{"id":12782,"date":"2020-04-27T01:24:32","date_gmt":"2020-04-26T23:24:32","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?page_id=12782"},"modified":"2020-04-27T01:24:32","modified_gmt":"2020-04-26T23:24:32","slug":"p-podlasie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/","title":{"rendered":"Litera P – Podlasie"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku<\/h3>\n

Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom VIII.<\/p>\n

Podlasie<\/a>.<\/p>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Podlasie.<\/b> I. Surname<\/i>. U polskich kronikarzy i w bullach papieskich XIII w. brzmi Pollexia<\/i>, p\u00f3\u017aniej Podlachia<\/i>. Safarzyk wywodzi nazw\u0119 t\u0119 z Pod-lachy, na wz\u00f3r nazw: Pod-czechy, Podlitowie (w nowogrodzkiem).<\/p>\n

<\/a>II. Granice i obszar.<\/i> Najdawniejsz\u0105 granic\u0119 Mazowsza<\/a> and Litwy<\/a>, a wzgl\u0119dnie Podlasia, podaje akt graniczny spisany mi\u0119dzy delegatami Kiejstuta litewskiego i Ziemowita mazowieckiego w 1358 r., a odnowiony w czasie zatarg\u00f3w o Podlasie 1434 r. (Kod. Mazow., \u2116 80). Dzia\u0142 ten ma wytyka\u0107 kresy powiatu grodzie\u0144skiego od strony Litwy a wiskiego i goni\u0105dzkiego (ze strony Mazowsza). Stanowi\u0142y je rzeki, kt\u00f3rych bieg, por\u00f3wnany z dzisiejszym, okazuje r\u00f3\u017cnice. Granice te zaczynaj\u0105 si\u0119 od Kamiennego brodu prosto na Rajgr\u00f3d, a od niego \u201eprzez rzek\u0119 Miet\u0119\u201c, to si\u0119 znaczy jej korytem a\u017c do Biebrzy, i tej korytem a\u017c do \u201eTargowiska\u201c (dzi\u015b Targonie, kt\u00f3re 1413 r. le\u017ca\u0142y nad \u015alin\u0105, dziel\u0105c\u0105 wedle aktu 1499 r. Mazowsze od Litwy (Kapica, Her\u00adbarz, 415, 270, 180). Od Targowiska sz\u0142a do \u201euj\u015bcia wielkiej strugi\u201c, jej biegiem do \u017ar\u00f3de\u0142 \u201ema\u0142ej Sucho\u0142dy\u201c a posuwaj\u0105c si\u0119 jej korytem a\u017c do rzeki \u201e<\/span>Sprz\u0105\u015bla\u201c (Supra\u015bl, dop\u0142yw Narwi, wpadaj\u0105cy do niej pod Z\u0142otory\u0105), a tej korytem do \u201ePopielowego siedliska\u201c, od kt\u00f3rego granice dochodz\u0105 do \u201eNiewoty\u0144ca uj\u015bcia\u201c (dzi\u015b Niewodnica pod Topielcem \u0142\u0105cz\u0105ca si\u0119 z Narwi\u0105). Dla granicy p\u00f3\u0142nocnej od zach. \u015bciany w 1607 r. za punkt wyj\u015bcia wskazano s\u0142up murowany mi\u0119dzy Prostkami<\/a> and Boguszami<\/a> \u201ena granicy podlaskiej\u201c (oko\u0142o rz. \u0141yk i dzisiejszej granicy pruskiej). Zestawiwszy z tem zagarni\u0119cie W\u0119growa na sta\u0142e w 1444 r. przez Kazimierza Jagiello\u0144czyka, widzimy \u017ce w XVI w. granice Podlasia s\u0105 bardzo na zach\u00f3d wysuni\u0119te ku Mazowszu i Lu\u00adbel\u00adskie\u00admu. Wykaz skarbowy pobor\u00f3w z 1578 (Pawi\u0144ski, \u0179r\u00f3d\u0142a dziejowe, IV, 279) wymienia w woj. podlaskiem nast\u0119pne miasta: Bielsk, Narew, Knyszyn, August\u00f3w, Kleszczele, Sura\u017c, Tykocin, Goni\u0105dz, Rajgr\u00f3d (w pow. bielskim), Drohiczyn, Mokobody, W\u0119gr\u00f3w, Mordy, Soko\u0142\u00f3w, Mi\u0119dzylesie, Ciechanowiec, Siemiatycze, Wysokie (Litewskie), Mielnik i \u0141osice (w pow. drohickim i mielnickim). Gwagnin w opisie z 1578 r. wymieni\u0142 tylko Bielsko nad Bia\u0142\u0105, graniczn\u0105 od Litwy, Bra\u0144sk, Sura\u017c, Tykocin, Knyszyn, Narew, August\u00f3w i nieznany w powy\u017cszym spisie Wasilk\u00f3w. Dwoma laty wcze\u015bniej, na sejmie toru\u0144skim 1576 r. wynik\u0142y spory o granice woj. brzeskiego i podlaskiego. Widno z nich, \u017ce trakty \u201ewohy\u0144ski, \u0142omaski i kodemarski\u201c zalicza\u0142y si\u0119 do Korony nie do Litwy, o co w\u0142a\u015bnie by\u0142 sp\u00f3r (Pawi\u0144ski, \u0179r\u00f3d\u0142a dziejowe, XI, 304). W 1690 r. gdy sz\u0142o o rozgraniczenie d\u00f3br Wohy\u0144 z Radzyniem w ziemi \u0142ukowskiej, zastrzegano utrzymanie granic pow. mielnickiego wojew. podlaskiego (Vol. Leg.). O utworzeniu wojew\u00f3dztwa podlaskiego, spotykamy sprzeczne dane. Naruszewicz (Hist. nar. pol. pod r. 1192) zna akt Zygmunta I z 1520 r. w Toruniu wydany dla Jana Chodkiewicza wwody witebskiego, na wojew. podlaskie. Wolf (Senator. i Dygn. lit., str. 427) fa\u0142szywie cytuj\u0105c Staro\u017c. Polsk\u0119, kt\u00f3ra z Naruszewiczem zgodn\u0105 jest, dowodzi, \u017ce erekcya wojew\u00f3dztwa nast\u0105pi\u0142a 1513\u20141514, a pierwszym wojewod\u0105, mia\u0142 by\u0107 1514 r. Iwan Siemionowicz Sapieha, a drugim od 1517 Janusz Kostewicz. Chodkiewicza nie zna on zupe\u0142nie. Akt w Skarbcu Dani\u0142\u0142. z Kostewiczem wwod\u0105, podlaskim 1507 jest p\u00f3\u017aniejszy od 1511 r. (\u2116\u2116 2193, 2228 i 2229). Czacki utworzenie wojew\u00f3dztwa k\u0142adzie na 1522 r. (O lit. i pol. prawach, I, str. 264 n. 2). Akt z 1528 r. zna \u015b. p. Jana Sapieh\u0119 wojewod\u0119 podlaskiego (Staro\u017cytna Polska, III, 409).<\/p>\n

III. Historya.<\/i> W 1132 r. Drohiczyn stanowi jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 z Pi\u0144skiem, Mi\u0144skiem i Turowem, w r\u0119ku Izias\u0142awa M\u015bcis\u0142awicza, a 1142 trzyma\u0142 go Wsiewo\u0142od Olgowicz (te\u015b\u0107 syna W\u0142adys\u0142awa II syna Krzywoustego) z Brze\u015bciem Litewskim, Kleckiem, Rohaczewem i Gr\u00f3dkiem (Po\u0142n. sobr. rusk. ljet., I, str. 104, II, 19). W drugiej po\u0142owie XIII w. Drohiczynem w\u0142ada\u0142 syn Jarope\u0142ka Wasilko, a pok\u0142\u00f3ciwszy si\u0119 z W\u0142odzimierzem synem Wo\u0142odarka, a panem Mi\u0144ska, uciek\u0142 si\u0119 po pomoc do Leszka, syna Boles\u0142awa IV K\u0119dzierzawego, pana Mazowsza i Ku\u00adjaw (1173 \u2020 1186) a swego szwagra i na jego rzecz \u201ePodlaszie ob\u0142ast\u201c Wasilko straci\u0142 (Bielowski, Monum., II, 398). Ze zgonom Leszka, Drohiczyn z okr\u0119giem (podobnie jak Brze\u015b\u0107) przesz\u0142y w r\u0119ce Kazimierza II, jego stryja (\u2020 1192). Konrad I, syn Kazimierza, posiada\u0142 te okolice jeszcze w 1237 r., w kt\u00f3rym 8 marca \u201eodda\u0142 zamku Drohiczyn i ca\u0142y okr\u0119g le\u017c\u0105cy z tamtej strony zamku, od po\u0142owy rzeki Bugu i Nuru a\u017c do granic ruskich\u201c, zakonowi \u201erycerzy Chrystusa\u201c (Nasselbach, Codex Pomeraniae, I, str. 556). W 1248 Wasilko Ro\u015bcis\u0142awicz pogoni\u0142 za pustosz\u0105cymi Jad\u017awingami<\/a> a\u017c do bram Drohiczyna, pod kt\u00f3remi si\u0119 rozpierzchli. W 1251 r. na tak\u0105\u017c sam\u0105 przeciw Jad\u017awingom wypraw\u0119 Dani\u0142o i inni ksi\u0105\u017c\u0119ta zebrali si\u0119 w Drohiczynie; przeszed\u0142szy b\u0142ota, weszli w ich ziemie (Po\u0142n. sobr. rus. ljet., II, 182, 185). W\u015br\u00f3d wojen z Mendogiem, kr\u00f3lem litewskim, Dani\u0142o 1253 r. pos\u0142a\u0142 brata Wasilka i swego syna Romana na zdobycie Grodna, a sam si\u0119 wr\u00f3ci\u0142 z Bielska (II. 188). Koronacya Dani\u0142a 1255 r. odbyta w Drohiczyn<\/span>ie, wobec Opisona legata papieskiego i Ziemowita ksi\u0119cia Mazowsza, w przededniu wyprawy na Jad\u017awing\u00f3w, \u015bwiadczy wraz z poprzedniemi faktami, \u017ce Dani\u0142o w\u0142ada\u0142 ju\u017c Bielskiem, opr\u00f3cz Drohiczyna. Pod 1255 i 1257 r. jest mowa o ziemi Polexia w bullach papie\u017ca i uk\u0142adach Kazimierza kujawsko-\u0142\u0119czyckiego i Zakonu (Voigt, Codex dipl. Prus., I, 98, 105), co zapewne ma oznacza\u0107 nie drohickie ziemie, lecz cz\u0119\u015bci przez Dani\u0142a na Jad\u017awingach zdobyte (Rajgr\u00f3d 1255 nad rz. \u0141yk 1251 r.). W 1260 r. kiedy Burundaj z Tatary najecha\u0142 ziemie Dani\u0142a i Wasilka, Wasilko za brata przewodniczy\u0142 Tatarom do Brze\u015bcia a Dani\u0142o modli\u0142 si\u0119 w cerkwi Matki Boskiej w Mielniku i \u015blubowa\u0142 j\u0105 upi\u0119kszy\u0107. Zdoby\u0142 on i Wo\u0142kowysk a potem przebywa\u0142 w Drohiczynie do powrotu Tatar\u00f3w z napadu dalszego. W 1262 r. wojska Mendoga posz\u0142y na Wasilka i wojowa\u0142y ko\u0142o Kamie\u0144ca, ale rozbi\u0142 je Wasilko i goni\u0142 a\u017c do Jasio\u0142dy. Inny te\u017c oddzia\u0142 Litwin\u00f3w \u0142upi\u0105cy okolice Mielnika, w czasie nieobecno\u015bci Dani\u0142a (bawi\u0105cego w W\u0119grzech) rozbi\u0142 tak\u017ce Wasilko i goni\u0142 a\u017c do New\u00adla. W 1274 Trojden (nast\u0119pca Mendoga i Wojsie\u0142ka) pos\u0142a\u0142 swe oddzia\u0142y grodzie\u0144skie na Drohiczyn, zostaj\u0105cy w r\u0119ku Lwa Dani\u0142owicza i zdoby\u0142 Drohiczyn w sam\u0105 wielkanoc. Lew wezwa\u0142 na pomoc Ru\u015b i Tatar\u00f3w. W 1277 r. Lew tylko Jerzego swego syna pos\u0142a\u0142 z Tatarami na Litw\u0119 i Prusak\u00f3w, podobnie jak 1282 r., gdy rabowano dwukrotnie Mazowsze po Wy\u00adszo\u00adgr\u00f3d i So\u00adcha\u00adczew, Lew zosta\u0142 w Mielniku, wyprawiwszy tylko syna Jerzego (Po\u0142n. sobr. rus. ljet., II). Dopiero uk\u0142ady Kazimierza W. z Kiejstutem w 1366 r. prowadzone (Hist. Naruszewicza, pod tym r. akt) ujawniaj\u0105 fakt, \u017ce Kiejstut zagarn\u0105\u0142 kiedy\u015b \u201eBrze\u015b\u0107, Kamieniec, Drohiczyn, Mielnik, Bielsk\u201c i \u017ce kr\u00f3l polski nie ma mie\u0107 do nich \u017cadnych pretensyi. Prawdopodobnie chodzi\u0142o tu o spadek w linii zst\u0119pnej Lwa i jego syna Jerzego I (Andrzej I i Lew przed 1316, Andrzej II 1320 i Jerzy II 1324\u20141339), lubo w ich tytu\u0142ach g\u0142\u00f3wnie W\u0142odzimierz wyst\u0119puje. Tak podlasie (mi\u0119dzy 1340\u20141349) wpad\u0142o w r\u0119ce Kiejstuta, kiedy Kazimierz W. zabiera\u0142 Che\u0142m, Lw\u00f3w, Brze\u015b\u0107, W\u0142odzimierz. W 1366 r. P. przyznane by\u0142o Litwie. W sierpniu 1379 Krzy\u017cacy ca\u0142e pobrze\u017ce Bugu i Narwi od Brze\u015bcia do Grodna spustoszyli a cho\u0107 w dwukrotnem obl\u0119\u017ceniu nie zdobyli Mielnika i Brze\u015bcia, z\u0142upili ziemie kamienieck\u0105 i bielsk\u0105 i zabrali 400 je\u0144c\u00f3w. W ko\u0144cu wrze\u015bnia 1379 r. zawarty pok\u00f3j z zakonem przez Jagie\u0142\u0142\u0119 i Kiejstuta zabezpieczy\u0142 \u201eKamieniec, Sura\u017c, Drohiczyn, Mielnik, Bielsk\u201c na lat dziesi\u0119\u0107 od najazd\u00f3w krzy\u017cackich (Script. Rer. Prussie., II, 543; Voigt, Cod. Pruss., III, 80; Kron. litew., wyd. Dani\u0142\u0142owicza, str. 52). Zdaje si\u0119, \u017ce Witold mia\u0142 te ziemie dane w udziale, bo w styczniu 1380 r. rozdaje w\u0142o\u015bci w ziemi kamienieckiej (Cod. epistol. Vitoldi, \u2116 2) i w czasie zatarg\u00f3w Jagie\u0142\u0142y z ojcem, stale bawi\u0142 w Drohiczynie i dopiero w Grodnie zjecha\u0142 si\u0119 z Kiejstutem. Gdy Kiejstut zgin\u0105\u0142 (1382) zi\u0119\u0107 jego Janusz ks. Mazowsza, zamiast da\u0107 mu pomoc, kt\u00f3rej si\u0119 spodziewa\u0142, zagarn\u0105\u0142 Drohiczyn, Mielnik, Sura\u017c, Kamieniec. W Brze\u015bciu zostawi\u0142 Birut\u0119 Kiejstutow\u0105 (Kron. lit., wyd. Narbutta, str. 25; Somersb., Script. Rer. Siles., II, 136\u2014137). Sasin, marsza\u0142ek dworu Janusza mazowieckiego, mimo dzielnej obrony Drohiczyna, kt\u00f3rego by\u0142 namiestnikiem, nie dotrzyma\u0142 podlasia dla Mazur\u00f3w i musia\u0142 przed Jagie\u0142\u0142\u0105 ust\u0105pi\u0107, w kt\u00f3rego r\u0119ce wpad\u0142 ca\u0142y udzia\u0142 Kiejstuta i Witolda. Gdy Witold po chwilowym pobycie na Mazowszu i u zakonu (1384 Cod. epistol. Vitoldi, \u2116 13, 15; Cod. sec, XV, \u2116 1; Kron. litew. Dani\u0142\u0142owicza, 198) pogodzi\u0142 si\u0119 z Jagie\u0142\u0142\u0105, uzyska\u0142 od niego dzia\u0142 ojca: Brze\u015b\u0107, Wo\u0142kowysk, Grodno i podlasie, t. j. \u201eDrohiczyn, Mielnik, Bielsk, Sura\u017c, Kamieniec\u201c (Skarbiec Dani\u0142\u0142., \u2116 498) zapewne po sierpniu 1384 r. (Bali\u0144ski, Hist. Wilna, I, 188 i 52). Od 1385\u20141390 r. Wito\u0142d w swych tytu\u0142ach b\u0105d\u017a wymienia Drohiczyn, b\u0105d\u017a czyni nadania w drohiczy\u0144skiem i odpowiada za spok\u00f3j publiczny, gdy starosta kamieniecki 1390 r. uwi\u0119zi\u0142 i zrabowa\u0142 kupca wro\u00adc\u00ad\u0142aw\u00adskie\u00adgo, \u017cyda Klemensa (Cod. epist. Vit., \u2116 42; Skarbiec, \u2116 438, 558, 559). Ju\u017c jednak tego 1390 r. Jagie\u0142\u0142o zn\u00f3w zagarn\u0105\u0142 dzielnic\u0119 Wito\u0142da (D\u0142ugosz, Lindenblat) i 1391 da\u0142 wtenczas ziemi\u0119 drohick\u0105 z Drohiczynem, Mielnikiem, Sura\u017cem i Bielskiem, chwilowemu jej posiadaczowi z 1382\u20143 r., Januszowi Mazowieckiemu (Kod. Mazow., \u2116 120). Mimo tego nadania, Wito\u0142d przez stosunki z Krzy\u017cakami, utrzyma\u0142 si\u0119 na podlasiu, i gdy przez now\u0105 zgod\u0119 z Jagie\u0142\u0142\u0105 i Skirgie\u0142\u0142\u0105 1392, oburzy\u0142 na si\u0119 Krzy\u017cak\u00f3w, ci najechali podlasie, i ledwo nie pojmali w Sura\u017cu, by\u0142ego biskupa p\u0142oc\u00adkie\u00adgo, Hen\u00adry\u00adka, \u017conatego z Rynga\u0142\u0142\u0105 c\u00f3rk\u0105 Witolda. W 1408 r., wydaj\u0105c akt swob\u00f3d \u017cydom, Witold pisze si\u0119 drohickim panem, i w\u0142adz\u0119 t\u0119 wykonywa 1418 r., gdy ujmuje si\u0119 za zabitymi w Kurszanach przez Krzy\u017cak\u00f3w trzema podlasiakami; a zw\u0142aszcza za by\u0142ym w\u00f3jtem Drohiczyna. W 1426 r. nadawa\u0142 prawo nie\u00admie\u00adc\u00adkie Tykocinowi, i oponowa\u0142 przeciw rozdawnictwu ziem w drohickiem i mielnickiem przez Janusza Mazowieckiego. W 1430 r. nada\u0142 prawo niemieckie Bielskowi, a wtedy u jego boku wyst\u0119puje \u201ewojewoda drohicki\u201c Nasuta (Cod. Vitoldi i Skarbiec, \u2116 1427,1491). Pos\u0142owie do Jagie\u0142\u0142y w sprawie koronacyi kr\u00f3lewskiej Witolda, zdaje si\u0119 mieli w Drohiczynie zdawa\u0107 mu spraw\u0119 z swej misyi (Cod. Vitoldi, \u2116 1364). W razie wybuchu wojny w ko\u0144cu wrze\u015bnia 1430 r. spodziewanej, mia\u0142 by\u0107 Drohiczyn z woli Witolda spalony, a natomiast obwarowane Pobrecicze (\u2116 1653). Kiedy Swidrygie\u0142\u0142o wszed\u0142 w zmow\u0119 z zakonem, Drohiczyn w po\u0142owie maja 1432 r. trzyma\u0142 jego stron\u0119 (Skarbiec, \u2116 1603). Gdy na miejsce Swidrygie\u0142\u0142y, obrano Zygmunta Kiejstutowicza wielkim ksi\u0119ciem, od Drohiczyna i Tykocina spieszono na pomoc (Skarbiec, \u2116 1623). W 1434 r. w drohickiem, mo\u017ce dawny wwoda drohicki Witolda, Miko\u0142aj Na\u00adsu\u00adta Wy\u00adszy\u00ad\u0144\u00adski, otrzyma\u0142 od owego Zygmunta wielk\u0105 przestrze\u0144 (Krzemie\u0144, Osn\u00f3wk\u0119, Pe\u0142ch, z obu brzegami Buga, Czortkowice i Niemojki (<\/span>Niesiecki, Korona, IV, str. 620). W 1437 r. w Tykocinie funduje ko\u015bci\u00f3\u0142 Jan Gasztold, namiestnik smo\u00adle\u0144\u00adski (Ka\u00adpi\u00adca, Her\u00adbarz, str. 493), zwolennik Zygmunta i jego pose\u0142 do Polski z \u017c\u0105daniem pomocy 1432 r. (Skarbiec, \u2116 1639). Pierwszy raz w\u00f3wczas spotykamy Pietk\u0119, wojewod\u0119 bielskiego. Gdy Zygmunta ubili Czartoryscy, Boles\u0142aw IV mazowiecki, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na zapis zabitego, zagarn\u0105\u0142 podlasie, i znalaz\u0142 nietylko poparcie w Zbigniewie Ole\u015bnickim (Mon. med. aevi, II, 139), kt\u00f3ry pisa\u0142 do Kazimierza, by nie rabowa\u0142 Mazowsza i Drohiczyna i nastr\u0119cza\u0142 si\u0119 na rozjemc\u0119. Nadto Wincenty arcybiskup i Jan Ole\u015bnicki (wedle D\u0142ugosza), wyznaczeni na po\u015brednik\u00f3w w tej sprawie, potwierdzili w War\u00adsza\u00adwie 1444 r. dokument Jagie\u0142\u0142y z 1391 r., nadaj\u0105cy Podlasie Mazowszu. Wszak\u017ce za 6000 k\u00f3p Boles\u0142aw odst\u0105pi\u0142 Drohiczyn, z warunkiem odst\u0105pienia mu W\u0119growa, ale Kazimierz tego warunku niedotrzyma\u0142 (D\u0142ugosz, XII, 711\u2014713). Jan Gasztold, wys\u0142any przez Kazimierza, usun\u0105\u0142 z Drohiczyna i Mielnika namiestnika Boles\u0142awowego, mazura Jerzego Nasut\u0119 (Stryjkowski). W 1448 r. Drohiczanie pod wodz\u0105 Kazimierza, jako w. ks. Litwy, bili si\u0119 przeciw najazdowi Tatar\u00f3w (Mon. m. aevi, II, B, str. 45). 1450 r. Kazimierz Jagiel. odda\u0142 Bra\u0144sk Iwanowi Mo\u017cajskiemu (Akty\u2026 zapad. Rusi, I. str. 67, \u2116 52). Pod t\u0119 por\u0119 jest ju\u017c wojewoda bielski Pietko, Arkwist pods\u0119dek suraski (Ka\u00adpi\u00adca, Her\u00adbarz, 177) i chor\u0105\u017cy drohicki Bo\u00adru\u00adta (Jus polonic. Bandtke, str. 957). O ile te tytu\u0142y \u015bwiadcz\u0105 o zupe\u0142nej ju\u017c administracyi i organizacyi s\u0105dowej na Podlasiu, o tyle zadziwia obecno\u015b\u0107 chor\u0105\u017cego w War\u00adsza\u00adwie u boku Boles\u0142awa IV mazowieckiego, elekta do korony polskiej. W 1491 r. Polacy spustoszyli Drohiczyn, na co Miko\u0142aj Radziwi\u0142\u0142, krajczy Aleksandra w. ks. Litwy 1492 r. skar\u017cy\u0142 si\u0119 kr\u00f3lowi Olbrachtowi (Akty zap. Rusi, I, 122, \u2116 104). W 1495 r. Bielsk w \u201eziemi drohickiej\u201c dostaje prawo niemieckie od w. ks. Litwy Aleksandra a Miko\u0142aj Miko\u0142ajewicz Radziwi\u0142\u0142 jest starost\u0105 bielskim i podczaszym litewskim, kt\u00f3ry to urz\u0105d piastuje i 1499 r. i w\u00f3wczas na akcie odnowienia unii Litwy z Koron\u0105, figuruje starosta bielski Radziwi\u0142\u0142, Jak\u00f3b Dowojnowicz drohicki i Niemira Grzyma\u0142owicz mielnicki (Skarbiec, \u2116 2091, 2111). W Mielniku, obrany kr\u00f3lem Aleksander, wyda\u0142 s\u0142awny akt z 1501 r., stanowi\u0105cy rz\u0105d mo\u017cnow\u0142adczy w koronie (\u2116 2140). St\u0105d wys\u0142a\u0142 pos\u0142\u00f3w do Mo\u00ads\u00adkwy po rozejm sze\u015bcioletni (Akty zapadnoj Rusi, I, str. 320, \u2116 192). Z Mielnika te\u017c pierwszy podatek koronacyjny wys\u0142ano Zygmuntowi I nowoobranemu (Ks. Lubomirski, Trzy Rozdzia\u0142y). He\u00adle\u00adna, wdowa po Aleksandrze, 1507 r. uzyska\u0142a do\u017cywociem Bielsk, Sura\u017c i Bra\u0144sk (Skarbiec, \u2116 2239; Akty, II, str. 6), a 1511 r. okre\u015blono w\u0142adz\u0119 i juryzdykcy\u0105 starost\u00f3w drohickich (\u2116 2227). W 1516 r. \u201epowiat drohicki\u201c w my\u015bl przywilei Kazimierza i Aleksandra, na \u017c\u0105danie ziemian, otrzyma\u0142 w Wilnie od Zygmunta, jako w. ksi\u0119cia, prawo polskie, zniesienie \u201edzieckich\u201c nadal utrzymano, pozwy po rusku, elekcya s\u0119dzi\u00f3w ziemskiego i grodzkiego, z ziemian miejscowych, ale katolik\u00f3w i t. d. Piecz\u0119\u0107 nadana \u201eko\u0144 z je\u017adzcem zbrojnym\u201c (Vol. leg., I, str. 174\u2014175). Wcze\u015bniejsz\u0105 musi by\u0107 sprawa Litawora z drohickiemi ziemianami w kwestyi stosowania praw, nadanych przez Kazimierza i Aleksandra (Skarbiec, \u2116 2320 niby 1523). W 1516 r. dla u\u0142atwienia sobie drogi Zygmunt za\u0142o\u017cy\u0142 Milejczyce mi\u0119dzy Mielnikiem a Bielskiem (Skarbiec, \u2116 2270), na prawie niemieckiem, jak Bielsk i Mielnik. Olbracht Martynowicz Gasztold, wojewoda wile\u0144ski, kanclerz i starosta bielski (\u2020 1539), z polecenia kr\u00f3lewskiego kolonizowa\u0142 te strony, jak Kleszczele (1523 r., Skarbiec, \u2116 2296). Zam\u0119t i zmiany, jakie st\u0105d powsta\u0142y, umorzy\u0142 Zygmunt August 1569 r., zatwierdzaj\u0105c stan istniej\u0105cy (Vol. leg., II, str. 79, \u00a7 6). Ksi\u0119gi wszelako, chowane w Rajgrodzie, Tykocinie i Goni\u0105dzu, a zawieraj\u0105ce akta z czas\u00f3w Gasztolda, dopiero 1607 r. odes\u0142ano do s\u0105du ziemskiego ziemi bielskiej (Vol. leg., II, 444, \u00a7 47). T\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Gasztolda, Czacki zestawia z podobnem rozdawnictwem ziem kr\u00f3lewskich osobom prywatnym przez Konstantego ks. Ostrogskiego na Wo\u00ad\u0142y\u00adniu, a przez Siemiona ks. S\u0142uc\u00adkie\u00adgo w Ki\u00adjo\u00adw\u00adszczy\u00ad\u017a\u00adnie, te\u017c za Zygmunta I (O lit. pol. prawach, I, str. 265). Za panowania tego\u017c kr\u00f3la przed 1531 r., Wodzy\u0144ski Jan za\u0142o\u017cy\u0142 Mi\u0119dzylesie (Star. Polska, III, 416), wyszed\u0142szy z Mniszewa i Ko\u0142oz\u0105ba na Mazowszu. By\u0142a to puszcza\u2014za Paprockiego \u201egdy lasy rozkopano, by\u0142o do samych Wody\u0144 lepiej ni\u017c 20 wsi, opr\u00f3cz folwark\u00f3w\u201c (Her\u00adby, str. 390). Sta\u0142a si\u0119 g\u0142o\u015bn\u0105 sprawa Feliksa Zieli\u0144skiego, awanturnika, przeciw kt\u00f3remu powo\u0142ano miejscowe pospolite ruszenie. Druga sprawa, podlask\u0105, w kt\u00f3rej o te\u017c zasady chodzi\u0142o co w sprawie Halszki z Ostroga, by\u0142o wydanie starszej c\u00f3rki podskarbiny ziemskiej litewskiej Bohuszyny (wdowy po Bohuszu Bohowitynowiczu \u2020 1530 r.) przez matk\u0119 za T\u0119czy\u0144skiego, wbrew woli m\u0119\u017ca i opiekun\u00f3w. Sprowadzi\u0142o to zab\u00f3r jej d\u00f3br podlaskich i Siemiatycz dla zamku kr\u00f3lewskiego Mielnika, a Koszeli do Bielska (innych do Brze\u015bcia, S\u0142owisznia i Pu\u0144. Skarbiec, \u2116 2326; St. Polska, III, 422\u20143). W 1539 r. Siemiatycze zwr\u00f3cono Bohuszowej, a w 1546 na pro\u015bby jej zi\u0119cia, Zygmunt I wcieli\u0142 ich maj\u0105tek Siemiatycze do ptu drohickiego, przenosz\u0105c z mielnickiego. Jednocze\u015bnie, t. j. 1538 r., skar\u017cy\u0142 si\u0119 Nikodem, starosta mielnicki, \u017ce wojewoda lu\u00adbel\u00adski zostawszy opiekunem dzieci Niemiry (Grzyma\u0142y, b. ssty mielnickiego z 1529 r. ?), wbrew prawu, zaj\u0105\u0142 wiele ziem w powiecie mielnickim, po za juryzdykcy\u0105 praw litewskich. Uwa\u017cano to za anektowanie do Korony ziem litewskich. \u017balono si\u0119 dalej, na pozywanie ziemian P. do s\u0105d\u00f3w polskich zamiast litewskich. Odwrotnie Jan Miko\u0142ajewicz Radziwi\u0142\u0142, ssta \u017cmudzki, skar\u017cy\u0142 si\u0119, i\u017c go pozywa\u0142 Miko\u0142aj Ko\u00adry\u00adc\u00adki, namiestnik bra\u0144ski i suraski, do prawa bielskiego. Te zatargi o juryzdykcy\u0105 \u015bwiadcz\u0105 o niejasnym stosunku Podlasia do obu po\u0142\u00f3w Rzpltej. Ekonomia bielska nadana zosta\u0142a jako oprawa Bonie, kt\u00f3ra 1544 r. w Kleszczelach za\u0142o\u017cy\u0142a ko\u015bci\u00f3\u0142. Na jesieni 1553 r. z now\u0105 \u017con\u0105, Katarzyn\u0105 rakusk\u0105, Zygmunt August przyby\u0142 do Knyszyna i zaprosi\u0142 do siebie Radziwi\u0142\u0142a, wojewoda wojewod\u0119 trockiego (Prze\u017adz., Jagiell. polski, II, 29). Bawili tu jeszcze oboje w styczniu 1554 r., i kr\u00f3l z rad\u0105, senatu rozwa\u017ca\u0142 spraw\u0119 zabicia Dymitra Sanguszki, m\u0119\u017ca Halszki z Ostroga (V, str. LXXXIV, CXXXVII). Zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ona nakazem pojmania Dymitra (1554 r.). Jednocze\u015bnie w Tykocinie traktowa\u0142a si\u0119 sprawa Iza\u00adbel\u00adli, kr\u00f3lowy w\u0119gierskiej, siostry kr\u00f3lewskiej. W 1564 r. odby\u0142 si\u0119 sejm w Bielsku litewskim wobec niekt\u00f3rych pan\u00f3w rad koronnych, celem unii z Koron\u0105. Obrady przeci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 a\u017c na sejmie w Parczewie (Kron. Joach. Bielsk.). W 1569 r. wcielono Podlasie do Korony, z przyznaniem tej ziemi praw koronnych, pr\u00f3cz stosowania statutu o dobrach kr\u00f3lewskich z sejmu piotrkowskiego 1504 r., oraz ponowie\u0144 tego statutu z czas\u00f3w nast\u0119pnych. Urz\u0119dnicy podlascy w sejmie po mazowieckich siedz\u0105. Przyznano P. wszystkie s\u0105dy (grodzkie, ziemskie, komisarskie i podkomorskie). Roki ziemskie potr\u00f3jne 2-tygodniowe naznaczono w Drohiczynie i Mielniku (terminy ich zmieniano 1581, 1588 i 1611 r.). W ruchu religijnym reformatorskim P. uczestniczy przez swego przedstawiciela Pio\u00adt\u00adra Giezka z Goni\u0105dza, kt\u00f3ry w 1549 r. w Krakowie wyst\u0119puje przeciw Stankarowi co do jego negacyi obcowania \u015b\u015b., a 1556 r. w Seceminie g\u0142osi jego zasady antytrynitarskie. Umar\u0142 proboszczem w W\u0119growie, dziedzictwie Kiszk\u00f3w w 1581 r. W Mordach 1565 r. odby\u0142 si\u0119 synod antytrynitarski (\u0141u\u00adka\u00adsze\u00adwicz, Hist. wyzn. Helweck. w Litwie, II). W Knyszynie 1572 r. zmar\u0142 Zygmunt August. Dla zarazy grasuj\u0105cej w tem mie\u015bcie, zw\u0142oki przeniesiono do Tykocina, wn\u0119trzno\u015bci pogrzebiono w Knyszynie. Kozacy litewscy, przez Zygmunta Augusta rozstawieni na stacyach le\u015bnych od Ostroga do Wasylkowa, zabierali wszystko co i\u015b\u0107 mia\u0142o na dw\u00f3r. Litwini postanowili dochody z Podlasia zabiera\u0107 do swego skarbu wbrew unii 1569 r. Po ucieczce Hen\u00adry\u00adka, w\u015br\u00f3d og\u00f3lnego zam\u0119tu, 1574 r. Ste\u00adfan Bie\u00adlaw\u00adski zabra\u0142 Zabiele ze sstwa knyszy\u0144skiego. Stefan Batory po koronacyi przyby\u0142 do Knyszyna i Tykocina po skarbiec i na narad\u0119 z Litw\u0105. Poczem przez Bielsk wr\u00f3ci\u0142 do War\u00adsza\u00adwy (Hejdenstejn). Na zjazd koronacyjny i to\u00adru\u00ad\u0144\u00adski przyby\u0142ym 5 i 6 pos\u0142om podlaskim wyp\u0142acono ze skarbca po 48 fl. dyjet na g\u0142ow\u0119 (Pawi\u0144ski, \u0179r\u00f3d\u0142a, IX, str. 92, 93). Wiece ziemskie 1578 r. naznaczono w Drohiczynie, a do trybuna\u0142u tam\u017ce z Podlasia nakazano wybiera\u0107 dwu pos\u0142\u00f3w. Z dygnitarzy ziemskich ustanowiono podczaszego, stolnika, cze\u015bnika i podstolego. W Drohiczynie te\u017c Stefan Batory wyda\u0142 urz\u0105dzenia dla Ry\u00adgi, kt\u00f3re zaprzysi\u0119gli pos\u0142owie w Soko\u0142owie (Solikowski, Comentarii). W 1581 r. nowe wiece w Tykocinie ustanowiono za Zygmunta III, co 1588 r. tak zmieniono, \u017ce roki ziemskie bielskie odbywa\u0142y si\u0119 w Bra\u0144sku i Sura\u017cu, a potem w Tykocinie s\u0105dzi\u0142y parafie rajgrodzk\u0105 goni\u0105dzk\u0105 i tykoci\u0144sk\u0105. W 1590 r. Zygmunt III na sejmie odebra\u0142 Sapiehom Sura\u017c, dany im przez Zygmunta Augusta, w zamian innych d\u00f3br. Po kilku zmianach w s\u0105dowych kadencyach 1601, 1611, w r. 1616 od\u0142\u0105czono od Sura\u017ca parafi\u0119 kobylnick\u0105, i s\u0105dy z niej odbywano w Tykocinie, dla trudnej przeprawy przez rz. \u0141yz\u0119. Mimo og\u00f3lnej represyi katolickiej za Zygmunta III, odby\u0142 si\u0119 w Orli podlaskiej 1626 r. zjazd kalwi\u0144ski w sprawie przek\u0142adu biblii t. z. gda\u0144skiej (\u0141ukaszewicz, Dz. ko\u015bc. belw. w Ma\u0142opolsce, str. 272). Puszcza trzebiona 1531 r. przez Wody\u0144skich tak si\u0119 zaludni\u0142a, ze dla nowych osad 1631 r. (potem 1678) nowe s\u0105dy ziemskie \u201edla Zabu\u017can\u201c ustanowiono w Miedznej i Mi\u0119dzylesiu. W r. 1630 w grudniu schroni\u0142 si\u0119 Zygmunt III do Tykocina z rodzin\u0105 przed zaraz\u0105, u\u017cywszy 1610 dzia\u0142 miejscowych pod Smole\u0144skiem. 1633 (1638) Wiesio\u0142owski, ssta knyszy\u0144ski, za\u0142o\u017cy\u0142 w Tykocinie szpital \u017co\u0142nierski, i jak Zygmunta III tak W\u0142adys\u0142awa IV 1633 r. podejmowa\u0142. 1644 r. nowy zjazd kalwi\u0144ski odby\u0142 si\u0119 w Orli (\u0141ukasz.). W 1645 r. wojsko najemne zwane Lisowczykami \u0142upie\u017cy\u0142o Podlasie i spali\u0142o Rososze. W 1648 r. podlasiacy, bior\u0105cy udzia\u0142 na wyprawie, zostali uwolnieni od podatk\u00f3w. W 1653 r. grasowa\u0142a na P. zaraza, i ksi\u0119gi s\u0105dowe dla tego przeniesiono z Bra\u0144ska do Sura\u017ca, a potem do Chojewa. W 1655 r. Bogus\u0142aw Radziwi\u0142\u0142 z nadania Gustawa Karola Szwedzkiego mia\u0142 posi\u0105\u015b\u0107 Podlasie dziedzictwem. Dumne plany sko\u0144czy\u0142y si\u0119 kl\u0119sk\u0105, pod Prostkami, w kt\u00f3rej Tatarzyn syn Gnazyagi wzi\u0105\u0142 arkanem Bogus\u0142awa. W 1657 r. Gosiewski hetman i Pawe\u0142 Sapieha odbili Szwedom Tykocin. W kwietniu i maju tego\u017c roku Karol Gustaw z wojskiem bawi\u0142 mi\u0119dzy Krzemieniem a W\u0119growem. Po ugodzie welawskiej, Bogus\u0142aw Radziwi\u0142\u0142<\/span> by\u0142 sst\u0105 bra\u0144skim 1659 r., a 1661 pos\u0142em do Warszawy, mimo \u017ce jako namiestnik brandeburski rz\u0105dzi\u0142 Prusami kr\u00f3lewieckiemi (Kulicki, Walewski). W 1660 r. Czarnecki w Konstantynowie szed\u0142 na Rosy\u0119, a 1661 r. za zas\u0142ugi dosta\u0142 dziedzictwem sstwo tykoci\u0144skie wraz z Bia\u00ad\u0142ym\u00adsto\u00adkiem (po \u2020 Wiesio\u0142owskiego 1637 wcielonym do sstwa). Po \u015bmierci Gli\u0144skiego, w\u0142adyki w\u0142odzimierskiego i brze\u015bcia\u0144skiego, zasz\u0142y niepokoje o zmian\u0119 cerkwi unickich na Podlasiu (w Drohiczynie) 1676 r., co od\u0142o\u017cono do 1678 r. mimo \u017c\u0105da\u0144 pos\u0142\u00f3w i nowego w\u0142adyki ks. Zaleskiego. Ci\u0105g\u0142e zrywanie sejmik\u00f3w \u201edla niesforno\u015bci i zawzi\u0119to\u015bci niech\u0119tnych mi\u0119dzy sob\u0105, (podlaskich) obywateli\u201c, wywo\u0142a\u0142o zaprowadzenie g\u0142osowania wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w, 1678 r., i urz\u0105dzenia alternaty w wyborze drugiego deputata trybunalskiego 1699. W r. 1702 w Tykocinie toczy\u0142y si\u0119 uk\u0142ady delegat\u00f3w Karola XII i Augusta II (Za\u0142uski, Epist. hist. fam., III, 175), a 1704 r. Podlasie przez usta swego pos\u0142a Jeruzalskiego zaprotestowa\u0142o przeciw elekcyi Leszczy\u0144skiego (IV, 319). W tym roku przez W\u0119gr\u00f3w szed\u0142 Karol IV pod Pu\u0142tusk przeciw Augustowi II. W 1705 roku na Podlasiu pod Tykocinem schroni\u0142a si\u0119 konfederacya sandomierska Denhofa pod opiek\u0119 nadchodz\u0105cego Piotra W. W og\u00f3le cz\u0119sty na Podlasiu jest ruch Szwed\u00f3w i Rosyan w tej epoce. W 1706 r. Rosyanie zajmuj\u0105, Tykocin, Karol XII przechodzi\u0142 ku Grodnu i Polesiu. Na jesieni 1707 r. wraca Piotr W. Konfederacya tarnogrodzka w pa\u017adzierniku 1716 r. staje w W\u0119growie, chc\u0105c si\u0119 bi\u0107 z Sasami, zdoby\u0107 Tykocin i t. d. Doczeka\u0142a si\u0119 tu sejmu niemego. W 1726 i 1729 r., jad\u0105c do Grodna, stan\u0105\u0142 August II w Bia\u00ad\u0142ym\u00adsto\u00adku, ju\u017c w\u0142asno\u015bci zi\u0119cia Czarneckiego, J. Ka\u017a. Branickiego, chor\u0105\u017c. w. kor. W 1733 r. zwolennicy Augusta III cofn\u0119li si\u0119 przed stronnikami Leszczy\u0144skiego z War\u00adsza\u00adwy do W\u0119g\u00adro\u00adwa i doczekali si\u0119 wej\u015bcia jenera\u0142a Lascy z Rosyanami do Tykocina (tego\u017c roku). W 1736 r. ustanowiono alternat\u0119 obioru drugiego deputata z Podlasia. W 1744, 1752 i 1755 r. August III bawi w Bia\u00ad\u0142ym\u00adsto\u00adku, a 1759 r. kr\u00f3lewicz Karol, jad\u0105c do Kurlandyi. Miasto zyskuje miano \u201eWersalu podlaskiego\u201c, albo \u201ema\u0142ego Wersalu\u201c<\/span> (Verdum). Od 1761\u20141786 r. dokonywaj\u0105 si\u0119 wa\u017cne reformy w\u0142o\u015bcia\u0144skie w Siemiatyczach Jab\u0142onowskich, co daje pocz\u0105tek wierszom: \u201eWszystkim ch\u0142opom i mieszczanom tego losu \u017cycz\u0119, jaki maj\u0105 Wysokie, Kock i Siemiatycze\u201c (Krasicki). W 1767 r. hetmani Jan Kl. Branicki i Wac\u0142aw Rzewuski protestuj\u0105 w Bra\u0144sku przeciw konfederacyi radomskiej. W 1768 r. nast\u0105pi\u0142y zmiany w miejscach obioru deputat\u00f3w trybunalskich z Podlasia, oraz s\u0119dzi\u00f3w ziemskich. J\u00f3zef Pu\u0142aski z Pu\u0142a\u017a nale\u017cy do konfederacyi barskiej. Wiktor Sadkowski, episkop perejas\u0142awski i boryspolski wizytuje monastyry greckie na Podlasiu (Aneksa do relacyi w materyi o buntach 1790 r., str. 103, por. Lelewel Considerations). W 1780 r. w W\u0119growie odby\u0142 si\u0119 synod ewangielicki pod dyrekcj\u0105 A. St. Golcza z Golczewa, jen. lejtn. W tym\u017ce roku pod na\u00adz\u00adw\u0105 hr. Fulkenstejn przeje\u017cd\u017ca\u0142 cesarz J\u00f3zef II z Petersburga przez Bia\u00ad\u0142y\u00adstok, k\u0119dy bawi\u0142 Stanis\u0142aw August. Po trzecim rozbiorze Rzpltej w 1795 r., przewa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 P. przesz\u0142a pod panowanie pruskie i wesz\u0142a wraz z cz\u0119\u015bci\u0105 \u017bmudzi, wojew. trockiego i Mazowsza, w sk\u0142ad departamentu bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adkie\u00adgo. Departament ten mia\u0142 w przybli\u017ceniu 550 mil kwadr. obszaru i dzieli\u0142 si\u0119 na 11 powiat\u00f3w (okr\u0119g\u00f3w): Maryampol, Kalwarya, Wigry, D\u0105browa, Bia\u00ad\u0142y\u00ads\u00adtok, Bielsk, Drohiczyn, Sura\u017c, Goni\u0105dz, \u0141om\u017ca. Stolic\u0105 by\u0142 Bia\u00ad\u0142y\u00adstok, maj\u0105cy w 1800 r. 459 dm., 3370 mk., gimnazyum z 50 uczniami, szpital, garnizon wojskowy i w\u0142adze miejscowe z personelem z\u0142o\u017conym z 200 przesz\u0142o os\u00f3b. Powiaty wchodz\u0105ce w sk\u0142ad dawnego Podlasia by\u0142y: bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adki, maj\u0105cy do 60 mil kwadr., 10599 dym\u00f3w i 55712 mk. Dobra kr\u00f3lewskie dzieli\u0142y si\u0119 na 5 ekonomii (amt\u00f3w), obejmuj\u0105cych 50 fol., 194 wsi, 4376 dym\u00f3w i 20723 mk., dobra za\u015b szla\u00adche\u00adc\u00adkie 4023 dm., 23649 mk. Miasta kr\u00f3lewskie mia\u0142y 1085 dm. i 4973 mk., szla\u00adche\u00adc\u00adkie za\u015b 1025 dm., 6368 mk. W pow. bielskim na 36 mil kwadr. by\u0142y 3 ekonomie kr\u00f3lew. z 25 fol., 112 wsiami, maj\u0105ce 4651 dm., 20974 mk., za\u015b wsie szla\u00adche\u00adc\u00adkie 2450 dm., 9980 dusz przewa\u017cnie drobnej szla\u00adch\u00adty; 691 dm. miejskich kr\u00f3l. i 3296 mk. a 464 dm. szla\u00adche\u00adc\u00adkich i 1948 mk.; w og\u00f3le w powiecie 8256 dm. i 36148 mk. Powiat drohiczy\u0144ski mia\u0142 50 mil kwadr., 1 ekon. d\u00f3br kr\u00f3l. z 9 fol. i 18 wsiami, w kt\u00f3rych 399 dm., 2162 dusz, za\u015b w szla\u00adche\u00adc\u00adkich 7058 dm., 39434 mk.; w miastach kr\u00f3lewskich 314 dm., 1806 mk., w szlach. 793 dm., 6249 mk.; w og\u00f3le 8564 dm., 49651 mk. Powiat suraski na 25 mil kwadr. 2 ekon. kr\u00f3l. z 15 fol., 54 wsiami, 1259 dm., 6442 mk., w szlachec. wsiach 5962 dm., 30203 mk., z tych 271 wsi drobnej szla\u00adch\u00adty maj\u0105cych cz\u0119sto od 80 do 100 posiadaczy cz\u0119\u015bciowych. W miastach kr\u00f3l. 317 dm. 1735 mk., w szlach. 372 dm., 2783 mk.; w og\u00f3le w pow. 7910 dm., 41163 mk. Powiat goni\u0105dzki mia\u0142 60 mil kwadr., 3 ekon. kr\u00f3lew. 33 fol., 82 wsi, 1706 dm., 11410 mk.; szlach. 5789 dm. i 25973 mk.; w miastach kr\u00f3l. 1158 dm., 6513 mk. i 374 dm. szlach., 2760 mk.; w og\u00f3le 9027 dm., 46650 mk. (Por. Geografi\u0105 Holsche’go). Przy utworzeniu ksi\u0119stwa warszawskiego w 1807 r. departament bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adki zosta\u0142 rozdzielony. Z wi\u0119kszej po\u0142owy utworzony zosta\u0142 departament \u0142om\u017cy\u0144ski ze stolic\u0105 w \u0141om\u017cy, rozdzielony na 7 powiat\u00f3w (\u0141om\u017ca, Tykocin, Biebrza, Wigry, Kalwarya, Maryampol, D\u0105browa), z drugiej po\u0142owy utworzony zosta\u0142 obw\u00f3d bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adki (4 powiaty: Bia\u00ad\u0142y\u00ads\u00adtok, Bielsk, Sok\u00f3\u0142ka, Drohiczyn). W 1842 r. obw\u00f3d bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adki w\u0142\u0105czony zosta\u0142 do gubernii grodzie\u0144skiej. Cz\u0119\u015b\u0107 Podlasia zostaj\u0105ca pod panowaniem Austryi zosta\u0142a tak\u017ce wcielon\u0105 do ksi\u0119stwa warszawskiego w 1809 r., jako nowy departament siedlecki. Departament ten obejmowa\u0142 dwa austryackie cyrku\u0142y: bialski i siedlecki, utworzone z cz\u0119\u015bci dawnego wojew. podlaskiego, mia\u0142 214 mil kwadr. Po utworzeniu kr\u00f3lestwa kongresowego powsta\u0142o wojew\u00f3dztwo podlaskie, kt\u00f3re w 1840 r. otrzyma\u0142o na\u00adz\u00adw\u0119 gubernii a w 1844 r. wcielone zosta\u0142o w sk\u0142ad gubernii lubelskiej. Wojew\u00f3dztwo to w 1836 r. mia\u0142o trzy obwody (\u0142ukowski, bialski, radzy\u0144ski), 9 powiat\u00f3w, 466 gmin, 13 miast rz\u0105d., 32 prywat., 253 wsi rz\u0105d., 1425 prywat. i 397944 mk. W 1867 r. z powiat\u00f3w dawnego Podlasia utworzono gub. siedleck\u0105.<\/p>\n

IV. Pod wzgl\u0119dem ko\u015bcielnym<\/i> P. nale\u017ca\u0142o dawniej do dyecezyi \u0142uckiej. W 1818 r. utworzon\u0105 zosta\u0142a podlaska dyecezya, kt\u00f3r\u0105 w 1866 r. wcielono do lu\u00adbel\u00ads\u00adkiej. Dzieli\u0142a si\u0119 na 10 dekanat\u00f3w: bialski, gar\u00adwo\u00adli\u0144\u00adski, janowski, \u0142askarzewski, \u0142ukowski, mi\u0119dzyrzecki, parczowski, siedlecki, st\u0119\u017cycki i w\u0119growski. Katedra i siedziba biskupa by\u0142a w Janowie.<\/p>\n

V. Szko\u0142y na Podlasiu.<\/i> Za Kiszki Jana, krajczego w. kor. by\u0142a arya\u0144ska w W\u0119growie ko\u0142o 1570. W 1734 mieli tam szko\u0142y ksi\u0119\u017ca komuni\u015bci. Jako podwydzia\u0142owe mia\u0142y 1782\/3 r. uczni 250. W 1576 by\u0142y szko\u0142y w Tykocinie, 1581 r. w Drohiczynie (Pawi\u0144ski, \u0179r\u00f3d\u0142a, IX, cz. 1, str. 53; cz. 2, str. 43). Od 1661 r. jezuici otworzyli w Drohiczynie swoje kolegium wy\u017csze z teologi\u0105 i filozofi\u0105, kt\u00f3re komisya edukacyjna odda\u0142a pijarom, z konwiktem na 15 uczni, na co 1200 fl. przeznaczone by\u0142o. W 1782\/3 r. liczy\u0142y drohickie szko\u0142y 258 uczni. W Bia\u0142y by\u0142y akademickie od 1628\u20141633, a komisya edukacyjna utworzy\u0142a szko\u0142y podwydzia\u0142owe 3-klasowe (\u0141u\u00adka\u00adsze\u00adwicz, Hist. szk\u00f3\u0142). W Bia\u00ad\u0142ym\u00adsto\u00adku istnia\u0142a szko\u0142a podwydzia\u0142owa od 1777 r.<\/p>\n

VI. Dochody.<\/i> W 1529 r. (Skarbiec, \u2116 2309) nakazano z\u0142o\u017cy\u0107 na wypraw\u0119 wojenn\u0105 z Bielska, Drohiczyna, po 100 k\u00f3p groszy; z Sura\u017ca, Mielnika po 20 k\u00f3p; z \u0141osic 15; z Bra\u0144ska, Kleszczel, Milejczyc po 10; z Narwy 5 k\u00f3p. Za podwody co roku p\u0142acono z Bielska 37 fl. 15 gr., z Mielnika 14 fl. 12 gr., Drohiczyna 9 fl. 9 gr. 13 den. (Pawi\u0144ski, \u0179r\u00f3d\u0142a dziej., IX) w 1577 r. i 1590 wi\u0119c mo\u017ce i poprzednio. W 1570 i 1573 drohicki i mielnicki powiat dop\u0142aci\u0142y 557 fl. W 1576 r. z powiatu bielskiego (2128 fl. 20 gr.) i le\u015bnictwa (250 fl.) by\u0142o 2378 fl. 20 gr. dochodu; z drohickiego i mielnickiego 2730 fl. W 1577 r. z bielskiego, jeszcze za 1576 dop\u0142acono 731, a w 1578 za ten sam rok 1576 dop\u0142aty jeszcze wniesiono 837, tak, \u017ce za 1576 r. powiat bielski przyni\u00f3s\u0142 rzeczywi\u015bcie 3795 fl. 20 gr. W 1577 r. bielski i bra\u0144ski powiaty da\u0142y 3165 fl. 6 gr. a drohicki i mielnicki 812 fl. 4 gr. W ko\u0144cu 1579 r. z 3-ch powiat\u00f3w bielskiego, bra\u0144skiego i suraskiego by\u0142o 8530 fl. 11 gr. z drohickiego i mielnickiego 8671 fl. 10 gr. C\u0142o od ryb 1580 r. da\u0142o 59 fl. 25 gr. C\u0142o podlaskie 1582 da\u0142o 1600 fl. Podymne od 1569 r. sp\u0142acane 1580 i 1581 r. da\u0142o 1795 fl. 1580 r. z bielskiego da\u0142o 1642, mielnickiego i drohickiego 1503 fl. 28 gr. Przykom\u00f3rek celny 1613 r. by\u0142 w Drohiczynie, a drugi ustanowiono 1616 r. w Ninicach pow. mielnickiego. W 1623 r. w Nurze urz\u0105dzono sk\u0142ad soli dla Podlasia w ilo\u015bci 1000 beczek, po 4 fl. za beczk\u0119. Nadto od 1631 r. w Ska\u00adry\u00adsze\u00adwie pod War\u00adsza\u00adw\u0105 (dzi\u015b ulica Ska\u00adry\u00adsze\u00adw\u00adska na Pradze) by\u0142 trzeci, za beczk\u0119 soli p\u0142acono cen\u0119 mazowieck\u0105, t. j. po 2 tl. 10 gr. Obok tych dochod\u00f3w skarbowych, kr\u00f3l mia\u0142 w\u0142asne \u017ar\u00f3d\u0142o dochod\u00f3w w starostwach i ekonomiach. Na Podlasiu w 1578 r. wykazano do dochod\u00f3w kr\u00f3lewskich nast\u0119pne starostwa: \u0142osickie, bielskie, mielnickie, knyszy\u0144skie, goni\u0105dzkie, drohickie, rajgrodzkie, augustowskie (od Augustowa, za\u0142o\u017conego przez Zygmunta Augusta), oraz dzier\u017cawy: Kleszczele, \u0141omazy i Wohyn, nadto w\u00f3jtostwo bielskie i le\u015bnictwo knyszy\u0144skie, tykoci\u0144skie i bielskie. Znany w literaturze G\u00f3rnicki (\u2020 1603) by\u0142 starost\u0105 niegrodowym w Tykocinie od 1571 r. a od 1586 mia\u0142 jeszcze ststwo wasilkowskie, ufundowane dopiero 1567 r. nad Supra\u015bl\u0105, \u201epod puszcz\u0105 Kry\u0144sk\u0105 w uroczysku Wasilk\u00f3w\u201c. Jan Zamoyski (\u2020 1605) by\u0142 starost\u0105 knyszy\u0144skim i goni\u0105dzkim. Za Zygmunta III dla Anny Austryackiej wyznaczono na gwarancy\u0105 oprawy, mi\u0119dzy innemi, bielskie i rajgrodzkie starostwo 1593 r. Zapis dla Cecylii Renaty na starostwach suraskiem i tykoci\u0144skiem zniesiono 1647 r. Stefan Czarniecki bohater wojen szwedzkich, dosta\u0142 ststwo tykoci\u0144skie 1658 r. dziedzictwem. Orsettowie trzymali goni\u0105dzkie i knyszy\u0144skie 1664 r. w 553,444 fl. 21 gr. 9 den. Gni\u0144ski, wojewoda che\u0142\u00admi\u0144\u00adski wykupi\u0142 oba 1676 r. i darowawszy Rzpltej 100,000, trzyma\u0107 je mia\u0142 \u201eo\u015bmiorgiem do\u017cywociem\u201c z wyp\u0142at\u0105 kwarty. Bielskie i rajgrodzkie 1664 r. by\u0142o uposa\u017ceniem Maryi Ludwiki, jako ekonomia z obwodem 359 w\u0142\u00f3k i le\u015bnictwo. W 1775 r. nast\u0105pi\u0142o rozdanie starostw; kasztelanowa kra\u00adko\u00adw\u00adska Branicka Gryfowa, wzi\u0119\u0142a \u201enagrod\u0105\u201c ststwo bielskie; Czarnocki Kleszczele; Kar\u00adwo\u00adw\u00adski augustowskie i narewskie; Mol\u00adski brygadyer, grunta w Kobylinie; O\u017ca\u00adro\u00adw\u00adski pisarz w. kor. suraskie; Ossoli\u0144ski drohickie; Ry\u00addze\u00adw\u00adski rajgrodzkie; Szyd\u00ad\u0142o\u00adw\u00adski mielnickie. Wedle wykazu z 1588 r. (taksacyjnego), mia\u0142o dawa\u0107 dochodu ststwo \u0142osickie 2278 fl. 8 gr. (kwarty 255 fl. 19 gr.). Wedle lustracyi z 1664 r. mia\u0142o by\u0107 utworzone z cz\u0119\u015bci mielnickiego i dawa\u0142o kwarty 4401 fl. 36 gr., hyberny 3033 fl. 10 gr. Bielskiego w 1580 r. otaksowano doch\u00f3d 8562 fl. 21 gr., kwarta 1712 fl. 16 gr.; w 1775 r. p\u0142aci\u0142o kwarty 13916 fl. 11 gr. Kleszczele 1580 r. tak\u017ce 1804 fl. 28 gr., kwarta 360 fl. 29 gr.; w 1664 r. z kwart\u0105 1158 fl. i hybern\u0105 3626 fl. 29 gr. Dochody knyszy\u0144skie i goni\u0105dzkie 1580 r. otaksowano 6613 fl. 22 gr. (kwarta 1322 fl. 22 gr.; w 1771 p\u0142aci\u0142y kwarty 12627 fl. 25 gr., hyberny 4221 gr. 22. Tykoci\u0144skie 1580 r. taksa 2263 fl. 12 gr. (kwarta 452 fl. 20 gr.). drohickie t. s. r. taks. 1346 fl. 10 gr., kwarta 269 fl. 6 gr.; w 1771 r. p\u0142aci\u0142o kwarty 637 fl. 21 gr., hyberny 2413 fl. 5 gr. Tenuta augustowska i rajgrodzka 1580 r. taksa 2967 fl. 25 gr., dawa\u0142y kwarty 593 fl. 17 gr. Augustowska p\u0142aci\u0142a 1771 r. kwarty 3003 fl. 5 gr. Rajgrodzka t. s. r. 1771 przynosi\u0142a kwarty 1298 fl. 18 gr. a hyberny 1096 fl. 29 gr. Ststwo suraskie dawa\u0142o 1771 r. kwarty 5053 fl. 27 gr. Mielnickie 1580 r. taksa 2743 fl. 5 gr., z tego kwarta 578 fl. 19 gr.; w 1771 kwarta wynosi\u0142a 3404 fl. 12 gr., hyberna 2830 fl. Lasy bielskie 1580 r. taksa 1297 fl. 15 gr., kwarta 255 fl. 15 gr. Tykoci\u0144skie i goni\u0105dzkie taksa 574 fl. 10, kwarta 114 fl. 26 gr. Krzywa w ststwie knyszy\u0144skiem 159 fl. 19 gr., kwarta 31 fl. 27 gr. W ci\u0105gu XVII w. zaleg\u0142o\u015bci si\u0119 tworzy\u0142y podatkowe. Tak podymne (po 16 gr. od dymu szla\u00adche\u00adc\u00adkie\u00adgo) nale\u017cne 1611 r. z okolic Rajgroda i Augustowa, by\u0142o nieoddane 1616, 1638, 1641 i 1647 r. mimo przypomina\u0144 sejmowych. W 1643 r. drohicka ziemia zap\u0142aci\u0142a z 1626 r. 3106 fl. 5 gr.; z 1628 r. dwojga podymnego 2166 fl.; z 1640 r. 3956 fl.; z 1642 r. 700 fl. Z podatk\u00f3w 1635 r. na \u017co\u0142nierza powiatowego do Prus uchwalonego, zosta\u0142o 9200 fl., czego nie sp\u0142acono jeszcze 1643 r. W 1636 (u Niemcewicza: Dzieje panowania Zygmunta III, I, str. 19th<\/span>) z ziemi drohickiej obliczono za jeden pob\u00f3r 3888 fl., za sympl\u0119 podymnego 5560 fl., za czopowe rocznie 2000 fl.; z mielnickiej pob\u00f3r 2148 fl., podymne 3593 fl., czopowe 1000 fl.; z bielskiej 728, 3008, 3000 fl. R. 1648 z uchwal bezkr\u00f3lewia winien powiat drohicki 2838 fl., mielnicki 1876 fl., bielski czworo podymnego. W 1650 uchwali\u0142o podlaskie podatek w sumie 8 pobor\u00f3w, ale do 1653 r. nieop\u0142aci\u0142o i uchwali\u0142o nowy w ilo\u015bci 17 pobor\u00f3w. W 1654 na pokrycie starego d\u0142ugu wojskom, uchwalono sum\u0119 odpowiedni\u0105 24 poborom. Jeszcze zalegano 1655, ale z powodu, \u017ce \u201esumme agravatur nobilitas i dobra kr\u00f3lewskie od poborc\u00f3w wymy\u015blonemi ekspedycyami\u201c, za podstaw\u0119 wzi\u0119to \u201enajdoskonalsze\u201c kwity ur. Skiwskiego, pisarza grodzkiego bra\u0144skiego, do op\u0142aty z w\u0142\u00f3ki po 30 gr. a z czynszowej po 10 gr. wed\u0142ug sympli z 1629 Miano to op\u0142aci\u0107 1657 r. W 1678 wed\u0142ug taryfy 1673 r. od godno\u015bci i osoby podatek stanowi\u0105cej, zgodzono si\u0119 p\u0142aci\u0107 z ziemi drohickiej 2\u00bd a z dwu innych po 4 pog\u0142\u00f3wnego. W 1683 r. z sumy 125000 deklarowanej z ca\u0142ego wojew\u00f3dztwa, drohickie 44000, mielnickie 28000 a bielskie 53000 wzi\u0119\u0142o na siebie. W 1685 r. niemaj\u0105c taryfy sprawiedliwej deklarowa\u0142o P. 160000; ziemia drohicka na dwa lata pozwala po 58000; mielnicka niemog\u0105c podo\u0142a\u0107 taryfie 1661 r. ofiaruje 34700, bielska 66600 fl. W 1690 r. gdy pos\u0142\u00f3w nie by\u0142o od podlaskiego, sejm sum\u0119 140000 roz\u0142o\u017cy\u0142 tak: na drohick\u0105 50000, na mielnick\u0105 30000, bielsk\u0105 60000 fl. W r. 1717 na wojsko wyznaczono licz\u0105c 1 lutego na p\u00f3\u0142 roku; z ziemi drohickiej 62616 gr. 23, mielnickiej 15034 gr. 22, bielskiej fl. 45683 gr. 17. E. S. S.<\/i><\/p>\n

W dziele \u201ePolska wieku XVI\u201c (Zr\u00f3d\u0142a dziejowe), wojew\u00f3dztwo podlaskie zajmowa\u0107 b\u0119dzie tom ca\u0142y, kt\u00f3ry cho\u0107 ju\u017c wydrukowany, nie zosta\u0142 dot\u0105d puszczony w obieg ksi\u0119garski.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom VIII. Podlasie. Podlasie. I. Nazwisko. U polskich kronikarzy i w bullach papieskich XIII w. brzmi Pollexia, p\u00f3\u017aniej Podlachia. Safarzyk wywodzi nazw\u0119 t\u0119 z Pod-lachy, na wz\u00f3r nazw: Pod-czechy, Podlitowie (w nowogrodzkiem). II. Granice i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12850,"parent":12628,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"footnotes":""},"class_list":["post-12782","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"\nLitera P - Podlasie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych - Podlasie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom VIII. Podlasie. Podlasie. I. Nazwisko. U polskich kronikarzy i w bullach papieskich XIII w. brzmi Pollexia, p\u00f3\u017aniej Podlachia. Safarzyk wywodzi nazw\u0119 t\u0119 z Pod-lachy, na wz\u00f3r nazw: Pod-czechy, Podlitowie (w nowogrodzkiem). II. Granice i […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"657\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"30 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/p-podlasie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/p-podlasie\\\/\",\"name\":\"Litera P - Podlasie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/p-podlasie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/p-podlasie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp.jpg\",\"datePublished\":\"2020-04-26T23:24:32+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/p-podlasie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/p-podlasie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/p-podlasie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp.jpg\",\"width\":657,\"height\":1024},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/p-podlasie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Litera P – Podlasie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Litera P - Podlasie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych - Podlasie","og_description":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom VIII. Podlasie. Podlasie. I. Nazwisko. U polskich kronikarzy i w bullach papieskich XIII w. brzmi Pollexia, p\u00f3\u017aniej Podlachia. Safarzyk wywodzi nazw\u0119 t\u0119 z Pod-lachy, na wz\u00f3r nazw: Pod-czechy, Podlitowie (w nowogrodzkiem). II. Granice i […]","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","og_image":[{"width":657,"height":1024,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"30 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/","name":"Litera P - Podlasie - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","datePublished":"2020-04-26T23:24:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","width":657,"height":1024},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/p-podlasie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Litera P – Podlasie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]}]}},"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12782"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12782\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}