{"id":12676,"date":"2020-04-25T07:36:46","date_gmt":"2020-04-25T05:36:46","guid":{"rendered":"https:\/\/jzi.org.pl\/?page_id=12676"},"modified":"2020-05-14T16:41:50","modified_gmt":"2020-05-14T14:41:50","slug":"d","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/","title":{"rendered":"Litera D"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku<\/h3>\n

Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom I, XV (Uzupe\u0142nienia i dope\u0142nienia z tomu XV – kolorem czerwonym)<\/p>\n

Dafrajcis<\/a>, Dalny-las<\/a>, Daniele<\/a>, Danowskie<\/a>, Dawinia<\/a>, Dawio\u0144<\/a>, D\u0105browa<\/a>, D\u0105br\u00f3wka<\/a>, D\u0105browskie<\/a>, Degucie<\/a>, Deksznie<\/a>, D\u0119bniak<\/a>, D\u0119b\u00f3wka<\/a>, D\u0119bowo<\/a>, D\u0119bszczyzna<\/a>, D\u0142uga<\/a>, D\u0142ugie<\/a>, D\u0142ugie Buchta<\/a>, D\u0142ugochorzele<\/a>, D\u0142ugoniedziele<\/a>, D\u0142ugosze<\/a>, D\u0142u\u017ca\u0144ski las<\/a>, Dmisiewicze<\/a>, Dmitr\u00f3wka<\/a>, Dobczyn<\/a>, Dobki<\/a>, Dobrowola<\/a>, Dolinczany<\/a>, Doliwa<\/a>, Do\u0142gieniki<\/a>, D\u00f3\u0142ki<\/a>, Dominiszki<\/a>, Dopicken<\/a>, Dora<\/a>, Dorgu\u0144<\/a>, Dorsze<\/a>, Dowcie\u0144<\/a>, Dowieciszki<\/a>, Dowspuda<\/a>, Drapole<\/a>, Dr\u0119stwo<\/a>, Drozdowo<\/a>, Druskieniki<\/a>, Dubeninki<\/a>, Dubok\u0142a\u0144ce<\/a>, Dubowo<\/a>, Duby<\/a>, Dudki<\/a>, Dulkowszczyzna<\/a>, Du\u0142y<\/a>, Dumbel<\/a>, Dumbla\u0144ce<\/a>, Dusajcis<\/a>, Dusznica<\/a>, Du\u015b<\/a>, Dworaczki<\/a>, Dworczysko<\/a>, Dyb\u0142a<\/a>, Dybowo<\/a>, Dybowski R\u00f3g<\/a>, Dziad\u00f3wek<\/a>, Dziarnowo<\/a>, Dziedziule<\/a>, Dziemitrowo<\/a>, Dziermieniszki<\/a>, Dzierwany<\/a>, Dziewiliszki<\/a>, Dzi\u0119giel<\/a>, Dzikowizna<\/a>, D\u017cmisiewicze<\/a>.<\/p>\n

\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Dacznawina,<\/b> Dacznaujena<\/i>, Dacznausna<\/i>, Dacznanieny<\/i>, wie\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Gie\u0142gudyszki, par. Szaki. Liczy 4 dm., 37 mk., odl. 64 w. od Maryampola. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dafrajcis,<\/b> jezioro, w pobli\u017cu jeziora Ga\u0142adu\u015b<\/a> od wschodu, pod wsi\u0105 \u017begary w pow. sejne\u0144skim. [Dzi\u015b Dafrajtis<\/i>, mo\u017ce wi\u0119ksze z jez. opisanych jako Dusajcis<\/a><\/i>]<\/span><\/p>\n

Dagile,<\/b> 1.) w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Kidule, par. Kajmele. Liczy 5 dm., 58 mk. Odl. 69 w. od Maryampola. 2.) D.,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. i par. B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo. Odl. 74 w. od Maryampola; liczy 11 dm. i 177 mk. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Dajnowa,<\/b> tak pod Reszlem zowi\u0105 prusk\u0105 rzek\u0119 Deine, Dejn\u0119, Den\u0119.<\/p>\n

Dalen,<\/b> Kekau<\/i>, rzeka, lewy dop\u0142yw D\u017awiny, ma \u017ar\u00f3d\u0142a w okolicy wsi Rusze, najprz\u00f3d p\u0142ynie na zach\u00f3d, przy wsi Drukien zwraca si\u0119 na p\u00f3\u0142n. i p\u0142ynie robi\u0105c kolano ku zachodowi, kt\u00f3rego zakr\u0119t jest przy wsi Mucenek, uj\u015bcie przy miasteczku Dalen: w tem miejscu znajduje si\u0119 na D\u017awinie wielka wyspa Dalholm.<\/p>\n

Dalenka,<\/b> rzeka, dop\u0142yw Szczary z pr. str., uchodzi poni\u017cej \u0141abenki.<\/p>\n

Dalginie,<\/b> wie\u015b. pow. kalwaryjski, gmina i par. Ludwin\u00f3w. Odl. o 6 w. od Kalwaryi, liczy 8 dm., 30 mk.<\/p>\n

Dalny-las,<\/b> wie\u015b i osada, pow. augustowski, gm. Szczebro-Olszanka. Odl. od Augustowa 15 w. Liczy 36 dm. i 248 mk.; osada za\u015b 1 dm. i 9 mk.<\/p>\n

Damarka,<\/b> rzeka, lewy dop\u0142yw Prypeci w pow. rzeczyckim ma uj\u015bcie poni\u017cej rz. Nienacz.<\/p>\n

Danga<\/b> niem. Dange<\/i>, dawniej Tang\u0105<\/i>, Tyng\u0105<\/i> zwana, rzeka przymorska mi\u0119dzy Niemnem a Dzwin\u0105, ma \u017ar\u00f3d\u0142a powy\u017cej Grusz\u0142awek, gdzie zwie si\u0119 Okmian\u0105 (ob.), p\u0142ynie z p\u00f3\u0142n. ku po\u0142ud. na przestrzeni oko\u0142o 19 mil, pomija \u017bmudzk\u0105 i Prusk\u0105 Kretyng\u0119 i pod K\u0142ajped\u0105 wpada do cie\u015bniny, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy zatok\u0119 Kuro\u0144sk\u0105 z Baltykiem. Zdaje si\u0119, \u017ce ca\u0142e dzisiejsze Pomorze jest tylko odchodziskiem morskiem i ze przed wieki a\u017c ku Kretyndze podchodzi\u0142y okr\u0119ty, co potwierdza i ukszta\u0142cenie przymorza w tej okolicy i na\u00adz\u00adwi\u00ads\u00adko tych miast, kt\u00f3re oj \u201ekratos\u201c (okr\u0119ty) wywodz\u0105. Od prawego brzegu uchodzi do Dangi w Prusiech rzeka Ten\u017ca, od lewego za\u015b Bahne i Ekitta. (W. Pol.)<\/p>\n

Daniele,<\/b> niem. Daniellen<\/i>, wie\u015b, pow. olecki, st. p. Kowale.<\/p>\n

Danieliszki,<\/b> wie\u015b, pow. kalwaryjski. gm. Podawinie, par. Ludwin\u00f3w. Liczy 12 dm., 32 mk.; odl. 19 w. od Kalwaryi.<\/p>\n

Danieliszki,<\/b> wie\u015b na \u017bmudzi, mi\u0119dzy Kiejdanami a Poniewie\u017cem; powiat poniewieski, nad rzek\u0105 Niewia\u017c\u0105, tu si\u0119 znajduje kopiec zwany Mleczkow\u0105 Mogi\u0142\u0105, usypany w ko\u0144cu XVI wieku na pami\u0105tk\u0119 Jana Konstantego Mleczki, kt\u00f3ry, jak niesie podanie, utopi\u0142 si\u0119 wskutek nieszcz\u0119\u015bliwej mi\u0142o\u015bci, rzuciwszy si\u0119 z koniem w wod\u0119 ze stromego brzegu rzek\u0142 Niewia\u017cy. Nale\u017c\u0105ce do \u017cmudzkiej ga\u0142\u0119zi Mleczk\u00f3w dobra nadniewiaskie (Danieliszki, Swi\u0119tobr\u00f3j\u015b\u0107 etc.), w ko\u0144cu XVI w. przesz\u0142y na Zawisz\u00f3w, przez siostr\u0119 Jana Konstantego Mleczki. Obecny dziedzic Roma\u0144ski.<\/p>\n

Dani\u0142owce,<\/b> wie\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. Pokrowsk, par. Sejny. W 1827 r. by\u0142o tu 8 dm. i 63 mk., obecnie liczy 12 dm., 99 mk. Odl. 5 w. od Sejn.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Danowo,<\/b> 1.) w\u015b, pow. szczuczy\u0144ski, gm. Grabowo, par. Lachowo. Liczy ziemi 752 morg. R. 1827 by\u0142o tu 16 dm. i 98 mk. Dobra D. lit. ABC sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z folw. Danowo i przyleg\u0142o\u015bci Kie\u0142cze<\/a> K<\/span>opki, tudzie\u017c wsi D. i Kie\u0142cze Kopki. Rozl. wynosi mr<\/span>. 570 a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 306, \u0142\u0105k mr<\/span>. 30, pastwisk mr<\/span>. 94, lasu mr<\/span>. 56, zaro\u015bli mr<\/span>. 36, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 42. Wie\u015b Danowo osad 24, gruntu mr<\/span>. 210; w\u015b Kie\u0142cze-Kopki osad 3, gruntu m. 73. 2.<\/span>) D.<\/b> N<\/span>owe<\/i> i S<\/span>tare<\/i>, w\u015b, pow. szczuczy\u0144ski, gm. Przestrzele, par. Rydzewo. Folw. D. lit. AG, od \u0141om\u017cy w. 56. Rozl. wynosi mr<\/span>. 152, a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 43, \u0142\u0105k mr<\/span>. 40, lasu i zaro\u015bli mr<\/span>. 60, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 9; folw. przy\u0142\u0105czony do d\u00f3br Rydzewo, lecz ma oddzieln\u0105 hypotek\u0119. 3.) D.<\/b> Patory<\/i>, w\u015b szlach., pow. szczuczy\u0144ski, par. W\u0105sosz, gm. Szczuczyn. R. 1827 by\u0142o tu 18 dm. i 111 mk. Por. Bzury<\/a><\/i>. Br. Ch.<\/i>, A. Pal.<\/i><\/p>\n

Danowo,<\/b> niem. Dannowen<\/i>, 1.) w\u015b, pow. lecki, st. p. Orzesze. 2.) D.,<\/b> w\u015b, pow. ja\u0144sborski, st. p. Bia\u0142a.<\/p>\n

Danowskie,<\/b> w\u015b, pow. augustowski, gm. Szczebro-Olszanka, par. Wigry. W 1827 r. by\u0142o tu 8 dm. i 46 mk.; obecnie 21 dm., 155 mk. Odl. od Augustowa 14 w. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Dan\u00f3wka,<\/b> 1.) w\u015b szlach. i w\u0142o\u015bc., pow. szczuczy\u0144ski, gm. Bogusze, par. Grajewo. R. 1827 by\u0142o tu 15 dm. i 86 mk. [Danowo ?]<\/span> 2.) D.,<\/b> w\u015b i folw., pow. radzy\u0144ski, gm. \u017berocin, par. Bia\u0142a. R. 1827 by\u0142o tu 17 dm, 118 mk.<\/p>\n

Darkehmen,<\/b> Darkemy<\/i>, Darkiany<\/i>, ob. Darkiejmy<\/i>.<\/p>\n

Darkiejmy,<\/b> Darkiany<\/i>, Darkiemy<\/i>, niem. Darkehmen<\/i>, m. pow. w okr. reg. g\u0105bi\u0144skim Prus Wschodnich, nad rz. Angerapp, na p\u0142d.-p\u0142d.-zach\u00f3d od G\u0105bina, ma st. pocztow\u0105, st. dr. \u017cel. z Go\u0142dapy do Wystrucia, 3000 mk., 9 jarmark\u00f3w rocznie, fabryki tkackie wyrob\u00f3w p\u0142\u00f3ciennych i we\u0142nianych, garbarnie, handel zbo\u017cem, rolnictwo i hodowla byd\u0142a. Powiat ma 76390 ha. rozl. i 35677 mk. (1875). W powiecie kwitnie hodowla koni. Pod miastem pow. D. le\u017cy folw. D. Ma\u0142e a nieco dalej, w pobli\u017cu st. p. Szabienen, willa D. F. S.<\/i> [1539 Dargekeym<\/i>, 1945 ros. \u041e\u0437\u0435\u0440\u0441\u043a<\/span><\/i> w obw. kaliningradzkim.]<\/span><\/p>\n

Darupie,<\/b> rz., lewy dop\u0142yw Okmiany.<\/p>\n

Dar\u017ce,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. i par. Pojewo\u0144. Liczy 10 dm., 55 mk.; odl. o 37 w. od Maryampola.<\/p>\n

Dar\u017ceniki,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. Zielonka, par. Olwita. R. 1827 by\u0142o tu 20 dm., 119 mk., obecnie liczy 20 dm., 182 mk. Odl. 34 w. od Maryampola.<\/p>\n

Dar\u017cowiecie,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Pogiermo\u0144, par. Preny. Liczy 2 dm., 14 mk., odl. 14 w. od Maryampola.<\/p>\n

Dasz,<\/b> Daszko<\/i>, dawne imiona, \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w wielu nazw miejscowych. Wed\u0142ug Stadnickiego (\u201ePrzycz. do herald. polsk.\u201c) ma tu by\u0107 skr\u00f3cenie imienia Damian.<\/p>\n

Dasz\u00f3wka,<\/b> rzeka, dop\u0142yw Niemna z prawej strony, pierwsza z rzek kt\u00f3ra na \u015brednim biegu od prawego brzegu uchodzi do Niemna, przyjmuje Le\u015bniank\u0119 (W. Pol.).<\/p>\n

Datn\u00f3wka,<\/b> rz., dop\u0142yw Niewia\u017cy w pow. kowie\u0144skim, bierze pocz\u0105tek w pow. szawelskim, niedaleko Bejsago\u0142y, p\u0142ynie z p\u0142n. na p\u0142d. obok dr. \u017cel. libawskiej i pod Kiejdanami ma swoje uj\u015bcie. Przyjmuje z prawej strony: Skordupie, Ryczupis, Balin, Kaczupis a z lew. Stabi\u0105. Nad D. roz<\/span>ci\u0105gaj\u0105 si\u0119 bardzo dobre \u0142\u0105ki. D\u0142ugo\u015b\u0107 biegu oko\u0142o 38 w. P\u0142ynie okolic\u0105 uprawn\u0105. S\u0105 na niej trzy m\u0142yny.<\/p>\n

Datzen<\/b> (niem.), dwie wsie w pow. g\u0105bi\u0144skim.<\/p>\n

Datzkehmen<\/b> (niem.), dwie wsie, jedna w pow. g\u0105bi\u0144skim, druga w sto\u0142upia\u0144skim.<\/p>\n

<\/a>Daube,<\/b> ob. <\/i>Pregla<\/a><\/i>.<\/p>\n

Daubiszki,<\/b> niem. Daubischken<\/i>, w\u015b, pow. darkia\u0144ski, st. p. Abeliszki.<\/p>\n

Daugawa,<\/b> \u0142otewskie na\u00adz\u00adwi\u00ads\u00adko D\u017awiny.<\/p>\n

Daugelischken<\/b> (niem.), ob. Daugieliszki<\/i>.<\/p>\n

Daugi,<\/b> w j\u0119zyku urz\u0119dowym Dawgi<\/i>, mko, pow. trocki, na p\u0142n. brzegu jeziora t. n., pod 54\u00b0 22′ szer. i 42\u00b0 d\u0142ug. wschod., odleg\u0142e o 56 w. od Trok, o 80 w. od Wilna, o 22 w. na zach. od st. kol. \u017cel. petersb.-warsz. Olkieniki, a o 12 w. na p\u0142n. zach. od st. poczt. Hanuszyszki, w 4 okr. polic., w obr. aleksandrowskiej gm. w\u0142o\u015b\u0107.; nale\u017cy do 10 s\u0105du pokoju 1 (wile\u0144skiego) okr\u0119gu; posiada murowany par. ko\u015bci\u00f3\u0142 katol., za\u0142o\u017cony jeszcze na schy\u0142ku XIV w. przez w. ks. lit. Witolda pod wezwaniem Opieki N. M. P., wymurowany na nowo w 1862 z tytu\u0142em Opatrzno\u015bci Boskiej staraniem proboszcza ks. Mateusza Piotrowskiego ze sk\u0142adek. Parafia kat. D. klasy 3, dek. mereckiego posiada w swym obr. 4 kaplice: na cmentarzu w Daugach, w Kamieniu, w Bobryszkach, w Bychowczyszkach, liczy 6207 wiernych, opr\u00f3cz 4558 nale\u017c\u0105cych do filii tej\u017ce par. Orany. Do r. 1864 nale\u017ca\u0142a tu tak\u017ce ju\u017c skasowana filia Prze\u0142aje. D., dawna osada litewska, w kt\u00f3rej w. ks. litewscy mieli sw\u00f3j dw\u00f3r i my\u015bliwstwo; 24 maja 1380 r. w lasach otaczaj\u0105cych t\u0119 mie\u015bcin\u0119 Jagie\u0142\u0142o zawar\u0142 potajemny traktat ze starszyzn\u0105 zakonu krzy\u017cackiego, w. komandorem Elnerem i w. szpitalnikiem Ulrychem Ficke, przeciw stryjowi swemu Kiejstutowi, gdzie dla zamaskowania istotnego celu zjazdu urz\u0105dzi\u0142 \u0142owy i zaprosi\u0142 na nie Witolda i jego synowca a wnuka Kiejstutowego Iwana syna Potirga. Po unii D. sta\u0142y si\u0119 starostwem op\u0142acaj\u0105cem w XVIII w. kwarty 2368 z\u0142p. W po\u0142owie XVI w. trzyma\u0142a to starostwo kr\u00f3lowa Bona, nadaj\u0105ca dziesi\u0119cin\u0119 dla ko\u015bcio\u0142a i funduj\u0105ca przy nim szpital. R. 1712 liczy\u0142o starostwo D. 327 dym\u00f3w hybernianych. By\u0142o we w\u0142adaniu Brzostowskich. Miasteczko ma 833 mk. i jest w\u0142asno\u015bci\u0105 rz\u0105du, kt\u00f3ry ziemi\u0119 odda\u0142 w\u0142o\u015bcianom na wykup. Obszar rz\u0105dowy wraz z 5 folw., 29 wsiami i 1 za\u015bc. zajmowa\u0142 1850 r. 17924 dzies. rozl. W czerwcu 1639 r. kr\u00f3l W\u0142adys\u0142. IV i kr\u00f3l. Marya Ludwika byli tu ugaszczani przez starost\u0119 Albrechta St. Radziwi\u0142\u0142a. J. W.<\/i><\/p>\n

Daugi<\/b> albo Daugie<\/i>, jez. w pow. trockim, niedaleko mka t. n., 3 i p\u00f3\u0142 w. d\u0142., 2 w. sz., do 30 sa\u017c. g\u0142\u0119bokie, jedno z g\u0142\u0119bszych w Europie. Wed\u0142ug Strielbickiego ma 10 w. kw. rozl. Por. Mereczanka<\/i>.<\/p>\n

Daugieliszki<\/b> 1.) folw., pow.<\/span> maryampolski, gm. Aleksota, par. Godlewo. Licz\u0105 one 5 dm., 30 mk.; odl. od Maryampola 50 w. 2.) D.,<\/b> wie\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Zyple, par. Syntowty. Odl. od Maryampola 21 w., licz\u0105 8 dm. i 84 mk. 3.) D.,<\/b> Dawgieliszki<\/i>, ob. Dowgieliszki<\/i>. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Dangieliszki,<\/b> niem. Daugelischken<\/i>, w\u015b, pow. sto\u0142upia\u0144ski, st. p. Pillupoehnen.<\/p>\n

Daugie\u0142ajcie,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. Kibarty, par. Wierzbo\u0142\u00f3w. W 1827 r. by\u0142o tu 19 dm., 159 mk.; obecnie liczy 21 dm., 409 mk., odl. od Kalwaryi 17 w.<\/p>\n

Dauginty,<\/b> niem. Dauginten<\/i>, w\u015b, pow. g\u0105bi\u0144ski, st. p. G\u0105bin.<\/p>\n

Daugmaryna,<\/b> al. Dogmaryna<\/i>, w\u015b, pow. kalwaryjski, gm. Krasne, par. Simno, odl. 27 w. od Kalwaryi, liczy 7 dm., 81 mk.<\/p>\n

Daukszaris,<\/b> rzeczka, wyp\u0142ywa z jeziora Zuwinta, w dobr. Simno, pow. kalwaryjski.<\/p>\n

Dauksze,<\/b> w\u015b, pow. kalwaryjski, gm. Podawinie, par Dauksze. Posiada ko\u015bci\u00f3\u0142 par. w r. 1774 erygowany razem z parafi\u0105 przez ks. Sapieh\u0119, starost\u0119 pu\u0144skiego. W 1827 r. by\u0142o tu 48 dm., 268 mk.; obecnie liczy 72 dm., 541 mk., odl. od Kalwaryi 19 w. Par. D. dek. kalwaryjskiego 3419 dusz liczy.<\/p>\n

Daukszegiry,<\/b> Daukszogiry<\/i>, folw., pow. maryampolski, gm. Pogiermo\u0144, par. Pokojnie. Liczy 12 dm., 92 mk., odl. od Maryampola 52 w. Dobra D. sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z fol. D., fol. Kaziuliszki i \u0142\u0105ki Podposzwi\u0119tupie zwanej; od m. Suwa\u0142k w. 112. od Pren w. 14, od rz. Niemna w. 1. Rozl. wynosi mr<\/span>. 464 a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 344, \u0142\u0105k mr<\/span>. 54, pastwisk mr<\/span>. 36, lasu mr<\/span>. 17, nieu\u017cytki i place 13; bud. mur. 6, drew. 19. P\u0142odozmian 6 i 11-polowy, gorzelnia, cegielnia, pok\u0142ady marglu; dobra te oddzielone w r. 1871 od d\u00f3br Potomulsze.<\/p>\n

Daukszy,<\/b> ob. Dauksze<\/i>.<\/p>\n

Daukszyszka,<\/b> rz., lewy dop\u0142yw Miadzio\u0142ki. Ma \u017ar\u00f3d\u0142o w bagnach oko\u0142o miasteczka \u0141yktun w pow. \u015bwi\u0119cia\u0144skim; ma kierunek p\u00f3\u0142nocno-wschodni, d\u0142ugo\u015b\u0107 45 w., szeroko\u015b\u0107 do 3 s\u0105\u017cni, g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 do 5 st., niesp\u0142awna (Siemienow).<\/p>\n

Dausz\u00f3wka,<\/b> albo Go\u017ca<\/i>, Ho\u017ca<\/i>, rz., dop\u0142yw Niemna z prawej strony, powy\u017cej Rotniczanki uchodzi.<\/p>\n

Dawczyszki<\/b> al. Dauczyszki<\/i>, w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Dobrowola, par. Poniemo\u0144. Liczy 3 dm., 62 mk. Odl. od Maryampola 45 wiorst.<\/p>\n

Dawia,<\/b> w\u015b kurpiowska, pow. kolne\u0144ski, gm. Gawrychy, par. Lipnik, w odl. od Kolna 26 w., od \u0141om\u017cy 34\u00bd w., le\u017cy po\u015br\u00f3d piask\u00f3w i wzg\u00f3rz, otoczona z p\u00f3\u0142nocy i wschodu lasami. Obr\u0119b le\u015bny D. wchodzi w sk\u0142ad stra\u017cy Cieciory i zawiera 1748 mr<\/span>. lasu sosnowego; w lasach spotykaj\u0105 si\u0119 sarny; dawniej znajdowa\u0142y si\u0119 tu rz\u0105dowe barcie. L. K.<\/i><\/p>\n

Dawidy<\/b> 1), w\u015b poduchowna, pow. warszawski, gm. Falenly, par. Raszyn. Le\u017cy w niskiem po\u0142o\u017ceniu \u015br\u00f3d mokrade\u0142, na lewo od drogi bitej warsz. rad., o 5 w. od Raszyna. W 1827 r. by\u0142o tu 18 dm. i 160 mk. 2.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b, pow. radzy\u0144ski, gm. Jab\u0142o\u0144, par. G\u0119\u015b. W 1827 r. by\u0142o tu 49 dm. i 367 mk.; obecnie liczy 70 dm., 425 mk., gruntu 147 m\u00f3rg. 3.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b, pow. konstantynowski, gm. Olszanka, par. Hadyn\u00f3w. W 1827 r. by\u0142o tu 26 dm., 146 mk.; obecnie liczy 25 dm., 186 mk. i 539 m\u00f3rg obszaru w tem 328 ziemi dworskiej. 4.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b., pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Tomaszbuda, par. Wysoka R<\/span>uda. Liczy 8 dm., 59 mk., odl. od Maryampola 30 w.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dawinia,<\/b> rzeka, wyp\u0142ywa z jez. Du\u015b<\/a>, w pow. sejne\u0144skim. przy wsi Bobrowniki, wpada do jez. Simno<\/a> i wychodzi z niego pod nazw\u0105 Bobrzanki, Bombiny i poni\u017cej Ludwinowa wpada do Szeszupy. Por. Amalwa<\/a><\/i>, Buchcia\u0144skie b\u0142oto<\/a><\/i> i Szeszupa<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dawiocie,<\/b> Dawiecie<\/i>, os., pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. i par. Gie\u0142gudyszki. Liczy 6 dm., 22 mk., odl. od Maryampola 30 w.<\/p>\n

Dawio\u0144,<\/b> jezioro, pow. sejne\u0144ski, gm. Ber\u017c<\/span>niki, ma 93 mr<\/span>. obszaru.<\/p>\n

<\/a>D\u0105browa,<\/b> [\u2026]<\/span> 90.) D.,<\/b> wie\u015b i folw., pow. maryampolski, gm. Chlebiszki, par. Ig\u0142\u00f3wka. Liczy 6 dm., 49 mk., odl. 40 w. od Maryampola. Dobra ziemskie D. w po\u0142owie zesz\u0142ego wieku by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 An\u00adto\u00adnie\u00adgo Ili\u00adni\u00adcza, po kt\u00f3rym w spadku otrzyma\u0142 je syn To\u00admasz, obo\u017any powiatu kowie\u0144skiego, porucznik ussaryi wojsk W. Ks. Litewskiego i dworzanin skarbowy. Ten ostatni aktem darowizny w dniu 14 czerwca 1783 roku przed aktami ziemskiemi pow. kowie\u0144skiego zeznanym, dobra te odda\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107 synowcowi swemu Woj\u00adcie\u00adchowi s\u0119dziemu pre\u0144skiemu. Po Woj\u00adcie\u00adchu Ili\u00adni\u00adczu dobra te spad\u0142y na kilkoro jego dzieci, i do roku 1860 zostawa\u0142y w tej\u017ce rodzinie. Obecnie za\u015b nale\u017c\u0105 do M\u00f6l\u00adle\u00adr\u00f3w. 91.) D.,<\/b> ob. D\u0105br\u00f3wka<\/i>.<\/p>\n

D\u0105browa,<\/b> 1.)<\/span> Dubrowa,<\/i> w\u015b w\u0142o\u015bc. nad Lebiodk\u0105, pow. lidzki, 3 okr. adm., 19 dm., 170 mk. (1866). 2.) D.,<\/b> folw. i osada le\u015bna, pow. trocki.) 3.) D.,<\/b> m. nadet<\/span>atowe, pow. sok\u00f3lski, o 32 w. od Sok\u00f3\u0142ki, dom\u00f3w 207, mk. 1438 t. j. 685 m\u0119\u017c., 753 kob.; wed\u0142ug wyzna\u0144 1132 izr., 264 kat., 29 mahom., 13 prawos\u0142. (1880). Paraf. ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki Opatrzno\u015bci Boskiej, z drzewa 1595 wzniesiony. Parafia katol. dekanatu sok\u00f3lskiego: dusz 9431. Kaplica w Kamiennej. 4.) D.,<\/b> w\u015b nale\u017c\u0105ca do w\u0142o\u015bcian, pow. oszmia\u0144ski, dm. 5, mk. 53, rzym. katol. (1866). 5.) D.,<\/b> w\u015b, pow. wo\u0142kowyski. By\u0142a tu kaplica katol. b. parafii Ja\u0142\u00f3wka. 6.) D.,<\/b> w\u015b i wielkie dobra w po\u0142ud. stronie pow. mozyrskiego, w gm. lelczyckiej, w 3 okr. polic. i w 3 okr. s\u0105dowym turowskim, w 2 okr. wojskowym petrykowskim, w miejscowo\u015bci zapad\u0142ej poleskiej, gdzie tylko w porze zimowej s\u0105 drogi do przejazdu; latem za\u015b prawie \u017cadnej komunikacyi nie ma z powodu roztop\u00f3w i bagien. D. wraz z Simonowiczami i Zab\u0142ociem stanowi ca\u0142o\u015b\u0107; s\u0105 dziedzictwem Rybnikowa, i maj\u0105 obszaru do 40000 morg. 7.) D.,<\/b> w\u015b i dobra, w po\u0142ud. zach. stronie pow. bobrujskiego, w gm. zab\u0142ockiej, w g\u0142uchej miejscowo\u015bci poleskiej, niedaleko stykaj\u0105cych si\u0119 granic pow. s\u0142uckiego i mozyrskiego. Niegdy\u015b to miejsce nale\u017ca\u0142o do ks. s\u0142uckiego, w XVII w. przesz\u0142o do Radziwi\u0142\u0142\u00f3w a w pierwszej po\u0142owie b. stulecia sta\u0142o si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 ks. Wittgenstein\u00f3w. Dobra posiadaj\u0105 obszaru oko\u0142o 28000 morg., przewa\u017cnie w lasach i b\u0142otach, grunt lekki. 8.) D.,<\/b> folw. w pow. bobrujskim, dziedz. Obuchowicz\u00f3w, obsz. oko\u0142o 516 morg. 9.) D.,<\/b> folw. w pow. bobrujskim,. dziedz. Rusieckich, ma obszaru 615 morg. 10.) D.,<\/b> fol. w pow. mi\u0144skim, w\u0142asno\u015b\u0107 So\u00adwi\u0144\u00adskich, obszar oko\u0142o 110 morg., w dzier\u017cawie. 11.) D.,<\/b> niewielki folw. w pow. ihume\u0144skim, w\u0142asno\u015b\u0107 Ma\u00adtu\u00adsie\u00adwi\u00adcz\u00f3w, obszar przesz\u0142o 150 morg. 12.) D.<\/b> Bia\u0142a<\/i>, w\u015b. pow. sie\u0144ski, gm. Wysoki Horodek, w\u0142o\u015b\u0107 dziedziczna Paw\u00ad\u0142a Sta\u00adni\u00adszew\u00adskie\u00adgo, ziemi u\u017cywalnej 430 dzies., a nieu\u017cytk\u00f3w 20 dzies. 13.) D.,<\/b> w\u015b, pow. horodecki, z zarz\u0105dem gminy wyszeckiej. 14.) D.,<\/b> ob. Barek<\/i>. 15.) D.,<\/b> por. Dubrowa<\/i>. Al. Jel.<\/i>, F. S.<\/i><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

D\u0105browa,<\/b> niem. Damerau<\/i>, Dombrowa<\/i>, Dombrowken<\/i>, Dombrowo<\/i>. Wiele wsi, folwark\u00f3w, osad i t. p. w Prusiech wschodnich, kt\u00f3re s\u0105 dzi\u015b znane w urz\u0119dowych spisach pod wymienionemi tu na\u00adz\u00adwi\u00ads\u00adka\u00admi niemieckiemi, nosi w ustach ludu polskiego tych okolic lub s\u0105siednich miano D\u0105browy, D\u0105br\u00f3wki i t. p. Niekt\u00f3re z nich K\u0119trzy\u0144ski, wymieniaj\u0105c w swoim spisie, ustali\u0142 i te pod w\u0142a\u015bciwemi zamieszczamy artyku\u0142ami. Innych spis podajemy tutaj, jako prawdopodobnie nosz\u0105cych nazw\u0119 D\u0105browy. I tak naprz\u00f3d te kt\u00f3re nosz\u0105 dzi\u015b nazw\u0119 Damerau<\/b>: 1) Do<\/span>bra i dwa folw., pow. i\u0142awski, st. poczt. Alembork. 2) Dobra ryc. tam\u017ce, st. poczt. Tapiewo. 3) W\u015b, pow. fryl\u0105dzki, st. poczt. Bartoszyce. 4) Os. le\u015bna tam\u017ce, st. p. Glommen. 5) Os. le\u015bna tam\u017ce, st. p. Szempopel. 6) W\u015b, pow. reszelski, st. p. Bisztynek. 7) W\u015b i fol., pow. rybacki, st. p. Rybaki. 8) Dobra i osada le\u015bna, pow. gierdawski, st. p. Gierdawa (u K\u0119trzy\u0144skiego zwana te\u017c D\u0105brow\u0105). 9) Os. le\u015bna, pow. labiewski, st. p. Golbach. 10) Le\u015bnictwo, pow. \u015bwi\u0119tosiekierski, st. poczt. Lindenau. 11) Neu-Damerau<\/i>, w\u015b, tam\u017ce, st. p. \u015awi\u0119ta Siekierka. 12) W\u015b, pow. sto\u0142upia\u0144ski, st. p. Mehlkehmen. 13) Folw., pow. szczycie\u0144ski, st. p. D\u017awierzuty, 14) W\u015b, pow. wystrucki, st. p. Puschdorf. 15) Gross Damerau<\/i>, w\u015b. pow. olszty\u0144ski, st. p. \u015apr\u0119cowo. 16) Klein Damerau<\/i>, dobra, tam\u017ce, st. p. Wartembork, 17) Klein-Damerau<\/i>, w\u015b, pow. brunsberski, st. p. Orneta. 18) Damerau-Wolka<\/i>, w\u015b, pow. szczycie\u0144ski, st. p. D\u017awierzuty. 19) Wie\u015b, pow. w\u0119goborski, (K\u0119trz.). 20) Finster Damerau<\/i>, pow. szczycie\u0144ski, wed\u0142ug K\u0119trz. Ciemna D\u0105browa, po\u015br\u00f3d wzg. 210 m. wys. Dalej te co nosz\u0105 nazw\u0119 urz\u0119dow\u0105 Dombrowa<\/b>: 21) Os. pow. olecki, st. p. Wieliczki. [Na p\u0142d. od Nied\u017awiedzkich, dzi\u015b nie istnieje.]<\/span> 22) D. czarna<\/i>, w\u015b, tam\u017ce i pow. i st. p. Znane p. n. <\/b>Dombrowken<\/a><\/b>: 23) Dobra, pow. szczycie\u0144ski, st. p. Biskupiec. 24) W\u015b, pow. ostr\u00f3dzki, st. p. Rychnowo. 25) Adelig Dombrowken<\/i> lub Mauenfeld<\/i>, w\u015b, pow. gierdawski, st. p. Klein-Gnie. 26) Kle<\/span>in Dombrowken<\/i>, dobra, pow. w\u0119goborski, st. p. Engielsztyn. 27) Polnisch Dombrowken<\/i>, w\u015b, pow. w\u0119goborski, st. p. Banie. Niemieckie Dombrowo<\/b>: 28) Fol., pow. ostr\u00f3dzki, st. p. D\u0105br\u00f3wno. Niemieckie Dombrowsken<\/b>: 29) Fol., pow. ja\u0144sborski, st., p. Dryga\u0142y. 30) W\u015b, pow. olecki, st. p. Margrabowa. 31) W\u015b i le\u015bnictwo, pow. \u0142ecki, st. p. Ostryk\u00f3\u0142. F. S.<\/i><\/p>\n

D\u0105browina,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Antonowo, par. Pilwiszki. Liczy 4 dm., 39 mk., odl. 31 w. od Maryampola.<\/p>\n

D\u0105browo,<\/b> 1.) wie\u015b, powiat przasnyski, gmina i parafia Krzynow\u0142oga Wielka. 2.) D.,<\/b> folwark, powiat w\u0142adys\u0142awowski, gm. i par. Gie\u0142gudyszki. Liczy 166 mk.; odl. od Maryampola 37 w. 3.) D.,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Michaliszki, par. Ig\u0142\u00f3wka. Liczy 10 dm., 90 mk.; odl. 21 w. od Maryampola. 4.) D.,<\/b> folw., pow. maryampolski, gm. Chlebiszki, par. Preny. Ma 2 dm., 37 mk., odl. 41 w. od Maryampola. 5.) D.,<\/b> w\u015b i folw., pow. maryampolski, gm. Poniemo\u0144 Po\u017cajscie, par. Poniemo\u0144. Cz\u0119\u015b\u0107 rz\u0105dowa liczy 14 dm., 92 mk.; prywatna 7 dm., 110 mk. a folw. 3 dm. Odl. od Maryampola 56 w. 6.) D.,<\/b> pow. m\u0142awski, ob. D\u0105browa<\/i>. Gmina D. posiada 2 szko\u0142y kat. w Kowalewie i ewang. w Pr\u00f3szkowie; w r. 79 do pierwszej ucz\u0119szcza\u0142o 64, do drugiej 40 dzieci. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

D\u0105browo,<\/b> w pow. lidzkim i sok\u00f3lskim, ob. D\u0105browa<\/i>.<\/p>\n

D\u0105browskie,<\/b> niem. Dombrowken<\/i>, wie\u015b, pow. olecki, st. poczt. Margrabowa.<\/p>\n

D\u0105br\u00f3wka<\/b> [\u2026]<\/span> 58.) D.,<\/b> w\u015b rz\u0105d. nad rz. Szkw\u0105, pow. ostro\u0142\u0119cki, gm. Nasiadki, par. Kadzid\u0142o, posiada kaplic\u0119, R. 1827 by\u0142o tu 40 dm., 227 mk.; obecnie ma 1202 mr<\/span>. obszaru; znajduj\u0105 si\u0119 tu i w okolicy kopalnie bursztynu. 59.) D.,<\/b> osad, pow. augustowski, gm. Wo\u0142owiczowce, par. Terlin [Teolin]<\/span>. 60.) D.,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Michaliszki, ma 3 dm., 28 mk. 61.) D.,<\/b> wie\u015b, pow. maryampolski, gm. Kwieciszki. Ma 14 dm., 102 mk., odl. 6 w. od Maryampola. 62.) D.,<\/b> ob. D\u0105browa<\/i>.<\/p>\n

D\u0105br\u00f3wka<\/b> 1.), w\u015b w pow. sok\u00f3lskim gub. grodz., o 29 w. od Sok\u00f3\u0142ki. 2.) D.,<\/b> w\u015b pryw., pow. \u015bwi\u0119cia\u0144ski, 1 okr. adm., mk. 6, dm. 1. 3.) D.,<\/b> w\u015b we wsch. p\u0142n. stronie pow. mi\u0144s<\/span>kiego tu\u017c przy granicy pow. borysowskiego, nad rz. Wo\u0142m\u0105, o m. trzy od Mi\u0144ska; w 1 okr. polic., w 3 okr. s\u0105dowym, w 2 okr. wojskowym (mi\u0144skim). 4.) D.,<\/b> folw., pow. s\u0142ucki, w\u0142asno\u015b\u0107 Oko\u00ad\u0142o\u00adw\u00f3w, obszar oko\u0142o 300 mr<\/span>. 5.) D.,<\/b> folw., pow. borysowski, dziedz. S\u0142awi\u0144skich, obszaru oko\u0142o 870 mr<\/span>. 6.) D.,<\/b> w\u015b, pow. siebieski. z cerkwi\u0105 prawos\u0142., nale\u017cy do K. Miedunieckiego, 1141 dz. rozl. 7.) D.,<\/b> w\u015b, pow. \u017cytomierski, par. Krasnopol; r. 1767 mia\u0142a 20 dm. 8.) D.,<\/b> du\u017ca w\u015b nad rz. Sm\u00f3\u0142k\u0105, pow. zwiahelski, par. Berezd\u00f3w, gminy smo\u0142derowskiej, w\u0142o\u015bc. dusz 694, ziemi w\u0142o\u015bc. 3212 dzies.; stanowi jeden z folwark\u00f3w klucza smo\u0142derowskiego, w\u0142asno\u015b\u0107 niegdy\u015b Czartoryskich koreckich, obecnie hr. Alfreda Potockiego. 9.) D.,<\/b> ma\u0142a wioseczka, pow. kamieniecki par. Kutkowce, nale\u017cy do Kutkowiec, r. 1868 mia\u0142a 14 dm., ob. Kutkowce<\/i>. 10.) D.,<\/b> w\u015b, pow. radomyski, nad rz. Zdwi\u017cem, o 4 w. od m. Brusi\u0142owa, przy drodze do Kijowa. Mieszk. 206, wyznania prawos\u0142., nale\u017c\u0105 do par. Brusi\u0142\u00f3w, gdzie r\u00f3wnie\u017c i zarz\u0105d gm. i polic. Ziemi drugorz\u0119dnego czarnoziemu 781 dz. Nale\u017cy do Jastrz\u0119bi\u0144skiego. 11.) D.,<\/b> w\u015b, pow. \u017cwinogr\u00f3dzki, od Starej Budy 3 w., od \u0141ysianki 10 w., od m. Ry\u017can\u00f3wki 9 w.; dawniej nale\u017ca\u0142a do d\u00f3br \u0142ysia\u0144skich; po konfiskacie darowana zosta\u0142a 1864 r. genera\u0142owi Nowickiemu i dzi\u015b jest w\u0142asno\u015bci\u0105 jego dzieci. Ziemi dwor. 600 dz., ziemia s\u0142ynie z urodzajno\u015bci. Par. prawos\u0142. w Starej Budzie, katol. w \u0141ysiance. Zarz\u0105d polic. w \u0141ysiance, gminny w Czy\u017cowcu. 12.) D.,<\/b> w\u015b, pow. taraszcza\u0144ski, nad bezimienn\u0105 rz. wpadaj\u0105c\u0105 do rz. Ro\u015bki, o 6 w. od Tytyjowa. Mieszk. 1117 prawos\u0142., 58 katol. Cerkiew par. i szk\u00f3\u0142ka. Cegielnia i gorzelnia. Ziemi 2792 dz. wybornego czarnoziemu. Nale\u017ca\u0142a niegdy\u015b do tytyjowskiego maj\u0105tku hr. Ostrowskiego, obecnie nale\u017cy do Meleniewskiego. Zarz\u0105d gm., polic. i par. katol. w Tytyjowie. 13.) D.,<\/b> w\u015b, pow. huma\u0144ski, par. Manasterzyszcze. R. 1868 mia\u0142a 67 dm. Al. Jel.<\/i>, Kl. Przed.<\/i><\/p>\n

D\u0105br\u00f3wka,<\/b> 1.) niem. Damerau<\/i>, w\u015b i dobra rycerskie, w pow. olszty\u0144skim. 2.) D.,<\/b> niem. Dombrowken<\/i>, pow. ostr\u00f3dzki. 3.) D.,<\/b> niem Damerau<\/i>, pow. szczycie\u0144ski. Tam\u017ce D. Tylna<\/i>, niem. Vorder-Damerau<\/i> i D. Przednia<\/i>, niem. Hinter-Damerau<\/i>. 4.) D.,<\/b> niem. Dombrowken<\/i>, powiat szczycie\u0144ski. 5.) D.,<\/b> niem. Dombrowken<\/i>, w\u015b, pow. darkia\u0144ski, ma st. poczt. 6.) D.,<\/b> niem. Dombrowken<\/i>, w\u015b, pow. ja\u0144sborski, st. p. Szymonki. Przytem niekt\u00f3re miejscowo\u015bci z Prus Wschodnich, wymienione w art. D\u0105browa<\/span><\/i> (ob.), nosz\u0105 niekiedy nazw\u0119 D\u0105br\u00f3wek.<\/p>\n

Dedyszki,<\/b> os., pow. maryampolski, gm. Antonowo, par. Pilwiszki. Ma 1 dm., 7 mk.<\/p>\n

Degiesie,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Kidule, par. Kajmele. Odl. od Maryampola 28 w., liczy 13 dm. i 106 mk. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Degimiszak,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Zyple, par. \u0141uksze. Licz\u0105 3 dm., 20 mk., odl. od Maryampola 33 w.<\/p>\n

Degimiszki,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Syntowty, par. \u0141uksze. Odl. od Maryampola 70 w., liczy 4 dm., 47 m.<\/p>\n

Degimy<\/b> i Degimy Przylesie<\/i>, w\u015b, pow. maryampolski, gm. Chlebiszki, par. Preny. Degimy odl. od Maryampola 35 w. licz\u0105 9 dm. i 76 mk. D. P<\/span>rzylesie za\u015b 1 dm. i 8 mk.<\/p>\n

Degla,<\/b> niegdy\u015b Egla<\/i> (\u201ejod\u0142a\u201c), rz., dop\u0142yw Dubissy a w\u0142a\u015bciwie kana\u0142u windawskiego, do kt\u00f3rego pod Bejnaryszkami wpada.<\/p>\n

Degowo,<\/b> rz., lewy dop\u0142yw Jury.<\/p>\n

Degucie<\/b> 1.) w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. Ber\u017cniki, par. Sejny. Odleg. od Sejn 4 w., liczy 23 dm., 157 mk. 2.) D.,<\/span><\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Gie\u0142gudyszki, par. Szaki. Odleg. od W\u0142adys\u0142awowa 26 w.; liczy 3 dm., 25 mk. 3.) D.,<\/b> pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Tomaszbuda, par. Wysoka Ruda. Odl. od Maryampola 33 w., liczy 15 dm., 103 mk. 4.) D.,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Zyple, par. \u0141uksze. Odleg. od Maryampola 64 w.; liczy 2 dm. i 23 mk. 5.) D.,<\/b> wie\u015b, powiat maryampolski, gmina Szumsk, par. Maryampol. W 1827 r. by\u0142o tu 29 dm., 259 mk. Wie\u015b ta, odleg. od m. Maryampola o 2 w., u<\/span>wa\u017cana by\u0107 mo\u017ce za rodzaj przedmie\u015bcia. Le\u017cy mi\u0119dzy traktem bitym kowie\u0144skim i rzek\u0105 Szeszup\u0105. Grunta \u017cytnie i pszenne, wsz\u0119dzie r\u00f3wnina jak na stole. Osad 53; ludno\u015bci litewskiej, m\u00f3wi\u0105cej i po polsku, wyznania katolickiego, os\u00f3b 474. Nazwa pochodzi od wyrazu litewskiego. \u201edegutas\u201c, dziegie\u0107, i musia\u0142a tu by\u0107 niegdy\u015b dziegciarnia, kiedy lasy jeszcze nie by\u0142y wyci\u0119te. I teraz o 3 w. i o 5 w. w stron\u0119 Nowinki i Dzi\u0119cio\u0142\u00f3wki istniej\u0105 jeszcze lasy. Br. Ch.<\/i> i R. W.<\/i><\/p>\n

Degut\u0142awka,<\/b> os., pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Kidule, par. S\u0142owiki. Odleg. od W\u0142adys\u0142awowa 26 w., liczy 4 dm., 20 mk.<\/p>\n

Degutynie,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. i par. Gryszkabuda. Odl. 16 w. od W\u0142adys\u0142awowa. Liczy 3 dm., 34 mk.<\/p>\n

Degutyszki,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Zyple, par. \u0141uksze. Odl. 32 w. od W\u0142adys\u0142awowa. Liczy 3 dm., 20 mk.<\/p>\n

<\/a>Deime,<\/b> Deimen<\/i>, Deine<\/i>, ob. <\/i>Dejma<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dejgu\u0144,<\/b> niem. Deyguhnen<\/i>, folw., pow. w\u0119goborski, st. p. Rozengart.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dejma,<\/b> Deyma<\/i>, niem. Deime<\/i>, Deume<\/i>, Dejna<\/i>, Dena<\/i>, Dajnowa<\/i>, rzeka w Prusiech, kt\u00f3ra pod Tapiaw\u0105 wpada do Pregli<\/a>, przez Kopanic\u0119 czyli D. now\u0105, ci\u0105gnion\u0105 pod Labiaw\u0119<\/a>, ma komunikacy\u0105 z morzem a przez kana\u0142 Friederichsgraben z Niemnem<\/a> i Gilg\u0105<\/a>. \u201eD. nowa, pisze W. Pol, przytyka do D. w okolicy Szmerberga<\/i>, gdzie D. poczyna by\u0107 ju\u017c \u017ceglown\u0105, ci\u0105gnie si\u0119 zt\u0105d w jej kierunku z po\u0142udnia ku p\u00f3\u0142nocy i wpada do Z<\/span>atoki K<\/span>uro\u0144skiej<\/a> o p\u00f3\u0142 mili poni\u017cej Labiawy<\/i>, zasilona wodami trzech wielkich przykop, kt\u00f3re do niej wpadaj\u0105 od prawego brzegu. Z tym kana\u0142em \u0142\u0105czy si\u0119 drugi pod miastem Labiaw\u0105, zwany Wielk\u0105 Fryderykow\u0105 przekop\u0105<\/i>. Ten ci\u0105gnie si\u0119 na przestrzeni trzech przesz\u0142o mil od miasta Labiawy o<\/span>bok Kuro\u0144skiej zatoki i przytyka do ma\u0142ej przymorskiej rzeki zwanej Niemonin<\/i>, kt\u00f3ra wpada do tej\u017ce zatoki poni\u017cej ostatnich odn\u00f3g Niemnowych na po\u0142udniu. Do tego to Niemonina<\/i> przytyka znacznie powy\u017cej z lewego brzegu kana\u0142 tiberski<\/i>, kt\u00f3ry jednak nie s\u0142u\u017cy do \u017ceglugi, lecz jest tylko przeznaczony do osuszenia wielkiego mszystego bagna i nie wchodzi w sk\u0142ad linii \u017ceglownej. Ta prowadzi bowiem z rzeki Niemonin<\/i> na trzeci kana\u0142 \u017ceglowny, zwany Now\u0105-Lili\u0105<\/i> (Gilg\u0105) czyli ma\u0142\u0105 Fryderykow\u0105 przekop\u0105<\/i>, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy Niemonin z po\u0142udniow\u0105 odnog\u0105 Niemna, zwan\u0105 Lili\u0105<\/a><\/i>, na przestrzeni jednej mili, mi\u0119dzy osadami Skupen i Lupenen, prostuj\u0105c bieg tej odnogi i skracaj\u0105c \u017ceglug\u0119. Ten wodny go\u015bciniec, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy doln\u0105 Pregl\u0119 z okolic\u0105 zanieme\u0144skich \u017cu\u0142aw a Kr\u00f3lewiec Pruski<\/a><\/i> z K\u0142ajped\u0105<\/a><\/i>, otworzono w latach 1688\u20141696 i jest on dzie\u0142em hrabiny Trusess, kt\u00f3ra go w\u0142asnym nak\u0142adem zrobi\u0107 kaza\u0142a i tem swoj\u0105 uwieczni\u0142a pami\u0119\u0107. Pr\u00f3cz innych korzy\u015bci ma ta linia \u017ceglowna tak\u017ce t\u0119 korzy\u015b\u0107, \u017ce ju\u017c od Labiawy pocz\u0105wszy omija si\u0119 na niej burzliw\u0105 zatok\u0119 kuro\u0144sk\u0105, tyle gro\u017c\u0105c\u0105 \u017cegludze.\u201c<\/p>\n

Deksznie,<\/b> w\u015b, folw. i osada, pow. suwalski, gm. Sejwy, par. Kaletnik, odlegle od Suwa\u0142k w 15., licz\u0105 9 dm. i 80 mk. Niegdy\u015b w\u0142asno\u015b\u0107 probostwa Kaletnik.<\/p>\n

Dekszniszki,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gmina Gi\u017ce, par. Wy\u0142kowyszki. Odleg\u0142a 12 w. od Wy\u0142kowyszek; liczy 6 dm., 52 mk.<\/p>\n

Delinie,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. i par. Szumsk, odleg\u0142a od Maryampola 7 w.; liczy 7 dm., 60 mk.<\/p>\n

Deliniz,<\/b> ob. Mereczanka<\/i>.<\/p>\n

Deme\u0144ka,<\/b> ob. Szczara<\/i>.<\/p>\n

Demianicze,<\/b> wie\u015b, pow. brzeski gub. grodzie\u0144skiej. By\u0142a tu kaplica b. parafii katolic. Czarnawczyce.<\/p>\n

Demsze,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Szy\u0142gale, par. Syntowty, odl. 13 w. od W\u0142adys\u0142awowa, liczy 4 dm., 46 mk. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

<\/a>Dena,<\/b> ob. <\/i>Dejma<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dereczyn,<\/b> mko, pow. s\u0142onimski, o 46 w. na p\u00f3\u0142noc od R\u00f3zany, o 31 w. od S\u0142onima, przy trakcie handlowym z tego miasta do Grodna, nad rz. Zelw\u0105, o 115 w. od Grodna. W\u0142asno\u015b\u0107 niegdy\u015b Ko\u00adpo\u00adcze\u00adwi\u00adcz\u00f3w, Po\u00ad\u0142u\u00adbi\u0144\u00adskich, w ko\u0144cu Sapieh\u00f3w, po kt\u00f3rych tu zosta\u0142 pa\u0142ac z roku 1786, dzi\u015b gmach przez wojskowych oficer\u00f3w zaj\u0119ty. W pa\u0142acu by\u0142y pi\u0119kne zbiory ksi\u0105g i dzie\u0142 sztuki, z R\u00f3\u017cany tu przewiezione. R. 1629 Konstanty i Zo\u00adfia z Sapieh\u00f3w Po\u00ad\u0142u\u00adbi\u0144\u00adscy, wojew\u00f3dztwo parnawscy, za\u0142o\u017cyli tu ko\u015bc. i klasztor dominikan\u00f3w. R. 1770 D. nale\u017ca\u0142 do ks. Aleksandra Sapiehy, hetmana i kanclerza lit. Synowi jego Fran\u00adcisz\u00adkowi zosta\u0142 skonfiskowany 1830 r. D. ma zarz\u0105d gminy sielskiej, 1792 dusz licz\u0105cej, i zarz\u0105d policyjny (stan) pi\u0119ciu gmin. Mko D. mia\u0142o ko\u015bci\u00f3\u0142 paraf. katolicki dek. s\u0142onimskiego z kaplic\u0105 w Starej wsi. D. 1 stycz. 1878 by\u0142o w mie\u015bcie 2269 mk., t. j. 1049 m\u0119\u017c., 1220 kob. W tej liczbie 1725 izraelit\u00f3w. D. jest siedzib\u0105 dekanatu prawos\u0142awnego, obejmuj\u0105cego 8 parafij, dusz 15483 (1857). W D. urodzi\u0142 si\u0119 Tymoteusz Lipi\u0144ski. Okolica D. jest p\u0142aska, grunta piaszczyste i \u017cwirowate, \u0142\u0105ki i b\u0142ota, las\u00f3w ma\u0142o, rzeki Zelwa i Szczara. F. S.<\/i><\/p>\n

Derewia\u0144czyca,<\/b> rz., lewy dop\u0142yw Szczary.<\/p>\n

Derewi\u0144ce<\/b> lub Derwi\u0144ce<\/i>, w\u015b i folw., pow. kalwaryjski, gm. i par. Urdomin; odl. od Kalwaryi 18 w. D. w\u015b. liczy 24 dm., 194 miesz:; D. fol., 4 dm., 39 mk.<\/p>\n

Derpt<\/b> ob. Dorpat<\/a><\/i>.<\/p>\n

Detoniszki<\/b> al. Detomiszki<\/i>, w\u015b i folw., pow. wo\u0142kowyski, gm. Wojtkobole, par. Gra\u017cyszki. Odleg\u0142e od Wo\u0142kowyszek 22 w. D. w\u015b liczy 25 dom\u00f3w, 181 mk.; D. folw. 2 dm., 57 mk. D. wchodzi\u0142y poprzednio w sk\u0142ad d\u00f3br narodowych Bartniki, nast\u0119pnie od tych d\u00f3br oddzielone i rozdrobione na kilka cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re wcielone zosta\u0142y do r\u00f3\u017cnych d\u00f3br donacyjnych. [Tak\u017ce rzeka Detomiszka<\/i>, dop\u0142yw Szyrwinty<\/a> i jeziorko przez kt\u00f3re przep\u0142ywa, na wsch. od wsi t.n.]<\/span><\/p>\n

Detralgie,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Le\u015bnictwo, paraf. W\u0142adys\u0142aw\u00f3w. Odleg\u0142a od W\u0142adys\u0142awowa 9 w., liczy 7 dm., 54 mk.<\/p>\n

Deume<\/b> (niem.), ob. Dejma<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dewajbole,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Pogiermo\u0144, par. Preny. Odl. od Maryampola 50 wiorst, liczy 3 dm., 15 mk.<\/p>\n

Dewajcie,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Kidule, par. Sudargi. Odl. 32 w. od W\u0142adys\u0142awowa, liczy 10 dm., 92 mk.<\/p>\n

Dewieniszki,<\/b> ob. Dziewieniszki<\/i>.<\/p>\n

Dewoniszki<\/b> al. Dejwoniszki<\/i>, w\u015b, pow. kalwaryjski, gm. Jan\u00f3w, par. Bartniki. Odl. od Kalwaryi 6 w., liczy 20 dm. i 139 mk. R 1827 by\u0142o tu 14 dm. i 112 mk.<\/p>\n

Deyguhnen<\/b> (niem.), ob. Dejgu\u0144<\/i>.<\/p>\n

D\u0119bniak,<\/b> 1.) w\u015b, pow. \u0142\u00f3dz\u00adki, gm. Dzierz\u0105\u00ad\u017cna, par. Mod\u00adlna, ob. Ciosny<\/i>. 2.) D.<\/b> N<\/span>owy<\/i>, w\u015b, pow. raw\u00adski, gm. Bu\u00addzi\u00adsze\u00adwi\u00adce, par. Lu\u00adboch\u00adnia. 3.) D.,<\/b> w\u015b i folw., pow. ra\u00addom\u00adski, gm. Bia\u0142obrzegi, par. Jasionna. Liczy 20 dm., 200 mk., 195 mr<\/span>. ziemi w\u0142o\u015bc., 619 mr<\/span>. ziemi dw. 4.) D.,<\/b> w\u015b, pow. opatowski, gm. Grzegorzewice, par. S\u0142upia Nowa, liczy 21 dm., 252 mk. i 213 morg. ziemi w\u0142o\u015bc. 5.) D.,<\/b> w\u015b, pow. i\u0142\u017cecki, gm. Miech\u00f3w, par. Odach\u00f3w, 11 dm., 26 mk., 208 mr<\/span>. ziemi w\u0142o\u015bc. 6.) D.,<\/b> w\u015b, pow. garwoli\u0144ski, gm. Sobolew, par. Korytnica. 7.) D.,<\/b> w\u015b, pow. pu\u0142tuski, gm. Zegrze, par. Popowo. 8.) D.,<\/b> w\u015b rz\u0105d., pow. suwalski, gm. Zaboryszki, par. Pu\u0144sk. Roku 1821 by\u0142o tu 13 dm. i 104 mk., obecnie liczy 17 dm., 146 mk., odl. od Suwa\u0142k 17 w. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

D\u0119bowa buda,<\/b> 1.) w\u015b, pow. maryampolski, gm. Gudele, par. Skrawdzie. Roku 1827 by\u0142o tu 7 dm. i 106 mk.; obecnic liczy 36 dm., 219 mk., odl. od Maryampola 18 w. Tu mie\u015bci si\u0119 s\u0105d gminny okr. II. Folw. D. Buda v. Kolonia, z\u0142o\u017cony z osady pocztowej Budka i dw\u00f3ch kolonij, od Suwa\u0142k w. 74, od Wejwer w. 14. od Koz\u0142owej R<\/span>udy w. 5. Rozleg. wynosi mr<\/span>. 123, a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 47, \u0142\u0105k mr<\/span>. 52, pastwisk mr<\/span>. 18, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 6. Budow. murow. 3, drew. 5; gospodarstwo 4-polowe. 2.) D.<\/b> B<\/span>uda<\/i>, os., pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Tomaszbuda, par. Wysoka Ruda; liczy 2 dm., 54 mk. Odl. od W\u0142adys\u0142awowa 31 w., od st. poczt. Szaki w. 24, od drogi bitej w. 28, od Koz\u0142owej Rudy w. 14, od rz Niemna w. 28. Rozl. wynosi mr<\/span>. 170, a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 43, \u0142\u0105k mr<\/span>. 101, pastwisk mr<\/span>. 8, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 18. Bud. drewn. 8. Folwark ten przed uw\u0142aszczeniem nale\u017ca\u0142 do ekonomii rz\u0105dowej Le\u015bnictwo. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

D\u0119bowo,<\/b> 1<\/span>.) wie\u015b w\u0142o\u015bc., pow. rypi\u0144ski, gm. Osiek, par. Micha\u0142ki; liczy 45 mk., 5 osad w\u0142o\u015bc. i tyle\u017c cha\u0142up; powierzchni 207 morg., w tem 161 gruntu orn. 2.) D.,<\/b> w\u015b, pow. lipnowski, gm. i par. Nowogr\u00f3d. 3.) D.,<\/b> w\u015b, pow. rypi\u0144ski, gm. i par. Osiek. R. 1827 liczy\u0142a 7 dm., 51 mk. 4.) D.,<\/b> w\u015b szlach. i w\u0142o\u015bc., pow. \u0142om\u017cy\u0144ski, gm. i par. Szczepankowo. R. 1827 by\u0142o tu 13 dm. i 70 mk. Folw. D. oddalony od \u0141om\u017cy w. 16, od drogi bitej w. 14, od Czy\u017cewa w. 35, od rzeki Narwi w. 18. Rozl. folwarczna wynosi mr<\/span>. 819 a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 343, \u0142\u0105k mr<\/span>. 58, stawy mr<\/span>. 1, zaro\u015bli mr<\/span> 395, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 22. Bud. mur. 6, drewn. 8, w niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach s\u0105 pok\u0142ady torfu. Wie\u015b D. osad 15, gruntu m. 226. 5.) D.,<\/b> w\u015b i folw., pow. suwalski, gm. Sejwy, par. Kaletnik. Odl. od Suwa\u0142k 12 w. R. 1827 by\u0142o tu 21 dm. i 176 mk., obecnie liczy 31 dm. i 222 mk. 6.) D.,<\/b> w\u015b nad K<\/span>ana\u0142em A<\/span>ugustowskim, pow. augustowski, gm. Dembowo, par. Jaminy. Odl. od Augustowa 26 w. W 1827 r. by\u0142o tu 3 dm. i 17 mk., obecnie liczy 4 dm., 69 mk. Przy wsi jest szluza kana\u0142u. Gmina D. ma ludn. 2990, rozl. 11685 morg., s. gm. ok. II w Jastrz\u0119bny o 22 w., st. p. August\u00f3w. W sk\u0142ad gminy wchodz\u0105: Czarniewo, Czarny-las, D\u0119bowo, Jaminy, Jasionowo, Jazewo, Kopytkowo, Klonowo, Lipowo, \u0141ubiane, Mogilnice, Polkowo i Wrotki. 7.) D.,<\/b> os. pow. maryampolski, gm. Aleksota, par. Godlewo. Ma 1 dm., 6 mk. 8.) D.,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Jaworowo, par. Maryampol. W 1827 r. liczy\u0142a 11 dm., 92 mk.; obecnie ma 15 dm. i 181 mk. Odl. od Maryampola 13 w.<\/p>\n

D\u0119bowy r\u00f3g,<\/b> w\u015b, pow. kalwaryjski, gm. Krasna, par. Simno. Odl. od Kalwaryi 29 w., liczy 10 dm., 41 mk. Dobra D. r\u00f3g nale\u017ca\u0142y niegdy\u015b do tatarskiej ro\u00addzi\u00adny Baranowskich; obecnie rozdzielone na cz\u0119\u015bci, do r\u00f3\u017cnych w\u0142a\u015bcicieli nale\u017c\u0105ce.<\/p>\n

D\u0119b\u00f3wka<\/b> 1.<\/span>) folw., pow. b\u0142o\u0144\u00adski, gm. Pas\u00adsy, par. B\u0142o\u00adnie 2.<\/span>) D.<\/b> lub J\u00f3\u00adze\u00adf\u00f3w<\/span><\/i>, w\u015b, pow. gr\u00f3\u00adje\u00adc\u00adki, gm. Czersk, par. So\u00adbi\u00adk\u00f3w. Por. Czap\u00adlin<\/i>. 3.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b i folw., pow. so\u00adcha\u00adczew\u00adski, gm. Koz\u00ad\u0142\u00f3w Bi\u00ads\u00adku\u00adpi, par. So\u00adcha\u00adczew.<\/span> W 1827 r. by\u0142o tu 13 dm.,<\/span> 180 mk.; obecnie 25 osad, 500 mr.<\/span>, gruntu. Folw. ma 30 mr<\/span>. grunt\u00f3w ornych (1867). 4.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b, pow. s\u0142upecki, gm. i par. Ka\u00adzi\u00admierz. 5.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b. i folw., pow. ry\u00adpi\u0144\u00adski, gm. Skrwil\u00adno, par. Lu\u00adto\u00adcin. W 1827 r. by\u0142o tu 20 dm., 162 mk., obecnie ma 19 dm. i 172 mk. Folw. mia\u0142 1859 r. 303 mr<\/span>. gruntu. Por. Chrapo\u0144<\/i>. 6.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b., pow. p\u0142o\u0144\u00adski, gm. Ku\u00adcha\u00adry, par. Kr\u00f3\u00adle\u00adwo. 7.<\/span>) D.,<\/b> os. le\u015bna, pow. gar\u00adwo\u00adli\u0144\u00adski, gm. Tro\u00adja\u00adn\u00f3w, par. Ko\u00adry\u00adt\u00adni\u00adca. Ma 3 dm., 12 mk. i 4 morgi ziemi. 8.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b, pow. kolne\u0144ski, gm. Kubra, par. Radzi\u0142\u00f3w. 9.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b. i folw. pow. kalwaryjski, gm. Jan\u00f3w, par. Kalwarya, odl. od Kalwaryi 3 w. W 1827 r. by\u0142o tu 11 dm. i 86 mk.; obecnie D. wie\u015b liczy 18 dm. i 114 mk. a D. fol. 5 dm. i 15 mk. Przestrze\u0144 morg\u00f3w 123, grunta r\u00f3wne, \u017cytnie, w pobli\u017cu rzeka Szeszupa.<\/span> Przedtem nale\u017ca\u0142a D., do probostwa kalwaryjskiego, ale w roku 1873 jako dobra poduchowne rz\u0105d sprzeda\u0142 za rubli sr. 8,330. Niedaleko od folwarku \u015blad starego cmentarza. R. W.<\/i> 10.<\/span>) D.,<\/b> os., pow. kalwaryjski, gm. n<\/span>adnieme\u0144ska, par. Rumbowicze. Odl. od Kalwaryi 54 m.; liczy 28 dm. i 143 mk. 11.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski. Liczy 10 dm., 116 mk., odl. od Maryampola 12 w. 12.<\/span>) D.<\/b>, w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gmina Bartniki, par. Gra\u017cyszki. W 1827 r. by\u0142o tu 14 dm. i 115 mk.; obecnie liczy 17 dm., 141 mk. Odl. od Wy\u0142kowyszek 20 w. 13.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b, pow. suwalski, gm. Sejwy, par. Kaletnik. W 1827 r. by\u0142o tu 21 dm., 176 mk. 14.<\/span>) D.,<\/b> os., pow. sejne\u0144ski, gm. i par. Sereje, 2 dom, 2 mk. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>D\u0119bszczyzna,<\/b> w\u015b i folw., pow. suwalski, gm. Czostk\u00f3w<\/a>, par. Filip\u00f3w, dawniej rz\u0105dowe, obecnie przy\u0142\u0105czone do majoratu Czostk\u00f3w, o 16 wiorst od m. Suwa\u0142k. Przestrze\u0144 morg\u00f3w 598. Folwark stoj\u0105cy na znacznej wynios\u0142o\u015bci wida\u0107 zdaleka. Budowle opuszczone; grunta \u017cytnie, g\u00f3rzyste ale urodzajne; pastwisk jest morg\u00f3w 160, zt\u0105d utrzymuje si\u0119 tu pacht kr\u00f3w, wyr\u00f3b sztucznych ser\u00f3w, na\u015bladuj\u0105cych zagraniczne. Przed dwudziestu laty od po\u0142udnia dotyka\u0142 tu las iglasty rz\u0105dowy [Tu na wsch. od D\u0119bszczyzny istnia\u0142a osada Podd\u0119bszczyzna<\/i>.]<\/span>, ale robactwo zniszczy\u0142o \u015bwierki i las w pie\u0144 wyci\u0119to. R. 1827 by\u0142o tu 14 dm. i 76 mk., obecnie liczy w\u015b 19 dm. i 118 mk., folw. 2 dm.,. 40 mk. Na gruntach D. s\u0105 dwa jeziora Jemieliste<\/a> i Okuniewskie [Dzi\u015b Okmin<\/i>.]<\/span>. R. W.<\/i><\/p>\n

Diat\u0142owo<\/b> (ross.), ob. Zdzi\u0119cio\u0142<\/a><\/i>.<\/p>\n

Didlacken<\/b> (niem.), w\u015b i dobra, pow.<\/span> wystrucki, ze stacy\u0105 pocztow\u0105, 254 mk.<\/p>\n

Didwischken<\/b> (Dydwiskie?), w\u015b, pow. darkiejmski, st. p. Sodehnen.<\/p>\n

Diedowicze,<\/b> 1.) w\u015b w pow. kobry\u0144skim, nad jez. motolskiem. 2.) D.,<\/b> in. Mo\u0142otkowo<\/i>, pow. zwiahelski, ob. Didowicze<\/i>.<\/p>\n

Diwitten<\/b> (niem.), ob. Dywity<\/i>.<\/p>\n

D\u0142uga,<\/b> 1.) w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. i par. Lejpuny. W 1827 r. by\u0142o tu 15 dm. i 230 mk.; obecnie jest 26 dm., 211 mk.; odl. od Sejn 42 w. 2.) D.,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Freda, par. Godlewo. Liczy 41 dm. i 319 mk. odl. od Maryampola 42 w., le\u017cy na p\u0142d. od dr. \u017cel. z Rynkun do Mawru\u0107. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

D\u0142ugie,<\/b> 1.) folw., pow. gos\u00adty\u0144\u00adski, gm. Kier\u00adno\u00adzia, par. Z\u0142ak\u00f3w ko\u015bcielny, o 4 w. od Z\u0142a\u00adko\u00adwa, ma 70 mk., od War\u00adsza\u00adwy w. 82, od Gos\u00adty\u00adni\u00adna w. 20, od Kier\u00adno\u00adzi w. 4, od Pnie\u00adwa w. 10, od drogi bitej w. 6, od rzeki Wis\u00ad\u0142y w. 20. Rozl. wynosi mr<\/span>. 302 a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 268, \u0142\u0105k mr<\/span>. 24, wody mr<\/span>. 1, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 9. P\u0142odozmian zaprowadzony 9–<\/span>polowy. Bud. mur. 4, drew. 6; w niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach s\u0105 pok\u0142ady torfu, folwark ten w r. 1867 oddzielony od d\u00f3br Teres\u00f3w. 2.) D.,<\/b> kol., pow. kut\u00adnow\u00adski, gm. Rdu\u00adt\u00f3w, pow. Dzierz\u00adbi\u00adce. R. 1827 by\u0142o tu 19 dm. i 171 mk.; obecnie liczy 19 dm., i 174 mk.; ziemi w\u0142o\u015bc. 590 morg. W. W.<\/i> 3.) D.,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142o\u00adc\u00ad\u0142a\u00adw\u00adski, gm. i par. Lu\u00adbie\u0144. 4.) D.,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142o\u00adc\u00ad\u0142aw\u00adski, gm. i par. Cho\u00addecz, 3 dm., 53 mk., 3 morg. gruntu. Por. Brzy\u00adsze\u00adwo<\/i>. X. M.<\/i> 5.) D.,<\/b> w\u015b. pow. kol\u00adski, gm. i par. Iz\u00adbi\u00adca (ob.), ma 10 dm., 118 mk., w tem 6 ewangelik\u00f3w; gruntu 762 mr<\/span>., lasu 122 mr<\/span>. Znajduje si\u0119 tu jezioro, zwane \u201eD\u0142u\u00adgie\u201c (mi\u0119dzy wsiami D., \u015awi\u0119\u00adto\u00ads\u0142a\u00adwi\u00adce i osad\u0105 le\u015bn\u0105 Gaj), kt\u00f3re ma przesz\u0142o 30 mr<\/span>. rozleg\u0142o\u015bci. R. 1827 by\u0142o tu 10 dm., 101 mk. X. M.<\/i> 6.) D.,<\/b> folw. i w\u015b, pow. no\u00adwo\u00adra\u00addom\u00adski, gm. Do\u00adb\u00adrzy\u0144, par. Lgota, od Piotrkowa w. 35, od Radomska w. 7, od drogi bitej w. 3, od rz. Warty w. 8. Rozl. wynosi mr<\/span>. 256 a mianowicie grunta orne i ogrody mr<\/span>. 181, \u0142\u0105k mr<\/span>. 53, pastwisk mr<\/span>. 15, w stawach mr<\/span>. 1, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 6. Bud. drewn. 8; w niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach s\u0105 pok\u0142ady torfu. Wie\u015b D\u0142ugie osad 12, gruntu mr<\/span>. 98. R. 1827 mia\u0142a 10 dm., 60 mk. 7.) D.,<\/b> w\u015b i folw., pow. brzezi\u0144ski, gm. D\u0142ugie, par. Je\u017c\u00f3w. Le\u017cy na lewo od linii dr. \u017cel. warsz.-wied., st. kolei w Ko\u00adlu\u00adsz\u00adkach. W 1827 r. by\u0142o tu 16 dm. i 160 mk., obecnie liczy 13 dm. i 120 mk. Gmina D. nale\u017cy do s. gm. okr. III w Ga\u0142\u00adk\u00f3w\u00adku, urz. gm. w Ka\u00adta\u00adrzy\u00adno\u00adwie, st. poczt. w Brze\u00adzi\u00adnach. W gminie znajduje si\u0119 jedna szko\u0142a i 2950 mk. Dobra D. sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z fol. D., wsi D., Ka\u00adta\u00adrzy\u00adn\u00f3w, Fe\u00adli\u00adcya\u00adn\u00f3w, Ste\u00adfa\u00adn\u00f3w, S\u0142o\u00adt\u00adwi\u00adna, Zyg\u00admun\u00adt\u00f3w, Je\u00adzior\u00adko, Li\u00adso\u00adwi\u00adce i Ko\u00adwa\u00adlew\u00adszczy\u00adz\u00adna; od Piotr\u00adko\u00adwa w. 36, od Brze\u00adzin w. 7, od Ko\u00adlu\u00adszek w. 3, od drogi bitej w Ro\u00adgo\u00adwie w. 6. Rozl. folwarczna wynosi mr<\/span>. 499 a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 474, \u0142\u0105k mr<\/span>. 16, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 9. Bud. drew. 10. Wie\u015b D\u0142ugie osad 16, gruntu mr<\/span>. 56; wie\u015b Ka\u00adta\u00adrzy\u00adn\u00f3w osad 36, gruntu mr<\/span>. 750; w\u015b Fe\u00adli\u00adcya\u00adn\u00f3w osad 22, gruntu mr<\/span>. 551; w\u015b Ste\u00adfa\u00adn\u00f3w osad 10, gruntu mr<\/span>. 266; w\u015b S\u0142ot\u00adwi\u00adna osad 12, gruntu mr<\/span>. 225; w\u015b Zyg\u00admun\u00adt\u00f3w osad 10, gruntu mr<\/span>. 222; w\u015b Je\u00adzi\u00f3r\u00adko osad 8, gruntu mr<\/span>. 6; w\u015b Li\u00adso\u00adwi\u00adce osad 6, gruntu mr<\/span>. 10; w\u015b Ko\u00adwa\u00adlew\u00adszczy\u00adz\u00adna osad 2, gruntu mr<\/span>. 81. 8.) D.,<\/b> w\u015b, pow. ry\u00adpi\u0144\u00adski, gm. Wom\u00adpielsk, par. Strzy\u00adgi. R. 1827 by\u0142o tu 32 dm. i 339 mk. W\u015b D. le\u017cy nad jeziorem; w r. 1367 istnia\u0142a i jest o niej wzmianka; ma szk\u00f3\u0142k\u0119 wiejsk\u0105; w po\u0142owie zesz\u0142ego wieku dobra D. nale\u017ca\u0142y do J\u00f3\u00adze\u00adfa Cis\u00adsow\u00adskie\u00adgo, starosty sta\u00adro\u00adry\u00adpi\u0144\u00adskie\u00adgo; przed 30 laty przez ma\u0142\u017ce\u0144stwo Cis\u00adsow\u00adskiej z hr. Pla\u00adte\u00adrem sta\u0142y si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 rodz. Pla\u00adte\u00adr\u00f3w. W pi\u0119knem po\u0142o\u017ceniu, w urodzajnych gruntach, budynki pi\u0119kne, m\u0142yn wodny najnowszej i najlepszej konstrukcyi, fabryka krochmalu z kartofli na du\u017c\u0105 skal\u0119. Rybo\u0142\u00f3wstwo starannie prowadzone; w r. 1879 za\u0142o\u017cono tu na du\u017c\u0105 skal\u0119 piekarni\u0119 i odstawiano pieczywo do Ry\u00adpi\u00adna, lecz zak\u0142ad ten nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 d\u0142ugo utrzyma\u0107. Oko\u0142o r. 1860 towarzystwo rolnicze przyzna\u0142o hr. Pla\u00adte\u00adro\u00adwi z\u0142oty medal za starannie prowadzone zagajniki. Jest te\u017c pa\u0142ac w pi\u0119knym ogrodzie. Dobra D. sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z folw. D\u0142u\u00adgie i Ma\u00adrya\u00adno\u00adwo, tudzie\u017c wsi D\u0142u\u00adgie, Koz\u00ad\u0142o\u00adwi\u00adce i Wrze\u00adsze\u00adwo; od P\u0142o\u00adc\u00adka w. 77, od Ry\u00adpi\u00adna w. 5, od drogi bitej w. 3, od Ko\u00adwa\u00adle\u00adwa w. 28, od rzeki Wis\u00ad\u0142y pod To\u00adru\u00adniem w. 49. Rozl. wynosi m. 2,368 a mianowicie: folw. D\u0142ugie grunta orne i ogrody mr<\/span>. 1335, \u0142\u0105k mr<\/span>. 97, pastwisk mr<\/span>. 27, wody mr<\/span>. 217, lasu mr<\/span>. 398, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 42; razem m. 2116. P\u0142odozmian zaprowadzony 12-polowy. Bud. mur. 30, drewn. 4. Folw. Ma\u00adrya\u00adno\u00adwo grunta orne i ogrody mr<\/span>. 167, \u0142\u0105k mr<\/span>. 5, pastwisk mr<\/span>. 22, lasu mr<\/span>. 50, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 8: razem mr<\/span>. 252. P\u0142odozmian zaprowadzony 8-polowy. Bud. mur. 3, pok\u0142ady torfu i marglu muszelkowego przerabiaj\u0105cego si\u0119 na wapno. Wie\u015b D\u0142ugie i Koz\u0142owiec osad 48. mk. 297, dm. 41, gruntu mr<\/span>. 269; w\u015b Wrze\u00adsze\u00adwo osad 11, gruntu mr<\/span>. 605. 9.) D.<\/b> i D\u0142u\u00ads\u00adka-wo\u00adla<\/i>, wsie kol. i fol., pow. ra\u00addo\u00adm\u00adski, gm. i par. Pot\u00adwo\u00adr\u00f3w. R. 1827 by\u0142o w D. 11 dm. i 146 mk.; obecnie za\u015b w\u015b liczy 24 dm. i 160 mk. a kolonia 9 dm., 16 mk. D.-wola za\u015b liczy 11 dm., 83 mk. Odl. od Ra\u00addo\u00admia 28 w. Dobra D. lit. AB. sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z fol. D. i D\u0142u\u00ads\u00adko\u00adwo\u00adla lub Wola Ze\u00adb\u00adrzy\u00addow\u00adska. Rozl. folwarczna wynosi mr<\/span>. 1116 a mianowicie grunta orne i ogrody mr<\/span>. 433, \u0142\u0105k mr<\/span>. 4, past. mr<\/span>. 16, lasu mr<\/span>. 350, zaro\u015bli mr<\/span>. 255, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 58. W\u015b D\u0142ugie lit. A. osad 28, gruntu mr<\/span>. 145; w\u015b D\u0142u\u00ads\u00adko\u00adwo\u00adla vel. Zeb\u00adrzy\u00addow\u00adska osad 12, gruntu mr<\/span>. 22 (opis z r. 1867). Obecnie w\u015b D. ma 151 mr<\/span>. rozl., a kol. D. 213 mr<\/span>. 10.) D.,<\/b> w\u015b, pow. lu\u00adbel\u00adski, gm. W\u00f3l\u00adka, par. Bys\u00adtrzy\u00adca. R. 1827 by\u0142o tu 12 dm. i 71 mk. 11.) D.,<\/b> w\u015b nad rz. Omulew, pow. ostro\u0142\u0119cki, gm. Wach, par. Myszyniec. R. 1827 by\u0142o tu 26 dm. i 171 mk., obecnie liczy 897 morg. ziemi. 12.) D.,<\/b> okolica szla\u00adche\u00adc\u00adka, pow. so\u00adko\u00ad\u0142ow\u00adski, gm. Ster\u00addy\u0144, par. Ce\u00adra\u00adn\u00f3w. W obr\u0119bie jej le\u017c\u0105 wsie D.-G<\/span>ro\u00addzi\u00adc\u00adkie, licz\u0105ce w 1827 r. 12 dm. i 86 mk.; obecnie 12 dm., 77 mk. i 377 morg. ziemi. D. G<\/span>rzym\u00adki, maj\u0105ce w 1827 r. 18 dm. i 128 mk., obecnie 18 dm., 202 mk. i 423 mr<\/span>. ziemi. D.-K<\/span>a\u00admi\u0144\u00adskie (ob.), w 1827 r. 18 dm. i 163 mk.; obecnie 17 dm., 135 mk. i 550 mr<\/span>. ziemi. D.-W<\/span>sze\u00adbo\u00adry (ob.), w\u015b i folw., w 1827 r. 16 dm. i 110 mk., obecnie 8 dm., 41 mk. i 1367 morg. obszaru. 13.) D.,<\/b> w\u015b, pow. augustowski, gm. Sztabin, par. Krasnyb\u00f3r. R. 1827 by\u0142o tu 7 dm. i 43 mk.; obecnie liczy 14 dm., 97 mk.; odl. od Augustowa 16 w. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>D\u0142ugie,<\/b> 1.) Jezioro w zachodniej cz\u0119\u015bci pow. ry\u00adpi\u0144\u00adskie\u00adgo, gm. W\u0105\u00adpielsk. w pobli\u017cu wsi t. n., oraz Rus\u00adko\u00adwo, Cet\u00adki i t. p. Ci\u0105gnie si\u0119 ono w\u0105skim pasem na d\u0142ugo\u015b\u0107 4 wiorst i ma poz\u00f3r wielkiej rzeki. Od wsi Hul\u00adbi\u00adny rozci\u0105ga si\u0119 na jednym brzegu ciemny sosnowy b\u00f3r; z przeciwnej za\u015b strony, oko\u0142o wsi Rus\u00adko\u00adwo wyst\u0119puj\u0105 urwiste wybrze\u017ca z \u017c\u00f3\u0142tawej gliny. O niezmierzonej g\u0142\u0119boko\u015bci tego jeziora i bajecznych niekiedy po\u0142owach ryb wiele dziw\u00f3w opowiadaj\u0105 nadbrze\u017cni mieszka\u0144cy. Rzeczywi\u015bcie samo po\u0142o\u017cenie jeziora w d\u0142ugiej a w\u0105zkiej dolinie ka\u017ce domy\u015bla\u0107 si\u0119 znacznej g\u0142\u0119biny. 2.) D.,<\/b> jezioro, pow. suwalski, o 4 w. na po\u0142. wsch\u00f3d od wsi Szczebra. Brzegi lesiste, nizkie. Przyjmuje strumie\u0144 prowadz\u0105cy wody b\u0142ot lesistych po za wsi\u0105 Blizno. [Oficjalnie D\u0142ugie Augustowskie<\/i>, ale cz\u0119sto nazywane mniej banalnie Kalejty<\/i>. Jego p\u0142d.-zach. zatoka b\u0119d\u0105ca w zasadzie odr\u0119bnym jez., kt\u00f3re na mapie nosi z 1839 r. nazw\u0119 jez. Czarne<\/i>. Przewodnik z 1937 r. podaje nast\u0119puj\u0105ce nazwy zatok: jez. Wo\u0142owe (wschodnia, na wsch. od p\u00f3\u0142wyspu Wo\u0142owy R\u00f3g), Kalejty (\u015brodkowa) i \u015alepe (zach.) ]<\/span> 3.) D.,<\/b> jezioro w dobrach Garba\u015b, w pow. suwalskim, ma 20 morg. obszaru i 10 st\u00f3p g\u0142\u0119boko\u015bci. Przep\u0142ywa przez nie Rospuda<\/a>. [D\u0142ugie Filipowskie]<\/span> 4.) D.,<\/b> jezioro, obok jez. Szlamy. \u015br\u00f3d las\u00f3w puszczy augustowskiej. 5.) D.,<\/b> jezioro w pow. sejne\u0144skim, w pobli\u017cu Krasnopola, o 19 w. od Suwa\u0142k, na lewo od drogi bitej z Suwa\u0142k do Sejn. Przez \u015brodek jez. idzie linia graniczna pow. sejne\u0144skiego i suwalskiego. Brzegi p\u0142askie, bezle\u015bnej na zach. wybrze\u017cu w\u015b Krasne. 6.) D.,<\/b> jez., pow. kolski, pod wsi\u0105 t. n. (ob.). Br. Ch.<\/i><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>D\u0142ugie Buchta,<\/b> jezioro w pow. sejne\u0144skim, \u015br\u00f3d wzg\u00f3rzystych wybrze\u017cy. Ma 160 morg. obszaru, 70 st\u00f3p g\u0142\u0119boko\u015bci. Na wiosn\u0119 wody jego odchodz\u0105 rowem do jez. Gremzdy<\/a>.<\/p>\n

D\u0142ugik\u0105t,<\/b> niem. Dlugikont<\/i>, dobra, pow. ja\u0144sborski, st. p. Bia\u0142a.<\/p>\n

D\u0142ugi\u0142ug,<\/b> w\u015b w pow. sok\u00f3lskim, gub. grodzie\u0144ska, o 21 w. od Sok\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

D\u0142ugochorzele,<\/b> niem. Dlugochorellen<\/i>, w\u015b, pow. \u0142ecki, st. p. Prostki.<\/p>\n

D\u0142ugoniedziele,<\/b> niem. Dlugoniedziellen<\/i>, w\u015b, pow. \u0142ecki, st. p. Kalinowo. [D\u0142ugie<\/i> na p\u0142d.-zach. ?]<\/span><\/p>\n

D\u0142ugosielce,<\/b> w\u015b w pow. sok\u00f3lskim, gub. grodz., o 10 w. od Sok\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>D\u0142ugosiod\u0142o,<\/b> w\u015b i fol., pow. os\u00adtro\u00adw\u00adski, posiada ko\u015bci\u00f3\u0142 drewniany pod wezwaniem Wniebowzi\u0119cia P. M. (erygowa\u0142 go r. 1481 Piotr \u015aci\u00adbor bisk. p\u0142o\u00adc\u00adki), fundowany przez kapitu\u0142\u0119 pu\u0142\u00adtu\u00ads\u00adk\u0105 w 1746 r., po\u015bwi\u0119cony przez Marcina Za\u0142uskiego sufragana p\u0142o\u00adc\u00adkie\u00adgo w 1754 r.; rozszerzony, ozdobiony i odnowiony staraniem parafian w 1877 r. Par. D. dek. ostrowskiego, dawniej wysz\u00adkow\u00adskie\u00adgo, liczy dusz 4809; szko\u0142a elementarna i urz\u0105d gminy. W 1827 r. by\u0142o tu 30 dm. i 222 mk.; obecnie liczy 63 dm. 460 mk. Tu w r. 1262 zasz\u0142a krwawa walka mi\u0119dzy hufcami Mazowszan a z\u0142\u0105czonymi oddzia\u0142ami Litwin\u00f3w, Jad\u017awing\u00f3w<\/a> i Rusin\u00f3w, kt\u00f3rzy spustoszyli ca\u0142\u0105 ziemi\u0119 Czersk\u0105 pod przyw\u00f3dztwem Mendoga i Swarna. Liczne mogi\u0142y d\u0142ugo \u015bwiadczy\u0142y o m\u0119stwie Mazur\u00f3w, kt\u00f3rzy polegli co do jednego w tym krwawym boju. D. gmina ma ludno\u015bci 3276 m\u0119\u017cczyzn i 3301 kobiet; w tem szla\u00adch\u00adty legitymowanej 9 dusz, ksi\u0119\u017cy 2, \u017cyd\u00f3w kupc\u00f3w 15, \u017cyd\u00f3w rolnik\u00f3w 653, dymisyonowanych \u017co\u0142nierzy 222, cudzoziemc\u00f3w 9, reszta w\u0142o\u015bcianie rolnicy; wedle wyzna\u0144: prawos\u0142awnych 5 os\u00f3b, ewangelik\u00f3w 1160, \u017cyd\u00f3w 668, reszta katolicy. W gmin<\/span>ie szk\u00f3\u0142 elementarnych dwie: polska w D\u0142ugosiodle i niemiecka w Ma\u00adrya\u00adno\u00adwie. Zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych 3: huta szklana w D\u0119\u00adbie\u00adni\u00adcy z obrotem rocznym 9000 rs., smolarnia w osadzie Sy\u00adro\u00adpiast z obrotem 1300 rs. i smolarnia Ja\u00adrz\u0105b\u00adka z obrotem 600 rs. W sk\u0142ad gminy wchodzi wsi, osad i folwark\u00f3w 46, mianowicie: A\u00adda\u00admo\u00adwo, Au\u00adgu\u00ads\u00adto\u00adwo, Blo\u00adchy, Bos\u00adse\u00adwo, Bu\u00addy-Prze\u00adty\u00adc\u00adkie, Bu\u00addy-Chrzcia\u0144\u00adskie, Bu\u00addy-Zna\u00admi\u0105\u00adcz\u00adne, Chrzcian\u00adka, Chor\u00adcho\u00adsy, D\u0119\u00adbie\u00adni\u00adca, Do\u00adzin, Da\u00adle\u00adkie, D\u0142ugosiod\u0142o, Gr\u0105\u00addy, Gr\u0105\u00addy-Za\u00adle\u00adw\u00adne, Ju\u00adlian\u00adka, Ja\u00adrz\u0105b\u00adka, Ka\u00adli\u00adno\u00adwo, Ka\u00adbat, Ki\u00adko\u00ad\u0142a, \u0141\u0105cz\u00adka, Ma\u00ad\u0142a\u00adszek, Ma\u00adrya\u00adno\u00adwo, Maj\u00addan-Sus\u00adki, No\u00adwa\u00adwie\u015b, Ol\u00adszak, Ostry\u00adk\u00f3\u0142, Ple\u00adwki, Pe\u00adcy\u00adna, Prze\u00adtycz, Pe\u00adcy\u00adnka, Pra\u00adbu\u00adty, Ru\u00adda Sus\u00adki, Se\u00adwe\u00adryn\u00adka, Sta\u00adsin, Sie\u00adczy\u00adchy, Sy\u00adro\u00adpiast, Str\u00f3\u017c\u00adki, W\u00f3l\u00adka-Gro\u00adcho\u00adwa, W\u00f3l\u00adka-Pia\u00adse\u00adcz\u00adna, Zyg\u00admun\u00adto\u00adwo, Zna\u00admi\u0105\u00adcz\u00adki, Za\u00admo\u015b\u0107, Za\u00adlas i \u017bach. L. Ch.<\/i><\/p>\n

D\u0142ugosze,<\/b> niem. Dlugoszen<\/i>, w\u015b, pow. \u0142ecki, st. p. Ostroko\u0142y.<\/p>\n

D\u0142utowo,<\/b> niem. Dlottowen<\/i>, dobra, pow. ja\u0144sborski, maj\u0105 stacy\u0105 pocztow\u0105 w miejscu, 122 mk.<\/p>\n

D\u0142u\u017ca\u0144ski las,<\/b> folw., pow. augustowski, gm. Sztabin, par. Krasnyb\u00f3r. Le\u017cy w pobli\u017cu wsi D\u0142ugie, odl. od Augustowa 16 w., liczy 10 dm. i 59 mk.<\/p>\n

Dmisiewicze,<\/b> w\u015b, pow. augustowski, gm. Wo\u0142owiczowce, par. Teolin. Odl. od Augustowa 65 w., liczy 24 dm. i 223 mk.<\/p>\n

Dmitr\u00f3wka,<\/b> w\u015b, pow. augustowski, gm. \u0141abno, par. Adamowicze. Odl. od Augustowa 61 w., liczy 6 dm. i 30 mk.<\/p>\n

<\/a>Dmoch<\/b> lub Kopci\u00f3wka<\/i>, rzeka, wpada do Narwi, ob. <\/i>Kopci\u00f3wka<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dmusy,<\/b> niem. Dmussen<\/i>, w\u015b, pow. ja\u0144sborski, st. p. Dryga\u0142y.<\/p>\n

Doba,<\/b> niem. Doben<\/i>, wie\u015b, pow. w\u0119goborski, st. p. Rozengart.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dobczyn,<\/b> jezioro, pow. suwalski. Le\u017cy na p\u00f3\u0142noc od jez. Wigry, mi\u0119dzy wsiami R\u00f3\u017c\u00f3wka [Ry\u017c\u00f3wka]<\/span> i \u017bebr\u00f3wka [\u017bubr\u00f3wka]<\/span>, przy drodze bitej z Su<\/span>wa\u0142k do Sejn. Brzegi nizkie, bezle\u015bne. [Mowa o jeziorze <\/i><\/span>Dowcie\u0144<\/a><\/i>, na mapie 1915 b\u0142\u0119dnie: Dowcin<\/i>.]<\/p>\n

Dobila,<\/b> Dobile<\/i>, Dobilia, w\u015b, pow. maryampolski, gm. Poniemo\u0144-Po\u017caj\u015bcie, par. Pokojnie. Odl. od Maryampola 55 w., liczy 23 dm., 231 mk. R. 1827 by\u0142o tu 16 dm. i 153 mk.<\/p>\n

Dobiszki,<\/b> 1.) w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Gie\u0142gudyszki, par. Szaki. Odl. od Maryampola 28 w. R. 1827 liczy\u0142a 6 dm. i 64 mk., obecnie 7 dm. i 76 mk. 2.) D.,<\/b> w\u015b nad Sesark\u0105, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Szy\u0142gale, par. Syntowty. Odl. od Maryampola 24 w. R. 1827 liczy\u0142y 20 dm., 170 mk.; obecnie 21 dm., 190 mk. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Dobki,<\/b> niem. Dobken<\/i>, Dopken<\/i>, w\u015b, pow. olecki, st. p. Margrabowa.<\/p>\n

Dobkiszki,<\/b> 1.) w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. i par. Gi\u017ce. Odl. od Maryampola 8 w. Liczy 4 dm. i 59 mk. 2.) D.,<\/b> folw., pow. kalwaryjski, gm. Balkuny, par. Miros\u0142aw. Odl. od Kalwaryi 42 w., licz\u0105 11 dm., 77 mk. Dobra D., niegdy\u015b kr\u00f3lewskie, stanowi\u0105 donacy\u0105 genera\u0142-majora Szatowa od r. 1837; sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z folwarku D., Iwank\u00f3w i Arciszkany, tudziez wsi Iwank\u00f3w, \u0141awkintany, Warnogiry i Zyzany. Rozl. powierzchni dworskiej 1844 r. wynosi\u0142a mr<\/span>. 1609 a mianowicie: fol. Dobkiszki mr<\/span>. 751, folw. Iwank\u00f3w mr<\/span>. 452, fol. Arciszkany mr<\/span>. 405; wie\u015b Iwank\u00f3w mr<\/span>. 868, wie\u015b \u0141awkintany mr<\/span>. 1344, w\u015b Warnogiry mr<\/span>. 1138, w\u015b Zyzany mr<\/span>. 836.<\/p>\n

Dobowo,<\/b> niem. Dobawen<\/i> i Dubawen<\/i>, w\u015b, pow. go\u0142dapski, st. p. Szittkehmen. [Dzi\u015b w obw. kaliningradzkim, wie\u015b nie istnieje.]<\/span><\/p>\n

Dobowskie<\/b> jezioro, niem. Dobawer See<\/i>, w pow. go\u0142dapskim na Mazurach pruskich, blisko jez. wisztynieckiego. [Dzi\u015b Kamyszewo<\/i> (ros. \u041a\u0430\u043c\u044b\u0448\u0435\u0432\u043e<\/span><\/i>), na p\u0142n.-p\u0142n.-wsch. od \u017bytkiejm w obw. kaliningradzkim; wpada do niego struga Dobownica<\/i> (niem. M\u00fchlenflies<\/i>) p\u0142yn\u0105ca z Polski spod Skajzgir.]<\/span><\/p>\n

Dobrawola,<\/b> Dobrowola<\/i>, wie\u015b, pow. \u0142ecki, st. p. Or\u0142owo.<\/p>\n

Dobrowola,<\/b> 1.) folw., pow. augustowski, gm. Balla-Wielka, par. Ho\u017ca-Sylwanowce. Ma 1 dm., 9 mk. 2.) D.,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. i par. Pojewo\u0144. Odl. od Wy\u0142kowyszek 16 w., liczy 10 dm., 55 mk. W 1827 r. by\u0142o tu 13 dm. i 89 mk. 3.) D.,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. Pojeziory, par. Szumsk. Odl. od Maryampola 15 w., liczy 5 dm., 35 mk. 4.) D.,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. Karkliny, par. Kieturw\u0142oki. R. 1827 by\u0142o tu 3 dm., 28 mk. 5.) D.,<\/b> gm., pow. w\u0142adys\u0142awowski, lud. 4415, rozleg\u0142o\u015bci 14,601 morg., s. gm. okr. IV Lokajcie, st. p. Szaki, urz\u0105d gm. we wsi Stanis\u0142awa. W sk\u0142ad gm. wchodz\u0105: Antoniszki, Dawczyszki, Jagieliszki, Jodeganie, Juszki, Kretkopie, Kura, Leoniszki, Lokajcie w\u015b i folw., \u0141unkinia, Mikity, Nowosady, Po\u017cegrzdzie, Postule, Rogliszki, Stanis\u0142awa, Syrwidy, Szajcie, Szukiety, Szula, Wiersznie i Wilkija. 6.) D.,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Balwierzyski, par.Preny. Odl. od Maryampola 28 w., liczy 9 dm., 42 mk<\/span>. 7.) D.,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Jaworowo, par. Ig\u0142\u00f3wka. Odl. od Maryampola 12 w., liczy 6 dm. i 62 mk. 8.) D.,<\/b> folw. i os., pow. maryampolski, gm. Aleksota, par. Sapie\u017cyski. Od], od Maryampola 55 w., od Kowna w. 10, od Suwa\u0142k 119; liczy wraz z osad\u0105 5 dm., 55 mk. Dobra ziemskie D. w pow. maryampolskim i w\u0142adys\u0142awowskim, nad rzek\u0105 Niemnem po\u0142o\u017cone, obejmowa\u0142y dawniej sze\u015b\u0107dziesi\u0105t wsi, kilka folwark\u00f3w, miasteczko Sapie\u017cyszki i kilkaset w\u0142\u00f3k lasu. Dobra te stanowi\u0142y poprzednio w\u0142asno\u015b\u0107 skarbu kr\u00f3lestwa. W r. 1837 znaczna cz\u0119\u015b\u0107 realno\u015bci, sk\u0142adaj\u0105cych te dobra, a mianowicie folw. Sapie\u017cyski, Wilkija i Lokajcie, kilkadziesi\u0105t wsi i oko\u0142o 200 w\u0142\u00f3k lasu, oddane zosta\u0142y p. Karolowi Dombrowiczowi w emfiteutyczn\u0105 dzier\u017caw\u0119 na lat 50, z prawem przed\u0142u\u017cenia jej na czas dalszy. Celem tej dzier\u017cawy ze strony rz\u0105du by\u0142o podniesienie przemys\u0142u p\u0142\u00f3cienniczego w \u00f3wczesnej gubernii augustowskiej. Jako\u017c w paragr. 8 kontraktu zawartego mi\u0119dzy K. Rz. Przych i Skarbu, a p. Dombrowiczem po\u0142o\u017cony zosta\u0142 warunek, aby p. D. fabryk\u0119 p\u0142\u00f3cien w tych dobrach, w\u0142asnym kosztem urz\u0105dzi\u0142, najdalej w ci\u0105gu lat pi\u0119ciu w ruch wprowadzi\u0142, i przynajmniej 36 warsztat\u00f3w utrzymywa\u0142, \u201epod utrat\u0105 prawa emfiteutycznego\u201c, w razie za\u015b zaniechania zak\u0142adu fabrycznego z winy p. D., dobra mia\u0142y powr\u00f3ci\u0107 do skarbu. Jak dalece p. Dombrowicz wywi\u0105za\u0142 si\u0119 z przyj\u0119tych obowi\u0105zk\u00f3w, okazuje si\u0119 z postanowienia rady administracyjnej K. P., zapad\u0142ego d. 15 czerwca 1860 r., w kt\u00f3rem mi\u0119dzy innemi powiedziano: 1) \u017ce p. D. zaprowadzi\u0142 zak\u0142ad fabryczny z dw\u00f3ch oddzia\u0142\u00f3w, t. j. z tkalni o 40 warsztatach, z kt\u00f3rych 20 zaj\u0119tych by\u0142o wyrobami deseniowemi, a 20 wyrabia\u0142y p\u0142\u00f3tna, drelichy, p\u0142\u00f3cienka i dymy, i z blicharni chemicznej, na spos\u00f3b holenderski urz\u0105dzonej; 2) \u017ce p. Dombrowicz utrzymuje fabryk\u0119 w ci\u0105g\u0142ym biegu, nie ustaj\u0105c w usi\u0142owaniach dla dobra przemys\u0142u p\u0142\u00f3cienniczego, jak o tem \u015bwiadcz\u0105 liczne nagrody na wystawach otrzymane, a w tej liczbie medal z\u0142oty (r. 1857 W Warszawie); 3) \u017ce fabryka zatrudnia\u0142a 76 robotnik\u00f3w i to wy\u0142\u0105cznie krajowc\u00f3w; 4) \u017ce do r. 1860 p. Dombr. nie posiada\u0142 w\u0142asnej prz\u0119dzalni, i wyroby uskutecznia\u0142y si\u0119 na obstalunek, z prz\u0119dzy przez r\u00f3\u017cne osoby dostarczanej; zamierzy\u0142 zatem zaprowadzi\u0107 prz\u0119dzalni\u0119 o 1000 wrzecionach i powi\u0119kszy\u0107 liczb\u0119 warsztat\u00f3w tkackich. Z tych przeto wzgl\u0119d\u00f3w rada administracyjna zgodzi\u0142a si\u0119 na udzielenie panu D. po\u017cyczki 15,000 rs. na cel powyzszy. W r. 1870 Karol. D. s\u0142u\u017c\u0105ce sobie prawa emfiteutycznej dzierzawy d\u00f3br Dobrowola przela\u0142 na p. Ze\u00adno\u00adna Za\u00adle\u00ads\u00adkie\u00adgo za kontraktem prywatnie zawartym, a przez izb\u0119 skarbow\u0105 suwalsk\u0105 zatwierdzonym. W kontrakcie tym p. Za\u00adle\u00ads\u00adki przyj\u0105\u0142 wyra\u017anie obowi\u0105zek wykonywania wszelkich warunk\u00f3w kontraktu emfiteutycznego. W r. 1872 za zezwoleniem w\u0142adz skarbowych dobra Dobrowola wykupione zosta\u0142y przez p. Za\u00adles\u00adkie\u00adgo na bezwarunkow\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107. Obecnie z zak\u0142ad\u00f3w nie pozosta\u0142o ani \u015bladu. Dobra rozpad\u0142y si\u0119 na cztery folwarki: Dobrowola, Wilkija, Lokajcie i Sapie\u017cyszki, nale\u017c\u0105ce do r\u00f3\u017cnych w\u0142a\u015bcicieli; lasy za\u015b w sk\u0142ad d\u00f3br wchodz\u0105ce po wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci rozprzedane zosta\u0142y. Dobra Dobrowola, sk\u0142adaj\u0105c si\u0119 z folw. Wilkija, Sapie\u017cyszki i Lokajcie mia\u0142y rozl. wraz z lasami oko\u0142o mr<\/span>. 4900. W r. 1877 z d\u00f3br tych od\u0142\u0105czony zosta\u0142 folw. Dobrowola z attynency\u0105 Rejnis, przyleg\u0142o\u015bci\u0105 Dworakalnie i Dwora\u0142aukie. Rozleg\u0142o\u015b\u0107 folw. wynosi morg. 1038 a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 251, \u0142\u0105k mr<\/span>. 98, pastwisk mr<\/span>. 68, lasu mr<\/span>. 591, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 31; osada le\u015bna Rejnis mr<\/span>. 3. P\u0142odozmian 7-polowy. Bud. drewn. 14.<\/p>\n

Dobrowola,<\/b> 1.) folw. w pow. borysowskim, w\u0142asno\u015b\u0107 Rych\u00adte\u00adr\u00f3w, ma obszaru 156 morg\u00f3w. 2.) D.,<\/b> w\u015b, pow. pi\u0144ski, gm. Stawek. 3.) D.,<\/b> w\u015b nad rzek\u0105 Kizi\u0105, pow. kamieniecki, parafia Czarnokozi\u0144ce. W r. 1868 by\u0142o tu 30 dm. 4.) D.,<\/b> ob. Dobrowole<\/i>. 5.) D.,<\/b> w\u015b, powiat wo\u0142kowyski.<\/p>\n

Dobrylas,<\/b> w\u015b, pow. kolne\u0144ski, gm. Gawrychy, par. Now\u00f3gr\u00f3d, w odleg\u0142o\u015bci 19 wiorst od Kolna, 20 i p\u00f3\u0142 od \u0141om\u017cy, na prawym brzegu Pisny, w\u015b kurpiowska, otoczona od zachodu lasami. Obr\u0119b le\u015bny Dobrylas nale\u017cy do stra\u017cy Gawrychy i zawiera 2034 morg.; w cz\u0119\u015bci lasu, zwanej Brzoz\u00f3wk\u0105, znajduj\u0105 si\u0119 torfiaste bagna oko\u0142o 17 morg. D. liczy\u0142 1827 r. 105 dm. i 568 mk., obecnie 983 mk. L. Krz.<\/i><\/p>\n

Dobrzyniew,<\/b> Dobrzeniewo<\/i>, Dobryniew<\/i>, wie\u015b, pow. bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adki, nad Supra\u015bl\u0105, o 10 w. od Bia\u00ad\u0142e\u00adgo\u00adsto\u00adku. Tu si\u0119 mie\u015bci cz\u0119\u015b\u0107 fabryki kort\u00f3w firmy Ribbert et Jakoby. Przewa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci stanowi\u0105 ewangelicy. Jest te\u017c tu paraf. ko\u015bci\u00f3\u0142 katol. Zwiastowania N. M. P., 1519 r.<\/span> z drzewa wzniesiony przez ks. Mik. Radziwi\u0142\u0142a. Parafia katol. D. dek. bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adkie\u00adgo, dusz 4457 liczy.F. S.<\/i><\/p>\n

Dobrzyni\u00f3wka,<\/b> wie\u015b w pow. sok\u00f3lskim, gub. grodz., o 28 w. od Sok\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

<\/a>Dobuczyn,<\/b> ob. <\/i>Pru\u017cana<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dobylina,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. Kopsodzie, par. Wisztyniec. Odleg\u0142a od Wi\u0142kowyszek 25 w., ma 18 dm., 188 mk.<\/p>\n

Dogirdziszki,<\/b> ob. Dowgierdziszki<\/i>.<\/p>\n

Dogmaryna,<\/b> ob. Daugmaryna<\/i>.<\/p>\n

Dohbele<\/b> (\u0142ot.), ob. Doblena<\/i>.<\/p>\n

Doin<\/b> (niem.), ob. Doje<\/i>.<\/p>\n

Doje,<\/b> niem. Doin<\/i>, w pow. gierdawskim (u K\u0119trzy\u0144skiego).<\/p>\n

Dojlidki,<\/b> w\u015b w pow. sok\u00f3lskim gub. grodz., o 24 w. od Sok\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

Dojlidy<\/b> 1.) w\u015b w pow. bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adkim, o 3 w. od Bia\u00ad\u0142e\u00adgo\u00adsto\u00adku. Posiada fabryk\u0119 kort\u00f3w E. Hasbacha, o 64 warsztatach r\u0119cznych, browar parowy i fabryk\u0119 wyrob\u00f3w lnianych. 2.) D.,<\/b> w\u015b w\u0142o\u015b\u0107. nad rzek\u0105 Wiersok\u0105, pow. lidzki, 5 okr. adm., o 42 w. od Lidy, 7 dm., 51 mk. (1866).<\/p>\n

Dojlidy,<\/b> w\u015b, dobra i os. fabr. nad rzk\u0105 Lidzino, pow. bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adki, gm. Dojlidy, 3 w. od Bia\u00ad\u0142e\u00adgo\u00adsto\u00adku. W\u015b ma 15 dm., 197 mk., cerkiew, wraz ze wsi\u0105 D. G\u00f3rne 327 dz. w\u0142o\u015bc. i 40 dz. cerk. Dobra hr. Ruediger\u00f3w, z fol., maj\u0105 6,941 dz. (3,507 lasu). Do d\u00f3br Dojlidy nale\u017cy fabryka sukna. Gmina obejmuje 43 miejscowo\u015bci, 626 dm. w\u0142o\u015bc. (obok 204 innych), 3,954 mk. w\u0142o\u015bcian, uw\u0142aszczonych na 5,648 dz. Nadto w gm. jest 9,276 dz. wi\u0119kszej posiad\u0142o\u015bci i 40 dz. cerk. W r. 1586, dnia 29 marca, Han\u00adna Kop\u00adtiew\u00adna 1-o voto I\u00adwa\u00adno\u00adwa Wo\u0142\u0142owiczowa, staro\u015bcina grodzie\u0144ska, 2-o voto Lwo\u00adwa Sapie\u017cyna, rozdzielaj\u0105c maj\u0105tki mi\u0119dzy dzieci, zapisuje c\u00f3rkom 2,000 k\u00f3p, kt\u00f3re po\u017cyczy\u0142a Paw\u0142owej Pacowej, wojew. m\u015bcis\u0142awskiej, Han\u00adnie Hrehorownie Chodkiewicz\u00f3wnie, w kt\u00f3rej sumie trzyma maj\u0105tek Dojlidy (M. Lit., Ks. Spr. S\u0105d., 67, f.84; Wolff, Pacowie, 39). Maj\u0119tno\u015b\u0107 ta niewykupiona przez Pac\u00f3w, widocznie zosta\u0142a w r\u0119ku Sapieh\u00f3w, skoro Jan Piotr Sapieha zastawia D. w 12,000 z\u0142. An\u00addrze\u00adjowi Wi\u00adta\u00adno\u00adw\u00adskie\u00admu, porucznikowi pe\u00adty\u00adhor\u00adskie\u00admu, a ten prawa swoje ust\u0105pi\u0142 Mak\u00adsy\u00admi\u00adlia\u00adnowi Stra\u00adwi\u0144\u00adskie\u00admu. Syn Ja\u00adna Pio\u00adtra Sapiehy, And\u00adrzej Sta\u00adni\u00ads\u00ad\u0142aw, starosta u\u015b\u00adwia\u00adc\u00adki, odprzedaje d. 1 grudnia 1622 r. sp\u0142aciwszy Stra\u00adwi\u0144\u00ads\u00adkie\u00admu jego nale\u017cno\u015b\u0107, przela\u0142 swe prawa na ojczyma swego Fa\u00adbia\u00adna Rudz\u00adkie\u00adgo, kt\u00f3ry w ten spos\u00f3b zosta\u0142 dziedzicem D. (M. Lit., Ks. Spr. S\u0105d., 241, f. 200). M. R. Wit.<\/i><\/span><\/p>\n

Doliewen<\/b> (niem.), ob. Doliwa<\/i> i Doliwy<\/i>.<\/p>\n

Dolina<\/b> 1.) rz., lewy dop\u0142yw Supra\u015bli. 2.) D.,<\/b> rzeczka w pow. lidzkim.<\/p>\n

Dolinczany,<\/b> wie\u015b, pow. augustowski, gmina Ho\u0142ynka, par. Ryga\u0142\u00f3wka; odl. od Augustowa 44 w., ma 10 dm., 92 mk.<\/p>\n

Dolist\u00f3w,<\/b> wie\u015b, pow. bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adki, przy po\u0142\u0105czeniu si\u0119 K<\/span>ana\u0142u A<\/span>ugustowskiego z Biebrz\u0105. Paraf. ko\u015bci\u00f3\u0142 katol. \u015bw. Wawrzy\u0144ca, z muru wzniesiony 1791 przez kasztelanow\u0105 Izabell\u0119 Branick\u0105. Na cmentarzu kaplica. Parafia katolicka dekanatu bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adkie\u00adgo dusz 4483.<\/p>\n

Doliwa,<\/b> Doliwy<\/i>, niem. Doliewen<\/i>, wie\u015b i dobra, pow. olecki, st. p. Margrabowa.<\/p>\n

Doliwa,<\/b> wie\u015b i folw., pow. kolne\u0144ski, gm. Kubra, par. Przytu\u0142y. Folw. D. z wsi\u0105 D. i Aleksandrowo-Obradne, pod\u0142ug opisu z roku 1866 rozleg\u0142o\u015b\u0107 powierzchni folwarcznej m\u00f3rg. 317 a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 193, \u0142\u0105k mr<\/span>. 16, pastwisk mr<\/span>. 17, lasu mr<\/span>. 42, zaro\u015bli mr<\/span>. 38, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 11. Wie\u015b D. osad 10, gruntu mr<\/span>. 15; wie\u015b Aleksandrowo Obrodne v. Obradne osad 33, gruntu mr<\/span>. 143.<\/p>\n

Doliwy,<\/b> ob. Doliwa<\/i>.<\/p>\n

Dolna,<\/b> 1.) wie\u015b w pow. sok\u00f3lskim, u \u017ar\u00f3de\u0142 rz. \u0141ososny. 2.) D.,<\/b> wie\u015b pryw. i karczma, pow. wile\u0144ski, 3 okr. adm., mk. 20, w 2 domach. 3.) D.,<\/b> wie\u015b nad rzeczk\u0105 bez nazwy, pow. wilelski, 4 okr. adm., mk. 37 w 4 domach. 4.) D.,<\/b> za\u015bc., pow. wile\u0144ski, 5 okr. adm., mk. kat. 3, \u017cyd\u00f3w 34, w 5 domach. 5.) D.,<\/b> wie\u015b rz\u0105dowa i karczma nad rz. Wili\u0105, pow. wile\u0144ski, 6 okr. adm., mk. kat. 51, izr. 3, dom\u00f3w 9 (1866), od Wilna 5 w.<\/p>\n

Dolnica,<\/b> folw., Dolnicka wie\u015b i Dolnikowszczyzna, wie\u015b, pow. kalwaryjski, gm. Kirsna, par. Urdomin, odl. od Kalwaryi 18 w. D. folw. liczy 11 dm., 49 mk; Dolnicka wie\u015b 27 dm. i 129 mk.; Dolnikowszczyzna, 17 dm., 82 mk. W 1827 istnia\u0142y tylko dwie wsie na\u00adz\u00adwi\u00ads\u00adkiem Dolnica: 1) liczy\u0142a 10 dm. i 104 mk. 2) za\u015b 10 dm. i 68 mk. Folw. D. rozleg\u0142o\u015b\u0107 wynosi mr<\/span>. 352 a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 228, \u0142\u0105k mr<\/span>. 69, pastw. mr<\/span>. 50. nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 5, gospodarstwo 4-polowe, bud. drewn. 11. Wie\u015b Dolnikowszczyzna osad 9, gruntu mr<\/span>. 65.<\/p>\n

Dolny las,<\/b> ob. Dalny las<\/i>.<\/p>\n

Do\u0142gieniki<\/b> lub Dulgieniki<\/i>, w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. i par. Lejpuny. Odl. od Sejn 83 w., liczy 13 dm., 92 mk.<\/p>\n

Do\u0142he,<\/b> 1.<\/span>) w\u015b i dw\u00f3r, pow. pru\u017ca\u0144ski, o mil\u0119 od Pru\u017cany, z dawnych lat w\u0142asno\u015b\u0107 Kra\u00adszew\u00adskich, gdzie J\u00f3zef Ignacy i Kajetan przy rodzicach przebywali. D., jak r\u00f3wnie\u017c drugi przyleg\u0142y folw. Kuplin, z tego zas\u0142uguj\u0105 na uwag\u0119, \u017ce le\u017c\u0105 na wy\u017cynie, z kt\u00f3rej wody w dwie strony przeciwne rozchodz\u0105 si\u0119: jedne do Muchawca a wi\u0119c do Baltyku, drugie ku Jesio\u0142dzie t. j. ku m. Czarnemu. Jest tu kaplica katol., dawniej filia parafii Pru\u017cana, z cudownym obrazem M. B., fundowana par\u0119set lat temu. Dzi\u015b D. stanowi pi\u0119knie zagospodarowan\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 z dobrami Stary Kuplin i nale\u017cy do L. Kraszewskiego. 2.<\/span>) D.<\/b> lub Do\u0142gie<\/i>, w\u015b w pow. ihume\u0144skim, w 3-im akr. polic., nad rz. Do\u0142\u017cank\u0105, dom\u00f3w liczy 46, ma zarz\u0105d gm<\/span>. i cerkiew. Do\u0142he, otoczone doko\u0142a g\u0142\u0119bokiemi lasami, miejscowo\u015b\u0107 r\u00f3wna, le\u017cy niedaleko granicy gub. mohilewskiej. Gmina D. sk\u0142ada si\u0119 z 31 wsi i liczy oko\u0142o 1500 dusz. m\u0119z. 3.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b, pow. czerykowski, o 70 w. od Mohilewa, ma owczarni\u0119 zarodow\u0105 od r. 1777. 4.<\/span>) D.,<\/b> w\u015b nad Siniej\u0105, w gub. witebskiej.<\/p>\n

Do\u0142hie,<\/b> 1.) jez. w pow. ihume\u0144skim, po\u0142o\u017cone z lewej strony rz. Berezyny, r\u00f3wnoleg\u0142e do niej, w okolicy lesistej, poni\u017cej za\u015bcianka Osinowa Grz\u0119da, wprost wsi Jedlina i Bo\u017cyn, ma przesz\u0142o 2 w. d\u0142ugo\u015bci, szeroko\u015b\u0107 dochodzi do stu s\u0105\u017cni. 2.) D.,<\/b> jez. w pow. dzi\u00adsie\u0144\u00adskim, blisko wsi t. n., do 4 i p\u00f3\u0142 w. d\u0142., 200 sa\u017c. szer. 3.) D.,<\/b> jez, w p\u0142n. cz\u0119\u015bci pow. grodzie\u0144skiego, mi\u0119dzy Kotr\u0105 a Pyrr\u0105.<\/p>\n

Do\u0142kihut,<\/b> [B\u0142\u0105d, powinno by\u0107: Do\u0142hi kut<\/b>.]<\/span> starodawna puszcza nad Niemnem pod Kownem, sz\u0142a wd\u00f3\u0142 Niemna i si\u0119ga\u0142a ogromnej puszczy kowie\u0144skiej. Istnia\u0142a przed dwoma wiekami jeszcze (Tyg. Ill. t. X. 64 r. 338.)<\/p>\n

Do\u0142ub\u00f3w,<\/b> wie\u015b, pow. bielski gub. grodzie\u0144skiej, ma paraf. ko\u015bci\u00f3\u0142 katol. \u015bw. Piotra i Paw\u0142a, z drzewa wzniesiony 1465 przez ma\u0142\u017conk\u00f3w \u0141yczk\u00f3w. Parafia katol. dek. bielskiego: dusz 2284.<\/p>\n

Domaczewo,<\/b> Domacz\u00f3w<\/i>, mko, pow. brzeski, gub. grodzie\u0144ska, nad Bugiem, o 240 w. od Grodna, o 37 w. od Brze\u015bcia lit., ma zarz\u0105d polic. 4 gmin ptu, 699 mk., w tem 674 izrael. D. ma kaplic\u0119 katol. parafii Brze\u015b\u0107 litewski, cerkiew i b\u00f3\u017cnic\u0119. F. S.<\/i><\/p>\n

Doman\u00f3w,<\/b> w\u015b, pow. bielski, gub. grodzie\u0144ska, par. ko\u015bci\u00f3\u0142 katol. \u015bw. Doroty, z drzewa wzniesiony 1460 r. przez Piotra Koca. Par. katol. dekan. bielskiego: dusz 1223.<\/p>\n

Domanowo<\/b> 1.), w\u015b, pow. bielski, gub. grodzie\u0144ska, na p\u00f3\u0142n. zach. od Bra\u0144ska. 2.) D.,<\/b> za\u015bc. pryw. nad rz. Wili\u0105, pow. wilejski, 1 okr. adm., przy b. dr. pocztowej z Mo\u0142odeczna do m. pow. Wilejki, o 10 w. od Wilejki, dm. 3, 34 mk. (1866), dawniej by\u0142a tu przysta\u0144. Par. Miasota. 3.) D.,<\/b> w\u015b, pow. bobrujski, przy trakcie pocztowym z Bobrujska do Parycz wiod\u0105cym, niedaleko rz. Berezyny, w gm. broskiej (ob. Bro\u017ce<\/i>), w 2 stanie polic. (paryckim). By\u0142a tu kapl. katol. par. Bobrujsk. 4.) D.,<\/b> st. dr. \u017cel. mosk.-brzeskiej, mi\u0119dzy Kosowem a Le\u015bn\u0105, o 142 w. od Brze\u015bcia, w pow. s\u0142onimskim.<\/p>\n

Dombrowken<\/b> (niem.), ob. D\u0105browa<\/i>, D\u0105br\u00f3wka<\/i>, D\u0105browskie<\/i>.<\/p>\n

Domejki,<\/b> niem. Domeiken<\/i> i Ballienen<\/i>, w\u015b, pow. g\u0105bi\u0144ski, st. p. Niebudssen.<\/p>\n

Domejkiszki,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. Pojeziory, par. Szumsk. Odleg\u0142a od Maryampola 17 w., liczy 6 dm, i 55 mk.<\/p>\n

Dominika\u0144ski \u0142ug<\/b> lub Dominikanka<\/i>, osada, pow. maryampolski, gm. Aleksota, par. Godlewo. Ma 2 dm., 5 mk.<\/p>\n

Dominiszki<\/b> 1.), w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gmina i par. Sereje. Odleg\u0142o\u015b\u0107 od Sejn 34 w. W 1827 r. by\u0142o tu 19 dm. i 136 mk; obecnie liczy 28 dm., 241 mk. 2.) D.,<\/b> os., pow. kalwaryjski, gm. Rauda\u0144, par. Urdomin. Odl. od Kalwaryi 8 w.; ma 6 dm., 17 mk.<\/p>\n

Domorady,<\/b> wie\u015b w pow. sok\u00f3lskim, gub. grodz., o 44 w. od Sok\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

Dopicken<\/b> (niem.), pow. olecki, ob. Dobki<\/i>.<\/p>\n

Dopkuniszki,<\/b> folw., pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. i par. Gie\u0142gudyszki. Odl. od W\u0142adys\u0142awowa 33 w., liczy 156 mk.<\/p>\n

Dora,<\/b> w\u015b, pow. augustowski, gm. Szczebro-Olszanka, par. Szczebra<\/span>. Ma 3 dm., 17 mk.; odl. 12 w. od Augustowa. [Dzi\u015b Podnowinka<\/i> (na p\u0142n. od Nowinki).]<\/span><\/p>\n

Dorbe,<\/b> ob. Durben<\/i>.<\/p>\n

Dorgu\u0144,<\/b> w\u015b, pow. augustowski, gm. Ho\u0142ynka, par. Teolin. Le\u017cy na drodze z Sopo\u0107ki\u0144 do Ho\u0142ynki, na wzg\u00f3rzach, \u015br\u00f3d las\u00f3w i b\u0142ot. W 1827 r. by\u0142o tu 30 dm. i 175 mk.; obecnie liczy 39 dm. i 356 mk. Folw. D., pow. augustowski, gm. Wo\u0142owiczowce, par. Teolin; liczy 5 dm., 60 mk. Dobra D., w r. 1825 nabyte na w\u0142asno\u015b\u0107 przez Jo\u00adze\u00adfa\u00adt\u0119 z Pia\u00adse\u00adc\u00adkich hrabin\u0119 Wo\u0142owiczow\u0105, nast\u0119pnie przesz\u0142y do ro\u00addzi\u00adny Kar\u00adwow\u00adskich, drog\u0105 licytacyi nabyte ostatnio przez spekulant\u00f3w. Odleg\u0142e od Suwa\u0142k w. 73, od Augustowa w. 54, od Grodna w. 20, od drogi bitej i st. poczt. Sopo\u0107kinie w. 3, od K<\/span>ana\u0142u A<\/span>ugustowskiego w 2. Rozleglo\u015b\u0107 wynosi morg. 627, a mianowicie: grunta orne i ogr. mr<\/span>. 332, \u0142\u0105k mr<\/span>. 82, past. mr<\/span>. 14, wody mr<\/span>. 25, lasu mr<\/span>. 149, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 25. Budyn. mur. 7, drewn. 7. Gorzelnia, staw, jezioro zarybione i pok\u0142ady torfu i kamienia wapiennego. Wie\u015b D. osad 45, gruntu mr<\/span>. 645. Wie\u015b W\u00f3lka D<\/span>orgu\u0144ska osad 12, gruntu mr<\/span>. 58. Br. Ch<\/i>.<\/p>\n

Dorohiczyn,<\/b> w\u0142a\u015bciwie Drohiczyn<\/i> (ob.).<\/p>\n

Dorohobu\u017ca,<\/b> rz., lewy dop\u0142yw Jasio\u0142dy, mi\u0119dzy Radochowcz\u0105 a K<\/span>ana\u0142em Ogi\u0144skiego uchodzi.<\/p>\n

<\/a><\/b>Dorpat<\/a>,<\/b> (du\u017ca notka, w osobnym pliku.)<\/span><\/i><\/p>\n

Dorpis,<\/b> rz., prawy dop\u0142yw Niewia\u017cy.<\/p>\n

Dorschen<\/b> (niem.). ob. Dorsze<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dorsuniszki,<\/b> mko w pow. trockim, na prawym brzegu Niemna, nad Straw\u0105, pod 54\u00b0 44′ szer. geogr. i 41\u00b0 47′ d\u0142ug. wschod., o 21 w. na po\u0142ud. zach. od \u017byzmor, 28 w. od st. dr. \u017cel. Koszedary, o 84 w. od Wilna, o 65 w. od Trok, w 2 urz. polic., w obr. kro\u0144skiej gm. w\u0142o\u015bc., nale\u017cy do 9 s\u0105du pokoju 1 (wile\u0144skiego) okr\u0119gu i posiada murow. par. ko\u015bc. katol. Wniebowzi\u0119cia N. M. P., wzniesiony kosztem parafian w 1848 r. D. par. kat. kl. 4, dek. trockiego posiada kaplic\u0119 na cmentarzu w D. i liczy 5007 wiernych, a do r. 1864 posiada\u0142a skasowan\u0105 ju\u017c kat. kaplic\u0119 w Kroniach. D. by\u0142y warown\u0105 osad\u0105 litewsk\u0105, zwan\u0105 przez kronikarzy litewskich Dirsunen<\/i>. W dniu 3 lutego 1381 r. mieszk. D. zamek drewn. i podzamcze spalili, kryj\u0105c si\u0119 w okolicznych lasach od nast\u0119puj\u0105cych krzy\u017cak\u00f3w, prowadzonych przez marsza\u0142. zakonu R\u00fcdigera Elnera i w. komtura Kuno Haltensteina. W 1418 r. bawi\u0142 tu w przeje\u017adzie do Kowna kr\u00f3l Jagie\u0142\u0142o z kr\u00f3low\u0105 i senatorami, przyjmowani przez w. ks. Witolda. W XVI W. starostwo tutejsze nadane by\u0142o prawem do\u017cywotniem kr\u00f3l. Barbarze, \u017conie kr. Zygmunta Augusta. Ko\u015bci\u00f3\u0142 tutejszy za\u0142o\u017cony by\u0142 1473 r. a przebudowany w XVIII w. kosztem staro\u015bciny Antoniny z Bia\u0142\u0142ozor\u00f3w Ogi\u0144skiej. Starostwo dorsuniskie p\u0142aci\u0142o w XVIII w. kwarty 1719 z\u0142p., liczy\u0142o 1712 r. 86 dym\u00f3w hybernianych. Dzi\u015b dobra D. s\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 skarbu, kt\u00f3ry ziemi\u0119 odda\u0142 w\u0142o\u015bcianom na wykup. Okr\u0105g wiejski D. liczy w swym obr\u0119bie mko D., oraz miejscowo\u015bci: Odmiany, Brama, Ostrogi, Morgi.<\/p>\n

Dorsze,<\/b> niem. Dorschen<\/i> 1.) w\u015b, pow. \u0142ecki, st. p. Kalinowo. 2.) D.,<\/b> dobra, pow. go\u0142dapski, st. p. Kowale.<\/p>\n

<\/a>Dospuda,<\/b> ob. <\/i>Dowspuda<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dotomlanka,<\/b> Detomlanica<\/i>, rz., dop\u0142yw Niemna<\/a>, uchodzi mi\u0119dzy Moryniem a Dokudowem.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dowcie\u0144,<\/b> jezioro w pow. suwalskim, w okolicy Wigier, w dobrach Hutta; ma 22 morgi obszaru. [Por. (b\u0142\u0119dnie): <\/i><\/span>Dobczyn<\/a><\/i>, inne niewielkie jezioro tej nazwy (na mapie 1915 Dulenis<\/i>)<\/span> le\u017cy na p\u0142n. od jez. Pomorze<\/a><\/i>. Wed\u0142ug K. O. Falka ma \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w ja\u0107wieski.]<\/p>\n

Dowgieliszki<\/b> 1.), folw., pow. maryampolski, gm. Aleksota, par. Godlewo. Dwa ma\u0142e folwarki licz\u0105ce razem 5 dm., 31 mk. 2.) D.,<\/b> nad strumykiem Naczk\u0105, w\u015b w gm. w\u0142o\u015bc. Ejszyszki, pow. lidzki, 4 okr. adm.; od Lidy o w. 35 i p\u00f3\u0142, od Wasiliszek w. 35; dm. 5; ludno\u015b\u0107 (m\u0119\u017c. 13, kobiet 15) sk\u0142ada si\u0119 z \u017cyd\u00f3w rolnik\u00f3w (1866). 3.) D.,<\/b> w\u015b, pow. rossie\u0144ski, par. Kro\u017ce. 4.) D.,<\/b> ob. Daugieliszki<\/i>.<\/p>\n

Dowgie\u0142ajcie,<\/b> Daugie\u0142ajcie<\/i> (ob.), kol., pow. wy\u0142kowyski, gm. Kibarty, par. Wierzbo\u0142\u00f3w, powsta\u0142a z dw\u00f3ch osad uw\u0142aszczonych Nr. 15 i 16. Rozl. wynosi morg. 121, a mianowicie: grunta orne i ogr. mr<\/span>. 93, \u0142\u0105k mr<\/span>. 26, w nieu\u017cytkach i placach mr<\/span>. 2. Bud. murow. 2, drewn. 6. P\u0142odozmian zaprowadzony 5-polowy; olejarnia i pok\u0142ady torfu na trzech morg.<\/p>\n

Dowgierdyszki,<\/b> folw., pow. maryampolski, gm. Balwierzyszki, par. Gudele. Odleg\u0142y od Maryampola 27 w.; liczy 3 dm., 80 mk. Nale\u017cy do d\u00f3br Iwaniszki.<\/p>\n

Dowiaciszki,<\/b> ob. Dowiatyszki<\/i> i Dowieciszki<\/i>.<\/p>\n

Dowgirdele,<\/b> wie\u015b, pow. kalwaryjski, gm, i par. Olita. W 1827 r. by\u0142o tu 9 dm., 78 mk.; obecnie liczy 18 dm., 100 mk., odl. od Kalwaryi 65 w.<\/p>\n

Dowgirdy,<\/b> wie\u015b, pow. kalwaryjski, gm. i par. Krakopol. Odl. od Kalwaryi 44 w. W 1827 r. by\u0142o tu 21 dm., 153 mk.; obecnie liczy 29 dm., 207 mk.<\/p>\n

Dowgirdyszki,<\/b> wie\u015b i folw., pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, par. Gie\u0142gudyszki. Odl. od Maryampola 38 w. Wie\u015b liczy 2 dm., 30 mk., folw. 1 dm., 35 mk.<\/p>\n

Dowiaty,<\/b> niem. Dowiaten<\/i>, w\u015b, pow. w\u0119goborski, St. poczt. Budry.<\/p>\n

Dowiatyszki,<\/b> folw., pow. kalwaryjski, gm. Nadnieme\u0144ska, par. Rumbowicze. Odleg\u0142. od Kalwlaryi 54 w.; 9 dm., 24 mk.<\/p>\n

Dowidy,<\/b> inaczej Sztumbrakiejmy<\/i> [Sztumbrakehmen]<\/span>, Stare i Nowe, dwie wsie, pow. darkiejmski, st. pocztowa Szabiny [\u017babin]<\/span>.<\/p>\n

Dowidyszki,<\/b> folw., pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Zyple, par. \u0141uksze. Odleg\u0142y od Maryampola 32 w.; 1 dm., 25 mk.<\/p>\n

Dowieciszki,<\/b> folw., pow. sejne\u0144ski, gm. Klejwy, par. Sejny. Odl. od Sejn 10 w.; liczy 3 dm., 14 mk. Folw. D. z wsi\u0105 Skarkiszki; pod\u0142ug opisu z r. 1867 rozl. folw. wynosi\u0142a morg. 139. Wie\u015b Skarkiszki osad 7, gruntu mr<\/span>. 127.<\/p>\n

Downary<\/b> 1.) za\u015bc. ze szla\u00adchec\u00adkie\u00admi osadami, w p\u0142d. stronie pow. mi\u0144\u00adskie\u00adgo, nieopodal miasteczka Ru\u00adbie\u00adsze\u00adwicz, w 3 stanie polic. (koj\u00adda\u00adno\u00adw\u00adskim), w 5 okr. s\u0105dowym, w 3 wojskowym (koj\u00adda\u00adno\u00adw\u00adskim). Cz\u0119\u015b\u0107 tych za\u015bc. nale\u017cy do ks. Wittgensteina prawem spadku po Radziwi\u0142\u0142ach, cz\u0119\u015b\u0107 od roku 1856 do Dop\u00adkie\u00adwi\u00adcza; gleba miernie urodzajna, jednak dzier\u017cawcy p\u0142ac\u0105 arendy do stu rs. za w\u0142\u00f3k\u0119. 2.) D.,<\/b> przedmie\u015bcie Goni\u0105dz\u0105, gub. grodzie\u0144ska, pow. bia\u00ad\u0142o\u00ads\u00adto\u00adc\u00adki, nad Gold\u0105, wpadaj\u0105c\u0105 do Biebrzy. Przywileje jego potwierdzali Zygmunt III w 1593 r., W\u0142adys\u0142aw IV w 1595, Jan Kazimierz w 1601, Jan III w 1667, August II w 1702, August III w 1755, Stanis\u0142aw August w 1765. Mk. 200 (1860).<\/p>\n

Downary<\/b> 1.) przedmie\u015bcie Goni\u0105dza, pow. bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adki, gm. Przytulanka, 43 w. od Bia\u00ad\u0142e\u00adgo\u00adsto\u00adku. 267 dz. 2.) D.<\/b> Kramk\u00f3wka<\/i>, chutor, tam\u017ce, w\u0142asno\u015b\u0107 Ja\u00adku\u00adbo\u00adw\u00adskich. 3.) D.,<\/b> w\u015b, pow. no\u00adwo\u00adalek\u00adsan\u00add\u00adro\u00adw\u00adski, gm. Tau\u00adro\u00adgi\u00adny (9 w.), 49 w. od mta pow. Ob. Daw\u00adna\u00adry<\/i>. 4.) D.,<\/b> w\u015b, pow. po\u00adnie\u00adwie\u00ads\u00adki, gm. Lin\u00adk\u00f3w (7 w.), 63 w. od Po\u00adnie\u00adwie\u00ad\u017ca. 5.) D.,<\/b> w\u015b w\u0142o\u015bc., pow. oszmia\u0144ski, gm. i dobra skarb. Bakszty (7 w.); mia\u0142a 71 dusz rewiz.<\/span><\/p>\n

Downary<\/b> 1.) w\u015b, pow. \u0142ecki, st. p. Prostki. 2.) D.,<\/b> w\u015b w pow. oleckim.<\/p>\n

Dowsin,<\/b> Dowsis<\/i>, jez., w dobrach Kro\u017ce, przez kt\u00f3re rz. Kro\u017c\u0119ta p\u0142ynie, w\u0142a\u015bciwie daje pocz\u0105tek rz. Kro\u017cencie, przyjmuje Kalnic\u0119.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dowspuda,<\/b> folw., pow. augustowski, gm. Dowspuda, par. Jan\u00f3wka<\/a>; odl. od Suwa\u0142k 15 w., od Augustowa 20 w.; liczy 6 dm., 64 mk. Le\u017cy w pobli\u017cu os. Raczki<\/a>. W 1823 r. Ludwik Pac b. genera\u0142 wojsk polskich, wzni\u00f3s\u0142 w D. wspania\u0142\u0105 rezydency\u0105 (manoir) na wz\u00f3r angielskich zamk\u00f3w, w stylu ostro\u0142ukowym. Prze\u015bliczny by\u0142 to gmach, zdobny w dzie\u0142a rze\u017aby, freski, galery\u0105 obraz\u00f3w i t. p. Dzi\u015b w ruinie opustosza\u0142y. Pac, jako angloman zagorza\u0142y, sprowadza\u0142 ludzi z Anglii, gospodarstwo na wz\u00f3r angielski urz\u0105dza\u0142 i nadawa\u0142 folwarkom miana: Hawelok<\/a>, Nowa Szkocya<\/a>. W 1817 r. Pac za\u0142o\u017cy\u0142 tu bielarni\u0119 p\u0142\u00f3tna na spos\u00f3b angielski. Upad\u0142a przecie dla braku materya\u0142u do bielenia. (Opis<\/a> i widok D. poda\u0142 Tyg. Illustr. z 1865 r. Nr. 276, tudzie\u017c Pamiatnaja kni\u017cka suwal. gub. za 1872 r.). Gmina D., pow. augustowski, par. Jan\u00f3wka, liczy lud. 7796, rozleg\u0142o\u015bci 25476 m., s. gm. okr. I i st. poczt. w Augustowie o 20 w. W gminie znajduje si\u0119 browar 1, fabryk \u015bwiec 2, garbarni 2, m\u0142yn\u00f3w 2. W sk\u0142ad gm. wchodz\u0105: Adamowo-bieda, Chodorki, Chom\u0105towo, D\u0105b, Dowspuda, Grabowo wie\u015b i folw, Iwan\u00f3wka, Jan\u00f3wka-kordon, J.-poparafialna, J.-prywatna, J.-rz\u0105dowa, Jankiel\u00f3wka, Ja\u015bki<\/a>, Jewy, Korytki wie\u015b i kol., Lip\u00f3wka, Mazurki, M.-nowe, Michaliszki, Miko\u0142ajewsk, Moczyd\u0142y, No<\/span>wyork<\/a>, Nowosiele, Nowy-Dworek, Ok\u00f3\u0142, Ostr\u00f3wek, Otnogi, Planta, Podlip\u00f3wka, Podmoczyd\u0142y, Podtopi\u0142\u00f3wka, Podwit\u00f3wka, Posielanie, Prawda, Pruska-ma\u0142a, P.-wielka, Raczki, Rog\u00f3wek, Rutki-nowe, Rutki-stare, So\u0142dacka-S\u0142oboda [Dzi\u015b S\u0142oboda<\/i>.]<\/span>, Suchochodorki, Szkocya, \u015alepsk, Topi\u0142\u00f3wka, Ucinki, Wit\u00f3wka<\/a>, W.-kolonia, W.-kordon, Wronowo w\u015b i kol., Wysokie, Zaja\u015bki, Zalesie i Za\u0142kie<\/a>. Dobra ziemskie D. z miasteczkiem Raczki, niegdy\u015b w sk\u0142ad ich wchodz\u0105cem, w gub. suwalskiej, pow. augustowskim po\u0142o\u017cone, w po\u0142owie zesz\u0142ego wieku by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 J\u00f3zefa Paca, starosty chwejda\u0144skiego i \u017cony jego Balbiny z Wo\u0142\u0142owicz\u00f3w. W dobrach tych jest wie\u015b ko\u015bcielna Jan\u00f3wka, nale\u017c\u0105c\u0105 niegdy\u015b wraz z dobrami Dowspuda do Stanis\u0142awa Rudominy Dusiackiego staro\u015bcica herbopolskiego, kt\u00f3ry dokumentem fundacyjnym w r. 1623 w Wilnie, za wiadomo\u015bci\u0105 i pozwoleniem Eustachego Wo\u0142\u0142owicza, biskupa wile\u0144skiego, wydanym, ko\u015bci\u00f3\u0142 poprzednio ju\u017c w maj\u0119tno\u015bci Janowka zbudowany nada\u0142 gruntem, robociznami i ordynary\u0105, a obok tego przeznaczy\u0142 fundusz na utrzymanie przy tym\u017ce ko\u015bciele szpitala na sze\u015bciu m\u0119\u017cczyzn i tyle\u017c kobiet. Dobra D. w r.1835 skonfiskowane zosta\u0142y i obecnie rozdzielone na kilka cz\u0119\u015bci przesz\u0142y na donacy\u0105 i rozprzedane osobom prywatnym. Pod\u0142ug opisu z r. 1854 dobra donacyjne D., nadane genera\u0142-lejtnantowi Sulemie w r. 1836, sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z folw. Szkocya z attynencyami Planta, Pacianowo, Wit\u00f3wka, rozl. m. 1743, folw. Korytki Wielkie m. 142, folw. Wronowo albo J\u00f3zefowo m. 339, folw. Nowy York m. 398, folw. Wit\u00f3wka m. 274, m\u0142yn wodny, krupiarnia i tartak w Chodorkach albo Rynk\u00f3wku, lasy z odpadkami i osadami le\u015bnemi m. 2219, rezydencya Dowspuda, grunta dworskie Dzimowizna m. 148, za Jab\u0142o\u0144skiemi m. 504, za Wysok\u0105 m. 55, przy Plancie m. 8, pod Rudnikami m. 179, \u0142\u0105ki w obr\u0119bie Masalszczyzna i Mazurki m. 95, razem powierzchni dworskiej m. 6104. W\u015b Chom\u0105towo z gruntem m. 301; w\u015b Ja\u015bki m. 728; w\u015b Jankielowka m. 430; w\u015b Jab\u0142o\u0144skie m. 894; w\u015b Korytki ma\u0142e m. 219; w\u015b Lip\u00f3wka m. 806; w\u015b Moczyd\u0142y m. 451; w\u015b Ma\u0142a Pruska m. 621; w\u015b Sucha i Chodorki oraz W\u00f3jtostwo Chodorki m. 830; w\u015b Wronowo m. 572; w\u015b Wysokie m.502; og\u00f3\u0142 grunt\u00f3w w\u0142o\u015bcia\u0144skich m. 6354. Dobra. Raczki pozosta\u0142y przy rz\u0105dzie. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Dowspuda,<\/b> w dok. z XVI w. Douspuda<\/i>, folw., pow. augustowski, par. Jan\u00f3wka, 3 w. od osady Raczki, z kt\u00f3remi \u0142\u0105czy D. droga bita, obsadzona drzewami, pami\u0105tka po dawnych dziedzicach Pacach. Urocz\u0105 dolin\u0105, ocieplon\u0105 bujn\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105, p\u0142ynie tu rzka Rospuda<\/a>. W wieku XVI wielka puszcza pokrywa\u0142a jej brzegi. W pierwszej po\u0142owie w. XVI by\u0142a ta puszcza w posiadaniu Wo\u0142owicz\u00f3w h. Bogorya. Dnia 1 maja 1541 r. rozgraniczono Puszcz\u0119 Dowspudzk\u0105 p. Jana Bogdanowicza Wo\u0142owicza i braci jego Grzegorza i Eustachego od puszczy Grodzie\u0144skiej J. Kr\u00f3l. Mo\u015bci (Akta ziem. grodz., wyd. Kom. Ar. Wile\u0144., XVII, 301). Tego\u017c roku Eustachy Wo\u0142owicz wni\u00f3s\u0142 skarg\u0119, i\u017c po \u015bmierci brata jego Jana, s\u0142uga p. Kacpra Kuncewicza, dzier\u017c. jezierskiego, imieniem Andrzej, z gromad\u0105 ludzi zbrojnych najechali dobra nasze Dowspudzkie \u201eReczki\u201c, zabrali spu\u015bcizn\u0119 brata naszego, wkr\u00f3tce za\u015b potem napadli na Dowspud\u0119, namiestnika naszego Miko\u0142ajca zbili \u201ei popa tamoszneho otca Borysa tam\u017ce zbili i zranili\u201c (l. c., XVII, 331). Wida\u0107 zt\u0105d, i\u017c D. by\u0142a wtedy w\u0142asno\u015bci\u0105 Eustachego (Ostafieja) Wo\u0142owicza, marsza\u0142ka litewskiego, i mia\u0142a w\u0142asn\u0105 cerkiewk\u0119, posiadaczem za\u015b s\u0105siednich Raczek by\u0142 brat Eustachego Jan. W lat kilkadziesi\u0105t p\u00f3\u017aniej dobra Dowspudzkie \u2014 \u201ebona Douspucenses\u201c \u2014 znajdujemy w r\u0119ku Raczk\u00f3w h. Ostoja, wiod\u0105cych sw\u00f3j r\u00f3d z s\u0105siedniej w\u0142o\u015bci Raczki. Z nich Maryna Raczk\u00f3wna, zam\u0119\u017cna Hrehorowa Masalska, podkomorzyna grodzie\u0144ska, dobra te wnios\u0142a w dom kn. Masalakich (Niesiecki, VI, 351). Ona to wznios\u0142a ko\u015bci\u00f3\u0142 w Raczkach. Akt erekcyjny, zachowany dot\u0105d w oryginale w aktach ko\u015bcielnych, datowany z Wilna dnia 1 czerwca 1599 r.; cz\u0119\u015b\u0107 uposa\u017cenia oparta na dobrach Dowspudzkich. Akt ten wystawiony matk\u0119 \u2014 wdow\u0119, podpisa\u0142 \u0141ukasz Felielcyan Masalski starosta persta\u0144ski, kt\u00f3remu w dziale przypad\u0142y D. i Raczki (J. Wolff, \u201eKniaziowie Litewsko-Ruscy, 236-8). Pewien dzia\u0142 tych maj\u0119tno\u015bci nale\u017ca\u0142 do Wo\u0142owicz\u00f3w, skoro Felicyanna Wo\u0142owicz\u00f3wna wnios\u0142a go w dom Rudomin\u00f3w Dusiackich i nast\u0119pnie jako wiano Anny Marcybelli Rudominianki, przeszed\u0142 do Stefana Paca, podkanclerzego. Po \u015bmierci podkanclerzyny Pacowej (\u2020 1643), na mocy testamentu obj\u0105\u0142 D. i Jan\u00f3wk\u0119 syn Miko\u0142aj. Na mocy dzia\u0142u zawartego w Wilnie 1644 r. Krzysztof Pac, ssta wy\u0142kowyjski, utrzyma\u0142 si\u0119 przy D. B\u0119d\u0105c ju\u017c kanclerzem w. lit. Krzysztof zapisuje \u017conie swej Klarze hr. de Mailly-Lascaris do\u017cywocie na D. i Jan\u00f3wce, aktem z d. 27 czerwca r. 1670. Maj\u0105tek dosta\u0142 si\u0119 synowcowi kanclerza Micha\u0142owi Pacowi, pisarzowi Litew. (J. Wolff, \u201ePacowie\u201c, 151, 164, 169, 170). Po bezpotomnej \u015bmierci Micha\u0142a Kazimierza Paca, kawalera malta\u0144skiego (1719 r.), D. obj\u0105\u0142 brat jogo stryjeczny Jan Krzysztof, podkom. w. ks. litew., a po nim J\u00f3zef Pac, kasztelan \u017cmudzki. Ostatni powi\u0119kszy\u0142 dobra przez nabycie r. 1748 od Ejdziatowicz\u00f3w Raczek (Akt Tryb. G\u0142\u00f3wn. 1749, n. 102\u2014103). W \u201eSummie intrat le\u015bnictwa ekonomii grodz.\u201c z r. 1748 czytamy: r\u00f3wnie\u017c jest szkoda puszczy Prze\u0142omskiej z wolnego wr\u0119bu, maj\u0119tno\u015bci Dowspudzie JW. kaszt. \u017cmudzkiemu s\u0142u\u017c\u0105cego\u201c (\u201ePiscowaja Kniga\u201c, C. II, 225.). Syn kasztelana Micha\u0142 Jan Pac, ststa zio\u0142owski, po upadku konfederacyi barskiej, przela\u0142 r. 1773 na brata stryjecznego J\u00f3zefa dobra swe na Litwie, a w ich liczbie i D. (Zapis sporz\u0105dzony w Monachium; zatwierdzenie w Metr. Litew., Ks. Spr. Publ., ks. 17, f. 88). Za przyk\u0142adem braci i starosta wilejski nie \u017ceni si\u0119. Przed \u015bmierci\u0105, roku 1797 D. i dobra inne zapisa\u0142 ostatniemu z rodu Pac\u00f3w Ludwikowi, staro\u015bcicowi kowie\u0144skiemu (J. Wolff \u201ePacowie\u201c, 284). Testament \u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c intromisya z dnia 11 marca t. r., zatwierdzone zosta\u0142y przez regency\u0119 (prusk\u0105) bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adk\u0105 w r. 1800. Warto\u015b\u0107 d\u00f3br oceniono na 333,333 tal. czyli dwa miliony z\u0142p. W sk\u0142ad d\u00f3br wchodzi\u0142y Dowspuda z przyleg\u0142o\u015bciami Chodorki al. W\u00f3jtowstwo, Sucha Wie\u015b, Ja\u015bki, Wronowo Wysokie, Korytki Ma\u0142e, Jankiel\u00f3wka, Moczyd\u0142y, Pacianowo, J\u00f3zefowo, Rynkowo, Mazurki, Jan\u00f3wka, Wielka Pruska, Ma\u0142a Pruska, Chomentowo, Jab\u0142o\u0144skie, Topi\u0142\u00f3wka, Bindu\u017cka, \u015a<\/span>lepsk, Korytki Wielkie, wszystkie w pow. d\u0105browskim [\u00d3wczesna nazwa pow. obejmuj\u0105cego Suwa\u0142ki, August\u00f3w, Sopo\u0107kinie.]<\/span>, obwodzie i wojew\u00f3dztwie augustowskim (Archiwum ko\u015bc. par. w Raczkach). Za w\u0142adania Ludwika Paca (1797 \u2014 1835) przypada naj\u015bwietniejsza epoka dla D. i okolicy. Zamierzaj\u0105c wznie\u015b\u0107 tu wspania\u0142\u0105 rezydency\u0119, ju\u017c r. 1822 kaza\u0142 zburzy\u0107 stary dw\u00f3r a przy nim skarbiec murowany. Jako angloman zagorza\u0142y, wzni\u00f3s\u0142 pa\u0142ac w stylu ostro\u0142uku angielskiego, otoczywszy go wspania\u0142ym parkiem, spuszczaj\u0105cym si\u0119 tarasami do rz. Rospudy. Liczne nasypy wskazuj\u0105 kierunek, jaki nadano wodom tej rzeczki, dla zasilania kana\u0142\u00f3w i staw\u00f3w w parku. Robotami kierowa\u0142 z pocz\u0105tku budowniczy Bosio, lecz doko\u0144czy\u0142 ich sprowadzony z W\u0142och Henryk Marconi, kt\u00f3ry poczyni\u0142 w pierwotnym planie pewne zmiany. Wspania\u0142y portyk o formach klasycznych prowadzi do pa\u0142acu; nad wej\u015bciem widnieje dot\u0105d herb Pac\u00f3w\u2014Gozdawa. \u015aciany zewn\u0119trzne zdobi\u0105 umieszczone we wg\u0142\u0119bieniach pos\u0105gi, przez czas znacznie uszkodzone. Wewn\u0105trz pa\u0142ac by\u0142 malowany al fresco przez Miko\u0142aja de Angelis, ucznia Landi’ego, sprowadzonego przez Paca z Rzymu. \u015alady malowide\u0142 pozosta\u0142y w t. zw. \u201esali rycerskiej\u201c, gdzie rozpozna\u0107 mo\u017cna cztery najs\u0142awniejsze zwyci\u0119ztwa or\u0119\u017ca polskiego (J. I. Kraszewski, Teka wile\u0144ska, IV, 20). Liczne dzie\u0142a rze\u017aby, zdobi\u0105ce komnaty, dzi\u015b rozrzucone po okolicy spotka\u0107 mo\u017cna po ko\u015bcio\u0142ach i domach prywatnych. Dzisiejszy posiadacz wycina pi\u0119kn\u0105 alej\u0119 grabow\u0105 na opa\u0142, ceg\u0142\u0119 rozbieraj\u0105 okoliczni w\u0142o\u015bcianie, tak, i\u017c wkr\u00f3tce nie zostanie \u015bladu z rezydencyi. Rysunek ruin zdj\u0119ty przez pisz\u0105cego ten zarys r. 1887, wraz z opisem poda\u0142 \u201eW\u0119drowiec\u201c (t. XXXVII, 7), dawniejszy za\u015b stan pa\u0142acu, uprzytomnia malowid\u0142o \u015bcienne w dawnym pa\u0142acu Paca przy ulicy Miodowej w Warszawie. M. R. Witan.<\/i><\/span> [Tom. 15 cz. 1, str. 435-436 (Dope\u0142nienia)]<\/span><\/p>\n

D\u00f3\u0142ki,<\/b> niem. Dolken<\/i>, 1.) wie\u015b w\u0142o\u015bc., w\u0142asno\u015b\u0107 miasta Che\u0142mna, pow. che\u0142mi\u0144ski, par. i poczta Che\u0142mno. Szko\u0142a ewang. w miejscu, dzieci katol. 4, ewang. 18. Obszaru ziemi 393 mr<\/span>., budynk\u00f3w 24, dom\u00f3w mieszk. 23, kat. 31, ewang. 91. 2.) D.,<\/b> wie\u015b w pow. oleckim.<\/p>\n

Drabule,<\/b> os., pow. maryampolski, gm. i par. Szumsk.<\/p>\n

Dragonerberg,<\/b> g\u00f3ra pod Bia\u0142\u0105 [Pisk\u0105]<\/span>, pow. ja\u0144sborski, na Mazurach pruskich; 170 m. wysok.<\/p>\n

Drahle,<\/b> w\u015b i folw. w pow. sok\u00f3lskim, gub. grodzie\u0144ska, o 3 w. od Sok\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

Drapole,<\/b> w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. Kudrany, par. Lejpuny. W 1827 r. by\u0142o tu 12 dm. i 108 mk.; obecnie 9 dm., 80 mk.; odl. od Sejn 42 wiorst.<\/p>\n

Draubolinie,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. Gi\u017ce, par. Wy\u0142kowyszki, odl. od Wy\u0142kowyszek 7 w., liczy 7 dm., 51 mk.<\/p>\n

Dr\u0105gowszczyzna,<\/b> os., pow. maryampolski, gm. Aleksota, par. Godlewo.<\/p>\n

Dre\u0144stwo,<\/b> ob. Dr\u0119stwo<\/i>.<\/p>\n

Dr\u0119stwo,<\/b> w\u015b nad jeziorem t. n., pow. szczuczy\u0144ski, gm. Pruska, par. Barg\u0142owo, 994 mr<\/span>. rozl. R. 1827 mia\u0142a 38 dm., 288 mk.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dr\u0119stwo,<\/b> Rybczyzna<\/i> lub Wo\u017anowiejskie<\/i>, jezioro w pow. szczuczy\u0144skim, na p\u0142n. [Powinno by\u0107: p\u0142d.]<\/span> wsch\u00f3d od Rajgrodu, ci\u0105gnie si\u0119 na 7 wiorst od p\u0142d. zach. ku p\u0142n. wschodowi, pomi\u0119dzy wsiami Wo\u017ana wie\u015b<\/a> i Rybszczyzna<\/a>, przechodzi ko\u0142o wsi Dr\u0119stwo, dotyka grunt\u00f3w Rajgrodu a od p\u0142n. wsi Barszcz\u00f3w [Barszcze<\/a>]<\/span> i Solist\u00f3wki<\/a>. Ma 180 mr<\/span>. obszaru, brzegi przewa\u017cnie lesiste i bagniste. Przep\u0142ywa przez nie rz. Jegrznia<\/a>, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy D. z jez. Rajgrodzkiem<\/a>. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Drobinga,<\/b> os., pow. maryampolski, gm. Chlebiszki, par. Preny, liczy 3 dm., 19 mk. Po\u0142uja\u0144ski w Opisie gub. augustowskiej, str. 410, pisze: \u201eZbli\u017caj\u0105c si\u0119 (od Balwierzyszek) ku Prenom, przeby\u0107 musimy p\u0142yn\u0105c\u0105 przez las (1859) Moczuny zwany rzeczk\u0119 Drobing\u0119<\/i>, w kt\u00f3rej po\u0142awiaj\u0105 si\u0119 obficie pstr\u0105gi i \u0142ososio-pstr\u0105gi, a jej woda jest czynnikiem g\u0142\u00f3wnym papierni, do Szulca (1859), niegdy\u015b le\u015bnika, nale\u017c\u0105cej\u201c.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Drohiczyn<\/b> 1.) D.-pod\u00adla\u00ads\u00adki, osada, przedtem mko nad Bugiem, w\u0142a\u015bciwie przedmie\u015bcie miasta D., po\u0142o\u017conego z przeciwnej strony na prawym brzegu Bugu; pow. soko\u0142owski, gm. Korczew, par. Knych\u00f3wek. Liczy obecnie 26 dm., 243 mk. i 192 mr<\/span>. obszaru, posiada szko\u0142\u0119 pocz\u0105tkow\u0105. By\u0142 on niegdy\u015b stolic\u0105 Jad\u017awing\u00f3w<\/a> i stanowi\u0142 ca\u0142o\u015b\u0107 z drugiem miastem na prawym brzegu Bugu mieszcz\u0105cem si\u0119; pod\u0142ug kronik ruskich mia\u0142 by\u0107 za\u0142o\u017cony w r. 1061. Naruszewicz utrzymuje, i\u017c cz\u0119\u015b\u0107 Jad\u017awing\u00f3w, szukaj\u0105c sobie u dolnego Bugu bezpiecznej siedziby, na pami\u0105tk\u0119 dawnego D. inn\u0105 tego\u017c imienia stolic\u0119 tutaj za\u0142o\u017cy\u0142a. W XII w. nale\u017ca\u0142a do ksi\u0105\u017c\u0105t mazowieckich, z kt\u00f3rych Konrad I w r. 1237, gdy cz\u0119\u015b\u0107 braci dobrzy\u0144skich wzbrania\u0142a si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 z krzy\u017cakami, nada\u0142 im zamek tutejszy ze znaczn\u0105 przestrzeni\u0105 ziemi mi\u0119dzy Bugiem i Nurem, a\u017c ku granicom Rusi, z obowi\u0105zkiem bronienia Mazowsza od napad\u00f3w nieprzyjacielskich. Tu szcz\u0105tki tego zakonu zagin\u0119\u0142y najpodobniej oko\u0142o r. 1240, kiedy Tatarzy zniszczyli D. z ca\u0142\u0105 okolic\u0105. Korzystaj\u0105c z powszechnej kl\u0119ski zagarn\u0105\u0142 je Mendog, ksi\u0105\u017c\u0119 litewski; odbudowa\u0142 miasto i odt\u0105d nale\u017ca\u0142o do Litwy. Niesnaski mi\u0119dzy ksi\u0105\u017c\u0119tami litewskimi poda\u0142y Janowi ksi\u0119ciu mazowieckiemu sposobno\u015b\u0107 opanowania w r. 1382 D. wraz z przyleg\u0142\u0105 ziemi\u0105. W r. 1443 podst\u0105pili Litwini w znacznej sile pod miasto, kt\u00f3re nie mog\u0105c go obroni\u0107, ksi\u0105\u017c\u0119 Boles\u0142aw mazowiecki sprzeda\u0142 Kazimierzowi, W. ks. litewskiemu, wraz z ca\u0142\u0105 ziemi\u0105 za 6,000 k\u00f3p szerokich groszy praskich. Nowy w\u0142adca osobnym przywilejem 1444 r. policzy\u0142 D. do liczby pi\u0119tnastu celniejszych miast Litwy, dozwoli\u0142 wolnego handlu i udzieli\u0142 r\u00f3\u017cnych swob\u00f3d, a nast\u0119pnie w. ksi\u0105\u017c\u0119 Aleksander w 1498 r. obdarzy\u0142 obie strony miasta, po obu brzegach rzeki, prawem magdeburskiem, nada\u0142 jarmarki i t. p. Po zapad\u0142ej unii Litwy z Koron\u0105, D. by\u0142 ustanowiony starostwem, i zostawa\u0142 przez d\u0142ugi czas w r\u0119ku rodziny Kiszk\u00f3w. Dobry byt miasta trwa\u0142 do roku 1657, kiedy Szwedzi z Rakoczym, ksi\u0119ciem siedmiogrodzkim, w gruzy i popi\u00f3\u0142 zamienili D. wraz z zamkiem. D. tera\u017aniejszy, Rusk\u0105 stron\u0105 zwany, na lewym brzegu Bugu, by\u0142 dawniej od pocz\u0105tku za\u0142o\u017cenia swego przedmie\u015bciem miasta D. Lackiego, po\u0142o\u017conego na prawym brzegu tej\u017ce rzeki. Sk\u0142ada si\u0119 on<\/span> z trzech oddzielnych cz\u0119\u015bci, z tych Ruska strona pierwsza, najdawniejsza; przedmie\u015bcie Bu\u017cyska, druga cz\u0119\u015b\u0107 dawniejsza; i G\u00f3ry, trzecia cz\u0119\u015b\u0107, od r. 1843 powsta\u0142a. Roz\u0142\u0105czenie obu tych miast nast\u0105pi\u0142o dopiero po r. 1815, to jest za ustaleniem kr\u00f3lestwa. Cz\u0119\u015b\u0107 w cesarstwie, b\u0119d\u0105c w\u0142a\u015bciwem miastem, zosta\u0142a zawsze zamo\u017cniejsz\u0105 i ludniejsz\u0105; kiedy przeciwnie w kr\u00f3lestwie, z po\u0142o\u017cenia swego pomi\u0119dzy wodami, do\u0142ami i przerwami na niskch gruntach, kt\u00f3re corocznie rujnuje wylew wody Bugu, dosz\u0142a do takiego upadku, i\u017c na mocy postanowienia rady administracyjnej, D., Rusk\u0105 stron\u0105 zwany, od 1 stycznia 1863 zamieniony zosta\u0142 na osad\u0119 wiejsk\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 ta w 1861 r. posiada\u0142a og\u00f3lnej ludno\u015bci 315 g\u0142\u00f3w, pomi\u0119dzy kt\u00f3remi katolik\u00f3w 182, prawos\u0142awnych 88, starozakonnych 45, \u017cyj\u0105cych z rolnictwa oraz z prostego wyrobku. 2.) D.<\/b> che\u0142mski, ob. Dorohusk<\/i>.<\/p>\n

Drohiczyn,<\/b> 1.) D.-lacki, miasto t. zw. nadetatowe, w pow. bielskim, gub. grodzie\u0144skiej, na prawem malowniczem wybrze\u017cu Buga, pod 52\u00b025′ szer. i 40\u00b049′ d\u0142. geogr., na wzniesieniu 528 st. npm. (powierzchnia Bugu pod D. 380 st. npm.), przy osobnym trakcie z Bielska (54 wiorsty), wprost osady Drohiczyna (ob. wy\u017cej), z kt\u00f3r\u0105 stanowi\u0142 do 1813 jedn\u0119 ca\u0142o\u015b\u0107 i wsp\u00f3ln\u0105 mia\u0142 history\u0105 (tam\u017ce podan\u0105). By\u0142o to niegdy\u015b miasto g\u0142\u00f3wne ziemi drohickiej wojew\u00f3dztwa podlaskiego. Z Ciechanowcem i Siemiatyczami \u0142\u0105czy si\u0119 za pomoc\u0105 dr\u00f3g bocznych. Od Grodna odlegle 168 w. R. 1576 D. mia\u0142 327 dm., r. 1713 dm. 117, r. 1800 dm. 173, mk. 984. Obecnie D. lacki ma 1402 mk. (682 m\u0119\u017c., 720 kob.; 384 kat., 498 izr., 520 prawos\u0142., r. 1857 by\u0142o 6 ew.). Mieszka\u0144cy zajmuj\u0105 si\u0119 rolnictwem i rybo\u0142\u00f3wstwem; fabryk niema tu \u017cadnych, pr\u00f3cz wiatraka. Jest te\u017c szko\u0142a 3-klasowa, paraf. ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, dwie cerkwie, prom na rz. Bugu, 4 jarmarki rocznie. Paraf. ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki \u015bw. Tr\u00f3jcy, wzniesiony podobno jeszcze 1350, niewiadomo przez kogo. Parafia katolicka dekanatu bielskiego liczy dusz 3011. Kaplice: na cmentarzu i w Mi\u0142kowiczach (dawniej filia). Przywilejem Jana Kazimierza z r. 1660 probostwo drohickie ust\u0105pione zosta\u0142o jezuitom, kt\u00f3rzy tu kolegium za\u0142o\u017cyli i szko\u0142y wy\u017csze (p\u00f3\u017a<\/span>niej pijarom oddane) utrzymywali; pijarskie szko\u0142y w D. licznie by\u0142y nawiedzane 1784 r. mia\u0142y 285 uczni\u00f3w. Prawos\u0142. dek. drohicki sk\u0142ada\u0142 si\u0119 1857 r. z 12 parafij, wiernych liczy\u0142 10,383. Dot\u0105d przechowa\u0142o si\u0119 tu grodzisko oko\u0142o 80 st\u00f3p nad wod\u0119 wyniesione, w cz\u0119\u015bci zniszczone dzia\u0142aniem wody. Istniej\u0105 w niem dwie pieczary, z\u0142\u0105czone z sob\u0105 i maj\u0105 po 30 \u0142okci obwodu. W tem miejscu wznosi\u0142 si\u0119 dawniej zamek obronny, zniszczony w XVII wieku. W ostatnich czasach kr\u0105\u017cy\u0142y pog\u0142oski o wzniesieniu w D. twierdzy na gruncie od strony Kr\u00f3lestwa. Starostwo grodowe drohickie pod\u0142ug lustracyi z r. 1564 sk\u0142ada\u0142o si\u0119 z m. Drohiczyna i wsi Rechawka, Czarna, Wi\u0119ksza i Mniejsza, W\u00f3lka oraz z tenut dwu wsi Szczawice i Starczewice. W r. 1771 posiada\u0142 je Aleksander Ossoli\u0144ski, op\u0142acaj\u0105c z niego kwarty z\u0142p. 637 gr. 21, a hyberny z\u0142p. 2413 gr. 5. Na sejmie warszawskim z roku 1773\u20141775 stany Rzplitej nada\u0142y je temu\u017c Ossoli\u0144skiemu na emfiteusis z w\u00f3jt\u00f3wstwami i so\u0142ectwami. Opis historyi D. poda\u0142 J. Jaruszewicz w Athenaeum z 1847 r. Opis i widok zamie\u015bci\u0142 \u201eTyg. Illustr.\u201c z 1870 r. Nr. 112 i z r. 1873 Nr. 270. R. 1880 wydano chromolitograficzny widok D. jako dar jubileuszowy dla J. I. Kraszewskiego od Podlasiak\u00f3w. 2.) D.,<\/b> Dorohiczyn<\/i>, mko, w pow. kobry\u0144skim, stacya pocztowa na trakcie z Kobrynia do Pi\u0144ska, o 25 w. od Antopola, o 54 w. od Kobrynia, o 264 od Grodna. Mie\u015bci w sobie zarz\u0105d policyjny siedmiu gmin wiejskich. Mia\u0142 1878 r. 1476 mk. (702 m\u0119\u017c., 774 kob., 1300 izr., 176 chrze\u015bcian). F. S.<\/i><\/p>\n

Droje,<\/b> rz., ob. Pregla<\/a><\/i>.<\/p>\n

Drozdowo<\/b> 1.) zwane tak\u017ce Nowa karczma<\/i>, niem. Neukrug<\/i> lub Drosdowo<\/i>, w\u015b w\u0142o\u015bc., pow. kartuski. Przedtem wi\u00f3d\u0142 tu g\u0142\u00f3wny trakt z Gda\u0144ska do Ko\u015bcierzyny. R. 1761 d. 21 kwietnia starosta ko\u015bcierski Konstanty von Tamberger Nowowieczki, nadal tej wsi przywilej na karczm\u0119, kt\u00f3ra obecnie zaniechana; odt\u0105d nowy bity trakt na innem miejscu poprowadzono. Obszaru ziemi ma 514 m\u00f3rg, mieszk. tylko luter. 28, dom\u00f3w mieszk. 3, par. Parchowo, poczta i szko\u0142a w Szembargu. Odl. od Kartuz 2 i p\u00f3\u0142 mili. 2.) D.,<\/b> osada nale\u017c\u0105ca do nadle\u015bn. w Mirachowie, pow. kartuski; kat. 68, ewang. 15; par. i szko\u0142a w Gowidlinie, poczta w Sierakowicach. Odl. od Kartuz 4\u00bc mili. Dom\u00f3w mieszk. 9. 3.) D.,<\/b> w\u015b w\u0142o\u015bc., niem. Drosdowo<\/i>, pow. \u015bwiecki, par. Przysiersk, poczta Terespol, szko\u0142a w miejscu. Za krzy\u017cak\u00f3w by\u0142y to dobra szla\u00adche\u00adc\u00adkie, w\u0142a\u015bciciel by\u0142 zobowi\u0105zany s\u0142u\u017cy\u0107 im na wojnie z koniem. W r. 1341 jest jaki\u015b Orliko posiadaczem. R. 1421 Micha\u0142 dziedzic czyni wypraw\u0119 z krzy\u017cakami. R. 1448 Miko\u0142aj po wojnie nie chcia\u0142 wi\u0119cej trzyma\u0107 tej wioski, bo rola by\u0142a zaniedbana, a on \u015brodk\u00f3w nie mia\u0142, \u017ceby j\u0105 uprawi\u0107 i zasia\u0107. \u00d3wczesny komtur ze \u015awiecia wstawia si\u0119 za nim do mistrza wielkiego, a\u017ceby mu jakkolwiek dopom\u00f3g\u0142 do podniesienia gospodarstwa. R. 1451 wspominan\u0105 jest wdowa po Miko\u0142aju Pestkowa (Pastchken ?). Obecnie obsz. ziemi liczy D. 1024 morg., budynk\u00f3w 35, dom\u00f3w mieszk. 16, kat. 8, ewang. 89. 4.) D.,<\/b> folw., tam\u017ce, nale\u017cy do Pol. Konopatu. Budynk. 6, dom\u00f3w mieszk. 2, katol. 19. 5.) D.,<\/b> niem. Drosdowen<\/i>, w\u015b, pow. ja\u0144sborski, st. poczt. Szymonki. 6.) D.,<\/b> niem. Drosdowen<\/i>, w\u015b i dobra, pow. olecki, st. poczt. Mieru\u0144skie. K\u015b. F.<\/i><\/p>\n

Drozdy<\/b> 1.), w\u015b w b. ziemi bielskiej, pow. bielski, gub. grodzie\u0144ska. 2.) D.,<\/b> w\u015b, powiat \u015bwi\u0119cia\u0144ski, 4 okr. adm.; mk. 330, dm. 44 (1866). Od m. pow. 80 w. 3.) D.,<\/b> w\u015b w\u0142o\u015bcia\u0144ska, i rz\u0105dowa, pow. wilejski, gm. norzycka nad bezimiennym strumykiem, w 3 okr. adm., o 75 w. od m. pow. Wilejki, przy b. drodze poczt., id\u0105cej od granicy pow. dzi\u015bnie\u0144skiego do pow. \u015bwi\u0119cia\u0144skiego; 4 dm., 62 mk. (1866). 4.) D.,<\/b> al. Wa\u015bkowo<\/i>, osada szla\u00adche\u00adc\u00adka, pow. dzi\u015bnie\u0144ski, o 23 w. od m. pow. Dzisny, 1 okr. adm., przy b. drodze pocztowej z m. \u0141upsiek do B\u0142otnik; l dm., 6 mk. rz. kat. wyznania (1866). 5.) D.<\/b>–Borowe<\/i>, za\u015bc. pryw., pow. dzi\u015bnie\u0144ski, gm. drujska, o 43 i p\u00f3\u0142 w. od Dzisny, 3 okr. adm.; 2 dm., 10 mk. wyznania rz. katol. (1866). 6.) D.,<\/b> ob. Drozdnie<\/i>. 7.) D.,<\/b> por. Ch\u0142op<\/i>.<\/p>\n

Druciszki,<\/b> niem. Drutischken<\/i>, w\u015b nad Romint\u0105 pow. g\u0105bi\u0144ski, st. poczt. Walterkiejmy.<\/p>\n

Drujka,<\/b> Druja<\/i>, rz., lewy dop\u0142yw D\u017awiny, wyp\u0142ywa z jeziora Niedrewo przy mku S\u0142ob\u00f3dka, poni\u017cej miasta Bras\u0142awia, le\u017c\u0105cego nad D. Po bardzo kr\u00f3tkim biegu przep\u0142ywa jezioro Cno w kierunku p\u00f3\u0142n., przep\u0142ywa przez jezioro Strus\u0142a, kt\u00f3rego p\u00f3\u0142n. odnoga nazywa si\u0119 Snuchy, wychodz\u0105c z niego przy wsi U\u015bcie skr\u0119ca si\u0119 bardziej ku wschodowi, przep\u0142ywa w tym kierunku przez Gawejki, Czernow\u0119, Drujki, Strumiewszczyzn\u0119 i Zadrujk\u0119, zk\u0105d p\u0142ynie na p\u00f3\u0142n. a\u017c do Walciny, potem skr\u0119ca si\u0119 na p\u00f3\u0142n.-wsch. i powy\u017cej mka Druja wpada do D\u017awiny. Z lewego brzegu przyjmuje Rubie\u017c, powy\u017cej wsi Gawejki wody jeziora, nad kt\u00f3rem osada Obabie. Rzeka D. na pewnej granicy stanowi granic\u0119 guberni i kurlandzkiej z wile\u0144sk\u0105. W. Pol.<\/i><\/p>\n

Druski,<\/b> niem. Drusken<\/i>, 1.) nadle\u015bnictwo, pow. welawski, st. poczt. Gr. Schirrau. 2.) D.,<\/b> w\u015b i dobra, pow. sto\u0142upia\u0144ski, st. poczt. Sto\u0142upiany.<\/p>\n

Druskieniki,<\/b> w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. i par. Lejpuny, liczy 10 dm., 85 mk., odl. od Sejn 35 wiorst.<\/p>\n

Druskieniki,<\/b> 1.) b\u0142\u0119dnie Druskienniki<\/i> i Druzgieniki<\/i> zwane, mko, pow. grodzie\u0144ski, o 17 w. od st. dr, \u017cel. petersb.-warsz. Porzecze, mia\u0142o 1 stycznia 1878 r. 417 mk. t. j. 196 m\u0119\u017c., 221 kob. \u017byd\u00f3w 219. W pi\u0119knem po\u0142o\u017ceniu nad Niemnem i Rotniczank\u0105. Miejscowo\u015b\u0107 ta obfituje w wspomnienia z przesz\u0142o\u015bci, t\u0119dy przeprawiali si\u0119 Krzy\u017cacy przez Niemen, w tych okolicach staczali boje z Litw\u0105 poga\u0144sk\u0105, niszczyli wsie, burzyli zamki. Wed\u0142ug poda\u0144 ludu, tutaj by\u0142o kiedy\u015b miasto Rajgr\u00f3d, kt\u00f3re zapad\u0142o si\u0119 w ziemi\u0119, a na miejscu jego powsta\u0142y b\u0142ota. Kto pierwszy pozna\u0142 lekarskie w\u0142asno\u015bci tutejszej wody niewiadomo, zdaje si\u0119 \u017ce jej u\u017cywali oddawna miejscowi w\u0142o\u015bcianie. W ko\u0144cu zesz\u0142ego wieku Druskieniki zacz\u0119\u0142y si\u0119 ws\u0142awia\u0107, a chorzy z miejsc s\u0105siednich przybywali tutaj, chocia\u017c nieznany by\u0142 sk\u0142ad chemiczny wody, przyst\u0119p do niej utrudniony, utrzymanie po\u0142\u0105czone z wielkiemi trudami, nie by\u0142o lekarza, a rady chorym udzielali tylko miejscowi w\u0142o\u015bc., z pomi\u0119dzy kt\u00f3rych szczeg\u00f3lnej doznawa\u0142 wzi\u0119to\u015bci niejaki Surmetis. Stan taki pozosta\u0142 do r. 1830, a w\u0142a\u015bciwie do r. 1837. W r. 1830 na przedstawienie gubernatora grodzie\u0144skiego Bobiaty\u0144skiego, kurator wile\u0144skiego okr\u0119gu naukowego wyznaczy\u0142 profesora uniwersytetu Ignacego Fonberga do zrobienia rozbioru chemicznego wody druskienickiej, kt\u00f3ry z sumienno\u015bci\u0105 wywi\u0105zawszy si\u0119 z pracy, rezultaty swoich bada\u0144 og\u0142osi\u0142 w Wizerunkach i Roztrz\u0105saniach naukowych z r. 1835 i w r. 1838 wyda\u0142 w Wilnie: \u201eOpisanie wody mineralnej druskienickiej\u201c. Lecz g\u0142\u00f3wnie na rozw\u00f3j tych zdrojowisk wp\u0142yn\u0119\u0142a po\u017cyczka w ilo\u015bci 25,000 rs., przez rz\u0105d tutejszemu zak\u0142adowi zaliczona, na przywiedzenie go do porz\u0105dku. Od tego czasu D. szybko zacz\u0119\u0142y post\u0119powa\u0107 na drodze rozwoju; osuszono b\u0142ota i na ich miejscu za\u0142o\u017cono pi\u0119kny ogr\u00f3d spacerowy dla chorych, przy kt\u00f3rego jednym ko\u0144cu znajduje si\u0119 obszerny budynek \u0142azienny, przy drugim za\u015b galerya przykryta do przechadzek dla chorych w czasie niepogody. Wody druskienickie (bromo – jodowa – solanka), znane s\u0105 ze swej skuteczno\u015bci, czego dowodzi mn\u00f3stwo chorych, kt\u00f3rzy tam zdrowie odzyskali. Kuracyjny sezon rozpoczyna si\u0119 13 maja trwa do 13 pa\u017adziernika. Folwark mleczny ze \u015bwie\u017cym nabia\u0142em dostatecznie zapotrzebowaniom odpowiada. W ci\u0105gu 1878 i 79 roku w Druskienikach wzniesiono 150 nowych eleganckich dom\u00f3w a tak\u017ce i kilka hoteli urz\u0105dzonych wygodnie dla przyj\u0119cia znacznej liczby go\u015bci kuracyjnych. Przy zak\u0142adzie k\u0105pielowym utrzymywanem jest gabinet lekarski z maszyn\u0105 elektryczn\u0105, pneumatyczn\u0105 i wielu innemi przyrz\u0105dami leczniczemi jak r\u00f3wnie\u017c i sk\u0142ad wszelkich w\u00f3d mineralnych do picia. Przy \u017ar\u00f3dle praktykuje czterech sta\u0142ych lekarzy. D., po\u0142o\u017cone \u015br\u00f3d g\u00f3r i las\u00f3w, na brzegach dw\u00f3ch \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 z sob\u0105 rzek Niemna i Rotniczanki, urocze maj\u0105 okolice. Chc\u0105cy u\u017cy\u0107 ciszy wiejskiej, czystego zdrowego powietrza, znajduj\u0105 tu pi\u0119kne ustronia do przechadzek. Z wody druskienickiej wywarza si\u0119 s\u00f3l, zast\u0119puj\u0105ca s\u00f3l z Kreuznach i \u0142ug maciczny (Mutterlauge), u\u017cywaj\u0105ce si\u0119 w tych samych cierpieniach co i wody druskienickie; s\u00f3l do k\u0105pieli, a \u0142ug maciczny do k\u0105pieli i wciera\u0144. W Porzeczu, na stacyi, dla przejazdu do Druskienik, znajduj\u0105 si\u0119 omnibusy i czterokonne powozy. W D. d\u0142ugo nie by\u0142o cmentarza, chocia\u017c by\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142; zmar\u0142ych wo\u017cono do m. Rotnicy, le\u017c\u0105cego ju\u017c w guberni i wile\u0144skiej o kilka kil., i tam grzebano. Podobno powodem tego dziwnego braku by\u0142a ogl\u0119dno\u015b\u0107 wyg\u00f3rowana, by nie przera\u017ca\u0107 lecz\u0105cych si\u0119. Tak wi\u0119c, chocia\u017c umar\u0142 w D. Jan Czeczot, pochowano go w m. Rotnicy. W latach 1844\u201446 wysz\u0142o w Grodnie 24 zeszyt\u00f3w pisma p. t. \u201eOndyna w\u00f3d druskienickich\u201c. Za\u0142o\u017cycielem jego by\u0142 dr. med. Ksaw. Wolfgang, kt\u00f3ry wiele si\u0119 przyczyni\u0142 do wzrostu i wzi\u0119cia D. (po nim dr. Pilecki). Poezye, umieszczane w Ondynie, s\u0105 przewa\u017cnie pi\u00f3ra jego siostry, Jadwigi Wolfgang\u00f3wnej, niem\u0142odej ju\u017c wtedy niewiasty. Scena druskienicka oko\u0142o r. 1850 zalicza\u0107 si\u0119 mog\u0142a do lepszych scen polskich prowincyonalnych. Grywano komedye wy\u0142\u0105cznie swojskie: S. Bogus\u0142awskiego, J. Korzeniowskiego. Zim\u0105 i jesieni\u0105 miasteczko pustkowiem stawa\u0142o si\u0119, po rozjechaniu si\u0119 go\u015bci k\u0105pielowych. Jedynymi mieszka\u0144cami by\u0142 wtedy dr. Wolfgang z siostr\u0105. W przyleg\u0142ej do m. wiosce ludno\u015b\u0107 m\u00f3wi wy\u0142\u0105cznie po litewsku. Najnowszy w 1878 r. przewodnik dla korzystania z w\u00f3d D., wyda\u0142 po rossyjsku dr. Ponomarew w Grodnie. O wodach D. pisali: Zieleniewski M. \u201ePogl\u0105d na ruch zdrojowisk ojczystych w r. 1860\u201c. R. T. N. K. 1861. Fonberg Ign. \u201eOpisanie wody miner. druskienickiej\u201c. W. N. 1835 cz. XI. Pilecki Jan \u201eDruskieniki w r. 1860. T. L. 1861 nr. 18. Majer J. \u201eWody lekarskie krajowe\u201c 1843 r. Ka\u017a. Cho\u0144ski \u201eUwagi nad natur\u0105, dzia\u0142aniem i u\u017cyciem druskienickich w\u00f3d\u201c, Wilno 1841. Ksaw. Wolfgang \u201eO wodzie mineralnej solnej w D.\u201c Wilno, 1841. A. Hryniewicz \u201eO wodzie mineralnej druskienickiej\u201c, Wilno, 1842. Stanis\u0142aw Paw\u0142owski \u201eUwagi nad skuteczno\u015bci\u0105 w\u00f3d mineralnych druskienickich\u201c, Petersburg, 1847. J. I. Kraszewski i Ksaw. Wolfgang \u201eDruskieniki, szkic literacko-lekarski\u201c, Wilno, 1848. Dr. Pilecki w Tyg. illustr. 1877, nr. 84. 2.) D.,<\/b> w\u015b w\u0142o\u015bc., nad rz. Dzitw\u0105, pow. lidzki, 4 okr. adm., o 46 w. od Lidy, 13 dm., 131 mk. (1866). 3.) D.,<\/b> w\u015b w\u0142o\u015bc., nad rz. Niezdzilk\u0105, pow. lidzki, 5 okr. adm., o 46 w. od Lidy, 8 dm., 39 mk. (1866).<\/p>\n

Druskinele,<\/b> w\u015b, pow. wystrucki, st. poczt. Bokiele.<\/p>\n

Druskupie.<\/b> Tak si\u0119 zowi\u0105 po litewsku s\u0142one \u017ar\u00f3d\u0142a w Birsztanach.<\/p>\n

Druzgieniki,<\/b> mylna nazwa Druskienik<\/i>.<\/p>\n

<\/a><\/b>Druzno<\/a>,<\/b> (du\u017ca notka, w osobnym pliku.)<\/span><\/i><\/p>\n

Dru\u017cna,<\/b> Drausen<\/i>, jez., ob. Druzno<\/a><\/i>.<\/span><\/p>\n

Dryga,<\/b> w\u015b w pow. sok\u00f3lskim gub. grodz., o 32 w. od Sok\u00f3\u0142ki, chat 42.<\/p>\n

Drygale,<\/b> Dryga\u0142y<\/span><\/i>, niem. Drygallen<\/i>, w\u015b, dobra i le\u015bnictwo, pow. ja\u0144sborski, ze stacy\u0105 pocztow\u0105, 965 mk. [Na mapie Henennberga opisany jako Trigall<\/i>]<\/span><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dubasiewszczyzna,<\/b> 1.)<\/span> wie\u015b, przys.<\/span> i uroczysko w powiecie sok\u00f3lskim, gub. grodz., gm. Trofim\u00f3wka,<\/span> o 30<\/s><\/span> 34<\/span> w. od Sok\u00f3\u0142ki, 140 dz. 2.) D.,<\/b> kol. niem., tam\u017ce, ob. <\/i><\/span>Hinterswalde<\/a><\/i>.<\/p>\n

Duba\u015bna,<\/b> wie\u015b w powiecie sok\u00f3lskim, gubernii grodzie\u0144skiej, o 3 wiorst od Sok\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

Dubek<\/b> lub Bystra<\/i>, rzeka, dop\u0142yw Niemna<\/a> mi\u0119dzy Szczorsami a Lubczem.<\/p>\n

Dubeninki,<\/b> niem. Dubeningken<\/i>, wie\u015b, pow. go\u0142dapski, ze stacy\u0105 pocztow\u0105, ma 471 mk.<\/p>\n

Dubinnka,<\/b> osada, pow. kalwaryjski, gm. n<\/span>adnieme\u0144ska, par. Rumbowicze. Liczy 12 dm., 28 mk., odl. od Maryampola 46 w.<\/p>\n

Dubiany<\/b> 1.) w\u015b rz\u0105d., pow. wy\u0142kowyski, gm. Karkliny, par. Bartniki. W 1827 r. by\u0142o tu 9 dm., 105 mk., obecnie 10 dm., 82 mk., odl. od Wy\u0142kowyszek 16 w. 2.) D.,<\/b> wie\u015b rz\u0105dowa, pow. kalwaryjski, gm. nadnieme\u0144ska, par. Rumbowicze. W 1827 r. by\u0142o tu 12 dm. i 107 mk., obecnie 25 dm., 166 mk., odl. od Maryampola 48 w. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Dubieniki,<\/b> os., pow. kalwaryjski, gm. Krakopol, par. Simno, liczy 2 dm., 25 mk.<\/p>\n

Dubieniki,<\/b> w\u015b rz\u0105d. nad Mereczank\u0105 i rz. Skroblis, pow. trocki, 4 okr. adm., o 14 w. od Merecza, 5 dm., 46 mk. (1866).<\/p>\n

Dubieniszki,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, par. I\u0142gowo. W 1827 r. by\u0142o tu 13 dm. i 109 mk., obecnie liczy 13 dm., 134 mk., odl. od W\u0142adys\u0142awowa 35 w.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dubissa,<\/b> rz., prawy dop\u0142yw Niemna<\/a>, wyp\u0142ywa z jez. Rajzgie w pow. szawelskim, na 285 st. nad poz. Niemna; przyjmuje: Zie\u0142upis, Skrandupis, Spalw\u0119, Krieszyni\u0119, Szywini\u0119, Kurt\u00f3wk\u0119, Degl\u0119, Szawsz\u0119, Szwentupis, Kro\u017cent\u0119<\/a>, Gry\u017cow\u0119, Cyt\u00f3wk\u0119, Wiewir\u017c\u0119, Dratwini\u0119, \u0141apisz\u0119, Twarko\u0144cz\u0119, \u0141ukn\u0119, Kirszniaw\u0119<\/a>, Po\u0142on\u0119, Taurupis, Giniaw\u0119 i \u0141azdon\u0119. Ma 130 w. d\u0142ug., przy uj\u015bciu do Niemna pod \u015arednikami 20 s\u0105\u017cni szeroka, g\u0142\u0119b. od 1 do 9 st\u00f3p, dno p\u0142askie, woda czysta, sp\u0142awna tylko na wiosn\u0119 od Lidowian t. j. na 50-ej wior\u015bcie od \u017ar\u00f3d\u0142a. W opisach niekiedy mylnie podaj\u0105, i\u017c D. wyp\u0142ywa z jez. szawelskiego.<\/p>\n

Dubiszki,<\/b> folw., pow. wy\u0142kowski, gm. Bartniki, parafia Kieturw\u0142oki, ma 1 dom, 16 mieszka\u0144c\u00f3w. Od Suwa\u0142k w. 59, od Wy\u0142kowyszek w. 15, od drogi bitej w. 11, od Niemna w. 77. Rozl. wynosi mr<\/span>. 122 a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 92, \u0142\u0105k mr<\/span>. 23, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 7, budowli mur. 1, drewnianych 4, p\u0142odozmian 5-polowy, pok\u0142ady torfu u\u017cywanego na miejscowe potrzeby.<\/p>\n

Dubno,<\/b> 1.) w\u015b, pow. grodzie\u0144ski, blisko zbiegu Rosi z Niemnem, o 18 w. od mka Skidel, przy by\u0142ym trakcie handlowym z Grodna do S\u0142onima. 2.) D.,<\/b> po \u0142otew. Dubna<\/i>, niegdy\u015b Newtermuj\u017ca<\/i>, w\u015b w pow. dyneburskim, parafii Nidermuj\u017ca, by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 Ur\u00adba\u00adna Be\u00adni\u00ads\u00ad\u0142aw\u00adskie\u00adgo. Ko\u015bcio\u0142ek filialny; 1782 dzies. gruntu dworskiego. Od r. 1702\u201405 w\u0142adali t\u0105 posiad\u0142o\u015bci\u0105 jezuici dyneburscy, kt\u00f3rzy j\u0105 wzi\u0119li w zastaw od Ma\u00adryan\u00adny z Be\u00adni\u00ads\u00ad\u0142aw\u00adskich Wo\u0142kowej. Jest tu st. dr. \u017cel. rysko-dyneburskiej, o 24 w. od Dyneburga. Por. Wyszki<\/i>. 3.) D.,<\/b> ob. Dubnia<\/i>.<\/p>\n

Dubok,<\/b> 1.<\/span>) ma\u0142y dop\u0142yw bagnisty rz. Prypeci<\/a> z prawej strony, w pow. mozyrskim, p\u0142ynie r\u00f3wnolegle pomi\u0119dzy rz. Brodnic\u0105 i Borock\u0105; kierunek ma od po\u0142udnia na p\u00f3\u0142noc; d\u0142ugo\u015b\u0107 biegu oko\u0142o 2 mil w miejscowo\u015bci niedost\u0119pnej. 2.) D.,<\/b> ob. Ussa<\/i>. A. Jel.<\/i><\/p>\n

Dubok\u0142a\u0144ce,<\/b> w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. Kudrany, par. Liszkowo, liczy 22 dm., 165 mk., odl. od Sejn 53 w.<\/p>\n

Dubowa,<\/b> 1.) w\u015b w pow. sok\u00f3lskim gub. grodz., o 18 w. od Sok\u00f3\u0142ki, chat 140. 2.) D.,<\/b> w\u015b, pow. dzi\u015bnie\u0144ski, gm. Drygucze, o 34 w. od m. Dzisny, 3 okr. adm. przy drodze pocztowej z Dzisny do Drui, 4 dm., 37 mieszka\u0144c\u00f3w prawos\u0142. 3.) D.,<\/b> w\u015b, pow. kowelski, gm. Dubowa, nale\u017ca\u0142a do starostwa kowelskiego; le\u017cy tu\u017c pod Kowlem i przy kolei brzesko-kijowskiej. W\u0142o\u015bcianie, dusz 680, maj\u0105 86 dm., 2388 dzies. gruntu. Gleba popielatka na pok\u0142adzie i\u0142u i marglu. Narzecze rusi\u0144skie. 4.) D.,<\/b> w\u015b u \u017ar\u00f3de\u0142 rz. Rowca, pow. lity\u0144ski, par. Me\u017cyr\u00f3w. Roku 1868 mia\u0142a 157 dm. By\u0142a tu niegdy\u015b cukrownia. Parafia prawos\u0142awna tutejsza liczy 1078 wiernych a do cerkwi parafialnej \u015b. Dymitra nale\u017cy 40 dziesi\u0119cin ziemi. 5.) D.,<\/b> w\u015b, pow. ba\u0142cki, gm. Harmaki, par. Rybnica, ma dusz m\u0119z. 206, ziemi w\u0142o\u015b\u0107. 1124 dz., nale\u017ca\u0142a do Grabowskich, Wyszomirskich; dzi\u015b Matkowa 2118 dzies. i Maryi Jurewiczowej 372 dzies. Cerkiew paraf. \u015a. Micha\u0142a dla 788 parafian, posiada ziemi cerkiewnej 108 dzies. R. 1868 D. mia\u0142a 57 dm. 6.) D.,<\/b> mko, pow. huma\u0144ski, par. Huma\u0144, nad rz. Jatrani\u0105, o 2 w. od wsi Kodowej, o 22 w. od Podwysokiego. Mieszk. 900 prawos\u0142., 9 katol., 814 izrael. Cerkiew paraf., szk\u00f3\u0142ka, bo\u017cnice dwie murowane, m\u0142yn du\u017cy pytlowy. Ziemi 2045 dz. pierwszorz\u0119dnego czarnoziemu. Nale\u017cy w po\u0142owie do Ga\u0142eckiego i Peretiatkiewicza. Zarz\u0105d gm. i polic. w tem\u017ce miasteczku. R 1868 D. mia\u0142a 186 dm.<\/p>\n

Dubowo<\/b> 1.) wie\u015b, pow. suwalski, gmina Kukowo, par. Suwa\u0142ki, o 6 w. od Suwa\u0142k. Przestrzeni mr<\/span>. 1657, osad 78, grunta liche, \u017c<\/span>wirkowate, od po\u0142udnia dotykaj\u0105 do lasu iglastego rz\u0105dowego, brak \u0142\u0105k i wody. Wie\u015b rozkolonizowana, t. j. osady rozrzucone pojedy\u0144czo na kilku liniach, a \u017ce nigdzie nie ma sad\u00f3w ani nawet dzikich drzew, wi\u0119c dla oka przyzwyczajonego do wsi litewskich, okolonych gajami, D. przedstawia smutny widok. We wsi karczma. Ludno\u015bci m\u00f3wi\u0105cej narzeczem mazurskiem os\u00f3b 378, dm. 67. R. 1827 by\u0142o 38 dm., 218 mk. 2.) D.,<\/b> ob. Dub\u00f3w<\/i>. R. W.<\/i><\/p>\n

Dub\u00f3w,<\/b> ob. Dubowa<\/i> i Dubowo<\/i>.<\/p>\n

Dubrowa,<\/b> ob. D\u0105browa<\/i>.<\/p>\n

Dubrowa,<\/b> rzeka, dop\u0142yw Niemna w gub. mi\u0144skiej.<\/p>\n

Dubr\u00f3wka<\/b> 1.) rz., dop\u0142yw Szczary z prawej strony, uchodzi powy\u017cej Chworki, 2.) D.,<\/b> rz., wpada do rz. Ro\u015bki w Tetyjowie, pow. taraszcza\u0144ski.<\/p>\n

Duby,<\/b> w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. i par. Ber\u017cniki, liczy 39 dm., 170 mk., odl. od Sejn 9 w.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dudki<\/b> 1.) niem. Dutken<\/i> [Duttken<\/i>]<\/span>, wie\u015b, pow. \u0142ecki, st. p. Borzymy. [Na mapie Kreis Lyk: folw. Pogorzelsk<\/i> le\u017cy na wsch. od Dudek.]<\/span> 2.) D.,<\/b> niem. Dudtken<\/i>, wie\u015b, pow. olecki, st. p. G\u0105ski. 3.) D.,<\/b> niem. Duttken<\/i> lub <\/i>Marlinowen<\/a><\/i>, w\u015b, pow. go\u0142dapski, st. p. Dubeninki.<\/p>\n

Dudtken<\/b> (niem.), ob. Dudki<\/i>.<\/p>\n

Dudy<\/b> 1.) Nadrzeczne<\/i>, w\u015b, powiat kolne\u0144ski, gm. Czerwone, par. Kolno, na lewym brzegu rz. Pisny, w odleg\u0142o\u015bci 11 wiorst od Kolna, 39 od \u0141om\u017cy. Dudy przed uw\u0142aszczeniem, wchodzi\u0142y w sk\u0142ad ekonomii Ma\u0142y P\u0142ock. D. le\u017c\u0105 w najbardziej zaludnionej cz\u0119\u015bci puszczy nowogr\u00f3dzkiej; \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 prawie z Waszkami i Cherubinami; po drugiej stronie rzeki le\u017c\u0105 Popio\u0142ki, Podg\u00f3rne i Podlas. W 1820 r. znajdowa\u0142o si\u0119 6 w\u0142\u00f3k 28 morg. miary magdeburskiej; koni 13, wo\u0142\u00f3w 16, kr\u00f3w 11, \u015bwi\u0144 6 sztuk. Czynszownik\u00f3w by\u0142o 9, cha\u0142upnik\u00f3w 3; og\u00f3\u0142em posiada\u0142y Dudy wtedy 60 g\u0142\u00f3w (z\u0142o\u017conych wy\u0142\u0105cznie z ro\u00addzin nosz\u0105cych na\u00adz\u00adwi\u00ads\u00adko Duda). Obecnie licz\u0105 og\u00f3\u0142em 170 morg. (93 ornej). 2.) D.<\/b> Puszcza\u0144skie<\/i>, wie\u015b kurpiowska, gm. \u0141yse, pow. kolne\u0144ski, niedaleko rz. Skwy, przy lasach obr\u0119bu le\u015bnego Zalas. W 1820 r. znajdowa\u0142o si\u0119 14 w\u0142\u00f3k 8 morg. miary magdeb.; koni 48, wo\u0142\u00f3w 41, kr\u00f3w 53, ja\u0142owizny 26, \u015bwi\u0144 23, owiec 3 sztuki. Czynszownik\u00f3w by\u0142o 18, cha\u0142upnik\u00f3w 13 i karczmarz, razem 212 g\u0142\u00f3w. Obecnie 1004 morg\u00f3w gruntu, w tej liczbie 349 ornego; pod osad\u0105 le\u015bn\u0105 nale\u017c\u0105c\u0105 do le\u015bnictwa nowogr\u00f3dzkiego, znajduje si\u0119 pr\u00f3cz tego 24 morgi. 3.) D.,<\/b> w\u015b, zamieszczona w liczbie kurpiowskich u Pola, pow. ostrowski, gm. Por\u0119ba. W\u0142o\u015bcianie posiadaj\u0105 135 morg., w tej liczbie 80 morg. ornej ziemi. Obr\u0119b le\u015bny Dudy zawiera 1896 morg. sosnowego boru.<\/p>\n

Duena<\/b> (niem.), ob. D\u017awina<\/a><\/i>.<\/p>\n

Duenaburg<\/b> (niem.), ob. Dyneburg<\/i>.<\/p>\n

Duenemburg<\/b> (niem.), ob. Dyneburg<\/i>.<\/p>\n

Dugny,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. Pojeziory, par. Wy\u0142kowyszki. Liczy 8 dm., 74 mk., odl. od Wy\u0142kowyszek 13 w.<\/p>\n

Dukat,<\/b> osada na Kurpiach, pow. kolne\u0144ski, gm. Gawrychy, par. Nowogr\u00f3d, blisko wsi Gawrych. Znajduje tu si\u0119 osada le\u015bna; opr\u00f3cz tego Jan Szczucki posiada 60 morg ziemi (30 ornych). Obr\u0119b le\u015bny wchodzi w sk\u0142ad stra\u017cy Gawrychy i zawiera 560 morg olszyny. Po\u0142o\u017cenie nizkie, sapowate; znajduj\u0105 si\u0119 liczne torfowiska i ruda \u017celazna. Ze zwierzyny pojawiaj\u0105 si\u0119 jarz\u0105bki i cietrzewie. Pol (w \u201ePuszczakach Mazowsza\u201c) wspomina o b\u0142otach Dukat; prawdopodobnie b\u0119d\u0105 to bagna i torfowiska niniejszego obr\u0119bu le\u015bnego. Lud. Krz.<\/i><\/p>\n

Duksta,<\/b> ob. Windawski kana\u0142<\/i>.<\/p>\n

Dule\u0144ciszki,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. \u015awiatoszyn, par. I\u0142gowo. Ma 3 dm., 39 mk., odl. 41 w. od W\u0142adys\u0142awowa.<\/p>\n

Dulkowszczyzna,<\/b> w\u015b i folw., pow. augustowski, gm. Kuryanka, par. Lipsk; liczy 15 dm., 110 mk.; od Suwa\u0142k w. 70, od Augustowa w. 42, od Lipska w. 20, od rz. Niemna w. 20. Rozl. folw. wynosi mr<\/span>. 175 a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 161, \u0142\u0105k mr<\/span>. 10, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 4; budow. drew. 5; folw. ten w r. 1876 oddzielony od d\u00f3br Lipsk Murowany. Br. Ch.<\/i>, A. Pal.<\/i><\/p>\n

Dullen<\/b> (niem.), ob. Du\u0142y<\/i>.<\/p>\n

Du\u0142y,<\/b> zapewne Do\u0142y<\/i>, niem. Dullen<\/i>, w\u015b, pow. olecki, st. poczt. Margrabowa.<\/p>\n

Dumbel<\/b> lub Dumbeln<\/i>, folw., pow. sejne\u0144ski, gm. Krasnowo, par. \u0141o\u017adzieje. Liczy 4 dm., 41 mk. W pobli\u017cu jezioro t. n. Dobra ziemskie D., w sk\u0142ad kt\u00f3rych wchodzi\u0142y jeszcze folwarki Dusznica i Jenoraj\u015bcie, patentem donacyjnym kr\u00f3la pruskiego z dnia 1 marca 1802 r. darowane by\u0142y genera\u0142owi hr. Karolowi Klinkowstr\u00f6m, po kt\u00f3rym odziedziczy\u0142 je syn Henryk. Ten w dniu 17 czerwca 1817 r. sprzeda\u0142 je Hektorowi Kar\u0119dze. W r. 1822 naby\u0142a te dobra Wiktorya z ksi\u0105\u017c\u0105t Ogi\u0144skich hr. Zyniew, kt\u00f3ra w r. 1829 sprzeda\u0142a je J\u00f3zefowi Klonowskiemu. Nast\u0119pnie folwarki Dusznica i Jenoraj\u015bcie oddzielone zosta\u0142y, a same dobra Dusznica s\u0105 obecnie w\u0142asno\u015bci\u0105 Te\u00adres\u00adsy z Ro\u00adni\u00adkie\u00adr\u00f3w hr. Wo\u0142\u0142owiczowej. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z fol. D. i J\u00f3zef\u00f3w, tudzie\u017c wsi Dziewiliszki, Wisztory, Auksztokalnie i Babirsze. Od Suwa\u0142k w. 45, od Sejn w. 3, od Grodna w. 75. Rozleg\u0142o\u015b\u0107 wynosi mr<\/span>. 1299 a mianowicie: fol. D. grunta orne i ogrody mr<\/span>. 601, \u0142\u0105k mr<\/span>. 242, pastwisk mr<\/span>. 11, w jeziorach mr<\/span>. 215, lasu mr<\/span>. 24, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 28; razem mr<\/span>. 1132; p\u0142odozmian 9-polowy, budowli mur. 9; drewn. 2. Folw. J\u00f3zef\u00f3w grunta orne i ogrody mr<\/span>. 97, \u0142\u0105k mr<\/span>. 48, zaro\u015bli mr<\/span>. 14, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 8; razem mr<\/span>. 167; budowli drewn. 2, pi\u0119\u0107 jezi\u00f3r, doch\u00f3d z rybo\u0142\u00f3stwa i pok\u0142ady torfu. Wie\u015b Wisztory osad 31, gruntu mr<\/span>. 853; wie\u015b Dziewiliszki osad 16, gruntu mr<\/span>. 661; wie\u015b Auksztopie osad 21, gruntu mr<\/span>. 563; wie\u015b Babirsze osad 18, gruntu mr<\/span>. 569. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Dumbel,<\/b> nazwa kilku drobnych jezi\u00f3r w pow. sejne\u0144skim. Jedno o 3 w. na zach\u00f3d od os. \u0141o\u017adzieje, w dzikiej wzg\u00f3rzystej okolicy; w s\u0105siedztwie drugie jezioro Dumbelek, po\u0142\u0105czone z jez. Auksztokalnie; Dumbel ma 20 do 30 morg. obszaru, Dumbelek za\u015b 10 morg\u00f3w. Drugie jezioro t. n. przy wsi D. na po\u0142ud.-zach\u00f3d od osady \u0141o\u017adzieje, ma 32 mr<\/span>. obszaru, brzegi wzg\u00f3rzyste, wyp\u0142ywa z niego rzeczka Po\u0142o\u017adziejka. Trzecie jez. D. lub Dumblis<\/i>, przy wsi Podumble, na p\u00f3\u0142n.-zach. od Kopciowa; wody swe odlewa do jeziora Gniade. Czwarte jez. Dumbelek, raczej dwa, zwane te\u017c Dumblalis, o 4 w. na p\u00f3\u0142n. wsch\u00f3d od Kopciowa, przy wsi Dumbla\u0144ce. \u0141\u0105cz\u0105 si\u0119 z sob\u0105; stanowi\u0105 niejako przed\u0142u\u017cenie w po\u0142ud. zach. kierunku jeziora Ilgis. Wi\u0119ksze liczy 20, mniejsze 10 mr<\/span>. obszaru, brzegi wzg\u00f3rzyste. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Dumbel,<\/b> niem. Dumbeln<\/i>, 1.) w\u015b, pow. sto\u0142upia\u0144ski, st. p. Mehlkehmen. 2.) D.,<\/span><\/b> w\u015b, pow. darkia\u0144ski, st. p. Sodehnen. [1945 ros. \u041a\u0430\u0440\u043f\u043e\u0432\u043a\u0430<\/span><\/i> w obw. kaliningradzkim.]<\/span> 3.) D.,<\/span><\/b> W<\/span><\/i>. i M<\/span><\/i>., dwie wsie, pow. go\u0142dapski, st. p. Go\u0142dapia; nad rz. Piss\u0105.<\/p>\n

<\/a>Dumbelek,<\/b> ob. <\/i>Dumbel<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dumbeln<\/b> (niem.), ob. Dumbel<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dumblalis,<\/b> ob. Dumbel<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dumbla\u0144ce,<\/b> w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. i par. Kopciowo. Liczy 6 dm., 86 mk., odl. 28 w. od Sejn.<\/p>\n

Dumblanka,<\/b> rz., ob. Dociszki<\/i> i Dumbla<\/i>.<\/p>\n

<\/a>Dumblis,<\/b> ob. <\/i>Dumbel<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dumcze,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Le\u015bnictwo, par. W\u0142adys\u0142aw\u00f3w; 3 dm., 39 mk., odl. 6 w. od W\u0142adys\u0142awowa.<\/p>\n

Dumczyszki,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. Pojeziory, par. Wy\u0142kowyszki, liczy 17 dm., 91 mk., odl. 11 w. od Wy\u0142kowyszek.<\/p>\n

Dumiszki,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Michaliszki, par. Preny. Le\u017cy \u015br\u00f3d las\u00f3w na drodze z Pren do Ludwinowa. W 1827 r. by\u0142o tu 8 dm. i 109 mk., obecnie liczy 26 dm., 210 mieszk.<\/span>, odleg\u0142e 36 wiorst od Maryampola. U Zinberga mylnie podana po raz drugi p. n. Duliszki.<\/p>\n

Duna,<\/b> to samo co D\u017awina<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dunaiken<\/b> (niem.), ob. Dunajek<\/i> i Dunajki<\/i>.<\/p>\n

Dunajek<\/b> 1.) niem. Duneyken<\/i>, Wielki<\/i> i Ma\u0142y<\/i>, w\u015b, pow. go\u0142dapski, st. poczt. Grabowo. 2.) D.,<\/b> niem. Duneiken<\/i>, Duneyken<\/i>, w\u015b i dobra, pow. olecki. Jest tu stacya pocztowa. 3.) D.,<\/b> ob. Dunajki<\/i>. 4.) D.,<\/b> niem. Dunaiken<\/i>, os. nale\u017c\u0105ca do Blomfeldu, pow. ko\u015bcierski, par. Zblewo, dusz 30.<\/p>\n

Duneiken,<\/b> Duneyken<\/i> (niem.), ob. Dunajek<\/i>.<\/p>\n

Dupe,<\/b> ob. Pasarga<\/i>.<\/p>\n

Dupki Lipowskie,<\/b> niem. Dupken<\/i>, w\u015b, pow. ja\u0144sborski, st. poczt. Dryga\u0142y.<\/p>\n

Durba, <\/i><\/b>Dorba<\/i>, Durbe<\/i>, rz. w Kurlandyi, ma \u017ar\u00f3d\u0142o w parafii Gramsden, przyjmuje Preknl\u0119 i Wartag\u0119, przep\u0142ywa przez jez. Durben, potem przyj\u0105wszy Allohksne (kt\u00f3ra ju\u017c pierwej Tebber i Lasche przyj\u0119\u0142a) wpada do Baltyku p. n. Szakke, w parafii Szakenhausen. Por. Doblena<\/i>.<\/p>\n

Durben,<\/b> \u0142otew. Dorbe<\/i>, mko w Kurlandyi, w okr. grobi\u0144skim, 154 w. od Mitawy; zamek 1263 r. wzniesiony przez Burcharda von Hornhausen, kt\u00f3rego tu 1264 r. na g\u0142ow\u0119 Litwini pobili. Parafia D. ma wa\u017cniejsze wsie: Bunthof, Tadajki, Wartaje, Preckuln, Paplaken, Wirgen, Szusten, Kruten, Krotten, Ilsen, Paddern, Ilmajen, Drogen, Lanen, Duppeln, Aistern, Ligutten, Strokken, Wirginahl, Aprikken, Bebben i i.<\/p>\n

Durben,<\/b> jez. w pow. hazenpockim Kurlandyi, w par. Durben, 4 i p\u00f3\u0142 w. d\u0142., 2 w. sz.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dusajcis,<\/b> dwa ma\u0142e jeziora w pow. sejne\u0144skim, le\u017c\u0105 na po\u0142udnie od jez. Ga\u0142adu\u015b, przy wsi \u017be<\/span>gary. Jedno ma 8, drugie 12 morg\u00f3w obszaru. [Obecnie nie ma jez. o tej nazwie. Jedno z jezior, to zapewne <\/i><\/span>Dafrajcis<\/a><\/i>, drugie, mniejsze (Dusajcis ?), na p\u0142d. od \u017begar, obecnie bez nazwy.]<\/p>\n

Dusia,<\/b> ob. Du\u015b<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dusiele,<\/b> w\u015b, pow. kalwaryjski, gm. Simno. Liczy 30 dm., 152 mk, odl. 34 w. od Kalwaryi. Nie zamieszczone ani w spisie wsi z 1827 r. ani w Skorowidzu Zinberga; jedynie tylko w urz\u0119dowym spisie miejscowo\u015bci suwalskiej gub. przy \u201ePamiatnej Kni\u017cce\u201c z 1878 r.<\/p>\n

Dusielniki,<\/b> w\u015b, pow. kalwaryjski, gm. i par. Udrya. W 1827 r. by\u0142o tu 12 dm., 97 mk., obecnie liczy 25 dm., 96 mk., odl. od Kalwaryi 51 w. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Dusielniki,<\/b> z\u0142o\u017cone z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci jezioro przy wsi t. n. w pow. kalwaryjskim, d\u0142ugo\u015b\u0107 obw. 3 w., szer. 1 w., g\u0142\u0119b. 12 do 18 st\u00f3p, ryb niewiele. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dusznica,<\/b> w\u015b i folw., pow. sejne\u0144ski, gm. Krasnowo, par. \u0141o\u017adzieje. W 1827 r. by\u0142o tu 26 dm., 268 mk.; odl. od Sejn 11 w. Folwark D. wchodz\u0105cy poprzednio w sk\u0142ad d\u00f3br Dumbeln, obecnie stanowi w\u0142asno\u015b\u0107 p. Fe\u00adli\u00adxa Ga\u00adw\u00adro\u0144\u00adskie\u00adgo. Dobra D. sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z fol. D., wsi D. i Tarn\u00f3wka; pod\u0142ug opisu z r. 1868 rozleg\u0142o\u015b\u0107 dworska wynosi mr<\/span>. 1003, a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 378, \u0142\u0105k mr<\/span>. 154, pastwisk mr<\/span>. 186, lasu mr<\/span>. 31, zaro\u015bli mr<\/span>. 154, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 100; wie\u015b D. osad 31, gruntu mr<\/span>. 376; w\u015b Tarn\u00f3wka osad 53, gruntu mr<\/span>. 171. Por. <\/i>Dumbel<\/a><\/i>.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Du\u015b<\/b> lub Dusia<\/i>, jezioro, jedno z wi\u0119kszych w pow. sejne\u0144skim, na granicy od kalwaryjskiego, do kt\u00f3rego nale\u017cy cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocnego brzegu. Najwi\u0119ksza d\u0142ugo\u015b\u0107 w kierunku z po\u0142udnia ku p\u00f3\u0142nocy 7 do 8 w., szeroko\u015b\u0107 oko\u0142o 4 w. a g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 od 40 do 120 st\u00f3p. Obszar og\u00f3lny wynosi 16,9 wiorst czyli 0,35 mili, oko\u0142o 900 mr<\/span>. Obfituje w sielawy i inne ryby, brzegi bezle\u015bne, nizkie, puste, od zachodu tylko wzg\u00f3rkowate i osiad\u0142e. Tu si\u0119 mieszcz\u0105 wsie: Barce, \u017bubrzyszki, Sutra folw., Pudusie i Piotrowicze. Wyp\u0142ywa z jez. rzeka Dawinia<\/a> i wpada o 2 w. do jeziora Kale\u015bnickiego<\/a>. Opisa\u0142 je J. Radziukinas, ob. \u201eDusia\u201c (Wis\u0142a, t. XIII, str. 89 i nast.).<\/span> Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Du\u015bnica,<\/b> ob. Dusznica<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dutken<\/b> (niem.), Dutki<\/i>, ob. Dudki<\/i>.<\/p>\n

Dutki,<\/b> ob. Dudki<\/i>.<\/p>\n

Duttken<\/b> (niem.), ob. Dudki<\/i>.<\/p>\n

Dwierajtynie,<\/b> os, pow. kalwaryjski, gm. Podawinie, par. Dauksze. Ma 7 dm., 16 mk., odl. 10 w. od Kalwaryi.<\/p>\n

Dwillki,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Pogiermo\u0144, par. Pokojnie. 1827 r. by\u0142o tu 19 dm., 189 mk.; obecnie liczy 22 dm., 220 mk. i 725 morg. obszaru, odl. 52 w. od Maryampola a od Pren 13 w.<\/p>\n

Dwina,<\/b> rossyjska nazwa D\u017awiny zachodniej i p\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n

Dworaczki,<\/b> mylnie Dworackie<\/i>, niem. Dworatzken<\/i>, w\u015b, pow. olecki, st. poczt. Dunajek.<\/p>\n

Dworaki,<\/b> Dworki<\/i>, Kowalewo<\/i>, niem. Kowallewen<\/i>, Dworcken<\/i>, w\u015b, pow. ja\u0144sborski, st. pocztowa Bia\u0142a.<\/p>\n

Dworaliszki-N<\/span>owe,<\/b> w\u015b i folw., i D.-S<\/span>tare<\/i>, w\u015b i folw., pow. maryampolski, gm. Poniemo\u0144-Po\u017caj\u015bcie, par. Poniemo\u0144. Jest tu gorzelnia. W 1827 r. D. nowe liczy\u0142y 23 dm. i 268 mk., obecnie liczy 20 dm., 134 mk. Dobra D., dawniej cz\u0119\u015b\u0107 starostwa rumszyskiego, nad samym Niemnem, le\u017c\u0105 w miejscu gdzie na tej rzece sterczy s\u0142ynna rafa (\u201edyabli most\u201c), o kt\u00f3rej Mickiewicz w Gra\u017cynie wspomina. Na polach okopy, jedne podobno szwedzkie, inne z r. 1811. W\u0142asno\u015b\u0107 p. Bo\u00adry\u00adso\u00adwi\u00adcza. Dawniej wchodzi\u0142y w sk\u0142ad znacznych d\u00f3br Poniemo\u0144 Frentzela. F. S.<\/i><\/p>\n

Dworczysko,<\/b> 1.) kol., pow. ra\u00addzy\u00admi\u0144\u00adski, gm. Za\u00adb\u00adro\u00addzie, par. Nie\u00adg\u00f3w. 2.) D.,<\/b> pow. sejne\u0144ski gm. i par. Ber\u017cniki, liczy 16 dm., 109 mk.; odl. 5 w. od Sejn. 3.) D.,<\/b> w\u015b rz\u0105dowa, 1841 r. za\u0142o\u017cona, pow. sejne\u0144ski, gm. Pokrowsk, par. Sejny, nad Czarn\u0105 Ha\u0144cz\u0105, ma 5 dom\u00f3w, 20 mieszka\u0144c\u00f3w, o 19 wiorst od Sejn. [Pierwotnie Dworzec<\/i>.]<\/span> Now.<\/i><\/p>\n

Dworczyszki,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Kidule, par. Sudargi. Liczy 9 dm., 93 mk.; odl. 28 w. od W\u0142adys\u0142awowa.<\/p>\n

Dworkiele,<\/b> w\u015b, pow. wy\u0142kowyski, gm. i par. Wy\u0142kowyszki. Liczy 2 dm., 28 mk., odl. 5 w. od Wy\u0142kowyszek.<\/p>\n

<\/a>Dybla,<\/b> Dyb\u0142a<\/i>, ob. <\/i>E\u0142k<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dyb\u0142a<\/b> lub Dyble<\/i>, w\u015b i folw., pow. szczuczy\u0144ski, gm. Bogusze, par. Grajewo. W 1827 r. liczono tu 9 dm., 52 mk. folw. D. z wsi\u0105 D., od \u0141om\u017cy w. 50, od Szczuczyna w. 9, od Grajewa w. 6, od Biebrzy w. 10. Rozl. wynosi mr<\/span>. 1046, a mianowicie: grunta orne i ogrody mr<\/span>. 400, \u0142\u0105k mr<\/span>. 114, pastwisk mr<\/span>. 32, lasu mr<\/span>. 471, nieu\u017cytki i place mr<\/span>. 28, bud. mur. 7. drewn. 20, pok\u0142ady torfu. W\u015b D. osad 19, gruntu mr<\/span>. 59. W\u0142adys\u0142aw, ks. mazow., r. 1444 \u201ein Dybl i locoque venationum nostrum\u201c, sprzedaje Jak\u00f3bowi Baranowi z Gumowa 10 \u0142an. nad jez. \u017barnow, w pobli\u017cu Goni\u0105dza, dla za\u0142o\u017cenia wsi, p. n. \u017barnowo. Wsi tej nadaje ksi\u0105\u017c\u0119 jezioro \u017barnow i cztery inne w zlewie Biebrzy le\u017c\u0105ce (Kapica, Her\u00adbarz 129). W r. 1577, \u201eDib\u0142a Wojewodzino\u201c , w par. Grajewo ma 2\u2153 \u0142an. km., Jana K\u0119pskiego. Z innego dzia\u0142u D. p\u0142aci Ka\u00adta\u00adrzy\u00adna Gu\u00admo\u00adw\u00adska od 6 \u0142an.<\/span> Br. Ch.<\/i>, A. Pal.<\/i><\/p>\n

<\/a>Dyb\u0142a,<\/b> ob. <\/i>\u0141yk<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dybowo,<\/b> [\u2026] 5.) D.,<\/b> niem. Dybowen<\/i>, w\u015b, pow. ja\u0144sborski, st. poczt. Ro\u017cy\u0144sk. 6.) D.,<\/b> niem. Sch\u00fctzendorf<\/i>, w\u015b, pow. szczycie\u0144ski, st. poczt. Pasym. 7.) D.,<\/b> niem. Diebowen<\/i>, w\u015b, pow. olecki, st. poczt. Ciche. [Na p\u0142d. od wsi Ciche, na p\u0142n. od jez. (oficjalnie) Stopka<\/i> (sic!) zwanego te\u017c Dybowskim<\/i>, najwcze\u015bniej za\u015b Grodzisko<\/i>, ]<\/span> 8.) D.,<\/b> niem. Diebowen<\/i>, dobra, powiat z\u0105dzborski, stacya pocztowa Rydw\u0105gi. K\u015b. F.<\/i><\/p>\n

Dybowski R\u00f3g,<\/b> niem. Diebowen Spitze<\/i> albo Die-Spitze<\/i>, os. le\u015bna, pow. olecki, st. p. Ciche.<\/p>\n

Dydwi\u017ce,<\/b> w\u015b i folw., pow. wy\u0142kowyski, gm. Zielonka, par. Wy\u0142kowyszki. Starannie prowadzone gospodarstwo folwarczne. W 1827 r. liczono tu 22 dm., 274 mk.; obecnie D. w\u015b liczy 5 dm., 61 mk., za\u015b D. folw. 10 dm. i 166 mk. Odl. od Wy\u0142kowyszek 8 w. Dobra D. sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z folw. D. i Pracop\u00f3l, tudzie\u017c wsi D., \u0141ujsze i Pracop\u00f3l. Pod\u0142ug opisu z r. 1868 rozleg\u0142o\u015b\u0107 dworska wynosi mr<\/span>. 1139, a mianowicie: folw. Dydwi\u017ce mr<\/span>. 691, folw. Pracopol osad 6, gruntu mr<\/span>. 11; w\u015b \u0141ujsze osad 11, gruntu mr<\/span>. 23; w\u015b Pracop\u00f3l 6, gruntu mr<\/span>. 5. 2.) D.,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. i par. Gryszkabuda. Jest tu 5 dm., 66 mk. Odl. od W\u0142adys\u0142awowa 19 w.<\/p>\n

Dygry,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Freda, par. Godlewo. W 1827 r. liczono tu 12 dm. i 85 mk, obecnie 37 dm. i 271 mk. Odl. od Maryampola 45 w.<\/p>\n

Dylginie,<\/b> w\u015b, pow. kalwaryjski, gm. Jan\u00f3w, par. Ludwin\u00f3w. Liczy 9 dm., 49 mk., odl. od Kalwaryi 7 w.<\/p>\n

Dymitrowszczyzna,<\/b> w\u015b, pow. kalwaryjski, gm. Rauda\u0144, par. Kalwarya. W 1827 r. liczono tu 5 dm., 39 mk.; obecnie 19 dm., 90 mk.; odl. od Kalwaryi 8 w.<\/p>\n

Dymki,<\/b> 1.) wie\u015b kurpiowska, pow. kolne\u0144ski gm. Czerwone. W\u0142o\u015bcianie posiadaj\u0105 136 mr<\/span>. gruntu, w tej liczbie 70 orn. 2.) D.,<\/b> przysio\u0142ek d\u00f3br czarno\u017cylskich, pow. wielu\u0144ski, gm. i par. Lutut\u00f3w; o 3 mile od Wielunia, o 4 w. od Lututowa, na pograniczu pow. sieradzkiego. Ma 12 dm., 100 mk., 3 mr<\/span>. gruntu w\u0142o\u015bc. Obszar dworski 53 w\u0142\u00f3k (w tem 20 w\u0142. roli ornej, 6 w\u0142. \u0142\u0105k, 25 w\u0142. lasu), gorzelnia czynna z aparatem dawnej konstrukcyi; wiatrak. R 1827 by\u0142o tu 13 dom\u00f3w, 105 mk. W\u2026r.<\/i><\/p>\n

Dym\u00f3wka,<\/b> rz. dop\u0142yw. Rosi niemnowej.<\/p>\n

Dyrwany,<\/b> w\u015b i folw., pow. kalwaryjski, gm. Balkuny, par. Miros\u0142aw. W 1827 r. liczono tu 3 dm. i 24 mk.; obecnie D. w\u015b liczy 7 dm., 38 mk.; za\u015b D. folw. 7 dm., 29 mk.<\/p>\n

<\/a>Dysna,<\/b> ob. <\/i>Dzisna<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dziadkowszczyzna,<\/b> w\u015b, pow. kalwaryjski, gm. i par. Krakopol. Liczy 11 dm., 66 mk;, a odl. 37 w. od Kalwaryi.<\/p>\n

Dziad\u00f3wek,<\/b> w\u015b, pow. suwalski, gm. i par. Wi\u017cajny. Liczy 12 dm., 88 mk., oddalona od Suwa\u0142k 15 w.<\/p>\n

<\/a>Dziad\u00f3wek,<\/b> jezioro przy wsi t. n. w pow. suwalskim, le\u017cy na p\u00f3\u0142noc od jez. Ha\u0144cza; ma g\u0142\u0119boko\u015bci do 70 st\u00f3p. Z niego bierze pocz\u0105tek rzeka Czarna Ha\u0144cza<\/a>.<\/p>\n

Dziadowizna,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Tomaszbuda, par. Wysoka R<\/span>uda. Liczy 9 dm., 40 mk., odl. 39 w. od W\u0142adys\u0142awowa.<\/p>\n

Dziadowo,<\/b> niem. Dziadowen<\/i>, w\u015b, pow. ja\u0144sborski, st. poczt. D\u0142otowo.<\/span><\/p>\n

Dziarnowo,<\/b> niem. Dziarnowen<\/i>, os., pow. \u0142ecki, st. poczt. Cymochy. [Na p\u0142d.-wsch. od wsi Cimochy, dzi\u015b nie istnieje.]<\/span><\/p>\n

Dziatkowice<\/span><\/b> 1.) w\u015b i dobra, pow. bielski gub. grodz., gm. Siemiatycze, 29 w. od Bielska W\u015b ma 5 dm., 40 mk., cerkiew, 43 dz. wlo\u015bc., 30 dz. cerk.; dobra, w\u0142asno\u015b\u0107 Uszy\u0144skich, 333 dz. Na polach kurhan, oraz kilka w okolicy wsi. [Por. Dziatkowiec<\/i>.]<\/span><\/p>\n

Dziatkowiec,<\/b> Dziadkowice<\/i>, w\u015b, pow. bielski gub. grodzie\u0144skiej. By\u0142a tu parafia katol. dekanatu bielskiego i st. poczt. mi\u0119dzy Bielskiem a Drohiczynem, o 29 w. od Bielska.<\/p>\n

Dziedziule,<\/b> w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. Krasnowo, par. Pu\u0144sk; liczy 8 dm., 107 mk.; odl. od. Sejn 12 w.<\/p>\n

Dziegciarnia,<\/b> w\u015b, pow. w\u0142adys\u0142awowski, gm. Tomaszbuda, par. Wysoka R<\/span>udauda. Liczy 5 dm., 38 mk.<\/p>\n

Dziekciarnia,<\/b> ob. Dziegciarnia<\/i>.<\/p>\n

Dziekonie,<\/b> w\u015b gub. grodz. w b. ziemi bielskiej.<\/p>\n

Dziembrowo,<\/b> os., pow. kalwaryjski, gm. i par. Urdomin. Ma 2 dm., 15 mk., odl. 25 w. od Kalwaryi.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dziemitrowo<\/b> lub Dmitrowo<\/i>, jez. w pow. sejne\u0144skim, na lewo od drogi bitej z Sejn do Krasnopola. Brzegi ma wysokie, niedost\u0119pne; wznosz\u0105 si\u0119 one od wschodu na 113 s\u0105\u017cni nad poziom morza. Obszar jeziora wynosi 90 mr., g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 dochodzi do 68 st\u00f3p. \u0141\u0105czy si\u0119 z jeziorem Sumowo<\/a>. Na brzegach jeziora D. le\u017c\u0105 wsie: \u017b\u0142obin, \u0141opuchowo i Orzechowo.<\/p>\n

Dziermieniszki,<\/b> folw., pow. sejne\u0144ski, gm. i par. Miros\u0142aw; liczy 2 dm., 56 mk., o 44 w. od Sejn.<\/p>\n

Dzierwany,<\/b> w\u015b, pow. suwalski, gm. i par. Wi\u017cajny. W 1827 r. by\u0142o tu 12 dm., 112 mk., obecnie liczy 13 dm., 136 mk. Odl. 24 w. od Suwa\u0142k.<\/p>\n

Dzierzbia,<\/b> okolica szlach., nad rz. Dzierzbi\u0105, pow. kolne\u0144ski, gm. Stawiski, par. Poryte. Na tem terytoryum powsta\u0142o kilka wsi, kt\u00f3re jednak utraci\u0142y ju\u017c pierwotne wsp\u00f3lne na\u00adz\u00adwi\u00ads\u00adko jak Dzierzbia-Rogale, dzi\u015b znane tylko pod nazw\u0105 Rogale. Jestto gnia\u00adz\u00addo ro\u00addu Dzierz\u00adbi\u00adc\u00adkich, wspomniane w aktach z 1416 r. Obecnie istnieje wie\u015b i folw. t. n. W 1827 r. liczono tu 24 dm. i 198 mk.; obecny obszar wynosi 4834 morg., przewa\u017cnie folwarcznych.<\/p>\n

Dzierzbia,<\/b> rzeczka, bierze pocz\u0105tek i na\u00adz\u00adwi\u00ads\u00adko (prawdopodobnie) od wsi Dzierzbia w pow. kolne\u0144skim, gm. Stawiski, i zabrawszy po drodze wody rz. Mogilny, wpada do Narwi z prawego brzegu. Br. Ch.<\/i><\/p>\n

Dziewago\u0142a,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Aleksota, par. Godlewo. W 1827 r. by\u0142o tu 21 dm. i 170 mk., obecnie liczy 43 dm. i 311 mieszk.<\/p>\n

Dziewi\u0119\u0107 ostrow\u00f3w,<\/b> rapa na Niemnie pod Po\u017caj\u015bciem.<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dziewiliszki,<\/b> w\u015b, pow. sejne\u0144ski, gm. Krasnowo, par. \u0141o\u017adzieje. Liczy 16 dm., 184 mk., odl. od Sejn 15 w. Por. <\/i>Dumbel<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dzi\u0119cio\u0142\u00f3wka,<\/b> w\u015b, pow. maryampolski, gm. Kwieciszki, par. Maryampol. W 1827 r. by\u0142o tu 29 dm. i 259 mk., obecnie liczy 13 dm., 123 mk.; odl. od Maryampola 7 w.<\/p>\n

Dzi\u0119cio\u0142\u00f3wka,<\/b> w\u015b w pow. sok\u00f3lskim gub. grodz., o 28 w. od Sok\u00f3\u0142ki.<\/p>\n

Dzi\u0119giel<\/b> 1.) niem. Dziengel<\/i>, w\u015b w\u0142o\u015bc., w lesistej okolicy, pow. cz\u0142u\u00adcho\u00adw\u00adski, par. i poczta W. Ko\u00adna\u00adrzy\u00adny, szko\u0142a Zielona (Gr\u00fcnchotzen). Obszaru ziemi ma 1756 mr., budynk\u00f3w 20, dom\u00f3w mieszk. 10; katol. 93, ewang. 8. 2.) D.,<\/b> niem. Dzingellen<\/i>, w\u015b, pow. go\u0142dapski, st. poczt. Regellen. [Dzi\u015b Dzi\u0119giele<\/i>.]<\/span> 3.) D.,<\/b> niem. Dziengellen<\/i>, w\u015b, pow. olecki, st. poczt. G\u0105ski. [Dzi\u015b Dzi\u0119giele Oleckie<\/i>.]<\/span> K\u015b. F.<\/i><\/p>\n

Dzi\u0119giele,<\/b> w\u015b szlach., pow. kolne\u0144ski, gm. Stawiski, par. Romany. W 1827 r. by\u0142o tu 27 dm. i 164 mk. Jestto gnia\u00adz\u00addo ro\u00addo\u00adwe Dzi\u0119\u00adgie\u00adle\u00adw\u00adskich.<\/p>\n

Dziki<\/b> (ob. t. II, 294 Dzikie<\/i>), w\u015b, pow. bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adki, gm. Choroszcza, 11 w. od Bia\u00ad\u0142e\u00adgo\u00adsto\u00adku, 67 dz. w\u0142o\u015bc., 25 dz. Mar\u00adkow\u00adskich.<\/span><\/p>\n

Dzikie,<\/b> w\u015b, pow. bia\u00ad\u0142o\u00adsto\u00adc\u00adki, par. Cho\u00adro\u00adsz\u00adcza.<\/p>\n

Dzikowizna,<\/b> os., pow. sejne\u0144ski, gm. \u015awi\u0119to-Jeziory, par. \u0141o\u017adzieje.<\/p>\n

<\/a>Dzimowizna,<\/b> ob. <\/i>Dowspuda<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dzingiszki,<\/b> w\u015b i folw., pow. kalwaryjski, gm. Krakopol, par. Dauksze. Wie\u015b Dz. liczy 7 dm., 21 mk., folw. 26 dm. i 163 mk.; odl. od Kalwaryi 37 w.<\/p>\n

Dzisienka,<\/b> rz., ob. Dzisna<\/a><\/i>.<\/p>\n

Dzisna,<\/b> rz., Disna<\/i>, Desna<\/i>, Dziesna<\/i>, Dzisienka<\/i>, lewy dop\u0142yw D\u017awiny. Wyp\u0142ywa (pisze Pol) z jeziora Dzisno w by\u0142em wojew\u00f3dztwie wile\u0144skiem, p\u0142ynie mil 21, szeroko\u015b\u0107 7 do 70 s\u0105\u017cni, brzegi pokryte lasami, miejscami zamieszka\u0142e, gdzie niegdzie bagniste. G\u0142\u0119boko\u015bci ma 8\u201412 st\u00f3p a nawet do 15; do \u017ceglugi stoj\u0105 na przeszkodzie mielizny, kamienie i zawa\u0142y; spadek Dzisny ma trzy mosty, kt\u00f3re w czasie wezbrania zast\u0119puj\u0105 promami. Przed 70 laty znaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 drzewa masztowego sp\u0142awiano do D\u017awiny; teraz gdy najlepsze lasy wyr\u0105bano, sp\u0142aw sta\u0142 si\u0119 ma\u0142o znacznym; poczyna si\u0119 zwykle przy uj\u015bciu do D\u017awiny rz. Kozyjanki, sp\u0142awnej na przestrzeni 3 i p\u00f3\u0142 mili; \u0142odzie z \u0142adunkiem albo statki rzeczne pojawiaj\u0105 si\u0119 na Dzi\u015bnie nadzwyczaj rzadko. Po kr\u00f3tkim biegu w kierunku po\u0142ud. przep\u0142ywa przez jezioro Dzi\u015bniszcze, zt\u0105d zmienia kierunek na po\u0142ud.–<\/span>wsch., obok mka Koczergiszki skr\u0119ca si\u0119 ku ma\u0142emu wschodowi, w tym kierunku pozostaje a\u017c do wsi Werwica; zt\u0105d zwraca si\u0119 ku wscho.-p\u00f3\u0142n. nag\u0142em kolanem a\u017c do wsi Krymki, zk\u0105d p\u0142ynie ku wielkiemu wschodowi, a przy wsi Wielkie-Sio\u0142o zmienia kierunek i p\u0142ynie ku p\u00f3\u0142n.-wsch.; uj\u015bcie ma powy\u017cej mka Dzisny. Z prawego brzegu przy mku Koczergiszki przyjmuje strug\u0119 Miadzio\u0142ka, kt\u00f3ra wyp\u0142ywa z jez., przy kt\u00f3rem osady Borowa, Woro\u0144ce, Derewiatki, Lipniki i Szabanowo, p\u0142ynie W kierunku wschod.: powy\u017cej mka: Maczkowice skr\u0119ca si\u0119 ku zach. p\u00f3\u0142n., p\u0142ynie obok mka Postawy, zwraca si\u0119 przy wsi Kurty na p\u00f3\u0142n. i wpada do Dzisny przy wsi Werwica, powy\u017cej mka Koziany. Z prawego brzegu wpada do niej \u0141uczajka, wyp\u0142ywaj\u0105ca z jeziora \u0141uczaj; p\u0142ynie na wielki zach. przy wsi Dubniki, odt\u0105d p\u0142ynie r\u00f3wno z Miadzio\u0142k\u0105, od wsi Bor\u00f3wki skr\u0119ca si\u0119 ku zach. a we wsi Dewotnie wpada do Miadzio\u0142ki. Z lewego brzegu Miadzio\u0142ka przyjmuje strug\u0119 przep\u0142ywaj\u0105c\u0105 jezioro, maj\u0105ce uj\u015bcie przy wsi Kurty. Dalej wpadaj\u0105 3 rzeki w po\u0142\u0105czeniu, kt\u00f3re p\u0142yn\u0105 prawie r\u00f3wnolegle obok siebie: jedna ma \u017ar\u00f3d\u0142o przy wsi Jaczyny i Kuryszki, przep\u0142ywa kilka jezi\u00f3r i \u0142\u0105czy si\u0119 przy wsi Piczurgi z drug\u0105, kt\u00f3ra ma swe \u017ar\u00f3d\u0142o powy\u017cej wsi Daukszyszki i p\u0142ynie przez wie\u015b Gie\u0142uty. Obie w kr\u00f3tkim po\u0142\u0105czonym biegu \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 przy wsi Kiaszty z trzeci\u0105, kt\u00f3ra wyp\u0142ywa przy wsi Polesie, przep\u0142ywa dwa jeziorka, p\u0142ynie przez mko: Hoduciszki, odlewa przed po\u0142\u0105czeniem si\u0119 jeszcze jedno jezioro. W takiem po\u0142\u0105czeniu maj\u0105 kierunek wschod., p\u0142yn\u0105 przez Rymadziszki i niedaleko uj\u015bcia Miadzio\u0142ki wpadaj\u0105 do niej. Z prawego brzegu jeszcze wpada do Dzisny \u0141uczajka albo Tu\u017cbina; \u017ar\u00f3d\u0142o ma niedaleko wsi Greblewy, p\u0142ynie na zach\u00f3d a przy Nowosio\u0142kach zwraca si\u0119 na p\u00f3\u0142noc; przep\u0142ywa dalej jeziora, obok wsi Czarty zmienia kierunek na p\u00f3\u0142n.-wsch., ma uj\u015bcie we wsi Rymki. Z obu stron przybiera po jednej strudze z jeziorek wyp\u0142ywaj\u0105cych. Dalej przyjmuje Dzisna rzek\u0119, maj\u0105c\u0105 swe \u017ar\u00f3d\u0142a przy wsi Majkowo: p\u0142ynie na p\u00f3\u0142n., w pobli\u017cu mka Da<\/span>ni\u0142owicze zmienia kierunek na p\u00f3\u0142nocny-zach\u00f3d, kt\u00f3rym p\u0142ynie a\u017c do wsi Zamosze, gdzie si\u0119 zwraca na p\u00f3\u0142n.-wsch\u00f3d wydanym \u0142ukiem ku zachodowi. Od wsi Bernatowszczyzna p\u0142ynie na p\u00f3\u0142noc, gdzie te\u017c przyjmuje rzek\u0119 z dw\u00f3ch str\u00f3g powstaj\u0105c\u0105, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142a, jednej przy wsi Giga\u0142y, a drugiej przy wsi Lachowszczyzna. Obie p\u0142yn\u0105 r\u00f3wnolegle na p\u00f3\u0142n. i \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 poni\u017cej wsi G\u00f3rne-Dziadyki. Odlewaj\u0105 dwa jeziora w okolicy wsi \u0141aszuki, p\u0142yn\u0105c w kierunku p\u00f3\u0142n.-zachod. Dalej z prawego brzegu wpada do Dzisny rzeka, \u017ar\u00f3d\u0142a ma przy wsi Maczysy i Kowale, p\u0142ynie przez mko G\u0142\u0119bokie w kierunku zachod.–<\/span>p\u00f3\u0142n., we wsi Byczkowo skr\u0119ca si\u0119 ku p\u00f3\u0142n. a przy wsi Ma\u0142anki zwraca si\u0119 w kierunku p\u00f3\u0142n.–<\/span>wschod. Na g\u00f3rnym biegu odlewa kilka jezi\u00f3r. Ta\u017c rzeka przyjmuje z prawego brzegu rzeczk\u0119 z jeziorka przy osadzie G\u00f3rowicze w kierunku p\u00f3\u0142n.-zachod.; stanowi\u0105c kilka zakr\u0119t\u00f3w, odlewa jezioro i ma uj\u015bcie przy wsi Byczkowo. Z lewego brzegu wpada do niej rzeka z jeziorka w okolicy wsi Kuchty\u0144skie, p\u0142ynie przez jezioro, dalej p\u0142ynie r\u00f3wno z g\u0142\u00f3wn\u0105 rzek\u0105, i ma uj\u015bcie przy wsi Udzia\u0142. Nast\u0119pnie z lewego brzegu przyjmuje rzeczk\u0119, maj\u0105c\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a przy wsi Go\u0142ub\u00f3w; p\u0142ynie r\u00f3wnolegle do g\u0142\u00f3wnej a obok wsi Byczkowo ma uj\u015bcie. W ko\u0144cu przyjmuje z lewej strony strug\u0119. Dzisna przyjmuje jeszcze z prawego brzegu rzek\u0119: Po\u0142owic\u0119, wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 z jeziorka przy osadzie Buszaki, p\u0142ynie w kierunku p\u00f3\u0142n. przez Karpiki, Po\u0142owiec i ma uj\u015bcie przy wsi Ihume\u0144. Z bok\u00f3w przybiera 3 strugi. Nast\u0119pnie wpada rzeka, wyp\u0142ywaj\u0105ca z bagien niedaleko wisi Oponosinka; kierunek jej biegu jest p\u00f3\u0142nocny; przy osadzie Ruszanowa odlewa jezioro, przep\u0142ywa jezioro Plisa, p\u00f3\u017aniej p\u0142ynie przez mko: Plisa, odlewa 2 jeziorka przy wisi Walec, a poni\u017cej wsi Rudaki dzieli si\u0119 na dwa ramiona: lewe rami\u0119 p\u0142ynie w kierunku p\u00f3\u0142n. a\u017c do mka \u0141u\u017cki, zt\u0105d zwraca si\u0119 na p\u00f3\u0142n.-zach.; przy wsi Bolbeczyno przyjmuje z lewego brzegu rzeczk\u0119 p\u0142yn\u0105c\u0105 w kierunku p\u00f3\u0142n., maj\u0105c\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a przy wsi Kopaczewo i przy mstku Giermanowicze wpada do Dzisny; drugie rami\u0119 p\u0142ynie w kierunku wsch.-p\u00f3\u0142n., a od wsi U\u0142an p\u0142ynie r\u00f3wnolegle z pierwszem i uchodzi niedaleko wsi Halice do Dzisny. Rami\u0119 to przyjmuje z prawego brzegu dwie strugi. Nast\u0119pnie wpada rz. wyp\u0142ywaj\u0105ca z jeziora I\u0142owo, maj\u0105ca uj\u015bcie niedaleko wsi I\u0142\u00f3wka. Nakoniec wpada do Dzisny z prawego brzegu rz. wyp\u0142ywaj\u0105ca z jeziorka Oodanta; p\u0142ynie w kierunku p\u00f3\u0142noc., zabieraj\u0105c strug\u0119 z jeziorka niedaleko wsi Szelkuny. Przy wsi Soiczyno wlewa si\u0119 do niej jezioro Kury\u0142owicze z prawego brzegu. Przy wsi Kuchtyce zmienia si\u0119 jej kierunek na wschod.-p\u00f3\u0142noc., skr\u0119ca si\u0119 przy wsi S\u0142uchajna ku p\u00f3\u0142n.–<\/span>zachod. i wpada do Dzisny poni\u017cej wsi Go\u0142omy\u015bl. Niedaleko swego uj\u015bcia Dzisna przyjmuje z lewego brzegu trzy strugi p\u0142yn\u0105ce z okolicy mka: Wisze, dalej rzek\u0119 wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 z jeziora, na kt\u00f3rem le\u017cy osada Anagimowicze, niedaleko mka Jakubowo; dalej przep\u0142ywa jezioro, nad kt\u00f3rem le\u017cy osada Mi\u0144kiewicze, nast\u0119pnie du\u017ce jezioro nad kt\u00f3rem le\u017cy mko Dry\u015bwiaty; przy wsi Stianiance przyjmuje z prawego brzegu wody jeziora Opiwardy i zmienia kierunek na po\u0142ud.-wsch\u00f3d; p\u0142yn\u0105c w wielkich zakr\u0119tach, przyjmuje z lewego brzegu w okolicy wsi Komarowszczyzna wody jeziora Obole; w okolicy wsi Kupiszki przyjmuje uj\u015bcie jeziora, przy kt\u00f3rem le\u017cy osada Chosta. P\u0142yn\u0105c w tym kierunku wpada poni\u017cej wsi Lachowszczyzna do Dzisny. Nast\u0119pnie przyjmuje Dzisna rz. Jank\u0119, maj\u0105c\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a przy wsi Albin\u00f3wka. Kierunek jej biegu jest z pocz\u0105tku po\u0142ud.-wschod, a\u017c do wsi Michaliszcze. Przy wsi Bogdan\u00f3w odlewa jezioro jedno a przy Ku\u017cardyszki drugie. W okolicy Michaliszcz odlewa trzy jeziorka, poni\u017cej kt\u00f3rych przyjmuje strug\u0119 p\u0142yn\u0105c\u0105 z bagnisk. Zt\u0105d zwraca si\u0119 na wsch\u00f3d i p\u0142ynie r\u00f3wnolegle przez wsie: Sliwy, \u0141ojsk, Ziabli\u0144ce, Maski, Nieprenniki a w pobli\u017cu wsi Bogi wpada do Dzisny. Pr\u00f3cz wymienionych jezi\u00f3r przyjmuje Janka jeszcze z brzegu lewego rzek\u0119, kt\u00f3ra wyp\u0142ywa z jeziorka przy osadzie Ustat. Z pocz\u0105tku p\u0142ynie w kierunku po\u0142ud.-zachod.; za\u015b od wsi Jody p\u0142ynie r\u00f3wnolegle z Jank\u0105, przyjmuje z prawego brzegu poni\u017cej wsi Wytryska strug\u0119 p\u0142yn\u0105c\u0105 r\u00f3wnolegle do Janki, maj\u0105c\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o przy wsi Gorele. Poni\u017cej wsi Wo\u0142o\u017canki przyjmuje z lewego brzegu rzeczk\u0119 maj\u0105c\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a w okolicy Te\u017cbitka. Zrazu p\u0142ynie ta ostatnia ku zachod., w okolicy wsi Paulinowa zwraca si\u0119 na wsch\u00f3d. Do rzeki maj\u0105cej \u017ar\u00f3d\u0142o w jeziorze przy Ustacie, wpada jeszcze z lewego brzegu przy wsi B\u00f3jki struga p\u0142yn\u0105ca z jeziorka w okolicy mka: Pohost. Dzisna przyjmuje dalej z lewego brzegu wody jeziora Matyszcze. Nakoniec powy\u017cej mka: Germanowicze wody jeziora Bereza. Nast\u0119pnie wody dw\u00f3ch jeziorek, potem przy wsi Elnie wody jeziorka tego\u017c na\u00adz\u00adwi\u00ads\u00adka. W. Pol.<\/i><\/p>\n

<\/a><\/p>\n

<\/a>Dzitwa,<\/b> rz., dop\u0142yw Niemna<\/a> z prawej strony; p\u0142ynie od wsi Lewkiszki, z b\u0142ot ko\u0142o Ejszyszek powstaje, pomija Radu\u0144, od wsi Myto staje si\u0119 sp\u0142awn\u0105 i przy Zamo\u015bciu mi\u0119dzy Dokudowem a Bielic\u0105 uchodzi do Niemna, po 55 wior. biegu. Do Dzitwy od lewego brz. wpada rzeczka Lidzieja (Lidoja), p\u0142yn\u0105ca od wsi Plasowicze na miasto Lid\u0119. Wed\u0142ug Narbutta rzeczka D. oddziela ludno\u015b\u0107 litewsk\u0105 od s\u0142owia\u0144skiej.<\/p>\n

Dziubiele,<\/b> niem. Dziubiellen<\/i>, w\u015b, pow. ja\u0144sborski, st. poczt. Szymonki.<\/p>\n

Dziurkiszki,<\/b> dobra ziemskie w pow. maryampolskim po\u0142o\u017cone, w zesz\u0142ym wieku stanowi\u0142y w\u0142asno\u015b\u0107 konwentu ksi\u0119\u017cy franciszkan\u00f3w kowie\u0144skich; od kt\u00f3rych za kontraktem z dnia 26 stycznia 1796 r. nabyli je An\u00addrzej Bel\u00adgard radca miejski kowie\u0144ski i \u017cona jego J\u00f3\u00adze\u00adfa\u00adta z Bo\u00adgu\u00adsz\u00f3w. Po rozdziale tych d\u00f3br mi\u0119dzy sukc<\/span>esorami, jedna po\u0142owa takowych zostaje dot\u0105d w rodzinie Bel\u00adgar\u00add\u00f3w, druga kolej\u0105 sprzeda\u017cy przesz\u0142a na w\u0142asno\u015b\u0107 Ka\u00adro\u00adla Lork.<\/p>\n

Dzuki<\/b> tak nazywaj\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w powiatu kalwaryjskiego, gub. suwalskiej, pochodzenia litewskiego, z powodu wymawianych mi\u0119kko przez nich sp\u00f3\u0142g\u0142osek dz i c zamiast d, t.<\/p>\n

D\u017awina,<\/b> w\u0142a\u015bciwie D\u017awina Zachodnia<\/i> (dla odr\u00f3\u017cnienia od P\u00f3\u0142nocnej, kt\u00f3r\u0105 jednak, jako rzek\u0119 wy\u0142\u0105cznie rossyjsk\u0105, mo\u017cnaby nazywa\u0107 rossyjskiem mianem Dwiny<\/i>), rzeka, zowie si\u0119 po niemiecku D\u00fcna<\/i>, D\u00fcne<\/i>, Duna<\/i>, po ross. Zapadnaja Dwina<\/i>, po \u0142otewsku Daugawa<\/i>, u staro\u017cytnych Rubon<\/i>, Rudon<\/i> (u Marcyana z Heraklei), Erydan<\/i>, Turunt<\/i> (Bia\u0142orusini dot\u0105d Po\u0142ot\u0119 zowi\u0105 Turuntus), Korax<\/i> (cz\u0119\u015b\u0107 D\u017a. W Kurlandyi). Bierze pocz\u0105tek na po\u0142udniowo-zachodniej pochy\u0142o\u015bci wy\u017cyny wa\u0142dajskiej (lasu wo\u0142ko\u0144skiego), o 2 niespe\u0142na mile od \u017ar\u00f3de\u0142 Wo\u0142gi, z jez. D\u017awi\u0144ca w gub. twerskiej, niedaleko wsi Korakino. Nieznaczne tylko wynios\u0142o\u015bci oddzielaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a D\u017awiny od systemat\u00f3w Wo\u0142gi, Dniepru i Newy (\u0141owat’). Z pocz\u0105tku rzeka, przep\u0142yn\u0105wszy d\u0142ugie jezioro Ochwat-\u017bade\u0144skie, kieruje si\u0119 na po\u0142udnie, sp\u0142ywaj\u0105c z wy\u017cyny wa\u0142dajskiej mi\u0119dzy wysokiemi poros\u0142emi lasem brzegami i tworz\u0105c pierwsze porogi. W tym biegu poni\u017cej porog\u00f3w were\u017cu\u0144skich D\u017awina przyjmuje z prawej Torop\u0119 i od jej uj\u015bcia staje si\u0119 \u017ceglown\u0105. Przy ko\u0144cu po\u0142udniowego biegu wpada do\u0144 z lewej Mie\u017ca (z Obsz\u0105), z kt\u00f3rej na wiosn\u0119 idzie wiele \u0142adownych statk\u00f3w (strug\u00f3w) do rzeki g\u0142\u00f3wnej. W czasie zbyt nizkiego stanu wody wiosennej strugi nie mog\u0105 czasami dosta\u0107 si\u0119 z Mie\u017cy na D\u017awin\u0119; wtedy flisacy usypuj\u0105 tam\u0119 by podnie\u015b\u0107 poziom wody w rzece i tym sposobem spu\u015bci\u0107 z niej statki, rozkopuj\u0105c raptownie tam\u0119. Podobnego sposobu podnoszenia poziomu w\u00f3d u\u017cywaj\u0105 na wielu rzekach niziny sarmackiej. Od uj\u015bcia Mie\u017cy D\u017awina zwraca si\u0119 na po\u0142udni.-zach\u00f3d, obmywaj\u0105c po\u0142udniow\u0105 pochy\u0142o\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocnego pasma i przyjmuj\u0105c w po\u0142owie tego biegu dop\u0142yw Kaspl\u0119 (z lewej). Poni\u017cej Witebska a powy\u017cej uj\u015bcia U\u0142\u0142y (z lewej) D\u017awina ostrym klinem dosi\u0119ga najbardziej po\u0142udniowego punktu (Bieszenkowicze), poczem zwraca si\u0119 na p\u00f3\u0142noco-zach\u00f3d i kierunek ten utrzymuje a\u017c do uj\u015bcia; jednak\u017ce w skutek nieznacznych zbocze\u0144, kierunek ten przedstawia lini\u0105 \u0142aman\u0105, z\u0142o\u017con\u0105 z czterech cz\u0119\u015bci: pierwsza i trzecia posiadaj\u0105 w\u0142a\u015bciwy p\u00f3\u0142nocno-zachodni kierunek, a druga i czwarta zachodnio-p\u00f3\u0142nocno-zachodni. Punkta za\u0142amania le\u017c\u0105: pierwszy nieco poni\u017cej uj\u015bcia Dryssy (z prawej), drugi nieco powy\u017cej Dyneburga, trzeci poni\u017cej Jakobstadtu (uj\u015bcie Ewikszty z prawej). W pierwszych 2 cz\u0119\u015bciach (do Dyneburga) rzeka przerzyna p\u00f3\u0142nocne pasmo mi\u0119dzy wysokiemi nieraz do 40′ gliniasto-piaszczystemi brzegami, dno jej zawalone wapiennemi i granitowemi ska\u0142ami tworzy drug\u0105 niebezpieczniejsz\u0105 grup\u0119 porog\u00f3w (od uj\u015bcia Dzisny do Dyneburga). Na wiosn\u0119 w czasie wysokiego stanu wody porogi te mo\u017cna przebywa\u0107 w d\u00f3\u0142 i w g\u00f3r\u0119; latem za\u015b \u017cegluga ko\u0144czy si\u0119 u Dyneburga (ma\u0142e \u0142odzie zachodz\u0105 jednak czasem a\u017c do Wieli\u017ca), gdzie towary trzeba wy\u0142adowywa\u0107. Tej okoliczno\u015bci zawdzi\u0119cza Dyneburg podobnie jak Kowno swe nandlowe znaczenie jako przysta\u0144; pr\u00f3cz tego posiada on jeszcze wa\u017cne strategiczne znaczenie (forteca), le\u017cy bowiem w tym punkcie rzeki, gdzie przez ni\u0105 przechodzi trakt i kolej \u017celazna do Petersburga. Na pocz\u0105tku swego p\u00f3\u0142nocno-zachodniego biegu D\u017awina przyjmuje z lewej strony najwa\u017cniejszy sw\u00f3j dop\u0142yw U\u0142\u0142\u0119, kt\u00f3ra za pomoc\u0105 berezy\u0144skiego kana\u0142u \u0142\u0105czy si\u0119 z systematem Dniepru. Kana\u0142 ten, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z mn\u00f3stwa drobnych rzeczek i jezi\u00f3r, s\u0142u\u017cy tylko dla sp\u0142awu tratew; jednak\u017ce ma wa\u017cne handlowe znaczenie, gdy\u017c za jego po\u015brednictwem produkta lasowe z p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci dnieprowego dorzecza dostaj\u0105 si\u0119 na D\u017awin\u0119 i sp\u0142awione do Rygi znajduj\u0105 odbyt zagranic\u0105. Poni\u017cej Dyneburga, t. j. w 3 cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142nocno-zachodniego biegu po prawym brzegu D\u017awiny wci\u0105\u017c jeszcze ci\u0105gn\u0105 si\u0119 wynios\u0142o\u015bci a\u017c do Ewikszty (Pebalgskie wzg\u00f3rza); po lewej za\u015b stronie wynios\u0142o\u015bci oddalaj\u0105 si\u0119, pozostawiaj\u0105c obszerne i\u0142\u0142ukszty\u0144skie niziny, poros\u0142e lasami i podleg\u0142e zalewom rzeki. Dopiero u Jakobstadtu wynios\u0142o\u015bci lewego brzegu zn\u00f3w przypieraj\u0105 do rzeki, ci\u0105gn\u0105c si\u0119 i dalej wzd\u0142u\u017c czwartej cz\u0119\u015bci jej p\u00f3\u0142nocno-zachodniego biegu a\u017c do wyspy Dalen (2 i p\u00f3\u0142 wiorsty powy\u017cej Rygi) z przerw\u0105 oko\u0142o Frydrychstadtu (kl\u0119ski od wylew\u00f3w). Wynios\u0142o\u015bci te tworz\u0105 strome, nieraz na 50′ – 100′ wysokie wybrze\u017ca (szczeg\u00f3lniej mi\u0119dzy Stabliten i Kokenhausen), kt\u00f3re wraz z r\u00f3wnie\u017c stromemi i pe\u0142nemi w\u0105woz\u00f3w wynios\u0142o\u015bciami prawego brzegu, upi\u0119kszonemi przez zwaliska Kokenhausenu, tworz\u0105 ow\u0105, s\u0142ynn\u0105 z pi\u0119kno\u015bci dolin\u0119 D\u017awiny, zas\u0142uguj\u0105c\u0105, podobnie jak dolina liwo\u0144skiej Aa (mi\u0119dzy Wenden i Kronenburg) na nazw\u0119 \u201eLiwo\u0144skiej Szwajcaryi\u201c. Tutaj niedaleko Kokenhausenu (pod Stabben) nad sam\u0105 rzek\u0105 sterczy ska\u0142a 100′ wysoka a 200′ d\u0142uga, z w\u0105zk\u0105 podstaw\u0105, a szerokim wierzchem; ze ska\u0142y tej wytryska mn\u00f3stwo \u017ar\u00f3de\u0142, kt\u00f3re cz\u0119\u015bci\u0105 strumieniami, cz\u0119\u015bci\u0105 kroplami nakszta\u0142t deszczu spadaj\u0105, do rzeki z daleko rozlegaj\u0105cym si\u0119 szumem. W tym biegu (od Jakobstadtu do wyspy Dalen) le\u017cy trzecia, najniebezpieczniejsza grupa porog\u00f3w; z tego powodu statki p\u0142yn\u0105ce w d\u00f3\u0142 rzeki zatrzymuj\u0105 si\u0119 powy\u017cej Jakobstadtu dla z\u0142o\u017cenia cz\u0119\u015bci ci\u0119\u017caru (podobnie jak w Kamionce nad Dnieprem i Rumszyszkach nad Niemnem), aby bezpieczniej przeby\u0107 porogi; \u0142odzie za\u015b przychodz\u0105ce tu z do\u0142u prze\u0142adowuj\u0105 sw\u00f3j towar na statki wi\u0119ksze (trubowiki), mog\u0105ce i\u015b\u0107 dalej w g\u00f3r\u0119 do Dyneburga. Strugi nie id\u0105 w g\u00f3r\u0119 porog\u00f3w lecz sprzedaj\u0105 si\u0119 na drzewo w Rydze podobnie jak dnieprza\u0144skie statki w Chersonie, co wywo\u0142uje zniszczenie las\u00f3w. Dla przeprowadzenia statk\u00f3w przez porogi istnieje w Jakobstadzie osobne stowarzyszenie sternik\u00f3w, podobnie jak w Kamionce i Rumszyszkach; przy gro\u017aniejszych porogach odbywaj\u0105 si\u0119, jak to zwykle W takich niebezpiecznych punktach \u017ceglugi bywa, mod\u0142y, rzucanie \u015bwi\u0119conych jaj, chleba i soli falom na ofiar\u0119 (podobnie na Wilii, M\u015bcie itd.) Od wyspy Dalen (8 wiorst d\u0142uga, 2 i p\u00f3\u0142 szeroka) D\u017awina p\u0142ynie przez nadbaltyck\u0105 nizin\u0119 w p\u0142askich, piaszczystych i b\u0142otnistych brzegach, kt\u00f3re cz\u0119sto zalewa; zt\u0105d zapewne pochodzi jej \u0142otyska nazwa Daugawa (Daaug=wezbranie). Poni\u017cej Rygi, szerokiem uj\u015bciem obejmuj\u0105cem wysp\u0119 Magnus-Holm i \u0142\u0105cz\u0105cem si\u0119 po lewej stronie z uj\u015bciem Bolder-Aa a po prawej z M\u00fchlgrabenem, Dzwina wpada pod D\u00fcnam\u00fcnd do zatoki ryskiej. Uj\u015bcie D\u017awiny ma tem wi\u0119ksze znaczenie handlowe, \u017ce przerzyna p\u0142askie, jednostajne i otoczone wydmami wybrze\u017ca Inflant, Kurlandyi, gdzie, jak m\u00f3wi poeta \u201efale konaj\u0105 na piask\u00f3w \u0142onie,\u201c gdzie ma\u0142o dogodnych przystani. Na takich wybrze\u017cach uj\u015bcia rzek koncentruj\u0105 w sobie zwykle ca\u0142\u0105 \u017ceglug\u0119, ca\u0142y ruch handlowy wybrze\u017ca; przedstawiaj\u0105 bowiem jedyne dogodne miejsca do zak\u0142adania port\u00f3w; przyk\u0142adem uj\u015bcia: Adouru (Bajonna), Girondy (Bordeaux), Loary (Nantes), Sekwany (Havre),wybrze\u017ca morza P\u00f3\u0142nocnego itd. Na wybrze\u017cach Inflant i Kurlandyi tak\u0105 rol\u0119 gra uj\u015bcie D\u017awiny; dlatego powsta\u0142 nad niem oddawna jeden z najhandlowniejszych port\u00f3w Baltyku a zarazem i klucz do ca\u0142ego kraju od strony morza \u2014 Ryga. Z tego powodu Ryga jest silnie ufortyfikowana, r\u00f3wnie jak i poni\u017cej przy sp\u0142ywie D\u017awiny z Bolder-Aa le\u017c\u0105cy port Dyament. W porcie tym zatrzymuj\u0105 si\u0119 wi\u0119ksze okr\u0119ty i wy\u0142adowywuj\u0105 towary, gdy\u017c dalej z przyczyny p\u0142ytko\u015bci d\u017awinowego uj\u015bcia p\u0142yn\u0105\u0107 nie mog\u0105. Uj\u015bciowe dop\u0142ywy D\u017awiny s\u0105 bardzo wa\u017cne dla handlu ryskiego, szczeg\u00f3lniej Bolderaa, kt\u00f3ra jest uj\u015bciem kurlandzkiej semigalskiej Aa. Prawy dop\u0142yw M\u00fchlgraben jest odp\u0142ywem jeziora Sztinta i Egela i stanowi wa\u017cn\u0105 artery\u0105 komunikacyjn\u0105 mi\u0119dzy fabryczn\u0105 okolic\u0105 tych jezi\u00f3r i Ryg\u0105. Dop\u0142ywy prawe: \u0141u\u017ce\u0144ka lub Toropa (\u017cegl.), U\u015bwiata (\u017cegl.), Obol (sp\u0142.), So\u015bnica, Polota, Dryssa (sp\u0142.), Saryanka, Indra, Liksnienka, Dubno, Nereta, Ewst albo Ewikszta (sp\u0142.), Oger (sp\u0142.), M\u00fchlgraben (\u017cegl.). Dop\u0142ywy lewe: Mie\u017ca z Obsz\u0105 (\u017cegl.), Kaspla (sp\u0142.), \u0141uczesa (sp\u0142.), Nacza, U\u0142\u0142a (\u017cegl.), Purowla, Uszacz, Dzisna, Drujka, Grzywka, I\u0142\u0142uksztanka, Podunaj, Sussej, Bolder-Aa (\u017cegl.). Przystanie: Bie\u0142oj (nad Mie\u017c\u0105), Porzecze (nad Kaspl\u0105), Toropiec (nad Torop\u0105), Wieli\u017c, Sura\u017c, Witebsk, Bieszenkowicze, U\u0142\u0142a, Lepel (nad kana\u0142em berezy\u0144skim), Po\u0142ock, Dzisna, Dryssa, Druja, Kras\u0142aw, Dyneburg, Jakobstadt, Frydrychstadt, Rommel, Ryga, D\u00fcnam\u00fcnd. W d\u00f3\u0142 rzeki sp\u0142awiaj\u0105 drzewo, zbo\u017ce, prz\u0119dz\u0119 i siemi\u0119 lniane i konopne. W g\u00f3r\u0119: s\u00f3l, \u015bledzie, tytu\u0144, towary kolonialne, wyroby fabryczne. D\u0142ugo\u015b\u0107 D\u017awiny zachodniej od \u017ar\u00f3de\u0142 do uj\u015bcia = 140 mil, \u017ceglowno\u015b\u0107 = 4\/ 5 , d\u0142ugo\u015b\u0107 w linii prostej = 70 mil, rozw\u00f3j wi\u0119c (= 2) do\u015b\u0107 znaczny; rzeczywi\u015bcie bowiem chocia\u017c D\u017awina przedstawia lini\u0105 tylko lekko za\u0142amuj\u0105c\u0105 si\u0119, ale za to za\u0142amuje si\u0119 a\u017c 5 razy, jak to z powy\u017cszego opisu wida\u0107. Szeroko\u015b\u0107 w lecie niewielka (rzadko przechodzi 300′) i tylko podczas wysokiego wiosennego lub jesiennego stanu w\u00f3d dosi\u0119ga 1000′. Dopiero poni\u017cej Kirchholmu, gdzie rzeka dzieli si\u0119 na ramiona, szeroko\u015b\u0107 dochodzi 3000′ a nawet w jednem miejscu 5,400′ (rachuj\u0105c wszystkie wyspy). G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 najwi\u0119ksza 30′, najmniejsza na porogach l\u00bd. Obszar dorzecza 2000 \u2014 3000 mil kwadr. D\u017awina wi\u0119c pod wzgl\u0119dem d\u0142ugo\u015bci i rozwoju r\u00f3wna si\u0119 Wi\u015ble, ale ust\u0119puje jej pod wzgl\u0119dem obszaru dorzecza, kt\u00f3re, \u015bcie\u015bnione z prawej strony przez obszary \u0141owati i Wielikiej, z lewej przez dorzecza Dniepru i Niemna, nie mog\u0142o uzyska\u0107 wielkiego rozwoju i tylko w\u0105zkim pasem ci\u0105gnie si\u0119 wzd\u0142u\u017c rzeki, podobnie jak dorzecze Dniestru. Dop\u0142ywy te\u017c D\u017awiny s\u0105 to tylko kr\u00f3tkie odp\u0142ywy jezi\u00f3r p\u00f3\u0142nocnego pasma, kt\u00f3re dwoma r\u00f3wnoleg\u0142emi \u0142a\u0144cuchami ci\u0105gn\u0105 si\u0119 wzd\u0142u\u017c rzeki w niewielkiem od niej oddaleniu. D\u017awina zachodnia ju\u017c w odleg\u0142ej staro\u017cytno\u015bci pod nazw\u0105 Eridanu po\u015bredniczy\u0142a w handlu bursztynem przez zbli\u017cenie swe w okolicach Witebska do Dniepru (w okolicach Orszy; Sarum u Ptolemeusza). Przemawiaj\u0105 za tem: staro\u017cytne pieni\u0105dze znalezione w okolicach Witebska, a wi\u0119c w\u0142a\u015bnie w miejscu wego zbli\u017cenia dw\u00f3ch wielkich rzek, a tak\u017ce oko\u0142o Rygi i na wyspie Ezel; p\u00f3\u017aniejsza nazwa D\u017awiny, Rudon, maj\u0105ca podobie\u0144stwo z Eridanem i wreszcie wzmianka Herodota o Eridanie, jako o rzece wpadaj\u0105cej do p\u00f3\u0142nocnego morza. Odleg\u0142o\u015b\u0107 D\u017awiny od Sambii, tego bursztynowego Eldorado, nie przeczy powy\u017cszemu przypuszczeniu, gdy\u017c handlarze mogli z Sambii przynosi\u0107 bursztyn do uj\u015bcia D\u017awiny morzem lub l\u0105dem (Szafarzyk), a zreszt\u0105 znaczna obfito\u015b\u0107 bursztynu oko\u0142o Po\u0142\u0105gi i jeziora Angern naprowadza na my\u015bl, \u017ce staro\u017cytni mogli otrzymywa\u0107 ten produkt nie tylko z Sambii lecz i z miejsc bli\u017cej uj\u015bcia D\u017awiny le\u017c\u0105cych. P\u00f3\u017aniej D\u017awina po\u015bredniczy\u0142a w stosunkach handlowych mi\u0119dzy Rusi\u0105 i \u015bwiatem skandynawskim (Nestor: \u201eiz Rusi mo\u017cet iti po Dwinie w Wariagi\u201c); zdaje si\u0119 tak\u017ce, i\u017c Normanowie w swych wyprawach w g\u00f3r\u0119 wielu rzek europejskich nie pomin\u0119li i D\u017awiny; znajdujemy bowiem pewn\u0105 o tem wzmiank\u0119 w sagach skandynawskich. Rognar Lodbrok, wiking norma\u0144ski, \u00f3w s\u0142awny \u201ekr\u00f3l morza,\u201c \u015bpiewa:<\/p>\n

Uderzyli\u015bmy w miecze! Pomn\u0119 \u00f3w dzie\u0144 s\u0142awy,
\n(Lat mog\u0142em mie\u0107 dwadzie\u015bcia), gdy stal mej dru\u017cyny
\nL\u015bni\u0105c wzroki, przodem bieg\u0142a do bojowej sprawy,
\nI o\u015bmiu Jarl\u00f3w pad\u0142o tam przy uj\u015bciu Diny.<\/p>\n

Dalej \u015bpiewa, \u017ce p\u0142yn\u0105\u0142 w g\u00f3r\u0119 Diny a\u017c do uj\u015bcia Ify (mo\u017ce Ewst czyli Ifst). Ale nier\u00f3wnie wi\u0119kszego znaczenia nabra\u0142a D\u017awina p\u00f3\u017aniej jako po\u015bredniczka w rozszerzeniu niemieckiej kolonizacyi w Inflantach i Kurlandyi, co mia\u0142o stanowczy wp\u0142yw na history\u0105, cywilizacy\u0105 i etnograficzne stosunki tych krain. Najprz\u00f3d kupcy z Bremy, prowadz\u0105cy na Baltyku handel z Gotlandem, zagnani burz\u0105 do uj\u015bcia D\u017awiny, pomkn\u0119li si\u0119 w g\u00f3r\u0119 rzeki i za jej po\u015brednictwem zawi\u0105zali na pocz\u0105tku XII wieku stosunki handlowe z tutejszymi autochtonami, a zaraz potem niemieccy krzy\u017cowcy, wyl\u0105dowawszy tu i za\u0142o\u017cywszy nad D\u017awin\u0105 Ryg\u0119 i wiele warownych zamk\u00f3w, rozszerzali w g\u00f3r\u0119 rzeki ogniem i mieczem religijny, spo\u0142eczny i pa\u0144stwowy despotyzm; a chocia\u017c obecnie pa\u0144stwo ich ju\u017c nie istnieje, pu\u015bcili oni jednak w tym kraju tak g\u0142\u0119bokie korzenie, i\u017c \u017cywio\u0142 niemiecki jest tu panuj\u0105cy. Nast\u0119pnie D\u017awina nabra\u0142a znaczenia jako rzeka graniczna mi\u0119dzy Polsk\u0105 z jednej a Rossy\u0105 i Szwecy\u0105 z drugiej strony; to te\u017c wiele miast i miejscowo\u015bci wzd\u0142u\u017c niej le\u017c\u0105cych by\u0142o przedmiotem spor\u00f3w lub polem bitew dla tych narod\u00f3w (Wieli\u017c, Witebsk, U\u0142\u0142a, Po\u0142ock, Dyneburg, Liksna, Kreuzburg, Kokenhausen, Uexk\u00fcll, Kirchholm, Ryga). Dodzi\u015bdnia D\u017awina wraz z Dnieprem stanowi drug\u0105 lini\u0105 obronn\u0105 Rossyi od zachodu (Dynebnrg, Bobrujsk, Kij\u00f3w), jak niegdy\u015b stanowi\u0142a pierwsz\u0105 lini\u0105 obronn\u0105 Polski od wschodu. Ta ogromna wodna linia, ci\u0105gn\u0105ca si\u0119 od zatoki ryskiej do odeskiej, tylko w jednem miejscu doznaje przerwy, a mianowicie tam gdzie g\u00f3rne cz\u0119\u015bci D\u017awiny i Dniepru, przed przyj\u0119ciem g\u0142\u00f3wnych kierunk\u00f3w, p\u0142yn\u0105 w kierunku po\u0142udniowo-zachodnim r\u00f3wnolegle do siebie. Przerwa ta jednak, zamkni\u0119ta zreszt\u0105 pocz\u0119\u015bci Berezyn\u0105 (st\u0105d strategiczne znaczenie tej rzeki \u2014 kl\u0119ska Napoleona) nie jest zbyt wielka (mi\u0119dzy Witebskiem i Orsz\u0105 11 mil), tak i\u017c oddawna przewo\u017cono towary z Dniepru na D\u017awin\u0119 i odwrotnie. W tej przerwie, jak m\u00f3wili\u015bmy, le\u017ca\u0142o miasto Sarum graj\u0105ce wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w handlu bursztynem. P\u00f3\u017aniej Smole\u0144sk ju\u017c na pocz\u0105tku XIII wieku prowadzi\u0142 za po\u015brednictwem D\u017awiny handel z Ryg\u0105 i Gotlandem. Ta przerwa w wodnej granicy mi\u0119dzy krajami dawnej Polski i Rossyi mia\u0142a wa\u017cne znaczenie wojenne jako \u201ebrama Rossyi,\u201c wiod\u0105ca do samego jej serca \u2014 Moskwy. Przez t\u0119 bram\u0119 wdzierali si\u0119 do Rossyi L<\/span>itwini i P<\/span>olacy, a p\u00f3\u017aniej Napoleon I; t\u0119dy R<\/span>ossyanie nachodzili Litw\u0119. Dla tego Witebsk, Orsza, Wieli\u017c, Smole\u0144sk, Bie\u0142oj, Duchowszczyna, Dorohobu\u017c i t, d., miasta le\u017c\u0105ce w tej bramie, pami\u0119tne s\u0105 w historyi wojen. Podobne bramy mi\u0119dzy rzekami zbli\u017conemi w swych g\u00f3rnych cz\u0119\u015bciach, a rozchodz\u0105cemi si\u0119 p\u00f3\u017aniej w przeciwne strony, spotykamy tak\u017ce mi\u0119dzy trzema rzekami Europy zachodniej, kt\u00f3re przerzynaj\u0105 ca\u0142y niemal jej pie\u0144 l\u0105dowy; a mianowicie: brama re\u0144sko-dunajska i re\u0144sko-roda\u0144ska. Obie mia\u0142y lub jeszcze maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cne strategiczno znaczenie (Vallum Hadriani, Belfort). (O D\u017awinie pisali u nas: Adam hr. Plater \u201eOpisanie hydrograficzno-statystyczne D\u017a. Z.\u201c Wilno, 1861. Micha\u0142 Borch \u201eDwa s\u0142owa o D\u017a.\u201c Wilno 1843 i w Tyg. Pet. 1844. Sonntag w dorpackim tygodniku Inland<\/i> z r. 1836, nr. 47 o zamarzaniu i topnieniu lod\u00f3w tej rzeki. Naszej redakcyi nades\u0142ali opisy D\u017awiny pp. Fr. Gli\u0144ski, J\u00f3zef Blizi\u0144ski i M. Ku\u015bci\u0144ski, z kt\u00f3rych korzystali\u015bmy). Sapunow A. \u201eRika Zapadn. Dwina\u201c (Witebsk 1893, str. 512).<\/span> Wac\u0142aw Na\u0142kowski.<\/i><\/p>\n

D\u017cmisiewicze,<\/b> w\u015b, pow. augustowski, ob. Dmisiewicze<\/i>.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom I, XV (Uzupe\u0142nienia i dope\u0142nienia z tomu XV – kolorem czerwonym) Dafrajcis, Dalny-las, Daniele, Danowskie, Dawinia, Dawio\u0144, D\u0105browa, D\u0105br\u00f3wka, D\u0105browskie, Degucie, Deksznie, D\u0119bniak, D\u0119b\u00f3wka, D\u0119bowo, D\u0119bszczyzna, D\u0142uga, D\u0142ugie, D\u0142ugie Buchta, D\u0142ugochorzele, D\u0142ugoniedziele, D\u0142ugosze, D\u0142u\u017ca\u0144ski […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12846,"parent":12628,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"jetpack_post_was_ever_published":false,"footnotes":""},"class_list":["post-12676","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"\nLitera D - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych - litera D\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom I, XV (Uzupe\u0142nienia i dope\u0142nienia z tomu XV – kolorem czerwonym) Dafrajcis, Dalny-las, Daniele, Danowskie, Dawinia, Dawio\u0144, D\u0105browa, D\u0105br\u00f3wka, D\u0105browskie, Degucie, Deksznie, D\u0119bniak, D\u0119b\u00f3wka, D\u0119bowo, D\u0119bszczyzna, D\u0142uga, D\u0142ugie, D\u0142ugie Buchta, D\u0142ugochorzele, D\u0142ugoniedziele, D\u0142ugosze, D\u0142u\u017ca\u0144ski […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-14T14:41:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp-d.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1262\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1506\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"124 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d\\\/\",\"name\":\"Litera D - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp-d.jpg\",\"datePublished\":\"2020-04-25T05:36:46+00:00\",\"dateModified\":\"2020-05-14T14:41:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp-d.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/04\\\/sgkp-d.jpg\",\"width\":1262,\"height\":1506},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/d\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku\",\"item\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/miejscowosci-suwalszczyzny\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Litera D\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/03\\\/logo-stowarzyszenie-jzi.png\",\"width\":931,\"height\":990,\"caption\":\"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/jzi.org.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Litera D - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych - litera D","og_description":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku Wyb\u00f3r na podstawie \u201eS\u0142ownika Geograficznego Kr\u00f3lestwa Polskiego i innych kraj\u00f3w s\u0142owia\u0144skich\u201c, tom I, XV (Uzupe\u0142nienia i dope\u0142nienia z tomu XV – kolorem czerwonym) Dafrajcis, Dalny-las, Daniele, Danowskie, Dawinia, Dawio\u0144, D\u0105browa, D\u0105br\u00f3wka, D\u0105browskie, Degucie, Deksznie, D\u0119bniak, D\u0119b\u00f3wka, D\u0119bowo, D\u0119bszczyzna, D\u0142uga, D\u0142ugie, D\u0142ugie Buchta, D\u0142ugochorzele, D\u0142ugoniedziele, D\u0142ugosze, D\u0142u\u017ca\u0144ski […]","og_url":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/","og_site_name":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/","article_modified_time":"2020-05-14T14:41:50+00:00","og_image":[{"width":1262,"height":1506,"url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp-d.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"124 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/","name":"Litera D - Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp-d.jpg","datePublished":"2020-04-25T05:36:46+00:00","dateModified":"2020-05-14T14:41:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/#primaryimage","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp-d.jpg","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/sgkp-d.jpg","width":1262,"height":1506},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/d\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Miejscowo\u015bci Suwalszczyzny i ziem przyleg\u0142ych w ko\u0144cu XIX wieku","item":"https:\/\/jzi.org.pl\/miejscowosci-suwalszczyzny\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Litera D"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#website","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","name":"Jaminy Indexing Team","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/jzi.org.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#organization","name":"Jaminy Indexing Team","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","contentUrl":"https:\/\/jzi.org.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/logo-stowarzyszenie-jzi.png","width":931,"height":990,"caption":"Jami\u0144ski Zesp\u00f3\u0142 Indeksacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/jzi.org.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny\/"]}]}},"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12676"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12676\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12846"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jzi.org.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}