{"id":12761,"date":"2020-04-27T00:45:00","date_gmt":"2020-04-26T22:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?page_id=12761"},"modified":"2020-04-27T00:45:00","modified_gmt":"2020-04-26T22:45:00","slug":"d-druzno","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/","title":{"rendered":"Litera D – Druzno"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku<\/h3>\n

Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom II.<\/p>\n

Druzno<\/a>.<\/p>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/a><\/p>\n

Druzno,<\/b> niem. Drausensee<\/i>, mylnie Dru\u017cna<\/i>, jezioro do\u015b\u0107 znaczne i ze wszech miar warte opisu, p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 le\u017cy w Prusiech zachodnich, po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 we wschodnich, oko\u0142o \u00bc mili od Elbl\u0105ga, przesz\u0142o mil\u0119 od zatoki \u015awie\u017cej (Frischer Haff). Ci\u0105gnie si\u0119 przyw\u0105skim pasem z po\u0142udnia ku p\u00f3\u0142nocy, d\u0142ugie oko\u0142o 1 mil\u0119. Woda og\u00f3\u0142em do\u015b\u0107 jasna, przejrzysta, jest mi\u0119kka, tr\u0105ci nieco mu\u0142em z powodu gruntu zamulonego, szlamistego. M\u00f3wi\u0105, \u017ce niekt\u00f3re miejsca na gruncie s\u0105 ciep\u0142e. Latem woda bardzo si\u0119 rozgrzewa; zim\u0105 zamarza wprawdzie, ale nie jest bezpiecznie chodzi\u0107 po lodzie, gdy\u017c po onych ciep\u0142ych miejscach pozostaj\u0105 otwory. Na szlamistym gruncie tworz\u0105 si\u0119 bowiem eksploduj\u0105ce gazy, kt\u00f3re nie maj\u0105c miejsca z wielk\u0105 si\u0142\u0105 l\u00f3d wy\u0142amuj\u0105: odt\u0105d ju\u017c te otwory wi\u0119cej nie zamarzn\u0105. Nawet zesztywnia\u0142\u0105 zmarz\u0142\u0105 ziemi\u0119 przy pobliskich groblach podnosz\u0105 do g\u00f3ry owe gazy; tak s\u0105 gwa\u0142towne. Lud zabobonny teraz jeszcze przypisuje te eksplozye z\u0142emu jakiemu\u015b b\u00f3stwu, kt\u00f3re zowie si\u0119 po staros\u0142owia\u0144sku Wichert: a\u017ceby go u\u0142askawi\u0107 i wywabi\u0107 z pod wody, robi przer\u0119ble w lodzie na krzy\u017c, przez kt\u00f3re chc\u0105 \u017ceby wyszed\u0142 Dla tego ze grunt jeziora coraz bardziej si\u0119 zamula, woda nie jest g\u0142\u0119boka: latem, gdy woda opadnie, wyst\u0119puj\u0105 tu i \u00f3wdzie ma\u0142e wysepki; do\u015b\u0107 p\u0142askie \u0142odzie ze zbo\u017cem maj\u0105 tylko \u015brodkiem jeziora swoj\u0119 drog\u0119, kt\u00f3ra nadto musi by\u0107 czyszczona. Najg\u0142\u0119bsze miejsca znajduj\u0105 si\u0119 na p\u00f3\u0142noc w t. zw. malborskiej i elbl\u0105skiej zatoce (Elbinger und Marienburger Bodden), gdzie jezioro Dr. ma sw\u00f3j odp\u0142yw do zatoki \u015awie\u017cej. Powierzchnia jeziora jest tylko ma\u0142o co wy\u017cej wzniesiona po nad t\u0119\u017c \u015awie\u017c\u0105 zatok\u0119: dla tego gdy jest wicher z p\u00f3\u0142nocy, wiele wody nap\u0142ywa z morza do jeziora, tak \u017ce nieraz wtedy Dr. wyleje. Dop\u0142yw\u00f3w ma Dr. dosy\u0107 sporo, mianowicie ze wzg\u00f3rza. Znaczniejsze s\u0105: rz. Dzierzgo\u0144, Sorga (ob.), po kt\u00f3rej statki id\u0105 z po\u0142udnia przez jezioro, zwykle zbo\u017cem lub drzewem \u0142adowne; rz. Klepa (Kleppe), z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 schodzi nowy kana\u0142 elbl\u0105sko-mazurski (oberl\u00e4disch-elbinger Kanal), \u0142\u0105cz\u0105cy wielkie jeziora pod I\u0142aw\u0105 i Ostr\u00f3d\u0105 jez. Druznem, dalej rz. W\u0105ska (Weeske?), Elszka (Elske?) Drehl i Tuja (Thiene). Wszystkie pr\u00f3cz ostatniej p\u0142yn\u0105 ze wzg\u00f3rza i wiod\u0105 z sob\u0105 wi\u0119ksz\u0105 lub mniejsz\u0105 ilo\u015b\u0107 szlamu i piasku, kt\u00f3ry w jeziorze osadzaj\u0105. Takim sposobem jezioro coraz bardziej si\u0119 zmniejsza, a na brzegach powsta\u0142y obszerne i \u017cyzne \u0142\u0105ki. Przy uj\u015bciu jedynej rz. W\u0105skiej utworzy\u0142o si\u0119 w przeci\u0105gu oko\u0142o 200 lat co najmniej 14 m\u00f3rg \u0142\u0105ki. Odp\u0142yw jest jeden z jeziora na p\u00f3\u0142noc do zatoki \u015awie\u017cej rzek\u0105 Elbing czyli Elbl\u0105g, od miasta tego imienia ko\u0142o kt\u00f3rego p\u0142ynie tak zwan\u0105. Obszaru obejmuje obecnie powierzchnia jeziora Dr. niewi\u0119cej nad \u0107wier\u0107 kwadr. mili. Dawniej by\u0142o ono bez por\u00f3wnania wi\u0119ksze: si\u0119ga\u0142o bowiem z po\u0142udnia i ze wschodu a\u017c do samego podn\u00f3\u017ca do\u015b\u0107 spadzistych niekiedy wy\u017cyn; z zachodu i z p\u00f3\u0142nocy stanowi granic\u0119 malborska \u017cu\u0142awa, kt\u00f3ra tak\u017ce nie ma\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jeziora zaj\u0119\u0142a. Naoko\u0142o jeziora w nizinie jako i na wzg\u00f3rzu znajduj\u0105 si\u0119 bardzo liczne osady, kt\u00f3rych si\u0119 tu nie wymienia, gdy\u017c s\u0105 wszystkie zniemczone. Dawniej by\u0142a ta okolica przez S\u0142owian zamieszka\u0142a, jako ze starych nazw dot\u0105d przechowanych wynika, nietylko u jeziora i rzek, jak: Druzno, Dzierzgo\u0144, Tuja, Klepa, W\u0105ska, Elszka, ale i u innych przedmiot\u00f3w i narz\u0119dzi. I tak owe gazy podwodne eksploduj\u0105ce, jak si\u0119 nadmieni\u0142o, przypisuj\u0105 jakiemu\u015b z\u0142emu duchowi, kt\u00f3rego dos\u0142ownie zo<\/span>wi\u0105 Wichert. Statki p\u0142askie obszerne, kt\u00f3rymi trzcin\u0119 lub drzewo przewo\u017c\u0105 nazywaj\u0105 tak jak my galary, Galler; zwyk\u0142e nasze \u0142odzie, na kt\u00f3re zbo\u017ce \u0142aduj\u0105, s\u0105 u nich Lodschen. Strzelcy i rybacy je\u017cd\u017c\u0105 na bardzo ma\u0142ych \u0142\u00f3deczkach z jednej sztuki wy\u017c\u0142obionych, nazywanych Lomme, \u0142om, \u0142oma. Wi\u0119ksza \u0142\u00f3d\u017a rybacka, w kt\u00f3rej jest urz\u0105dzona kaszta do ryb schowania, zowi\u0105 Pandel, pud\u0142o. Przebywaj\u0105c\u0105 u nich kaczk\u0119 czernic\u0119, u nas fuligula, Reiherente, zowi\u0105 Kobilke, koby\u0142ka; ptaka zwanego \u0142yska czarna, schwarze Hurdel, nazywaj\u0105 po swojemu Pupke i t. d. Na brzegach jeziora nie ma osady, tylko ubogie chaty strzelc\u00f3w i rybak\u00f3w tu i \u00f3wdzie stoj\u0105; s\u0105 one trzcin\u0105 lub s\u0142om\u0105 kryte, cz\u0119sto z desek zbite. Komina w nich nie znajdzie, bo rybacy sprowadzaj\u0105 dym otworem do osobnego miejsca, gdzie sieci le\u017c\u0105 niby w w\u0119dzarni, \u017ceby tak poczernia\u0142y i trwalszemi si\u0119 sta\u0142y. Do strzelania maj\u0105 tu strzelcy dzikiego ptastwa podd<\/span>ostatkiem. Na wiosn\u0119 bowiem staje si\u0119 Dr. istnem zbiegowiskiem najrozmaitszych dzikich ptak\u00f3w w\u0119drownych. Ju\u017c w marcu przylatuj\u0105 dzikie g\u0119si, \u0142ab\u0119dzie, kaczki. Z pomi\u0119dzy pierwszych wida\u0107 tu najcz\u0119\u015bciej 2 gatunki: g\u0119\u015b szar\u0105 czyli g\u0119gaw\u0119, anser cinereus, i g\u0119\u015b bia\u0142oczeln\u0105, anser albifrons. Chocia\u017c razem przybywaj\u0105, trzymaj\u0105 si\u0119 jednak osobno w oddaleniu od ludzi, \u017ce je trudno na strza\u0142 dosta\u0107. W r. 1841 widziano tu ju\u017c w styczniu \u015br\u00f3d zimy kilka \u0142ab\u0119dzi t. zw. nadobnych czyli swojskich, H\u00f6ckerschwann. Jaj tu nie nios\u0105, tylko razem z dzikiemi g\u0119\u015bmi dalej odlatuj\u0105. Kaczek dzikich przybywa niezliczone mn\u00f3stwo przer\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w. Najwi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 tak\u017ce tylko przez niejaki czas pobawi i dalej leci. Kaczka krakwa czyli pospolita, anas boschas, najwi\u0119ksza ze wszystkich, od kt\u00f3rej pochodzi kaczka domowa, zostaje tu przez ca\u0142e lato a\u017c do zimy. Kaczka krzykliwa, a. clangula, \u017cywi si\u0119 rybami, szybko p\u0142ynie pod wod\u0105 za pomoc\u0105 skrzyde\u0142; nie gnie\u017adzi si\u0119 tu; skoro si\u0119 uda strzelcowi jedn\u0119 ubi\u0107 i na wod\u0119 jakoby \u017cyw\u0105 postawi\u0107, drugie do niej na \u015blepo przylatuj\u0105 ze zgub\u0105, niechybn\u0105. Kaczka podgorza\u0142ka, a. ferina, g\u0142upia, przychodzi na lep strzelcom, nie gnie\u017adzi si\u0119. K. d\u0142ugosterna al. ro\u017ceniec, a. acuta, gnie\u017adzi si\u0119 tu. K. czernica, a. fuligula, kt\u00f3r\u0105 tu zowi\u0105 Koby\u0142k\u0105, Kobilke, znana tu w dw\u00f3ch gatunkach, z kt\u00f3rych jedne maj\u0105 ciemniejsze pierze. K. bia\u0142ooka, a. leukopthalmus; k. p\u0142askonos, a. clypeata; k. gwi\u017cd\u017c\u0105ca al. \u015bwiston, a. penelope, pokazuje si\u0119 w wielkiej ilo\u015bci, ale potem odlatuje. K. cyranka, a. querquedula, tak\u017ce jest bardzo mnoga, zostaje tu; strzelcy poluj\u0105 na ni\u0105 mianowicie w miesi\u0105cu<\/span> sierpniu i wrze\u015bniu, mi\u0119so jest bardzo smaczne. K. czarna, a. nigra, bywa strzelana tego\u017c czasu w jesieni. Ciekawe jest tu polowanie na dzikie kaczki. Ka\u017cdy strzelec ma sobie wyznaczon\u0105 pewn\u0105 przestrze\u0144 polow\u0105 na jeziorze (Schussfeld), kt\u00f3r\u0105 trzyma w dzier\u017cawie. U brzegu stawia sobie bud\u0119, zwykle z trzciny i ze s\u0142omy, gdzie mieszka. Na polowanie pod wiecz\u00f3r bierze swoje kaczki domowe do wabienia dzikich kaczek \u0107wiczone, w liczbie oko\u0142o pi\u0119ciu, siada na ma\u0142\u0105 \u0142\u00f3deczk\u0119 zwan\u0105 \u0142om (Lomme), w kt\u00f3rej si\u0119 kryje pod ma\u0142\u0105 budk\u0105 tak\u017ce z trzciny, obok siebie ma kilka nabitych fuzyj. W dogodnem miejscu swojego pola najprz\u00f3d \u0142\u00f3dk\u0119 na palu umocuje. Potem naprzeciwko w odpowiedniej odleg\u0142o\u015bci \u015brodkiem pola wbija mniejsze paliki, w r\u00f3wnem oddaleniu od siebie, tyle ile ma kaczek wabi\u0105cych przywi\u0105zuje ka\u017cd\u0105 na sznurku, \u017ce wolno oko\u0142o niego p\u0142ywa. Teraz gdy zmierzch zapadnie, rozpoczynaj\u0105 si\u0119 czaty. Na g\u0142os chytrych zwodzicielek przybywaj\u0105 zwykle w wi\u0119kszej ilo\u015bci dzikie kaczki: owe wyuczone, \u017ceby uj\u015b\u0107 strza\u0142u, stawaj\u0105 na ma\u0142em wyniesieniu u g\u00f3ry swojego palika, a na inne padaj\u0105 gromy. Zwykle wraca strzelec z czat\u00f3w obdarzony hojn\u0105 zdobycz\u0105. W og\u00f3le kaczek ubitych rozchodzi si\u0119 tysi\u0105cami na sto\u0142y pa\u0144skie. Nieco p\u00f3\u017aniej od kaczek przybywaj\u0105 niekt\u00f3re mewy, jak to: Mewa \u015bmieszka, larus ridibundus, jest tu w wielkiej ilo\u015bci, gnie\u017adzi si\u0119; ile razy skrzecz\u0105c po nad wod\u0105 w powietrzu szybuje, napewno nastanie burza. M. rybo\u0142\u00f3wka zwyczajna, sterna hirundo, pokazuje si\u0119 wi\u0119cej pojedynczo, mi\u0119so mocno czu\u0107 tranem. M. rybo\u0142\u00f3wka czarna, sterna nigra, przychodzi w maju w wielkiej ilo\u015bci, gnie\u017adzi si\u0119 tu. Z pomi\u0119dzy innych ptak\u00f3w wodnych znajduj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce wa\u017cniejsze: \u0141yska czarna, fulica atra, przy bywa do\u015b\u0107 licznie, go\u015bci przez ca\u0142e lato, mi\u0119so ma nader smaczne, dopiero na zim\u0119,<\/span><\/s> odlatuje. Perkoz dwuczubowy, podiceps auritus; perkoz mniejszy, podiceps minor, obadwa gatunki s\u0105 tu przez lato. Kokoszka zielononoga, gallinula chloropus, niebardzo p\u0142ywa, woli biega\u0107 po wodnych ro\u015blinach. Chru\u015bciel wodnik, Rallus aquaticus, w ci\u0105g\u0142ym ruchu, nadzwyczaj szybko biega po wodnych ro\u015blinach. Chru\u015bciel zdrobnia\u0142y al. zielonka, gallinula pussilla, trzyma si\u0119 przy brzegach. Derkacz-kurka, gallinula porzana. Bojownik zmienny, tringa pugnax, mi\u0119so ma przytwarde, kolor pierza u ka\u017cdego inny. Nur czarnoszyi, colymbus greticus, przebywa tylko na wiosn\u0119. Kormoran, kruk morski, cormoranus, bardzo \u017car\u0142oczny na ryby. Czapla b\u0105k albo b\u0105k w\u0142a\u015bciwy, ardea stellaris, lataj\u0105c czasem w powietrzu wydaje g\u0142o\u015bne a. B\u0105k b\u0105czek, ardea minuta, schowany w trzcinie. Z pomi\u0119dzy wodnych \u015bpiewak\u00f3w wspominaj\u0105 si\u0119: Trzcionka w\u0142a\u015bciwa, sylvia arundinacea, trzcionka wodniczka, sylvia aquatica, \u015bpiew ich nie jest przyjemny: ostatni ptaszek jest jeszcze mniejszy ni\u017c mysi kr\u00f3lik. Na jesie\u0144 zgromadzaj\u0105 si\u0119 nad jeziorem wielkie chmary jask\u00f3\u0142ek, najcz\u0119\u015bciej brzeg\u00f3wek, hirundo riparia; takie dym\u00f3wki czyli wie\u015bniaczki, hirundo rustica, i jerzyki pospolite, hirundo apus al. cypsclus apus. Czajka w\u0142a\u015bciwa, vanellus cristatus, bekas kszyk, scolopax gallinago, \u017c\u00f3rawie i czaple jak\u017ce do\u015b\u0107 licznie si\u0119 tu natrafiaj\u0105. Rzadko kt\u00f3re jezioro jest tak rybne jak Druzno. Strzelcy s\u0105 zarazem rybakami. Trzymaj\u0105 si\u0119 tu: szczupak w\u0142a\u015bciwy (Hecht), oku\u0144 rzeczny (Barsch), karp\u2019 w\u0142a\u015bciwy (Karpfen), w\u0119g\u00f3rz pospolity (Aal), lin pospolity (Schlei), leszcz w\u0142a\u015bciwy (Brassen), mi\u0119tus pospolity (Quappe), karp\u2019, kara\u015b (Karausche), bia\u0142oryb \u015bwinka (Pl\u00f6tz), leszcz podleszczyk (G\u00fcster), bia\u0142oryb p\u0142o\u0107 (Rothauge), bia\u0142oryb uklej (Uklei), \u015bliz pisk\u00f3rz (Ritziger), bia\u0142oryb ja\u017a (Gesenitz? G\u00f6se), koluszczka ciernik (Stichling) i t. d. Po\u0142\u00f3w niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w ryb wymaga szczeg\u00f3lniejszej zmy\u015blno\u015bci. I tak na chytrego szczupaka robi\u0105 szmer ha\u0142a\u015bliwy, \u017ceby go w sieci dosta\u0107. Tak\u017ce \u0142owi\u0105 go na w\u0119dk\u0119 mosi\u0119\u017cn\u0105 w postaci ryby b\u0142yszcz\u0105cej; jad\u0105c szybko po jeziorze spuszczaj\u0105 j\u0105 nieco w wod\u0119 na sznurku i tak za sob\u0105 ci\u0105gn\u0105: szczupak \u017car\u0142ok my\u015bl\u0105c, \u017ce to ryba, uchwyci i zawi\u015bnie. Niemniej trudno jest z leszczem. Ma bowiem t\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, \u017ce gdy jest w sieci, tak d\u0142ugo p\u0142ynie w prostym kierunku do otworu a\u017c wyleci. Dlatego bior\u0105 rybacy podw\u00f3jne sieci tak z\u0142o\u017cone, i\u017c wyp\u0142yn\u0105\u0107 nie mo\u017ce. W lecie s\u0105 tu ryby niezwykle t\u0142uste i nie chc\u0105 si\u0119 d\u0142ugo u\u0142owione w wodzie trzyma\u0107. Z powodu wielkiego szlamu w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105, tr\u0105c\u0105 nieco b\u0142otem. Tak\u017ce koloru s\u0105 troch\u0119 ciemniejszego. Raz w rok kiedy jezioro zamarza odbywaj\u0105 prawie wszystkie ryby dziwn\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 do pobliskiej \u015awie\u017cej zatoki po za Elbl\u0105g i do innych dop\u0142yw\u00f3w, dok\u0105d w g\u0119stych gromadach si\u0119 cisn\u0105, a zawsze wed\u0142ug swoich gatunk\u00f3w. M\u00f3wi\u0105, \u017ce znie\u015b\u0107 nie mog\u0105 owego z\u0142ego powietrza czy te\u017c wody (schlimmes Wasser), kt\u00f3ra si\u0119 wtedy pod lodem tworzy. Rybacy, wiedz\u0105c o tej w\u0119dr\u00f3wce, zastawiaj\u0105 sieciami wszelkie dop\u0142ywy i tak wielk\u0105 ilo\u015b\u0107 ryb \u0142owi\u0105. Jako pierwsze wychodz\u0105 szczupak z okuniem. Po nich nast\u0119puj\u0105: bia\u0142oryb \u015bwinka, leszcz podleszczyk, bia\u0142oryb p\u0142o\u0107. Na ostatku id\u0105 mi\u0119tus i lin, kt\u00f3re najd\u0142u\u017cej zamulone powietrze znosz\u0105. Na wiosn\u0119 tym samym prawie porz\u0105dkicm wszystkie napowr\u00f3t przychodz\u0105 do jeziora. Rybacy i wtedy sieci przy dop\u0142ywach zastawiaj\u0105 i niema\u0142y po\u0142\u00f3w czyni\u0105. Zimow\u0105 por\u0105, mianowici<\/span>e do Polski bardzo wiele ryb zakupuj\u0105 \u017cydzi. Jak znaczne s\u0105 \u0142owy i po\u0142owy w jez. Druznie, najlepiej wynika z rocznego dochodu: w r. 1844 wp\u0142yn\u0119\u0142o do kasy rz\u0105dowej z dzier\u017caw tutejszych nie mniej jak 24,000 talar\u00f3w. Za krzy\u017cak\u00f3w by\u0142o Dr. podobno w\u0142asno\u015bci\u0105 pobliskiego miasta Elbl\u0105ga. Pokojem toru\u0144skim przypad\u0142o Polsce, kt\u00f3ra tak jak dawniej by\u0142 zwyczaj pozwoli\u0142a po krzy\u017cackiej wschodniej stronie osiad\u0142ym osadom ryby \u0142owi\u0107. Osady to by\u0142y naonczas: K\u00fchlborn, po pol. Rybaki, Klepin nad rz. Klep\u0105 i Altenhof. Obecnie jest w\u0142a\u015bcicielem rz\u0105d pruski, kt\u00f3ry je zazwyczaj jednemu g\u0142\u00f3wnemu dzier\u017cawcy (Generalp\u00e4chter) ust\u0119puje, a ten znowu trzyma dzier\u017cawc\u00f3w pomniejszych (Afterp\u00e4chter). Sieci sami sobie wyrabiaj\u0105 rybacy z konopi, kt\u00f3re d\u0142ugo na dymie trzymaj\u0105, \u017ceby by\u0142y trwalsze i czarniejsze. Jedne s\u0105 bardzo wielkie, podobne do niewod\u00f3w, dochodz\u0105 do 70 s\u0105\u017cni d\u0142ugo\u015bci, inne \u015brednie i ma\u0142e czyli r\u0119czne. Nakoniec warto jeszcze wspomnie\u0107 o ro\u015blinach. Niekt\u00f3re przynosz\u0105 znaczn\u0105 korzy\u015b\u0107, jako trzcina u\u017cyteczna bujnie krzewi\u0105ca si\u0119 tak w mia\u0142kiej wodzie jak i na k\u0119pach przy brzegach; niemniej trawa \u017cyzna na \u0142\u0105kach po\u017cytek daje. Trzcin\u0119 t. zw. pospolit\u0105, czeret, oczeret czyli kamysze, arundo phragmites, kosz\u0105 \u015br\u00f3d zimy mocnemi kosami; cz\u0119\u015b\u0107 nieprzeliczonemi tysi\u0105cami k\u00f3p na sprzeda\u017c wywo\u017c\u0105, cz\u0119\u015b\u0107 u\u017cywaj\u0105 na opa\u0142; \u0142odygi pozosta\u0142e pal\u0105 na wiosn\u0119, \u017ceby \u015bwie\u017ca lepiej wyrasta\u0142a; korzenie bior\u0105 na ulubion\u0105 pasz\u0119 dla byd\u0142a. Wyrastaj\u0105ce \u015bwie\u017ce \u0142ody\u017cki zawieraj\u0105 znaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 cukrowych cz\u0119\u015bci. Natomiast inne ro\u015bliny, tak w mia\u0142kiej wodzie jako i przy brzegach nadzwyczaj bujnie rosn\u0105ce, s\u0105 wielkimi nieprzyjacio\u0142mi jeziora, wod\u0119 bowiem coraz bardziej zmniejszaj\u0105 i zamulaj\u0105. Nale\u017c\u0105 do nich mi\u0119dzy innemi: Sitowie jeziorne, scirpus lacustris, wyrasta do wysoko\u015bci 8 st\u00f3p; na p\u00f3\u0142wyspie Nerei daj\u0105 byd\u0142u na pasz\u0119, tak\u017ce pal\u0105 niem w piecu; korzenie wyrywaj\u0105, inaczejby ca\u0142e jezioro zaj\u0119\u0142o. \u0141\u0105cze\u0144 ok\u00f3\u0142kowy czyli ro\u015bwita, butomus umbellatus, ma pi\u0119kne czerwone kwiaty przez ca\u0142\u0105 jesie\u0144. Grzybie\u0144 bia\u0142y albo lilia wodna, nymphaea alba; gr\u0105\u017cel \u017c\u00f3\u0142ty, nymhaea lutea. O\u017cypa\u0142ka szerokolistna, typha latifolia, wierzchem p\u0142ywa po wodzie na wiosn\u0119 po wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci jeziora, tak i\u017c trudno si\u0119 \u0142odziami przedosta\u0107. Rz\u0119\u015bl wiosenna albo gwiazdki wodne, w\u0142o\u015bnik, callitriche verna, bardzo wod\u0119 zanieczyszcza. Rz\u0119sa mniejsza albo wodna, dzier\u017c\u0119ga, lemna minor, znana powszechnie po stawach i wodach. Osoka aloesowa, stratiotes aloides. Se\u017cog\u0142\u00f3wka ga\u0142\u0119zista, sparganium ramosum. Strza\u0142a strza\u0142oli\u015bciowa albo uszyca wodna, sagittaria sagittifolia. Rdest ostrogorzki, polygonum hydropiper. \u017babieniec babka wodna, alisma plantago aquatica. Szalej jadowity, cicuta virosa. Kosaciec \u017c\u00f3\u0142ty albo bociani groch, iris pseudoacorus. Tatarak pospolity al. ajer, tatarskie ziele, acorus calamus vulgaris, Czerwie\u0144 b\u0142otny, calla palustris. Okr\u0119\u017cnica b\u0142otna, kottonia palustris. Szczaw\u2019 wodny, rumax aquaticus. Kuklik wodny, geum aquaticum. Maj\u00f3wka b\u0142otna, caltha palustris. Skrzyp rzeczny, equisetum fluviatile et palustre. Wierzb\u00f3wka btotna, epilochium palustre. Paprotka b\u0142otna, pteris thelipteris. Ostro\u017ce\u0144 nadbrze\u017cny, carduus vivularis. Bobrek tr\u00f3jlistny, menuanthes trifoliata. Ko\u015bcieniec wodny al. rogownica wodna, cerastium aquaticum. Firletka poszarpana, lychnis flos cuculi. We\u0142nianka wielok\u0142osowa, eriophorum polystachium. Psianka stodkog\u00f3rz, solamen dulcamara. Siedmiopalecznik b\u0142otny, comarum palustre. Rogatek podwodny, ceratophyllum demersum i t. d. i t. d. Dodaje si\u0119 jeszcze, \u017ce jeziorem Dr. odbywa si\u0119 znaczny przew\u00f3z zbo\u017ca i drzewa na nieg\u0142\u0119bokich statkach, mianowicie odk\u0105d ta nowy kana\u0142 elbl\u0105sko-mazurski (oberl\u00e4ndisch-elbinger Canal) otworzony zosta\u0142. Tak\u017ce z po\u0142udnia rzek\u0105 Dzierzgoni\u0105 wiele zbo\u017ca przybywa, kt\u00f3re z ca\u0142ej okolicy wozami zwo\u017c\u0105 do wsi Dollst\u00e4dt, a zt\u0105d potem wod\u0105 do Elbl\u0105ga. Z historycznych wzgl\u0119d\u00f3w wspomina si\u0119, \u017ce na po\u0142udnie jeziora Dr. sta\u0142 dawniej gr\u00f3d obronny poga\u0144ski; w r. 1236 walcz\u0105c z Prusakami krzy\u017cacy go zburzyli. Roku 1410 po bitwie pod Grunwaldem kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw z wojskiem, zdobywszy zamki w Mor\u0105gu i Przezmarku, przeni\u00f3s\u0142 tu nad jez. Dr. g\u0142\u00f3wny sw\u00f3j ob\u00f3z d. 21 lipca; przedtem obozowa\u0142 po nad jeziorem Czo\u0142pie przy Przezmarku (Pr. Mark). Ju\u017c d. 22 lipca pociqgn\u0105\u0142 do miasta Dzierzgo\u0144 (Christburg), kt\u00f3re mu bramy otworzy\u0142o. Ob. w \u201ePreussische Provinzial-Bl\u00e4tter\u201c rozpraw\u0119 H. D\u00f6ringa, \u201eEiniges \u00fcber den Drausensee, seine Bewohner und Pflanzen,\u201c tom IV rok 1844. K<\/i>\u015b. F.<\/i><\/a><\/p>\n

<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom II. Druzno. Druzno, niem. Drausensee, mylnie Dru\u017cna, jezioro do\u015b\u0107 znaczne i ze wszech miar warte opisu, p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 le\u017cy w Prusiech zachodnich, po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 we wschodnich, oko\u0142o \u00bc mili od Elbl\u0105ga, przesz\u0142o mil\u0119 od […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12850,"parent":12628,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"footnotes":""},"class_list":["post-12761","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"\nLitera D - Druzno - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych - Druzno\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom II. Druzno. Druzno, niem. Drausensee, mylnie Dru\u017cna, jezioro do\u015b\u0107 znaczne i ze wszech miar warte opisu, p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 le\u017cy w Prusiech zachodnich, po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 we wschodnich, oko\u0142o \u00bc mili od Elbl\u0105ga, przesz\u0142o mil\u0119 od […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"657\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d-druzno\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d-druzno\\\/\",\"name\":\"Litera D - Druzno - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d-druzno\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d-druzno\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp.jpg\",\"datePublished\":\"2020-04-26T22:45:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d-druzno\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d-druzno\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d-druzno\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp.jpg\",\"width\":657,\"height\":1024},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/en\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d-druzno\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Litera D – Druzno\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Litera D - Druzno - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych - Druzno","og_description":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom II. Druzno. Druzno, niem. Drausensee, mylnie Dru\u017cna, jezioro do\u015b\u0107 znaczne i ze wszech miar warte opisu, p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 le\u017cy w Prusiech zachodnich, po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 we wschodnich, oko\u0142o \u00bc mili od Elbl\u0105ga, przesz\u0142o mil\u0119 od […]","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","og_image":[{"width":657,"height":1024,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/","name":"Litera D - Druzno - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","datePublished":"2020-04-26T22:45:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp.jpg","width":657,"height":1024},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d-druzno\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Litera D – Druzno"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]}]}},"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12761"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12761\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}