III, p\u00f3\u017aniejszym kr\u00f3lem pruskim. Kr\u00f3l nadje\u017cd\u017ca\u0142 z Pu\u0142tuska na Chorzele, Wielbark i Szczytno, gdzie przenocowa\u0142 d. 3 czerwca. Nast\u0119pnego dnia stan\u0105\u0142 w Ja\u0144sborku. W otoczeniu jego znajdowa\u0142o si\u0119 kilku wojewod\u00f3w i wiele szlachty; tak\u017ce i biskup Jan Za\u0142uski, kt\u00f3ry to spotkanie dosy\u0107 dok\u0142adnie opisa\u0142. Kurfirszt pruski daleko poza miasto wyjecha\u0142 kr\u00f3lowi naprzeciw, kiedy si\u0119 przybli\u017ca\u0142. W nowo w\u0142a\u015bnie odbudowanym zamku pomieszczono kr\u00f3la i kilku najpierwszych z otoczenia. Innych wzi\u0119to do miasta, kt\u00f3re nie mog\u0142o wszystkich obj\u0105\u0107, tak wielu go\u015bci i ciekawych zewsz\u0105d tysi\u0105cami si\u0119 nazje\u017cd\u017ca\u0142o. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0142a poza miastem w namiotach, inni w pobliskich wioskach. Przy stole siedzia\u0142 kr\u00f3l osobno sam tylko, w \u015brodku, pod baldachimem, a kurfirszt do\u015b\u0107 oddalony po boku, czego senatorowie polscy koniecznie si\u0119 domagali. Nazajutrz 5 czerwca i dwa nast\u0119pne dni urz\u0105dzone by\u0142y wspania\u0142e \u0142owy w tutejszych borach. Na starem bardzo obszernem drzewie, oko\u0142o p\u00f3\u0142 mili za miastem, zbudowany by\u0142 ma\u0142y ale nader gustowny domek dla kr\u00f3la i kurfirszta. Inni zaj\u0119li niezliczone namioty, kt\u00f3re jakby miasto jakie w formie ulic sporz\u0105dzone by\u0142y. Wszyscy niemal urz\u0119dnicy le\u015bni ca\u0142ego kraju skomenderowani byli na te \u0142owy, tak\u017ce i szlachta bra\u0142a w nich udzia\u0142; ch\u0142op\u00f3w mazurskich tysi\u0105cami zesz\u0142o si\u0119 sp\u0119dza\u0107 zwierzyn\u0119. Ubito wtedy niezliczon\u0105 moc \u017cubr\u00f3w (Auerochs), \u0142osi\u00f3w, saren, wilk\u00f3w, ja\u017awc\u00f3w i innych zwierz\u0105t, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142 ka\u017cdy bra\u0107 do woli, bo z tego nic nie u\u017cyto. Wszyscy go\u015bcie utrzymywani byli na koszt kurfirszta. Powiadaj\u0105, \u017ce skutkiem tych \u0142ow\u00f3w zwierz dziki sta\u0142 si\u0119 daleko rzadszy w tych okolicach; niekt\u00f3re nawet wymar\u0142y, jako \u017cubry, a sarny dot\u0105d jeszcze, mimo ochrony, nie mog\u0105 si\u0119 nale\u017cycie rozmno\u017cy\u0107, tyle ich wtedy ubito. Dnia 8 odjecha\u0142 kr\u00f3l napowr\u00f3t do Pu\u0142tuska, kurfirszt towarzyszy\u0142 mu a\u017c do polskiej granicy. Powiadaj\u0105, \u017ce na zje\u017adzie tym um\u00f3wione by\u0142o wywy\u017cszenie kurfirszta pruskiego do godno\u015bci kr\u00f3la; niemniej by\u0142y narady tycz\u0105ce si\u0119 zaj\u0119cia Elbl\u0105ga, ulepszenia poczt w Gda\u0144sku itd. R. 1709 powsta\u0142a tu sroga choroba morowa. Przez ca\u0142y rok trwa\u0142a i nast\u0119pny rok a\u017c do 1711 w ca\u0142ej okolicy. Rynek i ulice w Ja\u0144sborku traw\u0105 wysok\u0105 poros\u0142y, a w mie\u015bcie pozosta\u0142o tylko 15 m\u0119\u017cczyzn. R. 1720 pisz\u0105 o nabo\u017c., \u017ce si\u0119 odprawia\u0142o na przemian po polsku i po niemiecku i \u017ce 2 gminy polsk\u0105 i niemieck\u0105 rozr\u00f3\u017cniano w mie\u015bcie i parafii. Polska jednak gmina bez por\u00f3wnania by\u0142a liczniejsza. A\u017c do r. 1735 obchodzili ch\u0142opcy w bia\u0142e kom\u017ce ubrani z szopkami i gwiazdami po domach w mie\u015bcie, zupe\u0142nie jak i u nas po Bo\u017cem narodzeniu. Potem stary ten katolicki zwyczaj zniesiono. R. 1722 urodzi\u0142 si\u0119 tu Krzysztof Piza\u0144ski, kt\u00f3ry wiele pisa\u0142 o pruskich Mazurach, \u2020 1790. R. 1740 zamek jeszcze naprawiano, ale potem coraz bardziej upada\u0142 i zupe\u0142nie zosta\u0142 zniesiony przy ko\u0144cu zesz\u0142ego wieku. R. 1697 otrzyma\u0142o miasto pewne \u0142\u0105ki, zwane Por\u0119biski, nad Pisowod\u0105. Do ko\u0144ca z. w. siedzieli na zamku starostowie ja\u0144sborscy (Amtshauptleute), kt\u00f3rzy tu w miejsce zniesionych oko\u0142o r. 1525 w\u00f3jt\u00f3w krzy\u017cackich bez przestanku byli przysy\u0142ani. Znani s\u0105 starostowie tutejsi: Fryderyk zu Heydeck 1525\u20141536, Jobst v. Kr\u00f6sten 1538, Otto v. Hayn 1540, Hans v. Kr\u00f6sten 1544, Antoni v. Lehwald 1544\u20141548, Krzysztof von der Oelsnitz 1548\u20141550, Jerzy von Weier 1550\u20141555, Hans v. Schlieben 1555\u20141559, Jerzy von Hohndorf 1559\u20141573, Hans v. Kr\u00f6sten 1573\u20141575, Grzeg\u00f3rz z Portugalii 1575\u20141581, Hektor von K\u00f6nigsegg 1582\u20141583, Krzysztof von K\u00f6nigsegg 1584, Hektor von K\u00f6nigsegg 1584\u20141591, Andrzej von Reitein 1591\u20141599, Botho Albrecht freiherr zu Eylenburg 1602\u20141621, Samson von Finck 1621\u20141625 (?), Fryd. von Lehndorff 1628\u20141632, Fryd. von Lehndorff oberstleitnant 1632\u20141633, Ludwik von Kanacher oberstleitnant 1633\u20141652, Dytryk von Lessgewang oberst 1653\u20141671, Krzysztof erbtruchsess freiherr zu Waldburg administr. 1653\u20141659, Fryd. erbtruchsess freiherr zu Waldburg oberstleit. 1672\u2014678, Jerzy Krzysztof Finck von Finckenstein 1678\u20141679, Krzysztof erbtruchsess freiherr zu Waldburg 1679\u20141689, Karol Wilh. Finck graf v. Finckenstein 1689\u20141714, Jan Fryd. freiherr von Dobrze\u0144ski, radca tajny 1714\u20141715, Fryd. Krzysztof Finck graf von Finckenstein 1715\u20141739, Jan Jerzy von Lestwitz generalleitn. 1739\u20141767, Ernst Juliusz von Koschembahr generalmajor 1767\u20141776, Fryd. Wilh. von L\u00f6llh\u00f6ffer generalleitn. 1776\u20141780, Otto Baltazar von Thun generall<\/span>eitn. 1780\u20141793. R. 1806 przechodzi\u0142o tu i sta\u0142o kwater\u0105 wiele wojsk rossyjskich, mianowicie pod gener. hr. Osterman-To\u0142stojem. Po bitwie pod Pu\u0142tuskiem od 31 grudnia do 7 stycznia jeszcze wi\u0119cej ich powraca\u0142o; zostawili tu du\u017co chorych. R. 1807 sta\u0142a w J. za\u0142oga rosyjska, kt\u00f3ra szcz\u0119\u015bliw\u0105 wycieczk\u0105 na pobliskie forpoczty francuskie w Wielbarku wielu je\u0144c\u00f3w swoich uwolni\u0142a. Potem przechodzi\u0142y wojska francuskie przed i po bitwie pod I\u0142awk\u0105, (Pr. Eilau). Opr\u00f3cz innych szk\u00f3d wnie\u015bli zaraz\u0119 na byd\u0142o, kt\u00f3re wszystko wtedy prawie wyniszcza\u0142o. Za 1 koz\u0119 p\u0142acono tal. 16. R. 1812 na pocz\u0105tku czerwca przechodzili i stali kwater\u0105 B<\/span>awarczycy, potem kawalerya francuska zosta\u0142a 10 dni, w ko\u0144cu piechota i konnica po gener. Decroix. Pocz\u0105wszy od 12 grudnia a\u017c do po\u0142owy stycznia . 1813 mn\u00f3stwo najr\u00f3znorodniejszego wojska franc. przechodzi\u0142o t\u0119dy bez \u0142adu pierzchaj\u0105c; wielu by\u0142o pomarz\u0142ych, wyn\u0119dznia\u0142ych. Dnia 15 stycznia przechodzi\u0142 tu oberst Dawidow z 3 pu\u0142kami kozak\u00f3w, poprzedzaj\u0105c g\u0142\u00f3wn\u0105 armi\u0105 ksi\u0119cia Kutuzowa. Dnia 23 cesarz Aleksander przyby\u0142 tu z E\u0142ku. Miasto prawie ca\u0142\u0105 mil\u0119 wysz\u0142o naprzeciw. Cesarz wraz z otoczeniem, pocz\u0105wszy od jeziora Drygal, pu\u015bcili si\u0119 konno jeziorem Warznem a\u017c do Ja\u0144sborka. Przyj\u0119cie by\u0142o \u015bwietne. Cesarz zamieszka\u0142 w domu rzecznika Mischell i pozosta\u0142 a\u017c do 26. Codzie\u0144 by\u0142o miasto iluminowane. Na \u015brodku rynku wzniesiono pi\u0119kny obelisk 30 st\u00f3p wysoki z napisem: \u201eHeil dem Befreier Europens Alexander dem Grossen.\u201d Kr\u00f3tko przed odjazdem oko\u0142o po\u0142udnia wielki ksi\u0105\u017c\u0119 Konstanty przyby\u0142 z oddzia\u0142em ci\u0119\u017ckiej kawaleryi. Cesarz wyjecha\u0142 po po\u0142udniu do Friedrichshof. W pocz\u0105tkach tego wieku rozwin\u0105\u0142 si\u0119 znaczny handel z Polsk\u0105 w J. i z pobliskiemi miastami mazurskiemi. R. 1814 przedsi\u0119bierczy kupiec tutejszy Meyer rozpocz\u0105\u0142 \u017ceglug\u0119 z jednej strony na p\u00f3\u0142noc do Rynu, z drugiej na po\u0142udnie do Warszawy, Gda\u0144ska i Elbl\u0105ga. Zbudowa\u0142 sobie ku temu kilka statk\u00f3w, na kt\u00f3rych zbo\u017ce skupowa\u0142 i zwozi\u0142 z Mazur jeziorami do Ja\u0144sborka, a potem do Gda\u0144ska, Elbl\u0105ga odstawia\u0142. Wspomnionego r. 1814 na pierwszych dw\u00f3ch statkach odes\u0142a\u0142 rzek\u0105 Piskiem (Pisa ?) z Ja\u0144sborka, potem Narwi\u0105, Wis\u0142\u0105 do Gda\u0144ska 1600 korcy \u017cyta i 48 beczek spirytusu. Z powrotem zabiera\u0142 r\u00f3\u017cne potrzebne towary. R. 1816 otworzy\u0142 ten\u017ce Meyer w J. wielki sk\u0142ad i magazyn soli, nie, oraz towar\u00f3w r\u00f3\u017cnych, kt\u00f3re zt\u0105d prawie na ca\u0142e Mazury si\u0119 rozchodzi\u0142y. Odk\u0105d r. 1823 granic\u0119 z Polsk\u0105 zamkni\u0119to, \u017cegluga ta i handel prawie zupe\u0142nie podupad\u0142y. Tylko niekiedy spuszczaj\u0105 jeszcze drzewo Piskiem do Polski albo ma\u0142emi \u0142odziami ryby wioz\u0105. R. 1823 zacz\u0119to u\u017cy\u017a<\/span>nia\u0107 bardzo obszerne nieu\u017cyteczne bagniska pod Ja\u0144sborkiem, z kt\u00f3rych teraz niema\u0142y idzie po\u017cytek. Od r. 1845\u20141849 wykopano nowy kana\u0142 ja\u0144sborski przy J., przez co do\u015b\u0107 o\u017cywiona \u017cegluga parowa si\u0119 otworzy\u0142a. Przemy\u015bliwaj\u0105 jeszcze Ja\u0144sbork kana\u0142em mi\u0119dzy jeziorami z\u0142\u0105czy\u0107 z E\u0142kiem i Orzyszem. Ob. Dr. T\u00f6ppen, Geschichte Masurens, w bardzo wielu miejscach.<\/p>\n

Ja\u0144sborski powiat<\/i> obejmuje obszaru mil kwadr. 30. Le\u017cy mi\u0119dzy 39\u00b0 i 40\u00b01′ wschod. d\u0142ug. a 53\u00b0 27′ i 53\u00b052′ p\u00f3\u0142nocnej szerok. Na p\u00f3\u0142noc styka si\u0119 z pow. leckim (L\u00f6tzen), na wsch\u00f3d z \u0142eckim (Lyck), na po\u0142udnie z Polsk\u0105, na zach\u00f3d z z\u0105dzborskim i szczycie\u0144skim powiatem. Najwi\u0119ksza szeroko\u015b\u0107 z p\u00f3\u0142n. na po\u0142ud. wynosi 6 mil, najwi\u0119ksza d\u0142ugo\u015b\u0107 z zachodu na wsch\u00f3d 10 mil. Cz\u0119\u015b\u0107 po\u0142udniowo-zachodnia, z ma\u0142emi wyj\u0105tkami, jest r\u00f3wna, rozleg\u0142emi borami zaj\u0119ta. W p\u00f3\u0142nocnej i wschodniej po\u0142owie wznosz\u0105 si\u0119 wzg\u00f3rza, wysoko\u015bci 500 do 525 st\u00f3p nad poziom morza dochodz\u0105ce, zwykle s\u0105 krzewami i drzewami poros\u0142e. Z powodu licznych pobliskich jezi\u00f3r, mianowicie najwi\u0119kszego jeziora \u015a<\/span>miardwego (Spirding See), powiat ma powietrze w og\u00f3le zimne, rolnictwu jednak mniej szkodz\u0105ce. Tak\u017ce burze, grzmoty, z powodu jezi\u00f3r zbyt licznych, stosunkowo cz\u0119ste bywaj\u0105. Temperatura nader zmienna. Zima trwa zazwyczaj od pocz\u0105tku pa\u017adz. do ko\u0144ca marca. W maju jednak powietrze ma\u0142o si\u0119 r\u00f3\u017cni od kwietnia, a w czerwcu nawet oko\u0142o \u015bw. Jana cz\u0119ste bywaj\u0105 i mocne przymrozki. Latem s\u0105 dnie gor\u0105ce, noce zwykle ozi\u0119bione. Susza nieraz zbyt d\u0142ugo trwaj\u0105ca. Oko\u0142o jesieni bywa tu pora najpi\u0119kniejsza. Pod wzgl\u0119dem urodzajno\u015bci gleby stoi pow. na niskim stopniu. Czysto piaszczystej gleby liczy si\u0119 wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 powiatu, bo a\u017c procent 53, mianowicie na po\u0142udniu i zachodzie, gdzie si\u0119 rozci\u0105gaj\u0105 bory ja\u0144sborskie. Inne cz\u0119\u015bci maj\u0105 gleb\u0119 cz\u0119sto \u017cwirowat\u0105., tu i \u00f3<\/span>wdzie gliniast\u0105, urodzajn\u0105 i tak\u017ce mniej albo wi\u0119cej piaszczyst\u0105. Na wielu miejscach nagromadzone le\u017c\u0105 kupy, kamieni. Niekt\u00f3re wzg\u00f3rza obfituj\u0105 w wapienne kamienie. Jezi\u00f3r liczy powiat 49, znaczniejsze s\u0105: \u015a<\/span>miardowe (Spirding See) niemal 2 kw. mile rozl., 12 do 14 mil obwodu licz\u0105ce, z odnogami Beldan, G\u00f3rk\u0142o, Seksty (Sexter See?) Warnow. Inne jeziora nietak wielkie: Orzysz, Warzno (Warsen al. Warschau See), Niskie (Nieder See?), Pogobie przednie, Pogobie \u015brednie, Bia\u0142o\u0142awki (Bialolawker-See), Koci\u00f3\u0142 (Kessel See), dybowskie, guckie jezioro i wiele innych. Rzeki i strugi znaczniejsze. 1) Pisek z jeziora Warzna p\u0142ynie do Narwi; 2) Wilkus \u0142\u0105czy jezioro Koci\u00f3\u0142 i Warzno; 3) Bia\u0142o\u0142awka \u0142\u0105czy Koci\u00f3\u0142 z jez. bia\u0142o\u0142awskiem; 4) W\u0105ska przedtem \u0142\u0105czy\u0142a jez. \u015amiardowe z bia\u0142o\u0142awskiem, teraz zatamowana; 5) Wincenta (Wyci\u0119ta?) dop\u0142yw Piska; 6) Szeska struga tak\u017ce dop\u0142yw Piska; [B\u0142\u0105d.]<\/span> 7) Niska (Niederfluss?) \u0142\u0105czy jez. Niskie z Beldanem; 8) Konopczanka zpod miasta Bia\u0142y do jez. Warzna; 9) \u015a<\/span>wi\u0119cek (Schwentzekfl.) \u0142\u0105czy je\u017c. dybowskie i Warzno; 10) Orzyska struga z jez. orzyskiego przez mikoskie do syrklowskiego. Uprawa pod jarzyn\u0119 trwa tu od 15 kwietnia do 8 czerwca, pod ozimin\u0119 od 24 sierpnia do 10 pa\u017adziernika. \u017bniwa \u017cytnie zaczynaj\u0105 si\u0119 20 lipca. Po mniejszych posiad\u0142o\u015bciach gburskich utrzymuje si\u0119 jeszcze stare 3-polowe gospodarstwo, tylko po wi\u0119kszych dobrach jest ulepszona uprawa roli. Hoduj\u0105 najwi\u0119cej \u017cyto, kartofle, ma\u0142o j\u0119czmienia i grochu, a najmniej pszenicy; takie jark\u0119, bukwit\u0119 siej\u0105 po piaskach z lichym po\u017cytkiem. Drzewa owocowe nie udaj\u0105 si\u0119 dobrze i s\u0105 tu rzadkie. Len i konopie siej\u0105 li tylko dla w\u0142asnej potrzeby. \u0141\u0105ki s\u0105 obszerne ale ma\u0142odono\u015bne, po najwi\u0119kszej cz\u0119\u015bci torfiaste. Mianowicie we wschodniej cz\u0119\u015bci pow. ma\u0142o maj\u0105 siana, kt\u00f3re sobie z Polski dokupuj\u0105. W ostatnim czasie nieco wi\u0119cej zbieraj\u0105 siana, poniewa\u017c znaczne obszary b\u0142otnistych \u0142\u0105k osuszone zosta\u0142y ponad wielu jeziorami, w kt\u00f3rych do kilka st\u00f3p wody spuszczono. W cz\u0119\u015bci zachodnio-po\u0142udniowej znajduje si\u0119 co najmniej 450 w\u0142\u00f3k czystego piasku lataj\u0105cego, kt\u00f3ry tylko okoliczne pola zanieczyszcza. Bory s\u0105 bardzo obszerne w pow., prawie tylko do rz\u0105du nale\u017c\u0105ce. Rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na 7 nadle\u015bnictw. Rosn\u0105 w nich najcz\u0119\u015bciej sosny, jod\u0142y i t. d. Roku 1874 wynosi\u0142a summa pieni\u0119\u017cna za rozprzedane drzewo tal. 95,000, obecnie przesz\u0142o 100,000, poniewa\u017c drzewo coraz bardziej dro\u017ceje. Drzewo ro\u015bnie oko\u0142o 80 do 100 lat, nim si\u0119 \u015bcina. Z prywatnych d\u00f3br tylko ublickie dobra maj\u0105 na sprzeda\u017c drzewo. Rozwo\u017c\u0105 drzewo cz\u0119\u015bci\u0105 na po\u0142udnie Piskiem i kana\u0142em do Narwi i Polski, wi\u0119cej jednak na p\u00f3\u0142noc parowcami do stacyj nowej kol. \u017cel. mazurskiej w Lecu i W\u0119goborku. Z powrotem zabieraj\u0105 z sob\u0105 do Ja\u0144sborka r\u00f3\u017cne towary, mianowicie s\u00f3l. Ch\u00f3w koni i byd\u0142a w og\u00f3le na do\u015b\u0107 niskim stopniu stoi. Z pomi\u0119dzy zwierz\u0105t \u017car\u0142ocznych znajduj\u0105 si\u0119 lisy, wilki, ja\u017awce i kuny. My\u015bliwstwo jednak ma\u0142o rozwini\u0119te. Zato wielki po\u017cytek z rybitwy. Fiskalne po najwi\u0119kszej cz\u0119\u015bci jeziora, liczne i wielkie, tysi\u0105ce talar\u00f3w przysparzaj\u0105 kasie corok, a wielu mieszka\u0144com daj\u0105 utrzymanie. Znaczniejsze ryby s\u0105,: leszcze, sandacze, liny, szczupaki, w\u0119gorze, morenki i t. d. W\u0119gorze t. z. rzeczne (Flussaale) ukazuj\u0105 si\u0119 nieraz W nadzwyczaj wielkiej ilo\u015bci w rzece Pisku, tak \u017ce je r\u0119kami niemal chwytaj\u0105. Tak\u017ce leszczy zadziwiaj\u0105c\u0105 moc cz\u0119sto \u0142owi\u0105, osobliwie w jeziorze \u015a<\/span>miardowem. Sumy w \u015a<\/span>miardowem te\u017c si\u0119 znajduj\u0105. Pod wzgl\u0119dem osad pow. ja\u0144sborski obejmuje: 3 miasta: Ja\u0144sbork, Bia\u0142a, Orzysze, 194 wsi, d\u00f3br rycer. 9, domen. kr\u00f3l. 3, hut\u0119 \u017cel. 1, d\u00f3br 27, folw. 14, pustkowi i wybudowa\u0144 155. Wsie gburskie nie s\u0105 jeszcze wszystkie separowane. Trakty bite: l) z D\u0142utowa naprzeciwko Wincenty w Polsce przez Ja\u0144sbork do Z\u0105dzborku, pa\u0144stwowy, mil 5 i p\u00f3\u0142; 2) z Ja\u0144sborka na Orzysze, Ublik, Stoczki do Leca, powiatowy mil 4; 3) z Ja\u0144sborka na Bia\u0142\u0119, Drygale do E\u0142ka, mil 5. Zreszt\u0105 po piaszczystych gruntach bardzo jest utrudniona komunikacya. Wodne drogi w 2-jakim kierunku rozchodz\u0105 si\u0119 przez powiat: na p\u00f3\u0142noc kana\u0142em ja\u0144sborskim przez jeziora do Rynu, Lecu i W\u0119goborka, na kt\u00f3rej to przestrzeni 5 parowc\u00f3w kursuje. W po\u0142udniow\u0105 stron\u0119 Piskiem uregulowanym i kana\u0142ami przewo\u017c\u0105 drzewo, ryby i t. d. do Polski. Drogi \u017cel. niema w powiecie. Najbli\u017csza stacya w E\u0142ku oko\u0142o 5 mil odleg\u0142o\u015bci. Ludno\u015bci liczy pow. ja\u0144sborski 44381, z kt\u00f3rych zaledwie kilka tysi\u0119cy jest N<\/span>iemc\u00f3w, reszta prusko-polscy M<\/span>azurzy. Jak wykazuj\u0105 stare przywileje, zaludnienie naszego powiatu mia\u0142o miejsce dopiero w XV wieku. Pierwszy przywilej na Ja\u0144sbork pochodzi z roku 1367; wtedy jeszcze naoko\u0142o \u017cadnej tu nie by\u0142o osady przez d\u0142u\u017cszy czas. O ile wiemy otrzyma\u0142y potem swoje przywileje wsie tutejsze: Liski, Soko\u0142y, Kowalewo, nad polsk\u0105 granic\u0105 le\u017c\u0105ce, r. 1428; Bielcz\u0105ce tak\u017ce opodal granicy na po\u0142udnie od Bia\u0142y 1429, Paw\u0142oczyny i Pietrzyki 1435, Dryga\u0142y 1438, Je\u017ce, Koci\u00f3\u0142 i Gi\u0119tkie 1445, D\u0105br\u00f3wka, Kaliszki 1447, Or\u0142owo i Rozogi 1448, Myszki 1449, Bogumi\u0142y i Skarszyny 1452, Grabowo 1453 i t. d. Warunki osiedlania by\u0142y wsz\u0119dzie prawie te same; zwykle od w\u0142\u00f3ki dawali p\u00f3\u0142 marki i 2 kury; dobra tz. wolnych liczy\u0142y najcz\u0119\u015bciej 10 do 15 w\u0142\u00f3k, od kt\u00f3rych 1 s\u0142u\u017cb\u0119 w wojnie pe\u0142nili. Pod wzgl\u0119dem wyznania, prawie wszyscy mieszka\u0144cy powiatu s\u0105 lutrzy, katolik\u00f3w zaledwie jest 300, \u017cyd\u00f3w 400. Parafij luter. 9: Orzysz liczy wiosek 29, Bia\u0142a 34, Dryga\u0142y 45, Okartowo 21, Je\u017ce 17, Ja\u0144sbork 77, Kumilsk 26, R\u00f3\u017cy\u0144sk 23, Turo\u015ble 23. Katolicka parafia na ca\u0142y powiat 1 w Ja\u0144sborku, synagogi 2. Szk\u00f3\u0142 publ. 107, nauczycieli 108, nauczycielek 90, prywat. szk\u00f3\u0142 13 (uczni\u00f3w 166). G\u0142\u00f3wnem zatrudnieniem ludno\u015bci uprawa roli. Rzemie\u015blnik\u00f3w w 3 miastach 301, po wsiach 506; kupc\u00f3w w miastach 38, we wsiach 46. Pod wzgl\u0119dem przemys\u0142u s\u0142abo nader rozwini\u0119tego notujemy: browar\u00f3w 7, gorzelni 35, piec\u00f3w do wypalania wapna 4, parowy m\u0142yn 1. Wyroby p\u0142\u00f3tna, we\u0142ny, p\u00f3\u0142we\u0142ny dosy\u0107 cz\u0119sto si\u0119 znachodzi, ale tylko jako dodatkowe zatrudnienie obok gospodarstwa dla potrzeb w\u0142asnych. Farbierni 5, cegielni 8, olejarnie 2, tartaki 3, smolarni 8, w\u0119glarni 5, fabryka likwor\u00f3w 1, octu 1, m\u0142yn\u00f3w wodnych 14, wiatrak\u00f3w 15. Huta \u017celazna we W\u0105do\u0142ku dostarcza wszelkich potrzebnych wyrob\u00f3w tak w gospodarstwie jak przy kuchni. Utrzymywana kosztem rz\u0105dowym, w\u0142asno\u015b\u0107 rz\u0105du. Targi odbywaj\u0105 si\u0119 corok 4 razy w 3 miasteczkach kramne, na byd\u0142o i konie; nadto na p\u0142\u00f3tno 8-dniowe targi w Ja\u0144sborku. Nadle\u015bnic<\/span>tw: liczy pow. 7: Szeroki b\u00f3r ma podle\u015bnictw 2, Gr\u0105d\u00f3wki 4, Ja\u0144sbork 4, Kulik 3, Kurwie 2, Turo\u015ble 3, Wolfsbruch 4. Nadto 2 le\u015bn.: Wejsuny i Nida do nadle\u015bn. Gusianna w pow. z\u0105dzborskim nale\u017c\u0105. Do powiatowego sejmiku (Kreistag) nale\u017cy 22 posiadaczy wi\u0119kszych (Virilstimmen) i 12 obranych pos\u0142\u00f3w (6 z miast, 3 ze wsi, 3 z d\u00f3br pomniejszych szlach.). Lekarze 3, apteki 3. Ob. Dr. Weiss: Preuss. Littauen und Masuren 1879 w 3 tomach. K\u015b. F.<\/i><\/p>\n

<\/a>Tu dodamy wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142, \u017ce J. zowi\u0105 te\u017c Jan\u015bpork<\/i>, Hansbork<\/i>, Wancbork<\/i> a K\u0119trzy\u0144ski znalaz\u0142 w Tomicyanach i na jednej mapie z XV w. nazw\u0119 Pisz<\/i> lub Pysz<\/i>. Mo\u017ce wi\u0119c w\u0142a\u015bciwsz\u0105 by\u0142aby ta pokrewna z nazw\u0105 rzeki nazwa wyra\u017anie s\u0142owia\u0144ska a wtedy powiat zwa\u0142by si\u0119 powiatem piskim. Analogicznie wywnioskowana przez Dom. Szulca nazwa Johannisburga Janowo nie ma podstawy. Rzek\u0119 Pisek, Pisz zowi\u0105 t\u00e9\u017c Pisi\u0105, Pis\u0105, Pysi\u0105. Jezioro Warzno zowi\u0105 niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a nasze \u201ewarszawskiem\u201c a niemieckie zowi\u0105 je t\u00e9\u017c Rosche. K\u0119trzy\u0144ski wymienia tak\u017ce dwie pod J. osady: Kubusze (Alt-Johannisburg) i Kulig (Neu-Johannisburg). Za\u0142o\u017cenie zamku przypisuj\u0105 t\u00e9\u017c w. mistrzowi Henrykowi Tusmer ko\u0142o r. 1345 a nawet do r. 1268 cofaj\u0105. R. 1854 wychodzi\u0142o w J. pismo polskie Gospodarz mazurski<\/i>; r. 1859\u201460 Prawdziwy ewangelik Polski<\/i>, a r. 1850 Kurek Mazurski<\/i>, wszystkie nak\u0142adem i drukiem Anton. G\u0105siorowskiego. Powiat ja\u0144sborski ma 0,7 lasu, 0,1 wody, 0,2 roli i \u0142\u0105k. Wody licz\u0105 74249 mr. Gdzieniegdzie \u015blady rudy \u017celaznej \u0142\u0105kowej. Por. <\/i>G\u0105bin<\/a><\/i>, Sudawia<\/a><\/i>, Mazury<\/a><\/i>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom III. Ja\u0144sbork, Ja\u0144sborski powiat. Ja\u0144sbork, niem. Johannisburg, [Dzi\u015b Pisz.], miasto pow. w Prusach wschodnich, nad znacznem jeziorem ja\u0144sborskiem albo raczej warznie\u0144skiem (niem. Warschau See, w dok. Warsen), zk\u0105d rzeka Pisek p\u0142ynie do Narwi, na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12850,"parent":12628,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"footnotes":""},"class_list":["post-12784","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"\nLitera J - Jansbork - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych - Jansbork\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom III. Ja\u0144sbork, Ja\u0144sborski powiat. Ja\u0144sbork, niem. Johannisburg, [Dzi\u015b Pisz.], miasto pow. w Prusach wschodnich, nad znacznem jeziorem ja\u0144sborskiem albo raczej warznie\u0144skiem (niem. Warschau See, w dok. Warsen), zk\u0105d rzeka Pisek p\u0142ynie do Narwi, na […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"657\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"21 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/j-jansbork\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/j-jansbork\\\/\",\"name\":\"Litera J - Jansbork - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/j-jansbork\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/j-jansbork\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp.jpg\",\"datePublished\":\"2020-04-26T22:57:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/j-jansbork\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/j-jansbork\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/j-jansbork\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp.jpg\",\"width\":657,\"height\":1024},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/j-jansbork\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Litera J – Jansbork\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Litera J - Jansbork - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych - Jansbork","og_description":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom III. Ja\u0144sbork, Ja\u0144sborski powiat. Ja\u0144sbork, niem. Johannisburg, [Dzi\u015b Pisz.], miasto pow. w Prusach wschodnich, nad znacznem jeziorem ja\u0144sborskiem albo raczej warznie\u0144skiem (niem. Warschau See, w dok. Warsen), zk\u0105d rzeka Pisek p\u0142ynie do Narwi, na […]","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","og_image":[{"width":657,"height":1024,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"21 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/","name":"Litera J - Jansbork - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","datePublished":"2020-04-26T22:57:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","width":657,"height":1024},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/j-jansbork\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Litera J – Jansbork"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]}]}},"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12784"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12784\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}